Dünyadan Haberler

İsrail'den ABD Başkanı Trump'ın İran'a saldırıya yakın olduğu tahmini

İsrail devlet televizyonu KAN, Tel Aviv yönetiminin son bölgesel gelişmelere bakarak "İran'a muhtemel ABD saldırısına" ilişkin değerlendirme yaptığını bildirdi.

Haberde, son 24 saat içerisinde "saldırının habercisi" olarak değerlendirilen bir dizi işaret ve eylemin meydana geldiğine işaret edildi.

ABD'nin İsrail'deki diplomatlarının ülkeden çıkışı çağrısı yapması ve diğer Batı ülkelerinin büyükelçiliklerinin yaptığı acil durum çağrılarının bu işaretlerden olduğu belirtilen haberde, İsrail'in ABD'den erken bir güncelleme alındığında, bu güncellemeyi halka da açıklayacağı kaydedildi.

Haberde, ABD Başkanı Trump'ın İran'a müzakerelerin başarıya ulaşması için tanıdığı son tarihin 1 Mart Pazar günü olduğu, buna karşın teknik görüşmelerin 2 Mart Pazartesi günü Viyana'da yapılmasının planlandığı hatırlatıldı.

KAN'ın haberine göre, İsrail savunma yetkilileri, herhangi bir olayın geniş çaplı bir çatışmayı tetikleyebileceği, hassas bir dönemden geçildiğini belirtti.

Bu değerlendirme kapsamında, İsrail ordusu hava savunma sistemlerinin alarm seviyesini yükseltti, yerel yetkililere eğitim verilmesi, roket ve füze saldırı senaryolarına yönelik temel altyapının hazırlanması dahil olmak üzere iç cephede acil durum prosedürlerini sıkılaştırdı.

Siyasi çevreler, İsrail'in savaş istemediğini iddia ederken "İran veya vekillerinden" doğrudan bir saldırı olması durumunda güç kullanmaya hazır olduğunu vurguladı.

Güvenlik kaynakları, askeri hazırlıkların yanı sıra, durumun daha da kötüleşmesini önlemek için diplomatik çabaların da sürdüğünü, ancak durumun tüm bölgede "bıçak sırtı" olduğunu belirtti.

İsrail, İran'ın nükleer programı ve balistik füze programının sonlandırılması ile Tahran yönetiminin bölgedeki "vekillerine" desteğinin kesilmesi gerektiğini savunuyor.

İran ile müzakereler sürerken ABD, Orta Doğu'daki askeri varlığını hızlı bir şekilde artırma yoluna gidiyor.

Almanya'da yeni grev dalgası toplu ulaşımı felç etti

Almanya'nın en büyük sendikalarından Birleşmiş Hizmet Sektörü Sendikasının (Ver.di) çağrısıyla, Almanya genelinde yaklaşık 150 belediye ulaşım şirketinde çalışan 100 bin işçi, çalışma koşullarının iyileştirilmesi talebiyle saat 03.00 itibarıyla iş bıraktı.

Sendika üyelerinin iş bırakma eylemi nedeniyle ülkede otobüs, metro ve tramvay seferleri büyük oranda iptal edilirken milyonlarca yolcu, yarın sabaha kadar sürecek grevden etkilendi.

Yolcular alternatif ulaşım yolları aramak zorunda kalırken, sendika yönetimi talepler karşılanmazsa grevlerin dozunun artırılacağı mesajını verdi.

Greve ilişkin açıklama yapan Ver.di Sendikası Genel Sekreteri Frank-Michael Munkler, grevlerin başarıyla başladığını belirterek "Otobüs ve trenler şu an hangarlarda bekliyor. İşverenler, pazartesi günü yapılacak ikinci tur görüşmelerde artık müzakere edilebilir somut bir teklifle masaya gelmek zorunda. Eğer geri adım atmazlarsa sokaklara çıkmaya devam edeceğiz." ifadelerini kullandı.

Bu arada, 2 Şubat'ta yapılan ilk büyük 24 saatlik uyarı grevinde ulaşım neredeyse tamamen durmuş, trafik yoğunluğu rekor seviyelere ulaşmıştı.

Sendikanın talepleri

Belediye toplu taşıma şirketlerinde çalışan yaklaşık 100 bin personel adına müzakere yürüten Ver.di, çalışanların üzerindeki yükü hafifletmek için çalışma haftasının kısaltılmasını, vardiya düzenlemelerinde değişiklik yapılmasını ve gece ve hafta sonu mesaileri için daha yüksek ikramiye verilmesini talep ediyor.

Bavyera, Brandenburg, Saarland ve Thüringen eyaletlerinde ise bu taleplere ek olarak doğrudan maaş artışı isteniyor.

Öte yandan, şehir içi ulaşımda kaos yaşanırken Alman Demir Yolları (Deutsche Bahn) ile Alman Makinistler Sendikası (GDL) arasında uzun süredir devam eden krizde uzlaşmaya varıldı.

Deutsche Bahn İnsan Kaynakları Direktörü Martin Seiler, başkent Berlin'de yaptığı açıklamada, gelecek iki yıl boyunca demir yollarında grev yapılmayacağını duyurdu.

Yapılan anlaşmaya göre, demir yolu çalışanlarının maaşlarına iki aşamada toplam yüzde 5 zam yapılacak ve Nisan 2026'da 700 euroluk tek seferlik ödeme gerçekleştirilecek. Sözleşme, 2027 sonuna kadar geçerli olacak.

