Dünyadan Haberler

Katil İsrail askerleri Batı Şeria’da bir Filistinliyi öldürdü

Filistin resmi haber ajansı WAFA'ya göre, Filistin Sağlık Bakanlığından yapılan yazılı açıklamada, Madama kasabasında 59 yaşındaki Filistinli Cibrin Ahmed Cibir Kat’ın İsrail askerleri tarafından öldürüldüğü ve cenazesinin alıkonulduğu belirtildi.

Nablus Filistin Kızılay Ambulans ve Acil Durum Merkezi Müdürü Emced Ahmed de yaptığı açıklamada, İsrail askerlerinin açtığı ateş sonucu ağır yaralanan Filistinli Kat’a ilk yardım ekiplerinin ulaşmasının engellendiğini ve İsrail güçlerince bilinmeyen bir yere götürüldüğünü söyledi.

İsrail, 8 Ekim 2023’te Gazze Şeridi’ne başlattığı soykırımın ardından Batı Şeria’daki saldırılarını da artırdı.

Bu süreçte İsrail ordusu ve Filistin topraklarını gasbeden İsraillilerin saldırıları sonucu 1100’den fazla Filistinli hayatını kaybetti, yaklaşık 11 bin kişi yaralandı ve 21 binden fazla Filistinli ise gözaltına alındı.

Filistinliler, İsrail’in bu uygulamalarla Batı Şeria’nın ilhakına zemin hazırlayan yeni fiili durumlar oluşturduğunu belirtiyor.

Kristersson'dan Grönland mesajı: Kavga etmiyoruz, fikirlerimizi söylüyoruz

İsveç Başbakanı Ulf Kristersson, İsveç Ulusal Güvenlik Konseyi ile yaptığı toplantının ardından basın toplantısı düzenledi.

ABD Başkanı Donald Trump'ın Grönland'ı devralma planlarına karşı çıkan ülkeler arasında İsveç'in de bulunduğunu dile getiren Kristersson, ABD'nin ek gümrük vergileri uygulama tehdidi gündemdeyken ülkesinin Danimarka'ya destek verdiğini söyledi.

Yaşanan sürecin ABD ile ilişkilere zarar verdiğini belirten İsveç Başbakanı, "ABD ile kavga etmiyoruz, fikirlerimizi söylüyoruz. Bunlar güven zedeleyici hatalardı. ABD'nin, güvene ne kadar zarar verdiğini küçümsediğini düşünüyorum." ifadelerini kullandı.

Kristersson, İsveç hükümetinin Arktik savunmasının inşasına katılmayı teklif ettiğini belirterek, "Şu an rahat uyuyorum." dedi.

İsveç'in Ukrayna meselesini de yakın takip ettiğinin altını çizen Kristersson, "İsveç, Ukrayna'daki cephede ve müzakerelerde neler olup bittiğine dair iyi bir bilgiye sahip. Şu an Rusya'nın, Ukrayna'nın barışa dönük isteklerine yönelik geri adım atmaya niyetli olduğuna dair hiçbir işaret yok. Önümüzdeki günlerde görüşmelerden gerçekçi umutlar beklemeyin." diye konuştu.

Halep, Deyrizor ve Rakka’da olağanüstü hal sona erdi

Sağlık Bakanlığı yaptığı açıklamada, hükümet ile terör örgütü arasındaki askeri gerilimler nedeniyle ocak ayı ortasında Halep, Deyrizor ve Rakka vilayetlerinde ilan edilen olağanüstü halin sona erdirildiğini ve iyileşme aşamasına geçildiğini duyurdu.

Açıklamada, önümüzdeki dönemde temel sağlık hizmetlerinin yeniden tesis edilmesi ve sürdürülebilirliğinin sağlanmasına odaklanılacağı belirtilerek, bu kapsamda özellikle birinci basamak sağlık hizmetleri, ulusal aşılama programları, anne ve çocuk sağlığı hizmetleri ile yaşlılara yönelik sağlık hizmetlerinin öncelikli olacağı vurgulandı.

