Dünyadan Haberler

Pakistan Başbakanı Şerif, Mekke Ortak Savunma Anlaşması'nı imzalamaktan onur duyduğunu belirtti

Pakistan Başbakanı Şerif, sosyal medya hesabından Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında imzalanan ortak savunma anlaşmasına ilişkin açıklamada bulundu.

Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Suudi Arabistan Veliaht Prensi Bin Selman ile "Mekke Ortak Savunma Anlaşması"nı imzalamaktan "onur" duyduğunu belirten Şerif, üç kardeş ülkenin inanç, dostluk ve barış ile güvenlik konusundaki ortak kararlılıkla birleştiğini vurguladı.

Şerif, "Haremeyn'in gölgesinde imzalanan bu tarihi anlaşmanın, gelecek nesiller için bir barış kalkanı olarak kalmasını ve üç kardeş ülkenin yanı sıra ümmete de refah getirmesini diliyorum." ifadelerini kullandı.

{ilgili-haber-953358}

Mekke Ortak Savunma Anlaşması

Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan, bugün Suudi Arabistan'da ortak savunma anlaşması imzalamıştı.

Her türlü saldırganlığa karşı kolektif caydırıcılığı güçlendirmeyi amaçlayan anlaşma ile üç devletten herhangi birine karşı gerçekleştirilecek bir silahlı saldırının, hepsine karşı yapılmış sayılacağı hükme bağlanmıştı.

Batı Şeria’da Filistin topraklarını gasbeden İsrailliler, topraktan sonra evlere de el koyuyor

Filistinli aktivistler ve bölge sakinlerinin verdiği bilgiye göre, Nablus’un güneyindeki Karyut beldesinde fanatik İsrailliler, aylar süren saldırı ve baskılar sonucu bölgeden ayrılmak zorunda kalan bedevi topluluğuna ait evleri ele geçirerek onarmaya ve oturmak için hazırlamaya başladı.

İsrail’in gasplarına karşı faaliyet gösteren Filistinli aktivist Beşşar el-Karyuti, söz konusu evlerin Karyut beldesindeki Filistinlilerin konutlarına yalnızca birkaç metre uzaklıkta bulunduğunu söyledi.

Gasbedilen evlerin onarıldığını, boyandığını ve içinde yaşamaya hazır hale getirildiğini aktaran Karyuti, bunun İsraillilerin Filistinlilerin yaşadığı mahallelerin içine kadar ilerleyeceği endişesini artırdığını ifade etti.

Evlerin gasbedildiği yeni bir aşama

Karyuti, yaşanan gelişmenin İsrail’in Batı Şeria’daki gasplarında “yeni ve tehlikeli bir aşamaya” işaret ettiğini vurgulayarak, “Artık mesele yalnızca hayvancılık amacıyla noktalar kurmak ya da tarım arazilerine el koymakla sınırlı değil. Filistinlilerin evleri işgal ediliyor ve İsraillilerin yerleştiği noktalara dönüştürülüyor.” dedi.

Nablus’un güneyinde özellikle Karyut, Calud, Telfit ve Kusra beldelerinde “ev yerleşimciliği” olarak nitelendirilebilecek yeni bir döneme girildiğini dile getiren Karyuti, Filistin topraklarını gasbeden İsraillilerin artık Filistinlilerin mahallelerine ve evlerine kadar ilerlediğini kaydetti.

Karyuti, bu durumun Filistinlilerin yalnızca topraklarını değil, yaşamlarının bütün alanlarını hedef alan daha tehlikeli bir sürecin önünü açtığını ifade etti.

Aylar süren baskıların ardından evlere el konuldu

Karyuti, bedevi topluluğunun son aylarda İsraillilerin saldırı ve baskılarına maruz kaldığını anlattı.

Filistinlilere yönelik saldırıların yanı sıra mallarının çalındığını ve bölgeye giden yolların kapatıldığını aktaran Karyuti, bu baskılar sonucu bölge sakinlerinin ayrılmak zorunda kaldığını, ardından boş kalan evlerin gasbedildiğini söyledi.

Bölgenin "Şilo" yerleşimi yakınında bulunduğuna ve çevresinde çok sayıda İsrail yerleşimi ile kaçak yerleşim noktası olduğuna dikkati çeken Karyuti, Filistin topraklarını gasbeden grupların, Filistinlilere ait kalan arazileri aşamalı şekilde ele geçirerek sahada yeni bir oldubitti oluşturmaya çalıştığını belirtti.

Karyuti, bölgedeki grubu, Avihay Swisa isimli aşırı sağcı İsraillinin yönettiğini ve beraberindeki grubun daha fazla Filistin arazisi ve yerleşim alanını ele geçirmeye çalıştığını ifade etti.

Swisa’ya daha önce uluslararası yaptırımlar uygulandığını hatırlatan Karyuti, buna rağmen İsrail hükümetinin kendisine destek ve imkan sağlamayı sürdürdüğünü savundu.

Karyuti, bölgenin aylardır giderek artan gasplara sahne olduğunu belirterek, “Bu bölgede neredeyse fanatik grupların ulaşmadığı ova, dağ ya da arazi kalmadı. Bugün ise topraklara el koymaktan Filistinlilerin evlerini ele geçirmeye geçtiler.” diye konuştu.

“Topraktan evlere geçtiler”

Bölgede çiftçilik yapan Eyser Muin de yaklaşık bir buçuk yıl önce bölgede hayvancılık amacıyla bir nokta kuran bir İsraillinin, önce çevredeki tarım arazilerini ele geçirmeye başladığını söyledi.

