Kıyamet saatinde geri sayım: New START bugün sona eriyor

Amerika Birleşik Devletleri ve Rusya Federasyonu arasındaki nükleer başlık kapasitelerini sınırlayan son anlaşma New START (Yeni Stratejik Silahların Azaltılması Antlaşması), 5 Şubat 2026 günü itibarıyla geçerliliğini yitiriyor.

Dünyanın en büyük iki nükleer gücü, 1972 yılından bu yana ilk kez birbirlerinin cephanelikleri üzerinde hiçbir denetim, kısıtlama veya şeffaflık mekanizması olmadan karşı karşıya kalıyor.

{ilgili-haber-931747}

New Start nedir?

ABD'nin Sovyet Rusya ile 1991'de ve Rusya Federasyonu ile 1993'te imzaladığı Stratejik Silahların Azaltılması Anlaşmaları’nın (START 1 ve START 2) uzantısı niteliğindeki New START anlaşması, 2010 yılında imzalanmıştı.

Washington ile Moskova arasındaki yürürlükteki son nükleer anlaşma, uzun menzilli nükleer silah başlıklarına ve füzelere kısıtlama getiriyor.

Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü (SIPRI) verilerine göre, 2025 yılı itibarıyla Rusya 5 bin 459, ABD 5 bin 177 nükleer savaş başlığı ile en fazla nükleer silaha sahip iki ülke olurken, Çin'in savaş başlığı sayısının 600'ün biraz üzerinde olduğu tahmin ediliyor.

Silahsızlanma tarihinin kilometre taşları: SALT'tan START'a

Nükleer silahsızlanma süreci, 1970'lerde iki süper gücün "karşılıklı garantili imha" riskini azaltma iradesiyle başladı. 

SALT-I (1972): Stratejik Silahların Sınırlandırılması Görüşmeleri'nin ilki, nükleer füzelerin dondurulmasına yönelik ilk ciddi adımdı.

START I (1991): Soğuk Savaş’ın bitimine aylar kala Ronald Reagan tarafından başlatılan süreç, halefi George H.W. Bush ve Sovyet lideri Mihail Gorbaçov tarafından imzalandı. 1994’te yürürlüğe giren bu antlaşma, tarihteki en büyük ve en karmaşık silah kontrol mekanizması olarak kabul ediliyor.

START II (1993): Bush ve Boris Yeltsin tarafından imzalanmasına rağmen, Moskova ve Washington arasındaki artan gerilimler nedeniyle hiçbir zaman yürürlüğe girmedi.

New START (2010): Barack Obama ve Dmitri Medvedev tarafından Prag’da imzalanan bu antlaşma, ilişkilerde "yeni bir başlangıç" umuduyla hayata geçirildi. Her iki tarafa 1.550 konuşlandırılmış nükleer savaş başlığı ve 800 fırlatma sistemi sınırı getirdi.

2026 son tarihi: Neden uzatılamadı?

2021 yılında Joe Biden ve Vladimir Putin’in beş yıllık uzatma kararıyla bugüne kadar gelen süreç, 2026 eşiğinde tıkandı.

Moskova, Eylül 2025’te müzakerelere zaman tanımak için anlaşmayı bir yıl daha tek taraflı uygulama teklifi yapsa da Beyaz Saray’dan beklenen yanıt gelmedi.

Başkan Donald Trump, ikili bir anlaşmanın artık günümüz dünyasını yansıtmadığını savunarak masaya Çin’in de dahil edilmesini şart koşuyor.

Pekin ise yaklaşık 600 savaş başlığına sahip olduğunu belirterek, 5 binin üzerinde başlığı bulunan ABD ve Rusya ile aynı masaya oturmayı reddediyor.

Trump’ın "Eğer süresi doluyorsa dolar, biz daha iyisini yaparız" yaklaşımı, küresel güvenlik uzmanları tarafından denetimsiz bir silahlanma yarışının fitilini ateşleyebilecek bir risk olarak görülüyor.

Yeni tehditler ve "Altın Kubbe" stratejisi

Müzakerelerin tıkanmasındaki bir diğer önemli etken ise teknolojik dönüşüm oldu. Rusya; New START kapsamına girmeyen hipersonik "Oreshnik" füzeleri ve nükleer kapasiteli otonom su altı dronu "Poseidon" gibi sistemleri envanterine ekledi.

Buna karşılık Trump’ın önerdiği uzay tabanlı nükleer füze savunma sistemi "Altın Kubbe" (Golden Dome), Rusya tarafından stratejik dengenin bozulması olarak nitelendiriliyor.

Rusya Dışişleri Bakan Yardımcısı Sergei Ryabkov, ABD’nin Grönland gibi bölgelere füze savunma sistemleri yerleştirmesi durumunda askeri önlemlerle karşılık vereceklerini ilan etti.

{ilgili-haber-933569}

Tehlikeli adımlar

Putin, geçtiğimiz 29 Ekim’de yaptığı açıklamada, nükleer güç ünitesine sahip Poseidon torpidosunun, hem denizaltıdan fırlatma motoru hem de nükleer ünitesiyle başarıyla test edildiğini duyurmuştu.

“Böyle bir silaha sahip başka ülke yok” diyen Putin, Poseidon’u “benzersiz” olarak nitelendirdi. Testin, Barents Denizi’nde bir denizaltıdan gerçekleştirildiği bildirildi.