Acil Durum Operasyon Merkezi ekiplerinin Halep, Deyrizor ve Rakka vilayetleri ile Halep kırsalındaki Deyr Hafir beldesini kapsayan saha ziyaretleri gerçekleştirdiği ifade edildi.

Bu ziyaretlerde sağlık altyapısının mevcut durumunun değerlendirildiği, görevli sağlık personeline destek sağlandığı ve ilgili müdürlüklerle koordinasyonun güçlendirildiği ifade edilen açıklamada, böylece acil müdahale sürecinden sürdürülebilir iyileşme aşamasına düzenli bir geçişin hedeflendiği aktarıldı.

Bakanlık ayrıca, ülkenin farklı bölgelerinde sağlık alanındaki takibin sürdürüleceğini, özellikle Haseke, Kamışlı ve Ayn el Arab bölgelerine özel önem verileceğini ve olası sağlık gelişmelerine hızlı şekilde müdahale edileceğini belirtti.

Gazze'de soğuk hava ve çevre kirliliği, 6 aylık bebeği hayattan kopardı

Ailesinin 17 yıl boyunca hasretle beklediği Yusuf bebek, dondurucu soğuklar ve kanalizasyon kaynaklı kirlilik nedeniyle yaşamını yitirdi.

Aralık ayından bu yana Gazze Şeridi'ni etkisi altına alan dondurucu soğuklar ve şiddetli rüzgar, yerinden edilen binlerce Filistinlinin barınmak için kurduğu derme çatma çadırları yıkarken, çok sayıda sivilin de hayatını kaybetmesine yol açıyor.

Soykırımcı İsrail'in saldırılarında evleri yıkılan Filistinliler için tek barınma seçeneği haline gelen çadırlar, ısınma imkanlarının olmadığı dondurucu soğuklara karşı yetersiz kalıyor.

Gazze'deki Sağlık Bakanlığı, 20 Ocak'ta yaptığı açıklamada mevcut kış sezonunda soğuk nedeniyle hayatını kaybeden çocuk sayısının 9’a yükseldiğini duyurmuştu.

Altı aylık Yusuf Ebu Hammad’ın vefatıyla bu sayı 10’a yükseldi.

17 yıllık hasret acıyla bitti

AA muhabirine konuşan Yusuf'un babası Ömer Hammad, oğlunun erkek çocuk olarak 17 yılın ardından dünyaya geldiğini belirterek, "Altı kızdan sonra tek erkek evladımızdı." ifadelerini kullandı.

Beni Süheyla beldesinden, Han Yunus’un batısındaki Mevasi bölgesine göç etmek zorunda kalan aile, altyapının çökmesi nedeniyle kanalizasyon atıklarının boşaltıldığı bir noktanın yakınında yaşam mücadelesi veriyordu.

Soğuk, çevre kirliliği ve imkansızlıklar ölüme neden oldu

Baba Ebu Hammad, doktorların kendilerine, bebeğin şiddetli soğuk ve çevresel kirliliğe bağlı gelişen ishal nedeniyle, vücudunda oluşan aşırı sıvı kaybı sonucu hayatını kaybettiğini söylediğini aktardı.

Yaşam koşullarından bahseden Ebu Hammad, geçen aylarda çocuğunun "bebek maması ve bez" temini konusunda ilgili mercilerden yaptığı önceki başvurulara hiçbir şekilde yanıt alamadığını söyledi.

Oğlunun cansız bedeninin morardığını ifade eden Ebu Hamad'ın yaşadığı içleri acısı trajedi, Gazze'deki insani krizin boyutlarını bir kez daha gözler önüne serdi.

Salgın hastalık riski büyüyor

Gazze'deki belediyeler ve yetkililer, uzun süredir kanalizasyon sularının sokaklarda ve çadırların arasında birikmesinin ciddi sağlık riskleri oluşturduğu uyarısında bulunuyor.