Eski ABD Başkanı Clinton'ın Epstein soruşturması kapsamında Kongre üyelerince ifadesi alınıyor

Clinton'ın, Cumhuriyetçiler'in çoğunlukta olduğu Temsilciler Meclisi Denetim Komitesi üyeleri tarafından Epstein ile olan bağları hakkında sorgulanmasına başlandı.

ABD medyasında yer alan haberlere göre Clinton, New York'taki bir gösteri merkezinde Kongre üyelerine verdiği ifadede Epstein ile bağlantısını kabul etti, ancak milyarder iş adamının suçlarından "asla haberdar olmadığını ve ilk suç itirafından çok önce onunla olan ilişkisini kestiğini" ısrarla belirtti.

Clinton, Komite'nin sorularına, "Hiçbir şey görmedim ve hiçbir yanlış yapmadım. Geçmişe bakıldığında bile, beni asla şüpheye düşürecek hiçbir şey görmedim. Çünkü o bunu herkesten, çok uzun süre, çok iyi sakladı." sözleriyle cevap verdi.

Eski ABD Başkanı, eşi Hillary Clinton'ın bu konuyla hiçbir ilgisi olmadığı halde ifadeye çağrılmasından dolayı Komite'ye karşı duyduğu hayal kırıklığını dile getirdi.

Ayrıca basına kapalı devam eden sorgulamayla ilgili basın açıklaması yapan Cumhuriyetçi Temsilciler Meclisi üyesi Anna Paulina Luna, Clinton'ın "çok işbirlikçi" davrandığını söyledi.

Clinton'ın Epstein tarafından nüfuz edebilmek adına hedef alındığı inancını paylaşan Luna, "Şu ana kadar onun bir şeyleri sakladığına inanmak için hiçbir nedenim yok. Oldukça şeffaf davrandı." dedi.

Epstein dosyalarında adı geçiyor

New York'taki Chappaqua Gösteri Sanatları Merkezi'nde sorgusu gün boyu sürmesi beklenen eski ABD Başkanı Clinton'ın adının, Adalet Bakanlığının geçen yılın sonlarında Epstein'le ilgili yayımladığı dosyalarda geçtiği ortaya çıkmıştı.

Söz konusu dosyalarda Clinton'ın, Epstein'in özel uçağıyla en az 16 kez seyahat ettiği bilgilerine ulaşılmış ve bir jakuzide kadınlarla birlikte fotoğraflarının yer aldığı görülmüştü.

Clinton'ın sözcüsü Angel Urena, eski başkanın 2000'li yılların başlarında, Epstein'ın herhangi bir cinsel suçtan yargılanmasından önce, Clinton Vakfı gezileri için Epstein'ın uçağıyla seyahat ettiğini söylemişti.

Jeffrey Epstein olayı

18 yaş altındaki onlarca kız çocuğuna cinsel istismarda bulunmak ve fuhuş ağı oluşturmak suçlamasıyla yargılanan Epstein, tutuklu olduğu New York Manhattan Metropolitan Merkez Hapishanesi'ndeki hücresinde 10 Ağustos 2019'da ölü bulunmuştu.

Açıklanan Epstein dava dosyalarında eski Prens Andrew, ABD Başkanı Donald Trump, eski ABD Başkanı Clinton, eski İsrail Başbakanı Ehud Barak, eski ABD Başkan Yardımcısı Al Gore, aktör Kevin Spacey, şarkıcı Michael Jackson, illüzyonist David Copperfield, avukat Alan Dershowitz ve eski New Mexico Valisi Bill Richardson gibi ünlü isimler yer almıştı.

ABD Federal Soruşturma Bürosu (FBI) da ABD Adalet Bakanlığı ile yaptığı inceleme sonucunda, ünlü isimlerden oluşan "müşteri listesi"nin tutulduğuna dair herhangi bir kanıta ulaşılamadığını, aralarında hükümet yetkilileri, ünlüler ve iş insanlarının da bulunduğu kişilerin suçuna ortak olduğu gerekçesiyle örtbas amacıyla öldürüldüğü öne sürülen Epstein'in ise aslında hücresinde intihar ettiği neticesine varıldığını açıklamıştı.

OpenAI'ın Pentagon'la olası bir anlaşma için çalıştığı iddia edildi

Yapay zeka modeli Claude'un üreticisi Anthropic firmasıyla hükümet sözleşmelerini iptal etme tehdidinde bulunan Pentagon arasındaki anlaşmazlık sürüyor.

Wall Street Journal (WSJ) gazetesi, Altman'ın şirket çalışanlarına gönderdiği notu görüntüledi.

Buna göre Altman'ın notta "Modellerimizin gizli ortamlarda kullandırılmasına izin verecek ve ilkelerimizle uyumlu olacak bir anlaşma yapıp yapamayacağımızı göreceğiz. Sözleşmenin, örneğin iç gözetim ve otonom saldırı silahları gibi kullanımlar hariç yasa dışı veya bulut tabanlı uygulamalara uygun olmayan her türlü kullanımı kapsamasını talep ediyoruz." ifadelerini kullandığı aktarıldı.

Konuya yakın bir kaynağa göre, henüz bir anlaşma imzalanmadı ve görüşmeler başarısızlıkla sonuçlanabilir.

Altman notta, hükümetin önemli ulusal güvenlik konularında özel bir şirketin kontrol sahibi olması konusundaki endişelerini kabul etse de, prensip olarak Anthropic'in pozisyonuna destek verdiğini dile getirdi.