Söz konusu kişinin zamanla bedevi topluluğunun yaşadığı alana doğru genişlediğini aktaran Muin, “Sahiplerini zorla yerinden ettikten sonra barakalara ve çadırlara el koydu. Bunları temizleyip beyaza boyadı ve yaşamaya hazırlamaya başladı. Aynı zamanda bölgedeki insanları her gün tehdit etmeyi sürdürüyor.” dedi.

Muin, söz konusu İsraillinin kendisini de “Burada sana hiçbir şey bırakmayacağım. Gerekirse her şeyi buldozerlerle kaldıracağım.” sözleriyle tehdit ettiğini anlattı.

Tek geçim kaynağının hayvancılık ve tarım olduğunu belirten Muin, Filistin topraklarını gasbeden İsraillilerin bölgedeki ilerleyişinin geçimini doğrudan etkilediğini ifade etti.

“Eskiden otlatmayı topraklara el koymak için bahane ediyorlardı. Bugün ise doğrudan evlere el koyuyorlar. Daha önce karşılaşmadığımız yeni bir aşamaya girdik.” diyen Muin, bölgedeki İsraillilerin araziler arasında yollar açtığını ve sınırları belirleyen telleri kaldırdığını kaydetti.

Bedevi topluluğunun evlerinin ele geçirilmesinin ardından şimdi beldedeki Filistinlilerin konutlarına doğru ilerlediklerini söyleyen Muin, “Bu durum devam ederse beldenin içine kadar ulaşmalarından endişe ediyoruz. Ancak biz toprağımızda kalacağız ve tehditler ne olursa olsun ayrılmayacağız.” ifadelerini kullandı.

Karyut’un arazilerinin büyük bölümü gasbedildi

Yaklaşık 22 bin dönüm araziye sahip Karyut beldesinin son yıllarda topraklarının büyük bölümünü kaybettiği, Filistinlilerin elinde konutların da bulunduğu yaklaşık 400 dönümlük alanın kaldığı belirtiliyor.

Filistinlilere göre, hayvancılık amacıyla kurulan kaçak noktalar, son yıllarda Filistin topraklarını gasbeden İsraillilerin Batı Şeria’daki yayılmasının başlıca araçlarından biri haline geldi.

Bu noktalar aracılığıyla önce mera ve tarım arazileri kontrol altına alınıyor, ardından söz konusu alanlar kalıcı yerleşim noktalarına dönüştürülerek Filistinlilerin yaşam alanları pahasına genişletiliyor.

Batı Şeria'da Filistin toprakları gasbedilerek kurulan 365 yasa dışı yerleşim bulunuyor

Batı Şeria'nın güneyindeki "Kefar Etzion" Yahudi yerleşim birimi, İsrail'in 1967'de Batı Şeria ve Doğu Kudüs'ü işgal etmesinin hemen ardından kurulduğu için ilk Yahudi yerleşim birimi olarak kabul ediliyor. Sonrasında Batı Şeria'da yüzlerce yasa dışı yerleşim yeri inşa edildi.

İsraillilerin gasbettiği Filistin topraklarını takip eden İsrailli sivil toplum kuruluşu "Peace Now" (Barış Şimdi) hareketinin 2024 yılı verilerine göre, Doğu Kudüs hariç, işgal altındaki Batı Şeria'da yaklaşık 3 milyon Filistinli yaşarken, Filistin topraklarını gasbeden İsrailli nüfusu ise 500 bini aşmış durumda.

İsrail hükümetinin 11 Aralık'ta onay verdiği 19 yerleşim haricinde, gasbedilen Filistin topraklarında 141 yasa dışı yerleşim mevcutken aşırı sağcı Yahudi grupların kurduğu ve İsrail yasalarına göre de kaçak sayılan 224 kaçak yerleşim yeri de bulunuyor.

Buna göre, Batı Şeria'da toplam 365 yasa dışı Yahudi yerleşimi bulunmakta. İsrail hükümetinin söz konusu "kaçak yerleşim" yerlerine sık sık aldığı kararlarla tek taraflı onay verdiği biliniyor.

İsrail'in işgal ettiği topraklarda kurduğu Yahudi yerleşim birimleri ve buraya nüfusunu nakletmesi uluslararası hukuka göre yasa dışı kabul ediliyor.

Birleşmiş Milletler (BM), işgal altındaki Filistin topraklarındaki yerleşim faaliyetlerini uluslararası hukuka aykırı kabul ediyor ve bu faaliyetlerin iki devletli çözüm ihtimalini zayıflattığı uyarısında bulunuyor.

Çinli yapay zeka modeli, İngiltere hükümetinin test ortamından kaçmayı başardı

ABD merkezli Wired sitesinin haberine göre, ABD merkezli siber güvenlik araştırma şirketi Frontier Security, "Kimi K3"ün, yapay zeka sistemlerini güvenli bir şekilde test etmek üzere tasarlanmış kontrollü bir ortam olan enstitünün "sandbox"undan çıkmayı başardığını belirtti.

Şirket, modelin Anthropic, OpenAI ve Meta'da yaşananlara benzer şekilde kendi sanal ortamındaki bir yapılandırma hatasından faydalandığını, modelin herhangi bir üçüncü taraf web sitesine veya hizmete izinsiz erişim sağlamadığını ancak internete bağlanarak çözmeye çalıştığı sorunun çözümünü GitHub'da bulduğunu ifade etti.

Şirketin üst yöneticisi Yaron Singer, Wired'a verdiği demeçte, "Kimi K3"ün karmaşık bir güvenlik açığından değil İngiltere hükümetine bağlı AISI'nin test ortamındaki bir boşluktan yararlandığını belirtti.

OpenAI ve Anthropic gibi ABD'li yapay zeka şirketlerinin yapay zeka modelleriyle rekabet etmeyi hedefleyen "Kimi K3", temmuz ayında kamuoyuna sunulmuştu.