Abluka ve saldırılar boyunca yüz binlerce Filistinli, kirli sular ve hijyen malzemesi eksikliği nedeniyle cilt ve bağırsak hastalıklarına yakalandı.

Bu ağır yaşam şartlarına kış aylarındaki soğuk hava ve fırtına ile battaniye, kıyafet ve ısınma malzemelerindeki ciddi eksiklik de eklenince, özellikle çocuklar için hayati tehlikenin önüne geçmek imkansız hale geliyor.

"Harry" fırtınası, İtalya'da yüz milyonlarca euroluk hasara yol açtı

İtalya'nın Sicilya Adası, Kalabriya Bölgesi ve Sardinya Adası kıyılarında etkili olan "Harry" fırtınasının neden olduğu ağır hasara ilişkin bilanço da yavaş yavaş ortaya çıkmaya başladı.

Sicilya Bölgesel Yönetim Başkanı Renato Schifani, basına yaptığı açıklamada, ilk tahminlerine göre sahil kesimlerindeki altyapı, yollar, iş yerleri ve otellerde oluşan hasarın maliyetinin 741,5 milyon euro olduğu bilgisini paylaştı.

Sivil Savunma Ajansının Sicilya Şubesi de Ada'da fırtınadan en çok zarar gören kentin 110 milyon euroluk hasarla Messina ili ve çevresi olduğunu açıkladı.

Yaklaşık 1000 aile elektriksiz kaldı

İtalyan ANSA ajansı ise yerel kaynaklara dayandırdığı haberinde, çiftliklerin, balıkçıların ve işletmelerin gelir kaybıyla beraber söz konusu zararın toplamının 1 milyar euronun üzerine çıkabileceği ifade edildi.

Messina kentine bağlı Santa Teresa Beldesi’nde de şiddetli fırtınada elektrik hatlarının zarar görmesi nedeniyle yaklaşık 1000 ailenin elektriksiz kaldığı belirtildi.

Sardinya Bölgesel Yönetim Başkanı Alessandra Todde de kendi bölgelerinde altyapı ve çevre düzenlemeleri konusunda yüz milyonlarca euroluk hasar oluştuğunu kaydetti.

"Harry" fırtınası sebebiyle Sicilya Adası'nın doğu kıyısı, Sardinya Adası ile Kalabriya Bölgesi'nin güney sahillerinde oluşan tahribatın daha önce "eşi benzeri olmadığı" basında yapılan yorumlarda yer aldı.

Sahil kesimlerinde pek çok noktada yol çökmeleri, toprak kaymaları, yüksek dalgalar nedeniyle su baskınları, bazı binaların denize bakan cephelerinde ciddi hasarlar oluşmuş, bazı plajlarda da tamamen tahrip olmuştu.

İngiltere'de aspirin krizi: Kıtlık yaşanıyor, ihracat yasaklandı

Yaklaşık 11 bin eczaneyi temsil eden meslek kuruluşları, ilacı temin etmede büyük zorluklar yaşadıklarını rapor ediyor.

Yapılan güncel bir ankete göre, İngiltere'deki eczanelerin yüzde 86'sı son bir hafta içinde hastalarına aspirin ulaştıramadı. Sorun özellikle kalp sağlığı için hayati önem taşıyan 75 mg'lık düşük doz tabletlerde yoğunlaşıyor.

Eczaneler zararına satış yapıyor

Kıtlık nedeniyle aspirin fiyatlarında dramatik bir artış gözleniyor. Geçen yılın başında 18 peni olan bir paket aspirinin fiyatı bu ay 3,90 sterline kadar yükseldi.

Ancak Ulusal Sağlık Sistemi (NHS) eczanelere paket başına sadece 2,18 sterlin geri ödeme yapıyor. Bu durum, eczanelerin sattıkları her paket başına yaklaşık 1,72 sterlin zarar etmesine neden oluyor.

Bağımsız Eczaneler Birliği yöneticisi Dr. Leyla Hannbeck, NHS'nin belirlediği düşük fiyatlar nedeniyle üreticilerin diğer ülkelere öncelik verdiğini, bunun da İngiltere'yi tedarik zincirinin sonuna ittiğini belirtti.