Çalışanlarına gönderdiği notta Altman, şunları kaydetti:

"Bu anlaşmazlığın yapay zekanın nasıl kullanılacağıyla ilgili değil, kontrolle ilgili olduğuna inanıyoruz. Şirketlerin çok fazla girdi ve etkiye sahip olabileceği doğru olsa da, özel bir ABD şirketinin demokratik olarak seçilmiş ABD hükümetinden daha güçlü olamayacağına inanıyoruz. Demokrasi karmaşık bir şeydir, ancak biz ona bağlıyız."

Altman, OpenAI'nin sektörün geri kalanı için de işe yarayabilecek bir çözüm bulabileceğini umduğunu belirtti.

Pentagon, Anthropic'e ültimatom vermişti

ABD ordusunun bugüne kadar istihbarat çalışmaları, silah geliştirme faaliyetleri ve askeri operasyonların yürütüldüğü sistemlerde Anthropic'in geliştirdiği yapay zeka sohbet robotu Claude modelini kullandığı belirtiliyor.

ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, 24 Şubat'ta Anthropic'e ültimatom vermiş, Pentagon'un şirketin yapay zekasını istediği şekilde kullanmasına 27 Şubat'a kadar izin vermedikleri takdirde hükümetle sözleşmelerini kaybetme riski bulunduğunu söylemişti.

Bazı askeri yetkililer, Anthropic'in ayrıca "tedarik zinciri riski" olarak nitelendirilebileceği ve hatta ordunun, firmanın ürünlerini daha geniş şekilde kullanmasına olanak tanıyan bir yasanın yürürlüğe koyulabileceği konusunda uyarmıştı.

Şirketin, Claude modelini "tüm yasal askeri amaçlar" için kullanıma açmayı reddetmesinin ve askeri kullanıma dair güvenlik endişelerinin Pentagon ile anlaşmazlıklara yol açtığı ifade ediliyor.

ABD'lilerin çoğunluğu ilk kez İsraillilerden çok Filistinlilere sempati duyuyor

ABD'de yapılan ankete göre, Orta Doğu'daki durum karşısında katılımcıların yüzde 41'i Filistinlilere, yüzde 36'sı İsraillilere daha fazla sempati duyduğunu belirtirken, 2001'den bu yana ilk kez ABD kamuoyunun sempatisi İsraillilerden çok Filistinlilere yöneldi.

ABD merkezli araştırma şirketi Gallup'un son anketine göre, ABD'lilerin İsrail ve Filistin'e yönelik tutumlarında, önceki yıllara kıyasla belirgin değişimler gözlemlendi.

Gallup'un 2001'den bu yana yaptığı yıllık ölçümlerde ilk kez, ABD'lilerin sempatisi İsraillilerden çok Filistinlilere yöneldi.

Demokratların yüzde 65'i Filistin'e, yüzde 17'si İsrail'e sempati duyduğunu belirtirken, bu grubun görüşlerinde son bir yılda kayda değer bir değişim görülmedi.

Cumhuriyetçilerin yüzde 70'i İsrail'e, yüzde 13'ü Filistin'e daha fazla sempati duyduğunu aktardı. Bu grup içinde İsrail'e duyulan sempati, 2024'e kıyasla 10 puan düşerek 2004'ten bu yana görülen en düşük seviye oldu.

Bu yılki değişimde esas etken, siyasi bağımsızlar oldu. Bağımsızların yüzde 41'i Filistin'e, yüzde 30'u İsrail'e sempati duyduğunu belirtti. Geçmiş yıllarda bu grup, İsrail'e yüzde 42, Filistin'e yüzde 34 oranında yakınlık duyduğunu bildirmişti.

⁠Tüm yaş gruplarında Filistin'e yakınlık artıyor

18-34 yaş aralığındaki katılımcıların yüzde 53'ü Filistin'e daha fazla sempati duyduğunu belirtirken, İsrail'e sempati duyanların oranı yüzde 23 ile rekor seviyede geriledi. Bu yaş grubunda çoğunluğun ilk kez bu görüşü bildirdiği görüldü.

35-54 yaş aralığındaki grubun yüzde 46'sı Filistin'e, yüzde 28'i İsrail'e daha fazla sempati duyduğunu ifade ederken, bu grubun 2025'teki (yüzde 45'i İsrail, yüzde 33'ü Filistin) görüşü neredeyse tersine döndü.

55 yaş ve üzeri yetişkinlerin yüzde 49'unun İsrail'e, yüzde 31'inin Filistin'e daha fazla sempati duyduğu görüldü. 2005'ten bu yana ilk kez üst yaş grubu ABD'lilerin yarısından azının İsrail'e sempati duyduğu dikkati çekti.

Filistin'e yönelik olumlu görüşler artıyor

ABD'lilerin İsrail ve Filistin topraklarına ilişkin görüşlerine bakıldığında, son bir yılda İsrail'e yönelik olumlu bakış azalsa da hala ABD'lilerin yüzde 46'sı İsrail'i, yüzde 37'si Filistin'i daha olumlu değerlendirdi.

Bağımsızlar arasında hem Filistin hem de İsrail topraklarına olumlu bakanların oranının yüzde 41 olduğu görüldü. Son bir yılda İsrail'e olumlu bakış 6 puan düştü, Filistin'e olumlu bakış 10 puan arttı.

Demokratlar arasında 2025'ten bu yana Filistin toprakları lehine bir üstünlük olduğu görülüyor. Demokratların yüzde 48'i Filistin topraklarını olumlu görürken, yüzde 34'ü İsrail'i olumlu değerlendirdi.

Öte yandan Cumhuriyetçilerin yüzde 69'u İsrail lehine görüş bildirirken, bu oranın 2025'e göre 15 puan düştüğü dikkati çekti.