Yapay zeka modelinin yeteneklerinin ölçütü olarak 2,8 trilyon parametreye sahip olduğu belirtilen "Kimi K3"ün, dünyanın en büyük açık kaynaklı yapay zeka modellerinden biri olduğu ifade ediliyor.

Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan'dan Mekke Savunma Anlaşması

Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın Suudi Arabistan'a gerçekleştirdiği günübirlik çalışma ziyareti kapsamında, Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında bölgesel güvenlik mimarisini yeniden şekillendirecek tarihi "Mekke Ortak Savunma Anlaşması" imzalandı.

Bölgesel sahiplenme ilkesi doğrultusunda yürütülen uzun soluklu diplomatik çalışmaların bir sonucu olan anlaşma, üç ülkenin savunma kapasitelerini birleştirmeyi ve küresel barışa katkı sağlamayı hedefliyor.

"Birine yapılan saldırı tümüne yapılmış sayılacak"

Bilgi notuna göre, anlaşmanın en kritik maddelerinden birini, kolektif caydırıcılığın güçlendirilmesi oluşturuyor. Birleşmiş Milletler (BM) Şartı’nın 51. maddesi uyarınca meşru müdafaa hakkını temel alan anlaşmaya göre, imzacı üç devletten herhangi birine yönelik gerçekleştirilecek bir silahlı saldırı, tümüne yönelik bir saldırı olarak kabul edilecek.

Savunma odaklı bir iş birliği niteliği taşıyan Mekke Anlaşması, herhangi bir ülkeyi hedef almadığı gibi, mevcut diyalog kanallarını açık tutarak külfet paylaşımı ve ortak güvenlik anlayışını esas alıyor.

Savunma sanayiinde stratejik ortaklık ve "terörsüz bölge" hedefi

Anlaşma, askeri operasyonel iş birliğinin yanı sıra savunma sanayii alanında da derin bir entegrasyon öngörüyor. Üç ülkenin askeri birimlerinin birlikte çalışabilirliğini (interoperability) geliştirmeyi amaçlayan düzenleme, bölgesel istikrarı sağlamaya yönelik "Terörsüz Bölge" hedefine de stratejik bir katkı sunacak. Belgede, bu ortaklığın saldırgan bir askeri cephe veya çevreleme girişimi olmadığı, aksine bölgesel huzuru destekleyici bir mekanizma olduğu vurgulandı.

Türkiye'nin NATO üyeliğini tamamlayıcı nitelikte

Türkiye açısından stratejik bir dönüm noktası olarak nitelendirilen anlaşmanın, Türkiye'nin NATO üyeliği veya diğer bölgesel ortaklıklarına bir alternatif değil, aksine bu yükümlülükleri tamamlayıcı bir yapı olduğu ifade edildi.

Türkiye açısından pek çok stratejik kazanımı beraberinde getiren anlaşma ile küresel deniz ticaret yollarının güvenliğinin artırılması, böylece ihracat ve enerji tedarik süreçlerine ivme kazandırılması hedefleniyor. Türkiye'nin bölgesel nüfuzunu ve tecrübesini bölgenin diğer güçlü aktörleriyle birleştirmesine imkan tanıyan bu iş birliğiyle, aynı zamanda ekonomik istikrarın korunması ve enerji güvenliğinin en üst seviyede tahkim edilmesi öngörülüyor.

"Türk askerinin gönderilmesi ulusal karar mekanizmalarına bağlı"

Anlaşmanın bilgi notunda, anlaşmaya katılımın Türk askerinin her bölgesel krize otomatik olarak gönderileceği anlamına gelmediği önemle belirtildi. Kuvvet kullanımı ve askeri harekat kararlarının, Türkiye Cumhuriyeti'nin anayasal düzeni ve ulusal karar mekanizmaları çerçevesinde alınmaya devam edileceği kaydedildi.

Anadolu'dan Hicaz'a kardeşlik hattı

Anlaşmanın insani ve tarihi boyutuna da dikkat çekilen metinde, "Anadolu’dan Hicaz’a, İslamabad’dan Riyad’a uzanan kardeşlik hattı, ortak değerlerin ve zor zamanlarda birbirinin yanında duran milletlerin iradesini temsil etmektedir." ifadesine yer verildi.

Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasındaki ilişkilerin yalnızca devletler arası çıkarlara değil; ortak tarih, inanç ve dayanışma bağlarına dayandığı, imzalanan bu anlaşmanın tarihi bir sorumluluğun günümüzdeki stratejik karşılığı olduğu vurgulandı.

Kuş gribi yayılıyor: Avustralya kümes hayvanlarını kapalı alanlara taşıyor

ABC News'un haberine göre, Victoria eyaleti yönetimi, kümes hayvanlarının kapalı alanlarda tutulması kararı alarak, ülkede bu önlemi uygulayacak ilk bölge oldu.

Söz konusu uygulamanın Melbourne metropol bölgesi, kıyı bölgeleri ve bazı komşu bölgelerde 50 veya daha fazla kümes hayvanı sahibi olan kişilere uygulanacağı aktarılırken, uygulamanın başlangıçta 14 gün süreceği kaydedildi.

Yerel yetkili Michaela Settle, uygulamanın kümes hayvanlarının yaban hayatıyla temasını engellemesi amacıyla yapıldığını belirterek, hükümetin bu önlemin hastalığın yayılmasını engelleyeceğini umduğunu ifade etti.

Avustralya Baş Veteriner Hekimi Beth Cookson, yapılan testler sonucu Victoria eyaletinde 20 yeni pozitif vaka daha tespit edildiğini, böylece Avustralya'da şimdiye kadar 175 doğrulanmış vaka olduğunu aktardı.