Mevzuat değişikliği talebi

Eczacı temsilcileri, mevcut krizin aşılması için hükümetten acil reform bekliyor. Ulusal Eczacılar Birliği Başkanı Olivier Picard, bir ilacın stokta bulunmadığı durumlarda eczacıların güvenli alternatifleri doğrudan verme yetkisine sahip olması gerektiğini savundu.

Mevcut kurallar gereği hastaların reçete değişikliği için tekrar aile hekimlerine yönlendirilmesi, hayati önem taşıyan tedavilerin aksamasına ve hasta güvenliğinin riske girmesine yol açabilir. Yetkililer, hükümetin ilaç piyasasını istikrara kavuşturmak için derhal müdahale etmesi gerektiğini vurguluyor.

İran’dan Ukrayna Devlet Başkanı Zelenski’ye: Dünya palyaçolardan bıktı

Erakçi, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundan Zelenski’nin açıklamalarına tepki gösterdi.
Açıklamasında, İranlıların kendilerini nasıl savunacağını bildiğine ve yabancı güçlerden yardım istemediğine vurgu yapan Erakçi, “Sayın Zelenski, dünya palyaçolardan bıktı. Paralı askerlerle dolu ordunuzun aksine İranlılar kendilerini nasıl savunacağını bilir” ifadelerini kullandı.

Erakçi, Ukraynalı yetkililerin, ABD ve Avrupa’dan yapılan maddi yardımlarla zenginleştiğine vurgu yaparak “Hiç utanmadan Birleşmiş Milletler (BM) Şartı’nı da ihlal edecek şekilde ABD’nin İran’a yasa dışı şekilde saldırmasını istiyorlar.” dedi.

Zelenski, İsviçre'nin Davos kasabasında düzenlenen Dünya Ekonomik Forumu (WEF) marjında yaptığı konuşmada, İran'da düzenlenen protestolar hakkında değerlendirmede bulunarak "İran halkına yeterince yardım edilmediğini, Avrupa'nın kenara çekildiğini ve İran'daki olaylar konusunda ABD'nin nasıl hareket edeceğinin beklendiğini" söylemişti.

İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı: İran'daki olaylarda ölenlerin sayısı 5 bini geçti

HRANA’nın haberine göre, ülkenin birçok noktasındaki olaylar sonucunda 26 bin 752 kişi gözaltına alındı. Gösterilerde çıkan olaylarda 207 güvenlik görevlisi dahil 5 bin 2 kişi yaşamını yitirdi.

HRANA, dünkü haberinde ölü sayısının 4 bin 902’ye çıktığını duyurmuştu.

İran'daki gösteriler

İran'da 28 Aralık 2025'te yerel para biriminin döviz karşısında hızla değer kaybetmesi ve ekonomik sıkıntıların derinleşmesi nedeniyle Tahran Büyük Çarşı'da esnafın öncülüğünde başlayan gösteriler ülke geneline yayılmıştı.

Başkent Tahran'da 8 Ocak'ta şiddetlenen protestolar sırasında çıkan olaylar sonucu ülke yönetimi internet erişimini engellemişti.

İran Şehit ve Gaziler Vakfının Adli Tıp Kurumu tarafından dün yapılan açıklamada, gösteriler sırasında çıkan olaylarda güvenlik güçleri ve siviller dahil 3 bin 117 kişinin hayatını kaybettiği belirtilmişti.

Bu kişilerden 2 bin 427'sinin "silahlı terör grupları" tarafından öldürülen güvenlik güçleri ile sivil vatandaşlar olduğu ifade edilirken 690 kişi hakkında ise bilgi verilmemişti.

İran’da gösteriler azalmış olsa da ABD’nin Virginia eyaleti merkezli HRANA, daha fazla vakayı doğruladığını öne sürerek ölü ve gözaltı sayılarını güncellemeye devam ediyor.