⁠Çoğunluk, bağımsız bir Filistin devletini destekliyor

Katılımcıların yüzde 57'lik çoğunluğu İsrail ile yan yana bağımsız bir Filistin devletini desteklerken, yüzde 28'i bu fikre karşı çıktı, yüzde 15'i ise görüş bildirmedi.

Parti bazında Demokratların yüzde 77'si, bağımsızların yüzde 57'si, Cumhuriyetçilerin yüzde 33'ü bu fikri destekledi.

Orta Doğu'daki durum karşısında Filistinlilere destek
İsrail'in Filistin'e yönelik saldırılarına ilişkin ABD kamuoyunun tutumu son 12 ayda değişiklik gösterdi.

Katılımcıların yüzde 41'i Orta Doğu'daki durum karşısında Filistinlilere, yüzde 36'sı İsraillilere daha fazla sempati duyduğunu belirtti.

2025 ile kıyaslandığında bunun dikkat çekici bir değişim olduğu görüldü. Bundan yalnızca bir yıl önce İsrail'e sempati duyanların oranı yüzde 46 iken, Filistin'e sempati duyanların oranı yüzde 33'tü.

Trump: İran ile görüşmelerin gidişatından memnun değilim

Trump, Texas’a gitmek için Beyaz Saray’dan ayrılırken gazetecilerin sorularını cevapladı.

İran’a karşı olası bir askeri müdahalenin “uzun ve yıpratıcı bir savaşa dönüşme riski olup olmadığı” sorusuna Trump, “Her zaman bir risk vardır. Biliyorsunuz, savaş olduğunda her şeyde, hem iyi hem de kötü, bir risk vardır.” dedi.

Trump, askeri müdahalenin rejim değişikliğine sebep olup olmayacağı sorusuna da “Hayır, kimse bilmiyor. Olabilir de olmayabilir de. Bunu ordu olmadan yapabilsek güzel olurdu ama bazen yapmak zorundasınız.” şeklinde cevap verdi.

İran için “iyi niyetle ve açık bir şekilde müzakere etmeleri harika olurdu ama bunu anlamıyorlar” diyen Trump, İran konusunda henüz bir karar vermediğini ancak İran’ın nükleer silaha sahip olamayacağını ve bu konuda İran’la anlaşma yapmak istediklerini belirtti.

Trump, “Bize sahip olmamız gerekenleri vermeye yanaşmamalarından memnun değilim. Bugün ek görüşmelerimiz olacak, bekleyip göreceğiz ama gidişattan memnun değilim.” diye konuştu.

“Küba'da belki dostane şekilde (yönetimi) devralma gerçekleşir"

Rusya-Ukrayna Savaşı hakkında da iki ülke ile de görüşmelere devam ettiğini belirten Trump, Küba konusunda da Havana yönetimini ABD ile görüştüğünü açıkladı.

Trump, “Küba, büyük bir sıkıntı içinde. Bizimle görüşüyorlar ve belki de dostane şekilde (yönetimi) devralma gerçekleşir.” ifadelerini kullandı.

Küba’daki sorunları küçüklüğünden beri duyduğunu anlatan Trump, Kübalı insanların yaşadıklarının kendisi için ‘çok acı” olduğunu dile getirdi.

Trump, Epstein dosyaları hakkındaki bir soruya da bu konuda bir şey bilmediğini ve tamamen akladığını söylemekle yetindi.

İngiltere'nin Tahran Büyükelçiliği geçici olarak kapatıldı

İngiltere Dışişleri Bakanlığı, seyahat uyarıları yaptığı sitesinde İran'a ilişkin güncelleme yaparak İran'ın tamamına seyahat etmeme uyarısında bulundu.

Uyarı sayfasında, "Bölgesel risklerle ilgili bilgiler ve güvenlik durumu nedeniyle İngiltere'nin Tahran Büyükelçiliği personeli geçici olarak İran'dan çıkarılmıştır. Büyükelçilik hizmetleri uzaktan verilmektedir." ifadeleri yer aldı.

Bölgesel risklerin arttığı kaydedilen uyarı açıklamasında gerilimin daha da yükselmesi halinde seyahat kısıtlamalarının ortaya çıkabileceği belirtilirken İngiliz vatandaşlarının gerekli önlemleri alması gerektiği hatırlatıldı.

İran'da bulunan İngiliz vatandaşlarına, İngiliz Dışişleri Bakanlığının seyahat uyarıları e-postalarına abone olma, yerel medyayı takip etme, askeri tesislerden uzak durma, ülkeden ayrılma planlarını kontrol etme ve sığınağa gitme uyarılarını dikkate alarak hareket etme tavsiyesi yapıldı.

İngiltere'nin Tahran Büyükelçiliği, ocak ayında da İran'daki protestolar nedeniyle geçici olarak kapatılmış ve personel ülke dışına çıkarılmıştı.

UAEA: Erişim olmadığı için İran'ın uranyum stokunun büyüklüğünü doğrulayamadık

UAEA, İran'ın nükleer tesisleri ve uranyum stokuna ilişkin raporunu, üye ülkelerle paylaştı.

Raporda ABD ve İsrail'in saldırı düzenlemesinden bu yana İran'ın, UAEA'ya bu nükleer tesislere erişim izin vermediği aktarıldı.