Bulletin of the Atomic Scientists dergisine göre, 100 megatonluk nükleer savaş başlığı taşıyabilen Poseidon, okyanusta radyoaktif dalgalar oluşturarak kıyı şehirlerini yıllarca yaşanmaz hale getirebilecek güçte.

Uzmanlar, bu sistemi “kıyamet silahı” olarak tanımlıyor.

{ilgili-haber-924300}

Bu test, Rusya’nın 21–22 Ekim’de gerçekleştirdiği Burevestnik nükleer motorlu seyir füzesi denemelerinden yalnızca günler sonra geldi.

Putin, Burevestnik’i “sınırsız menzilli” ve “hiçbir savunma sisteminin engelleyemeyeceği” bir silah olarak övdü.

NATO’nun “Skyfall” kod adıyla tanımladığı füze, 2019’daki bir denemede yaşanan patlamada beş bilim insanının ölümüne yol açmıştı.

ABD’den 33 yıl sonra nükleer test kararı

Putin’in açıklamasından kısa süre sonra Trump da 29 Ekim’de sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, “Diğer ülkelerin yürüttüğü test programları nedeniyle Savaş Bakanlığı’na nükleer silah testlerimizi eşit temelde başlatma talimatı verdim” ifadelerini kullanmıştı.

Bu karar, ABD’nin 23 Eylül 1992’de Nevada Çölü’nde gerçekleştirdiği “Divider” kod adlı testin ardından yürürlükte olan 33 yıllık moratoryumu fiilen sona erdiriyor.

Trump, ABD’nin dünyanın en fazla nükleer silahına sahip ülkesi olduğunu vurgulayarak, “Çin’in beş yıl içinde ABD seviyesine yaklaşabileceğini” öne sürdü.

{ilgili-haber-924298}

Avrupa'nın nükleer yalnızlığı ve "Kıyamet Saati"

Anlaşmanın sona ermesi, Avrupa başkentlerinde büyük bir endişeyle takip ediliyor. ABD’nin nükleer şemsiyesinin artık Avrupa’yı kayıtsız şartsız korumayabileceği korkusu, Almanya Başbakanı Friedrich Merz’in Fransa ve İngiltere ile yeni bir nükleer savunma hattı üzerine görüşmeler yapmasına neden oldu.

Batı ittifakı, tarihinin en büyük sınavını veriyor.

Kanada, bir asır sonra ilk kez ABD’den gelebilecek bir işgal ihtimaline karşı hazırlık yaparken, Avrupa Birliği ise nükleer silah paniği yaşıyor. pic.twitter.com/CpBS7hW5BU

— TRT HABER (@trthaber) January 29, 2026

Eski başkan Barack Obama, on yıllar süren diplomasinin silinip atılmasının dünyayı daha az güvenli hale getireceği uyarısında bulunurken; Rusya Güvenlik Konseyi Başkan Vekili Medvedev, alternatif bir mekanizma olmadan bu sürecin bitmesinin "Kıyamet Saati"ni hızlandıracağını vurguluyor.

5 Şubat itibarıyla dünya, her iki tarafın da nükleer başlık sayılarını iki katına çıkarabileceği, denetimlerin yapılamadığı ve şeffaflığın kaybolduğu, tarihin en belirsiz dönemlerinden birine giriyor.

Elon Musk trilyoner olma yolunda: Serveti 850 milyar doları aştı

Forbes verilerine göre 2024 yılından bu yana servetini dörde katlayan Musk, bu ivmeyle devam etmesi halinde 2033 yılı için yapılan "dünyanın ilk trilyoneri" olma tahminlerini çok daha erkene çekebilir.

Musk'ın servetindeki bu devasa artışın arkasında birkaç temel faktör bulunuyor. Tesla hisselerinin son altı ayda yüzde 39,4 değer kazanması, Musk'ın servetine her 2,43 dolarlık artışta 1 milyar dolar daha ekliyor.

Ayrıca, Delaware Yüksek Mahkemesi'nin 55 milyar dolarlık prim paketini onaylaması ve Tesla hissedarlarının trilyon dolarlık yeni ödeme planına verdiği destek, bu yükselişi perçinliyor.

SpaceX halka arzı serveti katlayabilir

Piyasa analistleri, SpaceX ve xAI birleşmesinin ardından roket şirketinin değerinin 1 trilyon dolara, xAI’ın ise 250 milyar dolara ulaştığını belirtiyor.

2026 yılının ortalarında gerçekleşmesi planlanan ve 50 milyar dolar kaynak yaratmayı hedefleyen SpaceX halka arzı gerçekleşirse, şirketin toplam değerinin 1,5 trilyon dolara çıkması bekleniyor.

Bu tarihi adımın, Musk'ın servetini doğrudan 1 trilyon dolar sınırının üzerine taşıyacağı öngörülüyor.

Tesla ve otonom araç hakimiyeti

Wedbush analisti Dan Ives, 2026 yılının Tesla için bir dönüm noktası olacağını ifade ediyor. Ives, Tesla’nın otonom sürüş (FSD) ve robotaksi alanındaki ilerlemeleriyle önümüzdeki on yıl içinde küresel otonom araç pazarının yüzde 70’ine hükmedeceğini tahmin ediyor.

Sadece yapay zeka fırsatının bile Tesla için 1 trilyon dolarlık bir değer yaratabileceği belirtilirken, FSD teknolojisinin 2026'da yasal engelleri aşarak 30'dan fazla ABD şehrinde kullanıma sunulması bekleniyor.