Bu gece gökyüzünde gülen bir yüz oluşacak

Ay'ın genişleyen hilal (waxing crescent) evresinde olduğu bu akşam, üç gök cisminin dizilimi gökyüzünde adeta bir "gülen yüz" figürünü andıracak.

Hilal şeklindeki Ay bir ağız, Satürn ve Neptün ise bu gülümsemenin üzerindeki iki göz gibi görünecek.

Gözlem için ipuçları

Bu nadir dizilim, gün batımından hemen sonra batı ufkunda oldukça alçak bir konumda görülebilecek.

Ay ve Satürn, hava kararmaya başladığında çıplak gözle oldukça rahat bir şekilde seçilebilecek.

Dizilimin üçüncü parçası olan Neptün oldukça sönük bir gezegen olduğu için, onu görebilmek için mutlaka bir dürbün veya teleskop kullanmanız gerekecek.

Gök cisimleri ufka yakın olacağı için, binaların veya ağaçların görüşünüzü engellemediği açık bir alan seçmeniz önem taşıyor.

Gökbiliminde kavuşum, iki veya daha fazla gök cisminin Dünya'dan bakıldığında birbirine çok yakın görünmesi durumuna denir.

Bu akşamki üçlü buluşma, hem astrofotoğrafçılar hem de doğa tutkunları için kaçırılmayacak bir manzara sunuyor.

Japonya'da meclis erken genel seçim için feshedildi

Kyodo'nun haberine göre, Temsilciler Meclisi, bu sabah yapılan yeni yasama döneminin ilk oturumunda kendini feshetti.

Normal şartlarda görev süresi 2028'e kadar devam edecek olan meclisin feshi, acil erken genel seçim sürecini başlatıyor.

8 Şubat'ta yapılacak genel seçim için kampanya süreci 27 Ocak'ta başlayacak.

Başbakan Takaiçi Sanae, hafta başında yaptığı açıklamada, Temsilciler Meclisi'nin, erken yapılması planlanan genel seçimler için 23 Ocak'ta feshedileceğini duyurmuştu.

İktidardaki Liberal Demokrat Parti (LDP) içindeki liderlik değişiminin ardından göreve gelen Takaiçi, erken seçimi, başbakanlığı için halktan güven oyu alma açısından gerekli gördüğünü belirtmişti.

Japonya'nın ilk kadın başbakanı olarak 2025 Ekim'de göreve başlayan Takaiçi, söz konusu erken seçim kararıyla "başbakanlık görevini riske atacağını ve bu görevde kalıp kalmaması konusunda seçmenlerin kararını arayacağını" ifade etmişti.

Avustralya'da koala nüfusu krizi: Ekosistemin kapasitesini aşabilir

Sidney Teknoloji Üniversitesi (UTS) ve Avustralya Müzesi’nden Dr. Frederik Saltré liderliğinde yürütülen çalışma, Güney Avustralya’daki Mount Lofty Ranges bölgesindeki koala sayısının, tüm Avustralya’daki toplam koala nüfusunun yüzde 10’una ulaştığını ortaya koydu.

Araştırmada öne çıkan veriler şöyle:

Müdahale edilmemesi durumunda, bölgedeki koala nüfusunun önümüzdeki 25 yıl içinde yüzde 17 ile yüzde 25 arasında artacağı öngörülüyor.

Aşırı nüfus yoğunluğu, koalaların temel besin kaynağı olan okaliptüs ormanlarının hızla tükenmesine (over-browsing) neden oluyor.

Dr. Saltre, bu gidişatın devam etmesi halinde önümüzdeki birkaç on yıl içinde toplu koala ölümleri ve kitlesel açlık vakalarının yaşanabileceğini belirtti.