Avustralya'da, 19 Haziran'da "H5N1" türü kuş gribi virüsünün neden olduğundan şüphelenilen ilk vaka tespit edilmiş, 29 Temmuz'da ise bu hastalığın yabani kuşlar arasında "yerel olarak" yayıldığı belirlenmişti.

CNN: ABD'nin mühimmat stoklarının tükendiğine dair sızıntılar İran'ı cesaretlendirebilir

ABD merkezli CNN televizyonunun güvenlik analisti Alex Plitsas'ın değerlendirmelerine yer verdiği haberinde, İran'ın, ABD'nin mühimmat stoklarının azaldığı yönündeki haberler nedeniyle "cesaretlenebileceğine" dikkat çekildi.

Atlantik Konseyi'nde Terörle Mücadele Direktörü olarak görev yapan CNN analisti Plitsas, ABD ordusunun önemli bir füze savunma sistemi için kullandığı füzelerin neredeyse yüzde 80'ini tükettiği yönündeki raporların, ABD'nin İran'a karşı savunmasızlığına işaret edebileceğini söyledi.

Raporları "siyasi amaçlı bir sızıntı" şeklinde nitelendiren Plitsas, bunların ABD'yi "şu anda çok tehlikeli bir duruma" soktuğunu söyledi.

Sızıntıya öfkelenen ABD Başkanı Donald Trump'ın söylediğinin aksine mühimmat stoklarının yerine konulmasının zaman aldığına dikkati çeken Plitsas, "Dolayısıyla kısa vadede, bu durum hala bir üretim kapasitesi açığı bırakıyor ve bu mühimmat açığını kapatma ihtiyacını doğuruyor." ifadesini kullandı.

Bu süreçte İran'ın saldırılarını artırdığını belirten Plitsas, "Bence bu cesaretin bir nedeni de ABD'nin stoklarının düşük olduğuna ve buna karşı savunma yapmanın zor olacağına inanmalarıdır." ifadesine yer verdi.

ABD basını mühimmat sıkıntısını sızdırdı, Trump sızıntıları "haince" olarak nitelendirdi

The Washington Post gazetesinin, konuyla ilgili bilgi sahibi kaynaklara dayandırdığı haberinde, Trump'ın geçen hafta Camp David başkanlık konutunda düzenlenen kabine toplantısına katıldığı sırada, Savunma Bakanı Pete Hegseth'ten mühimmat sıkıntısına ilişkin izahat istediği aktarılmıştı.

Haberde, bu sıkıntıların Trump'ın, İran'ı "çok sert saldırılarla" tehdit etmesine rağmen yeni saldırıları iptal etmesine yol açtığı ifade edilmişti.

CNN televizyonu da konuyla ilgili bilgi sahibi birçok kaynağına dayandırdığı haberinde, uzun menzilli güdümlü füzeler ile hava savunma önleyicilerindeki sıkıntıların, Trump'ın İran'la çatışmadaki stratejisini etkilediğini ve ABD ordusunun THAAD füze stokunun yaklaşık yüzde 80'ini tükettiğini belirtmişti.

CBS News'e konuşan iki kaynak da ABD'nin elindeki uzun menzilli hassas güdümlü füze stokunun büyük bir kısmını İran savaşında tükettiğini söylemişti.

Reuters Haber Ajansı da ABD'nin, İran'la 5 aydır süren savaşta uzun menzilli PrSM ve ATACMS füzelerinin neredeyse tamamını, Tomahawk seyir füzesi stokunun ise yaklaşık yarısını kullandığını yazmıştı.

ABD Başkanı Trump ise sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, ülkesinin büyük miktarda mühimmata sahip olduğunu savunmuştu.

Üretimin hız kesmeden devam ettiğini belirten Trump, ordunun zafiyet içinde olduğunu ima eden bu "haince" bilgileri sızdıranların peşinde olduklarını ve suçluların uzun süreli hapis cezalarıyla karşı karşıya kalacağını ifade etmişti.

Yeni bir dönem başlıyor: Mekke Anlaşması neden önemli?

Son yılların belki de en kritik imzalarından biri Mekke’de atıldı… Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında savunma ittifakı imzalandı. Her ne kadar ismi savunma olduğu için akla ilk etapta askeri meseleler gelse de aslında bu iş birliği çok geniş bir coğrafyada hayli kritik çıktılar üretebilecek.

Elbette bu noktada üzerinde durmamız gereken temel noktalardan biri üç ülkenin de kendine has özelliklerinin olması.

Türkiye, bu üçlü arasında savunma sanayii, yeni nesil harp doktrinleri ve ‘neyi, nasıl yapacağını bilmesi’ gibi konularda öne çıkıyor.

Suudi Arabistan ise üçlünün mali açıdan en güçlü üyesi. Hayli geniş maddi imkanlar Mekke yönetiminin dahil olduğu işlerin ‘hızlanması’ adına kritik.

Pakistan ise İslam dünyasının nükleer güce sahip tek üyesi konumunda. Ayrıca 250 milyonu aşan nüfusuyla ittifakın en kalabalık ülkesi.

August 7, 2026

Mekke Anlaşması’ndan ne anlamalıyız?

Bu soruya cevap vermeden önce mevcut fotoğrafı iyi anlamak gerekiyor. Rusya-Ukrayna savaşı nedeniyle 2. Dünya Savaşı’ndan bu yana Avrupa en karışık dönemlerinden geçiyor. Avrupa Birliği’nin geleceği belirsiz.

İsrail’in Orta Doğu’yu cehenneme çevirmeyi amaçlayan işgalci zihniyeti, İran’ın ateşi tüm Körfez’e taşıması gibi güncel gelişmeler malum.