"Yapay zeka çağında para biriktirmeye gerek yok"

Musk, sosyal medya üzerinden yaptığı tartışmalı açıklamada, yapay zekanın yoksulluğu ortadan kaldıracağını ve evrensel bir yüksek gelir sağlayacağını iddia ederek insanların para biriktirmesine gerek kalmayacağını savundu.

Servetini lüks bir yaşam için değil, Tesla ve SpaceX gibi girişimler üzerindeki kontrolünü korumak için istediğini belirten Musk, yapay zekayı insanlığın çok gezegenli geleceği için finansal bir yakıt olarak görüyor.

Antibiyotik direncine karşı laboratuvar üretimi virüsler geliştirildi

PNAS dergisinde yayımlanan bu çalışma, doğal örneklere ihtiyaç duymadan sadece dijital DNA verileriyle bakteri yiyen virüsler tasarlamanın önünü açıyor.

Geleneksel yöntemlerle bir virüsü genetik olarak değiştirme süreci yıllar süren zahmetli bir işken, araştırmacılar Golden Gate Assembly platformu sayesinde bu süreci dijital bir tasarıma dönüştürdü.

Bilim insanları, hastanelerde sıkça görülen dirençli bir bakteriyi hedef alan virüsü 28 farklı sentetik DNA parçası kullanarak inşa etti.

Bu teknikle fiziksel bir virüs örneği gerekmeden, sadece sekans verisiyle virüsün tüm genomu hücre dışında birleştirildi ve laboratuvar ortamında aktif bir avcıya dönüştürüldü.

Kişiselleştirme imkanı sunan bu yöntemle virüsün kuyruk lifleri değiştirilerek farklı bakteri türlerini hedef alması sağlandı.

Ayrıca virüse eklenen floresan işaretçiler sayesinde enfeksiyon süreci gerçek zamanlı olarak izlenebilir hale geldi.

Antibiyotik direncinin 2050 yılına kadar yılda 10 milyon ölüme yol açma potansiyeli göz önüne alındığında, bu yeni yöntem tehlikeli patojenlerin laboratuvarda saklanma zorunluluğunu ortadan kaldırarak daha güvenli ve hızlı bir tedavi imkanı sunuyor.

Özelleştirilmiş virüslerin sipariş üzerine üretilebilmesi, hem hastalıkların tedavisinde hem de içme suyundaki bakterileri tespit eden biyosensörlerin geliştirilmesinde kritik bir rol üstleniyor.

Washington Post'tan toplu işten çıkarma kararı: Haber kadrosu üçte bir oranında daralıyor

Genel Yayın Yönetmeni Matt Murray, işten çıkarmaların kurumsal "istikrar" için gerekli olduğunu savunurken, bu hamle gazete çalışanları ve eski yöneticiler tarafından sert tepkiyle karşılandı.

Gazetenin eski editörü Marty Baron, yaşananları "dünyanın en büyük haber kuruluşlarından birinin tarihindeki en karanlık günlerden biri" olarak nitelendirdi.

Yapay zeka ve değişen okuyucu alışkanlıkları

Matt Murray personele gönderdiği notta, yapay zeka patlamasının ardından son üç yılda gazetenin internet trafiğinin ciddi oranda düştüğünü belirtti. Post'un "farklı bir döneme kök saldığını" ifade eden Murray, hayatta kalmak için gazetecilik ve iş modellerini yeniden icat etmeleri gerektiğini savundu.

İşten çıkarma kararı özellikle kritik bölgelerdeki muhabir ağını vurdu:

Kahire büro şefi, Orta Doğu masasının tamamının ve editör kadrosunun işten çıkarıldığını duyurdu.

Ukrayna: Savaş bölgesinde görev yapan bir muhabir, görevine son verildiğini açıkladı.

Yerel Haberler: Washington DC bölgesine odaklanan metro servisinin büyük bir kısmının işine son verildiği bildirildi.

Abone kaybı ve stratejik değişim

Washington Post'un yaşadığı mali zorluklar ve abone kaybı, 2024 başkanlık seçimleri öncesinde Jeff Bezos'un kararıyla bir adayı desteklememe kararı almasının ardından hızlanmıştı. On binlerce okur, onlarca yıllık geleneğin bozulması üzerine aboneliğini iptal etmişti.

Gazete sözcüsü, atılan adımların "odağı keskinleştirmek ve zemini güçlendirmek" için tasarlandığını savunsa da Washington Post'taki bu daralma, dijital abone sayısını artıran New York Times gibi rakiplerinin aksine bir düşüş grafiği çizdiğini gösteriyor.

Trump'a suikast girişimi davasında kritik gelişme

West Palm Beach'teki Trump International Golf Kulübü'nde yaşanan olayda Routh, bir Gizli Servis ajanının çalılıkların arasından uzanan tüfek namlusunu fark edip ateş açması sonucu kaçmış, kısa süre sonra yakalanmıştı.

Davaya bakan Yargıç Aileen Cannon, karar metninde Routh'un eylemlerinin "tartışmasız bir şekilde müebbet hapis gerektirdiğini" vurguladı. Cannon, 59 yaşındaki sanığın suikast için aylarca hazırlık yaptığını, yoluna çıkan herkesi öldürme iradesi sergilediğini ve ne pişmanlık ne de nedamet duyduğunu belirtti.