Çözüm arayışı: Doğum kontrolü

Koalalar Avustralya'nın simge hayvanları olduğu için itlaf (toplu öldürme) veya yer değiştirme gibi geleneksel yöntemler hem etik hem de pratik açıdan uygun görülmüyor. Bilim insanları bunun yerine proaktif ve insancıl bir çözüm öneriyor:

Bölgedeki yetişkin dişi koalaların her yıl yaklaşık yüzde 22'sinin kısırlaştırılması durumunda popülasyonun dengelenebileceği hesaplandı.

Tüm bölge yerine, sadece nüfusun en yoğun olduğu "sıcak noktalara" odaklanılması öneriliyor. Bu 25 yıllık yönetim planının toplam maliyetinin yaklaşık 34 milyon dolar olacağı tahmin ediliyor.

Neden Güney Avustralya?

Güney Avustralya'daki bu "bolluk" aslında bir koruma başarısının yan etkisi.

1920'lerde nesli tükenme tehlikesiyle karşı karşıya kalan koalalar, bölgedeki adalara ve parklara yerleştirilmişti.

Chlamydia gibi doğu kıyılarındaki nüfusu kıran hastalıklardan ari olan bu popülasyon, uygun çevre koşullarıyla birlikte beklenmedik bir hızla çoğaldı.

YouTube’da yapay zeka devrimi: Kendi "Dijital İkizinizi" oluşturabileceksiniz

Bu yeni özellik sayesinde içerik üreticileri, kamera karşısına geçmek zorunda kalmadan kendi yapay zeka versiyonlarını kullanarak YouTube Shorts videoları üretebilecek.

CEO Mohan, bu teknolojinin insan yaratıcılığının yerini almayacağını, aksine bir "ifade aracı" olarak üreticilerin daha hızlı ve esnek içerik üretmesine yardımcı olacağını vurguladı.

Öne çıkan yenilikler

Kişisel AI Modelleri: Üreticiler kendi ses ve görüntülerini kopyalayarak dijital içeriklerinde kullanabilecek.

Veo 3 Entegrasyonu: Google'ın gelişmiş video üretim aracı Veo 3 ile metin komutlarından Shorts videoları oluşturulabilecek.

Müzik ve Oyun Araçları: Basit metin komutlarıyla oyun tasarlama ve yeni müzik türleri deneme imkanı sunulacak.

"Yapay Çöp" ile mücadele

Her ne kadar YouTube yapay zekayı kucaklasa da, Neal Mohan "tamamen sentetik" ve düşük kaliteli içeriklere karşı savaş açtıklarını belirtti.

İnternet dünyasında "slop" (yapay çöp) olarak adlandırılan, hiçbir insani değer katmayan, otomatik üretilmiş spam içeriklerin yayılmasını engellemek için mevcut denetim sistemleri güncelleniyor.

Güvenlik ve şeffaflık önlemleri

YouTube, bu ileri teknolojinin kötüye kullanımını engellemek için sıkı kurallar getiriyor:

Başka birinin yüzünü veya sesini izinsiz kullanan yapay zeka videoları otomatik olarak tespit edilecek.

Yapay zeka ile oluşturulmuş veya üzerinde oynanmış gerçekçi içeriklerin "sentetik" olduğuna dair etiketlenmesi zorunlu olacak.

Üreticilere, kendi dijital kimliklerinin başkaları tarafından kullanılmasını yönetebilecekleri yeni araçlar verilecek.

Apple, Siri'yi yapay zeka sohbet botuna çeviriyor

"Campos" kod adıyla yürütülen bu proje kapsamında Siri, Google'ın Gemini teknolojisi üzerine inşa edilmiş özel bir Apple modeliyle güçlendirilecek.

Bu iş birliği, Siri'nin sadece komutları yerine getiren bir asistan olmaktan çıkıp, derin akıl yürütme yeteneğine ve akıcı konuşma kabiliyetine sahip bir yapay zekaya dönüşmesini sağlayacak.

Siri artık tek başına bir uygulama olacak

Yapısal olarak en büyük değişiklik, Siri'nin arka planda çalışan bir yardımcıdan ziyade, Apple cihazlarına derinlemesine entegre edilmiş bağımsız bir uygulama gibi işlev görecek olması.