Diğer yanda da Asya-Pasifik’te sular giderek ısınıyor. Çin’in Tayvan ile mücadelesi, ABD’nin bir an önce Çin’e yönelik somut adımlar atma isteği süreci daha karmaşık kılıyor. Bölgesel çatışmalar, göçler, konvansiyonel savaşlar, siber saldırılar ve hibrit tehditler belki de hiç olmadığı kadar yoğun.

Günün sonunda herkes bir şekilde bu yeni döneme ayak uydurmaya, pozisyonunu güçlendirmeye ve safını belli etmeye çalışıyor. İşte Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında imzalanacak anlaşma bu noktada hayli önem kazanıyor.

{ilgili-haber-953339}

Üç ülkenin imzası çok geniş bir coğrafyayı etkileyecek

Necmettin Erbakan Üniversitesi’nden Doç. Dr. Gökhan Çınkara’ya göre üç ülke arasında imzalanan ittifak anlaşmasının en önemli çıktılarından biri ‘ortak iş birlikleri’ üzerinden olacak.

Suudi Arabistan’ın bu noktada mali gücüyle öne çıkabileceğini ve özellikle askeri projelerde çok ciddi hızlanmalar yaşanabileceğini söylüyor. Bu noktada Ankara’nın savunma sanayiindeki lider pozisyonu hayli değerli. Kimi kritik projelerde daha hızlı bir gelişim süreci yaşanabileceğinden bahsediyor Çınkara.

Mekke yönetiminin tek özelliği mali gücü değil elbette. Çınkara, Suudilerin ABD için bölgedeki en stratejik ortak olduğunun da altını çiziyor.

Pakistan için açtığı parantezde elbette ilk olarak nükleer güce atıf yapıyor. Ancak İslamabad yönetiminin özellikle hava kuvvetleri açısından da hayli iyi bir noktada olduğunu söylüyor.

Türkiye’nin Suriye, Irak, Doğu Akdeniz gibi yakın bölgelerdeki etkisini, Suudi Arabistan’ın Körfez ve Orta Doğu ülkeleri üzerindeki gücünü, Pakistan’ın kendi çevresindeki başat rolünü birlikte okumak gerektiğini vurguluyor Çınkara. Hayliyle bu üç ülkenin atacağı imzanın çok geniş bir alanda etki üreteceğini sözlerine ekliyor.

Bu noktada bir parantez açıyor Çınkara ve “Gelecek dönemde Mısır ve Katar başta olmak üzere farklı ülkeler bu ittifaka katılmak isteyebilir. Özellikle de İran ve Yemen konusu bu denli yoğun ve sancılı geçiyorken… Üçlü ittifakın Yemen konusunda somut bir adım atması da benim için sürpriz olmaz.” diyor.

August 7, 2026

ABD ve İsrail Mekke Anlaşması’na nasıl yaklaşır?

Mekke Anlaşması için üzerinden durulması gereken bir diğer husus ABD ve İsrail’in bu yeni sürece nasıl tepki vereceği…

Gökhan Çınkara önce madalyonun ABD tarafını ele alıyor. Washington yönetiminin Türkiye ile son derece sıcak ve etkin bir ilişkide olduğunu belirtiyor. Suudi Arabistan’la da hayli yakın olduklarını vurguluyor. Bunlara ek olarak ABD’nin İsrail’in saldırganlığı nedeniyle bir türlü dikkatini başka bölgelere kaydıramadığını da ekliyor.

Türkiye-Pakistan- Suudi Arabistan arasında atılan imzanın ABD tarafından olumlu bulunacağı ve hatta destekleneceği fikrini paylaşıyor Çınkara. Ayrıca, yeni üçlü ittifakın İran üzerinde de bir şekilde etki oluşturabileceğini belirtiyor ve bunun da yine ABD’nin işine geleceğini anlatıyor.

Soykırımcı İsrail ise Mekke Anlaşması’nın belki de en büyük kaybedenlerinden biri… Tel Aviv yönetimi, gerektiğinde blok olarak hareket edebilecek üç ülkeyi birlikte görmekten elbette mutsuz olacak.

Gökhan Çınkara, İsrail’in bunu iç siyasette ‘Bize karşı ittifak kuruluyor’ şeklinde kullanabileceğine işaret ediyor. Ancak İsrail muhalefetinin de buna izin vermemek için yeni söylemler geliştireceğini çünkü onların da artık bir şekilde diğer ülkelerle anlaşma yoluna gidilmesi gerektiğini söylüyor.

Çınkara son olarak, her ne kadar askeri gelişmeler üzerinden ele alınsa da ittifakın çok ciddi bir diyalog gücü olacağını ve ekonomik kalkınma, bölgesel huzur, kapsamlı iş birliği gibi konularda da hayli stratejik sonuçlara ulaşılabileceğinin altını çiziyor.

{ilgili-haber-790610}

Brent petrolün varili 83,10 dolardan işlem görüyor

Dün 83,77 dolara kadar yükselen Brent petrolün ekim vadeli varil fiyatı, günü 82,49 dolardan tamamladı.

Brent petrolün varil fiyatı, bugün saat 09.30 itibarıyla kapanışa göre yüzde 0,74 artarak 83,10 dolar oldu.

Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün eylül vadeli varil fiyatı da 77,60 dolar olarak belirlendi.

Petrol fiyatlarındaki yükselişte, Hürmüz Boğazı'ndaki deniz trafiğinin normalleşmesine ilişkin belirsizliklerin Orta Doğu kaynaklı arz endişelerini artırması etkili oldu.

ABD'li yetkililerin Orta Doğu'da gerilimi azaltacak bir anlaşmaya varılacağı yönündeki açıklamalarına karşın haftanın sonunda bu konuda henüz somut gelişme olmaması yatırımcıların olası yeni saldırılar konusunda endişelerini artırıyor.