Mahkemede sıra dışı tavırlar

Yargılama süreci boyunca avukatlığını kendisi üstlenen Kuzey Carolina doğumlu Routh, mahkeme salonunda sergilediği dengesiz davranışlarla dikkat çekti. Trump'ı golf maçına davet eden, Adolf Hitler ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'e atıflarda bulunan sanık, jüri tarafından suçlu bulunduğu an boynuna kalem saplamaya çalıştı.

Savcılar, olay yerinde dürbünlü yarı otomatik bir tüfek ve uzatılmış şarjör ele geçirildiğini, ayrıca Routh'un Trump'ın bulunabileceği yerlerin listesini ve eylemi "suikast girişimi" olarak tanımlayan bir not bıraktığını jüriye sundu. Başsavcı John Shipley, sunulan kanıtların sanığın eylemi gerçekleştirmeye ne kadar yaklaştığını açıkça ortaya koyduğunu ifade etti.

2024 yılının ikinci suikast girişimi

Florida'daki bu olay, Trump'a yönelik 2024 yılındaki ikinci suikast girişimi olarak kayıtlara geçmişti. Temmuz ayında Pennsylvania'daki bir miting sırasında yaşanan ilk saldırıda Trump yaralanmış, bir kişi hayatını kaybetmiş ve saldırgan Thomas Crooks olay yerinde öldürülmüştü.

Routh'un avukatı Martin Ross, mahkemenin müebbet hapis kararını temyize götüreceklerini açıkladı.

Bosna Savaşı'nda keskin nişancılık yapmaya gidenlere dair soruşturmada 1 kişi ifadeye çağrıldı

1992-1995 yıllarındaki Bosna Savaşı'nda yaşanan Saraybosna Kuşatması'na İtalya ve farklı ülkelerden katılan ve "hafta sonu keskin nişancıları" olarak tanımlanan kişilere yönelik Milano Cumhuriyet Başsavcılığının Kasım 2025'te başlattığı soruşturmada yeni bir gelişme yaşandı.

İtalyan ANSA ajansının haberine göre, Milano Cumhuriyet Başsavcılığından Alessandro Gobbis’in yürüttüğü soruşturma çerçevesinde, ülkenin güneydoğusundaki Pordenone kentinde ikamet eden 80 yaşındaki eski bir kamyon şoförü dün sorguya çağrı tebligatı aldı.

Söz konusu kişinin, tekraren kasten öldürme suçlamasıyla soruşturulacağı ve bu sorgunun 9 Şubat’ta yapılmasının beklendiği belirtildi.

Milano Cumhuriyet Başsavcılığının sorguya çağırdığı şahsın, "şu anda bilinmeyen diğer kişilerle birlikte", "aynı suç planını" uygulayarak, 1992 ile 1995 yılları arasında Saraybosna şehri çevresindeki tepelerden keskin nişancı tüfekleriyle ateş ederek kadınlar, yaşlılar ve çocuklar da dahil olmak üzere silahsız sivillerin ölümüne neden olmakla" suçlandığı ifade edildi.

Basında çıkan diğer haberlerde de söz konusu kişinin 1990'larda kuşatma altındaki Saraybosna'da "insan avı"na çıktığıyla ilgili olarak başkalarına övündüğü iddiaları yer aldı.

İtalya'da yıllar sonra soruşturma başlatılmıştı

İtalyan gazeteci-yazar Ezio Gavazzeni, Saraybosna Kuşatması’na dair topladığı belge ve bilgiler eşliğinde Şubat 2025'te Milano Cumhuriyet Başsavcılığına şikayette bulunmuştu.

Gavazzeni'nin şikayetini inceleyen başsavcılık da Bosna Savaşı sırasında İtalya'dan hafta sonu turlarıyla Saraybosna'ya giderek "eğlence" maksadıyla Sırp keskin nişancılara yüksek meblağlarda para verip onlarla Bosnalı sivillere ateş açan kişilere yönelik Kasım 2025'te soruşturma başlatmıştı.

Saraybosna kuşatmasında "insan avlayan" keskin nişancılar

Bosna Hersek'te 1992-1995'te yaşanan savaş sırasında başkent Saraybosna'da Sırp keskin nişancıların sivilleri hedef aldığına dair 2021 yılında bazı yeni görüntüler ortaya çıkmıştı. Söz konusu görüntüler, Bosnalılara geçmişin acılı günlerini hatırlatmıştı.

Saraybosna, 6 Nisan 1992'de saldırıya uğramıştı. Sırp birlikleri tarafından kuşatılan ve her gün bombalanan kentte 3,5 yıllık kuşatma boyunca 1601'i çocuk olmak üzere 11 bin 541 sivil hayatını kaybetmiş, kentteki tarihi ve kültürel eserler ve altyapı büyük zarar görmüştü.

BM'den Yeni START'ın sona ermesi nedeniyle ABD ve Rusya'ya yeni anlaşma yapma çağrısı

BM Genel Sekreter Sözcülüğü Ofisi, Guterres'in yazılı açıklamasını yayımladı.

Buna göre, Guterres, "Yeni START Antlaşması'nın bugün gece yarısı itibariyle sona ermesi, uluslararası barış ve güvenlik için ciddi bir ana işaret ediyor. Yarım yüzyıldan fazla bir süredir ilk kez, Rusya ve ABD'nin stratejik nükleer silahlarına bağlayıcı herhangi bir sınırlama olmaksızın bir dünyayla karşı karşıyayız." ifadelerine yer verdi.