2026 yılında iOS 27, macOS 27 ve iPadOS 27 ile birlikte sunulması beklenen bu yeni arayüz şu yeteneklere sahip olacak:

Gelişmiş Web Aramaları: Karmaşık sorulara doğrudan ve kapsamlı yanıtlar.

Görüntü Oluşturma: Metin komutlarıyla yapay zeka tabanlı görsel üretimi.

Metin Özetleme ve Belge Analizi: Uzun dokümanları anlama ve kritik bilgileri çıkarma.

Ekran Bağlamını Anlama: Kullanıcının o an ekranda ne gördüğünü analiz ederek ilgili işlemler yapma.

WWDC 2026'da Tanıtılması Bekleniyor

Bloomberg'in raporlarına göre Apple, bu yeni deneyimi WWDC 2026 etkinliğinde resmi olarak tanıtacak.

Apple'ın bu süreçteki önceliğinin hız, gizlilik ve cihaz üzerindeki donanımlarla kusursuz entegrasyon olduğu belirtiliyor. Siri, bu güncellemeyle birlikte "tepkisel" bir sesli komut sistemi olmaktan çıkıp, proaktif bir yapay zeka yoldaşına dönüşmeyi hedefliyor.

Araştırma: ChatGPT, otoriter düşünceleri hızla benimseyebiliyor

University of Miami ve Network Contagion Research Institute (NCRI) tarafından yürütülen ve 22 Ocak 2026 tarihinde kamuoyuyla paylaşılan çalışma, yapay zekanın "otoriter rezonans" gösterme eğiliminde olduğunu ortaya koyuyor.

Araştırmanın Öne Çıkan Bulguları

NCRI araştırmacıları, ChatGPT'nin (GPT-5 ve GPT-5.2 versiyonları) kullanıcı etkileşimlerine nasıl tepki verdiğini ölçmek için üç farklı deney gerçekleştirdi:

Sadece dört cümlelik kısa bir metin veya tek bir köşe yazısı paylaşıldığında, yapay zeka bu metindeki siyasi eğilimi hızla içselleştiriyor.

Araştırmada, ChatGPT'nin sol veya sağ otoriter görüşleri yansıtan bir makale okuduktan sonra, bu görüşlere katılım düzeyinin insan deneklerin çok üzerine çıktığı görüldü.

Örneğin; "geleneksel olmayan fikirlere müsamaha gösterilmemesi" veya "eşitsizliği gidermek için ifade özgürlüğünün kısıtlanması" gibi uç otoriter ifadelere verdiği destek iki katına çıktı.

İdeolojik bir metinle yönlendirilen (priming) yapay zekanın, nötr insan yüzü fotoğraflarını yüzde 8-9 oranında daha "düşmanca" algıladığı saptandı.

Neden önemli?

Araştırmanın başyazarı Joel Finkelstein, bu durumun sadece bir "yaranma" (sycophancy) sorunu olmadığını belirtiyor.

Finkelstein'a göre, yapay zeka modellerinin hiyerarşi ve tehdit algısı üzerine kurulu mimari yapıları, onları yapısal olarak otoriter düşüncelere daha yatkın hale getiriyor olabilir.

OpenAI'ın yanıtı

OpenAI sözcüsü, ChatGPT'nin varsayılan olarak nesnel olacak şekilde tasarlandığını ancak bir "üretkenlik aracı" olarak kullanıcı talimatlarını izlemek üzere yapılandırıldığını belirtti.

Şirket, kullanıcı bir yöne doğru baskı yaptığında yanıtların o yöne kaymasının beklendik bir durum olduğunu, ancak siyasi yanlılığı azaltmak için sürekli çalıştıklarını ifade etti.

Bu araştırma, özellikle işe alım veya güvenlik gibi alanlarda insanları değerlendiren yapay zeka sistemlerinin, kısa bir etkileşimle yanlı hale gelip tehlikeli kararlar verebileceğine dair ciddi uyarılar barındırıyor.