Bu nedenle İran'ın uranyum zenginleştirme ile ilgili faaliyetleri "askıya alıp almadığı" veya zenginleştirilmiş "uranyum stokunun mevcut büyüklüğü, bileşimi ve yeri" hakkında herhangi bir bilgi paylaşılamayacağı kaydedilen raporda, "İran'da (saldırılardan) etkilenen tesislerde daha önce beyan edilen tüm nükleer materyallerle ilgili bilgi akışının kaybedilmesi sorununun acilen ele alınması gerekiyor.” ifadesi kullanıldı.

Raporda ayrıca, İran'ın, UAEA ekiplerine saldırılara uğramayan nükleer tesislere erişim izni verdiği hatırlatıldı.

Öte yandan raporda, uydu görüntülerine göre "İsfahan'daki tünel kompleksinin girişinde düzenli araç trafiği" gözlemlendiği kaydedildi.

İsrail, 13 Haziran 2025'te başlattığı ve 12 gün süren savaşta İran'daki bazı nükleer tesislerini hava saldırılarıyla hedef almıştı.

ABD yönetimi de İsrail'in yanında savaşa katılarak 22 Haziran 2025'te İran'ın Natanz, Fordo ve İsfahan'daki 3 nükleer tesisini vurmuştu.

BM: Güney Sudan'da sadece son 2 ayda 250 binden fazla kişi yerinden edildi

Daniels, Birleşmiş Milletler (BM) Cenevre Ofisinin haftalık basın toplantısında değerlendirmelerde bulundu.

Güney Sudan'da barış ve diyaloğa acil ihtiyaç duyulduğunu belirten Daniels, ev sahibi toplulukların ve hükümetin mültecileri ve geri dönenleri karşılama konusunda büyük cömertlik gösterdiğini kaydetti.

Ugochi Daniels, çatışmaların sürdüğü ülkedeki krizin çözülmesi için siyasal alanda ilerleme kaydedilmemesi halinde insani ihtiyaçların artmaya devam edeceğini söyleyerek "Sadece son 2 ayda 250 binden fazla kişi yerinden edildi. Ancak bu gelişen acil durum uluslararası alanda çok az ilgi gördü." dedi.

Güney Sudan'ın, dünyada yerinden edilmeden en çok etkilenen ülkelerden biri olmaya devam ettiğini söyleyen Daniels, ülkede yaklaşık 10 milyon kişinin insani yardıma ihtiyaç duyduğunu ve 2,3 milyondan fazla insanın ülke içinde yerinden edilmiş durumda olduğunu hatırlattı.

Daniels, "Uluslararası Göç Örgütü, Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği ve hükümet tarafından yürütülen ortak sınır izleme mekanizması, Sudan'da çatışmaların başlamasından bu yana Güney Sudan'a geçen 1,3 milyondan fazla insanı takip etti. Bunların çoğu şiddetten kaçan Güney Sudanlı geri dönenlerdi." ifadelerini kullandı.

Güney Sudan'daki çatışmalar

Güney Sudan'da, 2018'de imzalanan Canlandırılmış Barış Anlaşması'nın tarafları olan hükümet güçleri ile Sudan Halk Kurtuluş Ordusu-Muhalefet (SPLM-IO) arasında son dönemde bazı bölgelerde yeniden çatışmalar yaşandığı açıklanmıştı.

Olayların, Sudan Muhalefet Ordusu'nun (SPLA-IO) stratejik bir kasabayı ele geçirerek başkent Juba'ya doğru ilerleme çağrısı yapmasının ardından başladığı öne sürülmüştü.

Güney Sudan Enformasyon Bakanı Ateny Wek Ateny, 27 Ocak'ta, taraflara çatışmaları derhal durdurma ve barış anlaşmasına bağlı kalma çağrısında bulunmuş ve barış sürecini zedeleyen adımların ülkenin istikrarını tehdit ettiğini belirtmişti.

Yürütülen güvenlik operasyonlarının sivilleri korumayı amaçladığını ifade eden Ateny, BM Güney Sudan Misyonu (UNMISS) ile işbirliğinin sürdürüleceğini kaydetmişti.

Pakistan ordusu: Afganistan ile karşılıklı saldırılarda 12 Pakistan askeri hayatını kaybetti

The Express Tribune gazetesinin haberine göre, Pakistan Ordusu Halkla İlişkiler Birimi (ISPR) Genel Müdürü Korgeneral Ahmed Şerif Chaudhry, iki ülke arasındaki saldırılara yönelik basın açıklaması yaptı.

Chaudhry, Pakistan'ın düzenlediği hava saldırılarında Afganistan genelinde 22 noktadaki askeri hedeflerin vurulduğunu ve en az 83 mevzinin imha edildiğini söyledi.

Afganistan'ın saldırılarında 12 Pakistan askerinin yaşamını yitirdiğini, 27 askerin yaralandığını belirten Chaudhry, ülkesinin düzenlediği saldırılarda "274 Taliban savaşçısının" öldürüldüğünü ve 400'den fazla kişinin yaralandığını söyledi.

Geo News kanalının haberinde de Pakistan hükümetinin, ülke genelinde özel veya ticari insansız hava araçlarının uçuşlarını yasakladığı aktarıldı.

Afganistan-Pakistan anlaşmazlığı

Pakistan Enformasyon Bakanlığı 22 Şubat'ta, ülkede son dönemdeki bombalı saldırıların ardından Afganistan ile sınır hattında "terör kampı" olarak nitelediği 7 noktanın hedef alındığını açıklamıştı.

Afganistan Savunma Bakanlığından yapılan açıklamada, Pakistan'a karşı uygun zamanda "uygun ve ölçülü yanıt verileceği" belirtilmişti.