Bu iki devletin küresel nükleer silah stokunun ezici çoğunluğuna sahip olduğuna işaret eden Guterres, Soğuk Savaş döneminde ve sonrasında bu hükümetler arasındaki nükleer silah kontrolünün felaketi önlemeye yardımcı olduğunu belirtti.

Guterres, söz konusu anlaşmanın binlerce nükleer silahın azaltılmasını kolaylaştırdığını da vurgulayarak, bu kontrolün başta ABD ve Rusya halkı olmak üzere tüm halkların güvenliğini önemli ölçüde iyileştirdiğini bildirdi.

Anlaşmanın sona ermesinin nükleer silah kullanılma riskinin son on yılların en yüksek seviyesinde olduğu bir döneme geldiğine dikkati çeken Guterres, "Her iki devleti de gecikmeden müzakere masasına dönmeye, riskleri azaltan ve ortak güvenliğimizi güçlendiren bir çerçeve üzerinde anlaşmaya varmaya çağırıyorum." ifadelerini kullandı.

Rusya Dışişleri Bakanlığı, 5 Şubat’ta süresi sona erecek Yeni START'ı uzatma girişiminin ABD tarafından karşılık bulmadığını belirterek, tarafların artık yükümlülüklere bağlı olmayacağını açıklamıştı.

Açıklamada, "Anlaşma taraflarının, artık anlaşma bağlamındaki hiçbir yükümlülüğe bağlı olmadıkları ve bir sonraki adımlarını serbestçe seçebilecekleri gerçeğinden hareket ediyoruz." denilmişti.

Yeni START Anlaşması

ABD'nin Sovyet Rusya ile 1991'de ve Rusya Federasyonu ile 1993'te imzaladığı Stratejik Silahların Azaltılması Anlaşmaları'nın (START 1 ve START 2) uzantısı niteliğindeki Yeni START anlaşması, 2010 yılında imzalanmıştı.

Washington ile Moskova arasındaki yürürlükteki son nükleer anlaşma, uzun menzilli nükleer silah başlıklarına ve füzelere kısıtlama getiriyor.

Rusya, geçen yıl süresi dolan anlaşmanın yükümlülüklerine 1 yıl daha uyacağını açıklamıştı. Anlaşmaya ilave süre de bugün doluyor.

Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü (SIPRI) verilerine göre, 2025 yılı itibarıyla Rusya 5 bin 459, ABD 5 bin 177 nükleer savaş başlığı ile en fazla nükleer silaha sahip iki ülke olurken, Çin'in savaş başlığı sayısının 600'ün biraz üzerinde olduğu tahmin ediliyor.

FETÖ'nün avukatının Epstein'i de temsil ettiği ortaya çıktı

ABD'de Jeffrey Epstein skandalına ilişkin gelişmeler gündem olmaya devam ediyor.

FETÖ'nün avukatı Reid Weingarten'ın Epstein'i de temsil ettiği ortaya çıktı.

FETÖ'nün, 2016'daki darbe girişimi sonrası Epstein ile irtibat kurup destek istemesi belgelere yansıdı.

Weingarte, gönderdiği mailde Epstein'den örgüt mensuplarının Türkiye'ye iade edilmemelerini ve ABD tarafından korunmalarını talep etti.

Belgelerde Mossad'ın, terör örgütü PKK ve YPG'yi sürekli yönlendirip hain planlar yaptığı da yer alıyor. İsrail yönetiminin, Türk ordusunda İsrail'le iyi ilişkiler içinde olan grupların tasfiyesinden rahatsız olduğu da diğer bir konu.

Nobel Barış Ödülü'nün eski başkanı da Epstein dosyalarında

Belgelerde yer alan isimler de dikkati çekiyor.

Eski ABD Başkanı Obama’ya 2009’da Nobel Barış Ödülü'nü takdim eden dönemin Nobel Komitesi Başkanı ve Norveç’in eski Başbakanı Thorbjørn Jagland’ın adı 2 binden fazla belgede geçiyor.

İsmi sıkça geçen bir diğer kişi, Microsoft’un kurucusu Bill Gates.

Gates, Epstein’le üç yıl boyunca birkaç kez görüştüğünü kabul etti vebunu “bir hata” olarak nitelendirdi.

{ilgili-haber-933408}

İngiltere'de ise Kral 3. Charles’ın kardeşi Andrew’un adının Epstein belgelerinde geçmesine rağmen Kraliyet’in sessiz kalması protesto edildi.

Buckingham Sarayı önüne “Suç mahallidir girilmez” yazılı şerit çekildi.

Katil İsrail, işgal altındaki Doğu Kudüs'te bulunan UNRWA merkezinin elektrik ve suyunu kesti

İsrail Enerji Bakanı Eli Cohen, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından yapılan paylaşımda, Doğu Kudüs'teki UNRWA binasından elektrik ve suyunu kesme eyleminde bizzat hazır bulunduğunu belirtti.

Sözleri ve eylemleriyle UNRWA'nın musluğunu kapattığına dikkati çeken Cohen, "Sabah saatlerinde UNRWA'nın merkezine ulaştığımda elektrikler kesilmişti, ben de suyunu kestim. İsrail devletinde UNRWA'ya yer yoktur." ifadelerini kullandı.