ABD Başkanı Donald Trump, İran ile devam eden müzakerelerin iyi gittiğini ve yakında bir anlaşmanın sağlanabileceğini belirterek, "Savaş biter bitmez benzin fiyatları düşecek ki bence çok yakında bitecek. (İran'ın) Daha fazla dayanabileceklerini sanmıyorum." ifadesini kullandı.

Müzakereleri yakından takip ettiğini ve kendisinin de dahil olduğunu ifade eden Trump, anlaşmanın ne zaman imzalanacağı sorusuna, "Bence işler çok iyi gidiyor. Müzakerelerde ben de yer alıyorum. Bence gayet iyi gidiyoruz. (Anlaşma) Yakında gerçekleşebilir." yanıtını verdi.

Trump, müzakerelerin Hürmüz Boğazı ile ilgili kısmında İran ile anlaşmanın tamamlanmaya yakın olduğu yönündeki haberleri de değerlendirerek, bu konuda Tahran ile tam olarak anlaştıklarını henüz söyleyemeyeceğini ancak sürecin devam ettiğini bildirdi.

Abluka yoluyla boğazı ABD'nin kontrol ettiğini savunan Trump, yine de İran'ın boğazdan geçen gemilere ateş açabileceğini ya da deniz mayınlarının tankerlere çarpabileceğini söyledi.

Öte yandan, İran parlamentosundaki bir komitenin ABD, İsrail ve diğer "düşman" olarak nitelendirilen ülkelere ait gemilerin Hürmüz Boğazı'ndan geçişini engelleyecek bir tasarıyı incelediğine ilişkin haber akışı da petrol fiyatlarının yukarı hareketlenmesinde etkili oldu.

İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi de Umman ile Hürmüz Boğazı konusundaki görüşmeler sonucu ortaya çıkan anlaşmanın son aşamasına yaklaşıldığını açıkladı.

Anlaşmanın Hürmüz Boğazı'nın tamamen açılması anlamına gelmediğini söyleyen Garibabadi, "Hürmüz Boğazı üzerinden geçen yeni rota geçicidir ancak 2 ila 4 ay veya daha uzun süre geçerli olabilir. Umman ile anlaşmaya varıldıktan sonra ikinci aşamaya geçmek için yeni bir karara ihtiyacımız var." ifadesini kullandı.

Brent petrolde teknik olarak 83,48 doların direnç, 82,26 doların ise destek bölgesi olarak izlenebileceği belirtiliyor.

Ağustos ayında gökyüzünde iki tutulma ve Perseid gök taşı yağmuru yaşanacak

12 Ağustos'ta gerçekleşecek tam güneş tutulması Kuzey Rusya, Grönland, İzlanda, Kuzey İspanya ve Portekiz'in küçük bir bölümünden izlenebilecek. Tutulma, ABD'nin Alaska'dan Kuzey Karolina'ya kadar uzanan bölgelerinde ise parçalı olarak görülecek.

Güneş tutulması sırasında sertifikalı tutulma gözlüklerinin kullanılması gerektiği, doğrudan Güneş'e bakmanın göz sağlığı açısından tehlikeli olduğu vurgulanıyor. Özel filtreler takılmadığı sürece dürbün, teleskop ve kameralarla Güneş'e bakılmaması gerekiyor.

Perseid gök taşı yağmuru karanlık gökyüzünde zirve yapacak

Güneş tutulmasının gerçekleştiği gece Perseid gök taşı yağmuru zirve noktasına ulaşacak. En yoğun izleme dönemi 12 Ağustos akşamından 13 Ağustos sabahının erken saatlerine kadar sürecek. Tutulmayla aynı güne denk gelen Yeni Ay evresi sayesinde gökyüzü karanlık kalacak ve izleme koşulları elverişli hale gelecek.

Swift-Tuttle Kuyruklu Yıldızı'nın bıraktığı kalıntıların atmosferde yanmasıyla oluşan Perseid meteor yağmurunu izlemek için hava karardıktan sonra kuzeydoğu yönüne ve Perseus (Kahraman) Takımyıldızı'na bakılması öneriliyor.

Venüs gün batımından sonra parlayacak

14-16 Ağustos tarihleri arasında Venüs en büyük doğu uzanımına ulaşacak.

Gün batımından kısa bir süre sonra batı ufkunda düşük bir konumda görülebilecek olan gezegen, çevresindeki tüm yıldızlardan daha parlak bir şekilde belirecek.

Ağustos ayı parçalı ay tutulmasıyla sona erecek

27 Ağustos gecesi başlayıp 28 Ağustos'a kadar sürecek olan Dolunay evresinde, Ay Dünya'nın gölgesinden geçerek parçalı ay tutulmasını oluşturacak. Bu olay Kuzey ve Güney Amerika'nın büyük bölümü ile Avrupa ve Afrika'nın belirli bölgelerinden takip edilebilecek.

Tutulmanın en yüksek noktasında Ay çapının yaklaşık yüzde 93'ü Dünya'nın karanlık gölge konisinde kalacak.

Ay tamamen kapanmayacak ancak yüzeyinin büyük bir kısmı belirgin şekilde karanlıklaşarak bakır rengi bir tona bürünebilecek. Ay tutulması herhangi bir göz koruması olmadan güvenle izlenebilecek.

İspanya tarihinin en büyük orman yangınında New York büyüklüğünde alan küle döndü

Temmuz 2026'da iki ülkeyi etkisi altına alan yangınlar, yüz binlerce kişinin tahliye edilmesine ve yüzlerce evin kullanılamaz hale gelmesine yol açtı.