Afganistan Kızılayından yapılan açıklamada da Pakistan'ın saldırısı sonucu 18 kişinin hayatını kaybettiği ve çok sayıda kişinin yaralandığı ifade edilmişti.

Pakistan İçişlerinden Sorumlu Devlet Bakanı Talal Chaudhry ise "Afganistan sınırı boyunca düzenlenen saldırılarda yaklaşık 70 teröristin etkisiz hale getirildiğini" açıklamıştı.

Afganistan yönetimi, Pakistan'ın "terör kampı" olarak nitelediği 7 noktayı hedef almasının ardından Dışişleri Bakanlığına çağrılan Kabil Büyükelçisine protesto notası iletmişti.

⁠Pakistan'ın Afgan yönetiminden beklentisi

Pakistan, Afganistan'da Taliban'ın 2021 yılında kontrolü ele almasından bu yana yeni yönetimin Pakistan Talibanı (TTP) konusunda tedbir almasını istiyor.

İslamabad yönetimi, terör örgütü olarak sınıflandırdığı ve topraklarında çok sayıda eylem düzenleyen TTP'nin Afganistan'da mevzilendiğini, Kabil yönetiminin ise örgüte karşı tedbir almadığını vurguluyor.

Afgan yönetimi ise TTP'nin kendi topraklarında faaliyet göstermediğini savunuyor.

TTP, Afganistan ile Pakistan arasında İngiliz sömürge döneminde oluşturulan ve fiilen sınır işlevi gören Durand Hattı'nın iki ülkeye yayılmış Peştun kuşağındaki aşiretler bölgesini aktif kullanıyor.

Pakistan ile Afganistan arasındaki çatışmalara ilişkin dünyadan "itidal" çağrısı

Dünyanın dört bir yanından ülkeler ve liderler, dün gece saatlerinde çatışan Pakistan ve Afganistan'ı itidal göstermeye çağırdı.

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Pakistan, Afganistan, Katar ve Suudi Arabistanlı mevkidaşlarıyla telefonda görüşerek Pakistan ve Afganistan arasında yaşanan son gelişmeleri ele aldı.

Dışişleri Bakanlığı kaynaklarından edinilen bilgiye göre, Fidan, Pakistan Dışişleri Bakanı Muhammed İshak Dar, Afganistan yönetimi Dışişleri Bakan Vekili Emirhan Muttaki, Katar Başbakanı ve Dışişleri Bakanı Muhammed bin Abdurrahman Al Sani ve Suudi Arabistan Dışişleri Bakanı Faysal bin Ferhan ile telefon görüşmeleri gerçekleştirdi.

Görüşmelerde, Pakistan ve Afganistan arasında yaşanan son gelişmeler ele alındı.

Birleşmiş Milletler

Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres, Afganistan ile Pakistan arasındaki sınır çatışmalarını endişeyle takip ettiğini belirtti.

Guterres, tarafları, uluslararası hukuk kapsamındaki yükümlülüklerine uymaya ve sivillerin korunmasını sağlamaya çağırdı.

BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri Volker Türk de sınır çatışmaları ve ölümcül hava saldırılarının ardından Afganistan ile Pakistan'a diyalog çağrısında bulundu.

Afganistan

Afganistan'ın eski Cumhurbaşkanı Hamid Karzai, Afganların vatanlarını savunmayı ve birlik içinde hareket etmeyi sürdüreceğini belirtti.

Karzai, Pakistan'ın "kendi politikasını değiştirmesi ve Afganistan ile iyi komşuluk, saygı ve medeni ilişkiler yolunu seçmesi" gerektiğini ifade etti.

Çin

Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Mao Ning, Pekin’de düzenlenen olağan basın toplantısında Pekin’in Pakistan ile Afganistan arasında yükselen gerilimden endişeli olduğunu belirterek, taraflara bir an önce ateşkes sağlama çağrısı yaptı.

Çatışmanın yol açtığı can kayıplarından büyük üzüntü duyduklarını ifade eden sözcü Mao, çatışmanın uzamasının ve tırmanmasının her iki taraf için de daha fazla zarara ve kayba yol açacağını kaydetti.

Mao, Çin’in terörün her biçimiyle mücadaleyi desteklediğinin altını çizerek, tarafları sakin ve itidalli davranmaya, aralarındaki farklılıkları diyalog ve müzakereyle uygun şekilde çözmeye çağırdı.

Rusya

Rusya Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Maria Zakharova, Afganistan ila Pakistan arasında sivillerin hayatını kaybettiği çatışmaların hızla tırmanmasından endişe duyduklarını ifade etti.

Zakharova, "Dostlarımız Afganistan ve Pakistan'ı tehlikeli çatışmalardan kaçınmaya ve tüm farklılıkları siyasi ve diplomatik yollarla çözmek için müzakere masasına geri dönmeye çağırıyoruz." dedi.

İran

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Afganistan ile Pakistan arasında yaşanan gerilime ilişkin, "Mübarek ramazan ayında iki ülke, mevcut sorunları, iyi komşuluk çerçevesinde ve diyalog yoluyla çözmelidir." değerlendirmesinde bulundu.

Erakçi, iki ülke arasındaki sorunların çözülüp işbirliğinin güçlendirilmesi için her türlü yardıma hazır olduklarını kaydetti.

Malezya

Malezya Başbakanı Enver İbrahim, çatışmaları "büyük bir endişe" ile karşıladığını belirterek, "Bu çatışmaların mübarek ramazan ayında yaşanması durumu daha da vahim hale getiriyor. Malezya, hem Pakistan'ı hem de Afganistan'ı itidale ve tüm askeri operasyonları bir an önce kesmeye davet ediyor." ifadelerini kullandı.