UNRWA'nın faaliyetleri ve İsrail'in saldırısı

BM üyesi devletlerin gönüllü katkılarıyla finanse edilen UNRWA, faaliyetlerine başladığı 1950'den bu yana Filistinli mültecilere gıda, sağlık, eğitim ve barınma gibi insani yardımları sağlayan ana kuruluş konumunda bulunuyor.

Ajans, 5,9 milyon Filistinli mülteciye destek sağlıyor. 75 yılı aşkın süredir Filistinlilerin yaralarını sarmaya çalışan UNRWA'nın tesisleri, bu süreçte defalarca İsrail tarafından vuruldu, tonlarca gıda ve ilaç yok edildi.

İsrail Meclisi, Ekim 2024'te bazı UNRWA çalışanlarının 7 Ekim 2023 olaylarına karıştığı iddiasıyla Ajans'ın İsrail ve işgal altındaki Doğu Kudüs'teki faaliyetlerini yasaklamıştı.

UNRWA'nın faaliyetinin sona ermesi, Filistin topraklarındaki yaklaşık 2,5 milyon mültecinin hayatını olumsuz etkilemişti.

Bu süreçte bazı bağışçı ülkeler UNRWA'ya sağladıkları mali desteği askıya almış, bağışların durdurulması, bütçesinin büyük bölümünü gönüllü katkılardan sağlayan Ajansı derin bir mali açmazla karşı karşıya bırakmıştı.

İsrail güçleri, 20 Ocak'ta UNRWA'nın işgal altındaki Doğu Kudüs'te bulunan genel merkezine baskın düzenleyerek yerleşkeye el koymuş ve içerideki tesisleri yıkmıştı.

Trump'tan Minneapolis'teki protestolar için "daha yumuşak bir yaklaşım içinde olabilirdik" değerlendirmesi

ABD Başkanı Trump, NBC News kanalına verdiği röportajda, Minneapolis'teki olaylara ilişkin son durumu ve düşüncelerini paylaştı.

Kendisi tarafından görevlendirilen Tom Homan'ın "700 ICE görevlisinin eyaletten ayrılacağını" açıklamasıyla ilgili "Bunu siz mi istediniz?" sorusuna Trump, önce "Evet." yanıtını verdi ancak hemen ardından bu talimatı bizzat kendisinin vermediğini ifade etti.

Minneapolis'teki olaylardan nasıl bir ders çıkardığı yönündeki soruya da Trump, "Belki biraz daha yumuşak bir yaklaşım içinde olabilirdik. Ancak yine de sert olmak zorundasınız çünkü karşı karşıya olduğumuz, gerçekten zorlu suçlular." değerlendirmesini yaptı.

Eyalet yönetimlerinin suçluları yakalaması ve suç oranlarının düşürülmesi için gerekli tedbirlerin alınması gerektiğini anlatan Trump, eski ABD Başkanı Joe Biden yönetimi döneminde "milyonlarca" yasa dışı göçmenin ülkeye geldiğini belirtti.

"Açık sınır politikası uygulayarak 25 milyon insanı ülkemize kabul ettik. Hiçbir ülkenin kabul etmeyeceği türden insanları. Onları sınır dışı ediyoruz." diyen Trump, suç oranlarının kendileri sayesinde düştüğünü savundu.

Minnesota'daki olaylar

Minneapolis'te ICE görevlileri, 7 Ocak'ta göçmenlere yönelik operasyonları sırasında 37 yaşındaki Amerikalı Renee Nicole Macklin Good adlı ABD vatandaşı kadını aracında silahla öldürmüştü.

İç Güvenlik Bakanı Kristi Noem, bu kişinin ICE memurlarını "ezmeye çalıştığını ve aracıyla onlara çarptığını" öne sürmüştü.

Minneapolis'teki protestolar sırasında 24 Ocak'ta bir kişi daha ICE ekiplerince gözaltına alınmaya çalışılırken vurulmuştu.

Yetkililer, 37 yaşındaki kurbanın Alex Jeffrey Pretti adlı Amerikalı bir hemşire olduğunu ve olaylar esnasında yanında bir silah bulundurduğunu açıklamıştı.

Trump'ın görevlendirdiği sınır güvenliğinden sorumlu Tom Homan, yaptığı açıklamada, 700 ICE görevlisinin eyaletten ayrılacağını duyurmuştu.

Trump'a suikast girişimiyle suçlanan Routh, müebbet hapis cezasına çarptırıldı

Davaya bakan Yargıç Aileen Cannon, 2024'te Florida'daki bir golf sahasında, dönemin başkan adayı Trump'a suikast girişiminde bulunmakla suçlanan Routh'un davasına ilişkin kararını açıkladı.

Karara göre, daha önce önemli bir başkan adayına suikast girişiminde bulunmak ve şiddet suçu işleme amacıyla ateşli silah bulundurmak da dahil hakkındaki tüm suçlamalardan suçlu bulunan Routh'a ömür boyu hapis cezası verildi.

Routh, ateşli silah bulundurma suçundan ise 7 yıl ek hapis cezasına çarptırıldı.

Trump'a suikast girişimi

Trump'ın 15 Eylül 2024 akşamı Florida'da kaldığı yerin civarında silah sesleri duyulmuş, yerel kolluk kuvvetlerince olaydan sonra sahadaki çalılıklarda bir AK-47 silahı bulunduğu ve bir şüphelinin yakalandığı açıklanmıştı.