İspanya tarihinin en büyük yangınını yaşadı

İspanyol yetkililer, Ávila eyaletindeki yangının yaklaşık 50 bin hektarlık alanı yakarak ülke tarihinde kaydedilen en büyük orman yangını olduğunu açıkladı.

Yangın, 24 Temmuz itibarıyla çevre eyaletlerdeki odaklarla birleşerek toplam 77 bin hektarlık alana yayıldı. Küle dönen bu alanın New York şehri büyüklüğüne ulaştığı bildirildi.

NASA'nın Landsat 9 uydusu tarafından kaydedilen görüntüler, bölgedeki barajların çevresinin, yerleşim yerlerinin, kamp alanlarının ve tesislerin ağır hasar gördüğünü ortaya koydu.

Fransa'da tarihi yangın sezonu

Fransa'nın güneybatısındaki Gironde bölgesinde çıkan yangında 42 bin hektardan fazla alan yandı ve Le Porge köyü büyük zarar gördü.

Temmuz sonu itibarıyla Fransa genelinde yanan alan miktarının 90 bin hektarı aştığı belirtildi. Avrupa Orman Yangını Bilgi Sistemi verilerine göre bu rakam, son on yılların en yüksek seviyesi olarak kayıtlara geçti.

Fransa'da ilk kez yangın bulutu oluştu

Yangın şartlarının aşırı boyutlara ulaşması üzerine 25 Temmuz'da Fransa'nın güneybatısında "pironümbit" olarak adlandırılan ve yoğun ısı kaynaklı yükselen konvektif enerjiyle beslenen devasa bir yangın bulutu meydana geldi. Uzmanlar, bunun Fransa'da kaydedilen ilk yangın bulutu vakası olduğunu doğruladı.

Meteorolojik koşullar yangınları tetikledi

Araştırmacılar, kış aylarındaki aşırı yağışların bitki örtüsünü gürleştirdiğini, ardından gelen sıcak hava dalgaları ve kuraklığın bu örtüyü kurutarak yangınlar için elverişli bir yakıta dönüştürdüğünü belirtti. Saatte 65 kilometre hıza ulaşan rüzgarlar ise alevlerin hızla yayılmasına neden oldu.

Binlerce itfaiyeci ve askeri personelin müdahalesiyle temmuz ayı sonuna doğru yangınlar kontrol altına alınmaya başlandı. Ancak uzmanlar, sıcak ve kuru havanın devam etmesi nedeniyle yangın riskinin yüksek seyrettiği uyarısında bulundu.

FAA yüzlerce Boeing 737 Max uçağında çatlak incelemesi istedi

Açıklanan uçuşa elverişlilik direktifi, ABD tescilli yaklaşık 471 adet Boeing 737 Max 8, Max 9 ve Max 8-200 tipi uçağı kapsıyor.

FAA, çatlakların uçağın sağ tarafında, ön mutfağın yanında bulunan ön servis kapısının etrafındaki yapısal takviye alanında tespit edildiğini bildirdi.

Havayolu şirketlerinin her uçağın kullanım süresine göre belirlenen takvime uygun şekilde ilgili bölgeyi incelemesi ve tespit edilen çatlakları tamir etmeden uçağı tekrar hizmete almaması gerekiyor.

Boeing tarafından yapılan açıklamada, çatlakların nedenini belirlemek üzere mühendislik analizlerinin yürütüldüğü ve gelecekte bu tür sorunların önüne geçilmesi için tasarım değişiklikleri üzerinde çalışıldığı ifade edildi.

FAA, gerekli inceleme aralıklarının çatlakların uçak yapısını tehlikeye atmadan önce tespit edilmesine imkan tanıdığını belirterek uçakların yere indirilmesine gerek görülmediğini duyurdu.

Direktifin 10 Eylül tarihinde yürürlüğe gireceği bildirildi.

Boeing modellerinde benzer sorunlar daha önce de yaşanmıştı

Şirket daha önce de 737 modellerinde yapısal çatlak sorunlarıyla karşı karşıya kalmıştı. 2019 yılında, uçağın gövdesini kanatlara bağlayan parçada çatlaklar tespit edilmesi üzerine bazı Boeing 737-700, 737-800 ve 737-900 modelleri için inceleme kararı alınmıştı.

Boeing açıklamasında, "Bu sorun 737 MAX filosunda gözlemlenmedi ancak benzer bir tasarım ve üretim sürecine sahip olduğu için incelemeler 737 MAX uçaklarına da genişletildi. Her iki direktifi de destekliyor ve havayolu müşterilerimize yardımcı olmaya devam ediyoruz" ifadelerine yer verdi.

FAA, geçen ay da hatalı monte edilmiş olabilecekleri gerekçesiyle 453 Boeing 737 Max uçağındaki koltuk montajlarının incelenmesini gerektiren başka bir uçuşa elverişlilik direktifi taslağı sunmuştu.

Uçak üreticisi, Ocak 2024'te Alaska Airlines'a ait bir uçağın kapı tapasının patlamasından bu yana yoğun denetim altında bulunuyor. ABD Ulusal Ulaşım Güvenliği Kurulu, kapı tapasını tutması gereken dört cıvatanın uçak havayolu şirketine teslim edildiğinde eksik olduğunu tespit etmişti.

Danimarka'da okullara yapay zeka ile kopyaya karşı sözlü savunma şartı getirildi

Hükümet, 16 ile 19 yaş arasındaki lise öğrencilerine yönelik bilgisayar ekranlarının izlenmesi dahil bir dizi yeni tedbiri uygulamaya koydu.

Yaz tatilinin ardından okul dönemi başlarken açıklanan önlemler, Eğitim Bakanı Magnus Heunicke'nin acil müdahale talebinin ardından hemen yürürlüğe girdi.