İbrahim, bu anlaşmazlıkların tek çözüm yolunun da müzakere masası olduğunun altını çizdi.

İngiltere

İngiltere Dışişleri Bakanı Yvette Cooper da yükselen tansiyondan dolayı derin bir endişe duyduğunu dile getirdi.

ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundan açıklama yapan Cooper, "Tüm tarafları tansiyonu düşürecek adımları derhal atmaya, daha fazla sivil can kaybı yaşanmasını önlemeye ve arabuluculuk yoluyla diyaloğa yeniden başlamaya çağırıyoruz." ifadelerini kullandı.

Afganistan-Pakistan anlaşmazlığı

Pakistan Enformasyon Bakanlığı, ülkede son dönemdeki bombalı saldırıların ardından Afganistan ile sınır hattında "terör kampı" olarak nitelediği 7 noktanın hedef alındığını açıklamıştı.

Afganistan Savunma Bakanlığından yapılan açıklamada, Pakistan'a karşı uygun zamanda "uygun ve ölçülü yanıt verileceği" belirtilmişti.

Afganistan Kızılayından yapılan açıklamada da Pakistan'ın saldırısı sonucu 18 kişinin hayatını kaybettiği ve çok sayıda kişinin yaralandığı ifade edilmişti.

Pakistan İçişlerinden Sorumlu Devlet Bakanı Talal Chaudhry ise "Afganistan sınırı boyunca düzenlenen saldırılarda yaklaşık 70 teröristin etkisiz hale getirildiğini" bildirmişti.

Afganistan yönetimi, Pakistan'ın "terör kampı" olarak nitelediği 7 noktayı hedef almasının ardından Dışişleri Bakanlığına çağrılan Kabil Büyükelçisine protesto notası iletmişti.

Düzenli kolajen kullanımı sağlığı nasıl etkiliyor?

Uluslararası araştırmacılar, ölü cilt hücrelerini yenileme, organları koruma ve kanın pıhtılaşmasında temel rol oynayan kolajen proteinin günlük alımının cilt sağlığı üzerindeki etkilerini inceledi. 113 vakanın incelendiği araştırma, 7 bin 983 katılımcıyla yürütüldü.

Düzenli kolajen alımının ciltteki elastikiyeti artırdığını, kas yapısını iyileştirdiğini, kas-iskelet sistemi ve eklem kireçlenmesine bağlı durumlarda olumlu sonuç verdiğini tespit eden araştırmacılar, bu proteinin, eklemlerde görülen romatizmanın neden olduğu ağrıyı ve sertliği hafiflettiğini belirledi.

Öte yandan araştırmacılar, kolajen alımının ağız sağlığı ile kardiyometabolik açılardan "karışık sonuçlar" verdiğini belirtti.

Vücutta doğal olarak üretilen ve yaşla azalan protein türü olan kolajen, cilt, tırnak, kemik, tendon ve kıkırdak gibi bağ dokularını destekliyor ve güçlendiriyor.

Araştırmanın sonuçları "Aesthetic Surgery Journal Open Forum"da yayımlandı.

Gazzeliler, soykırımcı İsrail'in yıkım ve ablukasına topraklarında üretim yaparak direniyor

İsrail, 2 yıl içinde Gazze Şeridi'nde 178 bin dönümlük tarım arazisinin yüzde 80'ini, seraların da yüzde 60'ını tahrip etti. İsrail ayrıca sınır kapılarından insani yardım girişlerine de kısıtlama getirerek Gazze'ye yönelik ablukayı sürdürüyor.

Filistinliler ise İsrail'in tüm engellerine ve Gazze'deki yıkıma rağmen hayatta kalma mücadelesi veriyor. Bu amaçla Gazze Belediyesinin öncülüğünde, gıda güvenliğini ve azalan tarımsal üretim karşısında Filistinlilerin direnişini desteklemek amacıyla bir fidanlık kuruldu.

Yarım dönümlük arazide 1 milyon fidan

Yarım dönümlük bir alana kurulan fidanlıkta 1 milyon fideye ulaşılması ve gıdada İsrail'in keyfi uygulamalarına bağlı olmanın önüne geçilmesi amaçlanıyor.

Gazze Belediye Sözcüsü Hüsni Muhenna, eskiden Gazze kentinin doğusunda 12 dönümlük bir fidanlıkları olduğunu ancak İsrail saldırıları sonucu yıkıldığını ifade etti.

Yıkılan eski fidanlıkta binlerce sebze ve meyvenin yanı sıra gölge bitkileri ve dış mekan ağaçları yetiştirildiğini kaydeden Muhenna, "İsrail bu fidanlığı yok ettikten sonra Gazze Belediyesi, sebze yetiştirmek için kent merkezinde bu fidanlığı kurdu. Burası sadece yarım dönümlük bir alan." dedi.

Amaç gıda güvenliğini ve Filistin direnişini desteklemek

İsrail'in Gazze kentine büyük bir abluka uyguladığını ve Filistinlilerin direnişini kırmak için tohum ve gübre girişine engel olduğunu ifade eden Muhenna, amaçlarını şöyle anlattı:

"Bu yeni girişim ve fidanlıkla 1 milyon fidana ulaşmayı hedefliyoruz. İsrail'in bize dayattığı tüm engel ve kısıtlamalara, ablukaya meydan okuyor ve gıda güvenliğini ve Gazze halkının direnişini destekliyoruz."