Routh, "ateşli silah bulundurmak" ve "seri numarası silinmiş ateşli silah bulundurmakla" suçlanmıştı.

Ayrıca önemli bir başkan adayına suikast girişiminde bulunmak, şiddet suçu işleme amacıyla ateşli silah bulundurmak, federal bir memura saldırmak, hüküm giymiş bir suçlu olarak ateşli silah ve mühimmat bulundurmak ve seri numarası silinmiş bir ateşli silah bulundurmakla suçlanan Routh, suçlamaları kabul etmemiş ve mahkemede kendini savunmuştu.

Ancak mahkeme 23 Eylül'de Routh'u hakkındaki tüm suçlamalardan suçlu bulmuştu.

ABD ile İran müzakereleri 6 Şubat'ta Umman'da yapılacak

İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, sosyal medya hesabından paylaştığı mesajında, "ABD ile nükleer görüşmelerin cuma günü sabah saat 10 civarında Maskat'ta yapılması planlanıyor. Gerekli tüm düzenlemeleri yapan Ummanlı kardeşlerimize minnettarım." ifadelerini kullandı.

Beyaz Saray'dan açıklama

Bir Beyaz Saray yetkilisi, İran'la nükleer müzakerelerin 6 Şubat Cuma günü Umman'ın başkenti Muskat'ta yapılacağını bildirdi.

Görüşmelerin iptal olduğu iddia edilmişti

Axios haber platformu iki ABD'li yetkiliye dayandırdığı haberinde, Washington yönetiminin, İran'ın görüşmelerin İstanbul yerine Umman'da ve yalnızca ikili formatta yapılması yönündeki talebini geri çevirdiğini ve görüşmelerin iptal edildiğini yazmıştı.

İranlı diplomatik kaynak, ABD ile müzakere öncesi temasların kötüleştiğini ve görüşmelerin cuma günü yapılmayabileceğini ifade etmişti.

İran'ın yarı resmi Tesnim Haber Ajansına konuşan ismi açıklanmayan bir başka İranlı yetkili ise, sorunun müzakerelerin yerinin değiştirilmesi olmadığını ve Amerikalıların "İsrail'le bağlantılı savaş kışkırtıcı akımların etkisi altında sürekli pozisyon değiştirdiğini" söylemişti. İranlı yetkili, nükleer program dışında herhangi bir konuyu müzakere etmeyeceklerini bildirmişti.

İnsan Hakları İzleme Örgütü, İsrail'in Gazze'deki eylemlerini "soykırım, etnik temizlik" olarak nitelendirdi

HRW'nin 529 sayfalık 2026 Dünya Raporu'nda, 100'den fazla ülkedeki insan hakları uygulamaları incelenerek sonuçlarına yer verildi.

Örgütün 2025 raporunda, "İsrail ve Filistin" başlığı altındaki bölümde, "2025'te İsrail güçleri, Gazze'deki Filistinlilere karşı savaş suçları, insanlığa karşı suçlar, soykırım ve etnik temizlik eylemleri de dahil vahşetlerini tırmandırdı." ifadesine yer verildi.

Ekim 2023'ten bu yana İsrail'in, 19 binden fazlası çocuk 70 bini aşkın Filistinliyi öldürdüğü belirtilen raporda, İsrail ordusunun, Gazze'deki insanları aç bıraktığı, zorla yerinden ettiği, okullar dahil tüm altyapıyı yok ettiği bilgileri paylaşıldı.

Raporda, İsrail'in 18 Mart 2025'te yürürlükteki ateşkesi bozduğu, bunu takip eden yaklaşık 7 ay boyunca günlük saldırılar düzenlediği, yeni bir ateşkesin sağlandığı 10 Ekim 2025'ten sonraki 2 ay içinde de 350'den fazla Filistinliyi öldürdüğü kaydedildi.

Tel Aviv yönetiminin, Gazze'deki insanları su ve elektrik gibi hayati öneme sahip temel ihtiyaçlardan mahrum bırakmasının "soykırım niteliğinde" bir girişim olduğuna dikkati çekilen raporda, İsrail güçlerinin "kasten defalarca" Filistinli gazetecileri öldürdüğü, öldürülen gazeteci sayısının 2 yıldan kısa sürede 220'ye ulaştığı vurgulandı.

İsrail'in suçlarının küresel düzeyde benzeri olmayan bir kınamayla karşılık bulduğu belirtilen raporda, ABD Başkanı Donald Trump'ın ise "Uluslararası Adalet Divanı, soykırım iddialarını değerlendirirken bile" İsrail'e neredeyse koşulsuz destek veren ABD politikasını sürdürdüğüne işaret edildi.

Batı Şeria'daki ihlaller de raporda yer aldı

HRW'nin 2025 raporunda, İsrail güçlerinin işgal altında bulunan Batı Şeria'nın kuzeyindeki 3 mülteci kampını (Cenin, Tulkarem ve Nur Şams) zorla boşalttığı ve 32 bin Filistinliyi yerinden ettiği belirtildi.

Bunun "1967'den beri Batı Şeria'daki en büyük yerinden etme olayı" olduğu vurgulanan raporda, İsrail'in 7 Ekim 2025 itibarıyla Batı Şeria genelinde 182 Filistinliyi öldürdüğü, bu rakamın 7 Ekim 2023'ten bu yana ise 969'a ulaştığı kaydedildi.