Heunicke, "Liselerde yapay zekayla kopya çekilmesi gibi bir sorunumuz var. Artık harekete geçilmesi gerekiyor" ifadelerini kullandım.

Eğitim Bakanlığı, yapay zekanın öğretim ve sınavlar açısından giderek büyüyen bir zorluk oluşturduğunu belirtti. Yeni önlemlerle öğrencilerin yapay zeka kullanımına ne zaman izin verilmediğine dair daha net kurallar belirlenmesi hedefleniyor.

Hükümet ayrıca tüm okullarda ve eğitim sektöründe yapay zeka kullanımına ilişkin kapsamlı bir ulusal strateji hazırlıyor.

Heunicke, yapay zekanın öğrencilerin yetkinliklerini, mesleki gelişimlerini ve bağımsız düşünme becerilerini zayıflatmaması için okul yönetimi, öğretmenler ve öğrencilerle görüşeceğini ifade etti.

Ödevler sözlü olarak savunulacak

Uygulanacak ilk adım, evde yazılan sınav ödevlerinin sözlü savunması olacak. Her yıl büyük ödevler hazırlayan yaklaşık 9 bin lise öğrencisi, çalışmalarını sözlü olarak savunmak durumunda kalacak. Bakanlık, bu uygulamanın en iyi nasıl hayata geçirileceği konusunda okullarla temas kuracağını açıkladı.

Liselerde ayrıca yazılı sınavlarda bilgisayar kullanımını denetlemek için izleme araçlarının kullanılması zorunlu hale getirilecek. Okul ağında sınav ve ders sırasında erişilebilir içerikleri filtrelemek için güvenlik duvarları kurulacak.

Üçüncü tedbir ise öğrencilerin yazılı ödevlerini okulda, kontrollü koşullar altında yapmalarının teşvik edilmesi oldu. Bu sayede çalışma sürecinin takip edilmesi, geri bildirim sağlanması ve daha doğru bir değerlendirme zemini oluşturulması amaçlanıyor.

Yapay zeka araçlarının yaygınlaşması dünya genelinde eğitimi dönüştürürken hükümetleri de süreçlere nasıl müdahale edileceği konusunda adım atmaya yönlendiriyor.

Komşu ülke İsveç'te yapılan bir çalışma, izinsiz yapay zeka kullanımı nedeniyle uzaklaştırma alan veya uyarılan öğrenci sayısının 2023 ile 2025 yılları arasında yüzde 688 arttığını ortaya koydu. İsveç hükümeti de okulların yapay zekayla kopyayla mücadelesine ilişkin bir inceleme başlattı.

Mekanlar gizlilik endişesiyle Meta'nın akıllı gözlüklerini yasaklıyor

London'daki Simpsons in the Strand, Arlington ve The Park gibi ünlü mekanların sahibi restoran işletmecisi Jeremy King, konukların kayıt yapan bu gözlükleri takmaması gerektiğini belirtti. King, doğuştan sahip olunan gözler dışında hiçbir şeyle konukların gizliliğinin ihlal edilmesine izin vermeyeceğini ifade etti.

Özel üyelikli kulüp zinciri Soho House'un mekanlarında da benzer bir uygulama yürütülüyor. Kulüp yetkilileri, mekanlarında izinsiz görüntü alınmasına izin verilmediğini ve bu cihazların da istisna teşkil etmediğini doğruladı.

Pub ve tiyatrolarda kamera kullanımına kısıtlama

Wetherspoons pub zinciri de mekanlarında bu gözlüklerle kayıt yapılmasına müsaade etmiyor. Şirketin üst yöneticisi Tim Martin, mekanlarında müşteri ve çalışanların izinsiz çekilmesinin yasak olduğunu belirtti. Martin, gizli takibe imkan tanıyan bu gözlüklerin mevcut kuralları ihlal ettiğini ve kameraların kapatılması gerektiğini vurguladı.

Tiyatro salonları da akıllı gözlüklere karşı benzer bir tutum sergiliyor. Bristol Hippodrome, Edinburgh Playhouse ve Londra'daki birçok tiyatronun sahibi olan ATG Theatres sözcüsü, oyunlar sırasında çekim yapılmasına izin verilmediğini ve bu gözlükleri takan kişilerden cihazları çıkarmalarının isteneceğini kaydetti.

Sıradan bir gözlüğü andıran ve küçük kameralarla donatılan cihazlar, izinsiz çekim yapılmasına dair endişeleri beraberinde getiriyor. Meta, çekim sırasında yanan küçük LED ışığı güvenlik önlemi olarak sunsa da rıza dışı kaydedilen görüntülere ilişkin şikayetler artış gösteriyor. Instagram yöneticisi Adam Mosseri, platformda insanları taciz eden veya istismar eden içeriklerin kaldırılacağını duyurdu.

Sektörde farklı yaklaşımlar

Gözlük satışları son bir yılda üç katına çıkarak dünya genelinde 7 milyon seviyesine ulaştı. Bazı işletmeler ise teknolojiyi olumlu karşılıyor. Michelin yıldızlı şef Tom Kerridge, çekim yapmanın günlük hayatın bir parçası haline geldiğini ve bu cihazların yaratıcı yollarla kullanılabileceğini belirterek gözlüklere karşı olmadığını ifade etti.

Meta sözcüsü ise yaptığı açıklamada, ürünlerin müzik dinleme, canlı çeviri ve eller serbest arama gibi pratik kolaylıklar sağladığını belirtti. Güvenliğin ön planda tutulduğunu vurgulayan sözcü, çekim sırasında yanan LED ışığının kapatılamayacağını ve kapatılması durumunda kameranın devre dışı kalacağını kaydetti.