Fidanlıktan Sorumlu ziraat mühendisi Ata el-Ferram da İsrail'in her şeyi yakıp yıktığı savaştan sonra kurdukları fidanlıkta, biber, patlıcan, domates ve lahana gibi sebzeler yetiştirerek kent içindeki gıda güvenliğini desteklediklerini dile getirdi.

Ferram, bir diğer amaçlarının ise Gazze Belediyesine ait olan 14 park ve bahçe ile evlerin bahçelerini yeniden canlandırmak olduğunu, bunun için de fidanlıkta dış mekan ağaçları yetiştirdiklerini kaydetti.

Tohum ve gübre sıkıntısına alternatif çözümler

İsrail'in ablukası nedeniyle tohum ve gübre sıkıntısı yaşadıklarına işaret eden Ferram bu soruna getirdikleri çözümü ise şöyle anlattı:

"Gübre sıkıntısı nedeniyle organik gübre kullanmaya başladık. Sebze ve meyve artıklarından elde ettiğimiz kompostu kullanıyoruz. Yine patlıcan ve biber gibi sebze artıklarından elde ettiğimiz tohumları kurutarak fideler için kullanılabilir hale getiriyoruz."

Ferram, fideleri yetiştirme işlemi sırasında karşılaştıkları soruna ise aşevlerinden aldıkları konserve kutularıyla çözüm bulduklarını söyledi.

Gazzeli mühendis Ferram, konserve kutularını dezenfekte ettiklerini, kentin farklı bölgelerinden de toprak getirip fide ekim işlemini bu şekilde gerçekleştirdiklerini aktardı.

İşgalci İsrail, Batı Şeria'daki Filistinlilerin cuma için Kudüs'e girişini, izinlerine rağmen engelledi

İsrail ordusu, sabahın erken saatlerinde, Kudüs'ü çevreleyen noktalarda çok sayıda asker konuşlandırdı.

Batı Şeria'da yaşayan binlerce Filistinli de ramazan ayının ikinci cuma gününde, işgal altındaki Doğu Kudüs'teki Mescid-i Aksa'ya ulaşmak için Kalendiya kontrol noktasında toplandı.

Buradaki çok sayıda Filistinli, izinleri olmasına rağmen geri çevrilerek, Kudüs'e geçişine izin verilmedi.

"Yalnızca Mescid-i Aksa'da namaz kılmak istiyorum neden engelliyorlar?"

Filistinli Cevdet Ceradat, AA muhabirine yaptığı açıklamada, Ramallah'tan geldiğini, izin belgesi olmasına rağmen kontrol noktasından geri çevrildiğini belirtti.

Ceradat, "Kontrol noktasına ulaştığımda izin belgesini verdiğim İsrail askeri bana 'senin girişin yasak' dedi. Nedenini sorduğumda cevap vermedi, sadece 'giremezsin' dedi. Ben 65 yaşındayım buna rağmen geçişime izin vermedi. Beni Mescid-i Aksa'da namaz kılmaktan mahrum ettiler." ifadelerini kullandı.

Filistinli Necati Uveyda ise El Halil'den geldiğini, izinleri olmasına rağmen, Kudüs'e girişine izin verilmediğini söyledi.

Uveyda, "Askere izin belgesini verdiğimde, bana 'geri dön, sen yasaklısın, giremezsin' dedi. Yalnızca Mescid-i Aksa'da namaz kılmak istiyorum, fazlasını değil. Beni neden engelliyorlar?" şeklinde konuştu.

Filistinli Meryem Ramadan da aynı şekilde kontrol noktasına ulaştığında geçişine izin verilmediğini aktardı.

Ramadan, "Bana 'sen yalancısın git' dediler, sebebini anlayamadım. Sadece Aksa'da namaz kılmak için geldim. Yaşlıları, izin belgeleri olanları bile engelliyorlar." diye konuştu.

İsrail, Batı Şeria'daki Filistinlileri Mescid-i Aksa'dan mahrum bırakıyor

Tel Aviv yönetimi, 1967 yılındaki işgalin ardından Batı Şeria ve Doğu Kudüs'ü fiili olarak birbirinden ayırdı. İşgal altındaki Batı Şeria'da yaşayan Filistinliler, işgalin ardından Doğu Kudüs'e geçme ve Müslümanların ilk kıblesi Mescid-i Aksa'yı ziyaret etme hakkından mahrum bırakıldı.

İşgalin ellerinden aldığı Mescid-i Aksa hasretiyle hayatlarını sürdüren Batı Şeria'daki Filistinliler çok yakın mesafede olmalarına rağmen sadece İsrail yönetiminin zor şartlardaki iznine tabi şekilde, Doğu Kudüs'e geçebiliyor ve Aksa'yı ziyaret edebiliyor.

İsrail'in son dönemde artan kısıtlamaları, Batı Şeria'daki Filistinlilerin Aksa'yı ziyaretini daha da zorlaştırıyor. İsrail, Gazze'deki soykırıma paralel olarak kısıtlamaları artırarak söz konusu izni sadece ramazan ayında vermeye başladı.

İsrail kısıtlama uygulayacağını duyurmuştu

Tel Aviv yönetimi, önceki senelerde olduğu gibi bu yıl da işgal altındaki Batı Şeria'dan yalnızca 10 bin Filistinlinin Mescid-i Aksa'yı ziyaret etmesine izin verme kararı aldı.

Buna göre, önceden izin almak şartıyla sadece 55 yaş üstü erkekler, 50 yaş üstü kadınlar ve birinci derece akrabalarıyla gelen 12 yaş altı çocuklara geçiş için müsaade edileceği açıklandı.