İnsan hakları raporunda, İsrail'in, Batı Şeria ve Gazze dahil Ekim 2025'e kadar 11 binden fazla Filistinliyi gözaltına aldığı, bunların arasında yüzlerce çocuğun da yer aldığı bilgileri paylaşıldı.

Raporda, "İsrail yetkilileri, Filistinli erkek, kadın ve çocukları keyfi olarak gözaltına aldı, işkence yaptı, cinsel şiddete maruz bıraktı, yeterli yiyecek ve tıbbi bakımdan mahrum bıraktı. 7 Ekim 2023'ten bu yana en az 75 Filistinli gözaltında hayatını kaybetti ve İsrail, genellikle cesetlerini teslim etmiyor." ifadelerine yer verildi.

İranlı yetkili: ABD ile görüşmeler cuma günü yapılmayabilir

İranlı diplomatik kaynak, ABD ile müzakere öncesi temasların kötüleştiğini ve görüşmelerin cuma günü yapılmayabileceğini ifade etti.

Söz konusu yetkili, Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi'nin konuya ilişkin açıklama yapacağını aktardı.

İran'ın yarı resmi Tesnim Haber Ajansına konuşan ismi açıklanmayan bir başka İranlı yetkili ise, sorunun müzakerelerin yerinin değiştirilmesi olmadığını ve Amerikalıların "İsrail'le bağlantılı savaş kışkırtıcı akımların etkisi altında sürekli pozisyon değiştirdiğini" ifade etti.

Axios haber platformu iki ABD'li yetkiliye dayandırdığı haberinde, Washington yönetiminin, İran'ın görüşmelerin İstanbul yerine Umman'da ve yalnızca ikili formatta yapılması yönündeki talebini geri çevirdiğini yazmıştı.

İran basınına konuşan bir yetkili ise Tahran, ABD ile 6 Şubat Cuma günü yapılması planlanan müzakerelerde "adil" bir sonuca odaklanırken İsrail yanlısı bazı "savaş kışkırtıcılarının" görüşmeleri başlamadan sabote etmeye çalıştığını söylemişti.

İranlı yetkili: İsrail yanlısı bazı savaş kışkırtıcıları, görüşmeleri başlamadan sabote etmeye çalışıyor

İsrailli gazeteci Barak Ravid'in İran ile ABD arasında cuma günü yapılması planlanan görüşmelerin iptal edilebileceği iddiasına karşın, İranlı ismi açıklanmayan bir yetkili, ülke medyasına yaptığı açıklamada, İsrail yanlısı bazı "savaş kışkırtıcılarının" görüşmeleri başlamadan sabote etmeye çalıştığını ifade etti.

İranlı yetkili, "İran adil bir sonuca odaklanırken, İsrail yanlısı bazı savaş kışkırtıcıları, görüşmeleri başlamadan önce sabote etmek için önemsiz konuları öne sürerek önleyici bir suçlama oyunu başlattı. Amaçları, önceden belirlenmiş süreç ve sonuç yoluyla diplomasiyi durdurmak ve bir anlaşmayı engellemek." ifadelerini kullandı.

İsrailli gazeteci Ravid, Axios haber sitesinde yayımlanan ve ismi açıklanmayan iki ABD'li yetkiliye dayandırdığı haberinde, Tahran'ın cuma günü yapılması planlanan görüşmelerin yeri ve formatının değiştirilmesi yönündeki taleplerini Washington'un kabul etmediğini ileri sürmüştü.

Axios: ABD, İran'ın görüşme yeri ve formatının değiştirilmesi talebini reddetti

Axios haber platformuna konuşan iki ABD'li yetkiliye göre, Washington yönetimi, İran'ın görüşmelerin İstanbul yerine Umman'da ve yalnızca ikili formatta yapılması yönündeki talebini geri çevirdi.

ABD'li yetkili, "Kendilerine (İran) 'ya bu şartlarla ya da hiç' dedik, onlar da 'o zaman hiç' yanıtını verdi." dedi.

İran'ın daha önce mutabık kalınan formata dönmeye hazır olması halinde ABD'nin bu hafta ya da gelecek hafta görüşmeye hazır olduğunu belirten yetkili, "Hızlı şekilde gerçek bir anlaşmaya varmak istiyoruz, aksi takdirde insanlar başka seçeneklere yönelecektir." ifadelerini kullandı.

ABD medyasına yansıyan haberlerde, ABD ile İran arasında nükleer görüşmelerin, 6 Şubat'ta Umman'da yapılmasının planlandığı iddia edilmişti.

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio da İran'la müzakerelerin yeri konusunda "halen çalışmaların sürdüğünü" ve müzakerelerin, İran'ın nükleer ve balistik füze programlarını kapsaması gerektiğini belirtmişti.

Haziran 2025'ten sonra ilk görüşme

Bu, İran ile İsrail arasında Haziran 2025'te meydana gelen ve 12 gün süren çatışmaların ardından ABD'li ve İranlı yetkililer arasındaki ilk görüşme olacak.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, İran'daki devrimin 47. yıl dönümü münasebetiyle başkent Tahran'da devrim lideri Ayetullah Humeyni'nin türbesinde yaptığı konuşmada, İran'ın diplomasiye hazır olduğunu belirterek, "Ancak diplomasi, baskı, yıldırma ve güç kullanımıyla bağdaşmaz. Sonuçlarının yakında ortaya çıkmasını umuyoruz." demişti.