Dünyadan Haberler - Sayfa 3 - Deren Gümrük Müşavirliği

Enerji denkleminde yeni sayfa: Suriye ne kazandı?

Suriye’de 2011’de başlayan iç savaş, binlerce insanın hayatını kaybetmesine, şehirlerin yerle bir olmasına neden olurken, devletin ekonomik omurgasını da parçaladı. Çatışmaların derinleştiği yıllarda merkezi otoritenin zayıflaması, ülkenin petrol ve doğal gaz kaynaklarının fiilen devlet denetimi dışına çıkmasına yol açtı.

Özellikle kuzey ve doğu Suriye’de yer alan enerji sahaları, savaşın askeri boyutundan çok daha uzun vadeli sonuçlar doğuran bir ekonomik kırılmanın merkezine yerleşti.

Bu süreçte terör örgütü YPG, “DEAŞ’la mücadele” söylemi altında başta Deyrizor ve Haseke olmak üzere enerji açısından kritik bölgeleri işgal etti. Devlet kurumlarının erişemediği bu alanlar, yıllar boyunca hem Suriye bütçesinin hem de kamu hizmetlerinin dışında bırakıldı.

Elektrik üretiminden yakıt teminine kadar pek çok alanda yaşanan krizlerin temelinde, bu kaynakların merkezi yönetimden koparılması yatıyordu.

Son dönemde Suriye ordusunun sahada sağladığı ilerlemeyle birlikte petrol ve doğal gaz sahalarının önemli bir bölümü yeniden hükümet güçlerinin kontrolüne geçti.

Sahadan gelen bilgiler, özellikle Fırat’ın doğusunda yer alan enerji havzalarının yeniden Şam’a bağlandığını ortaya koyuyor. Bu yeni durum, hem askeri olarak ilerlemeyi hem de Suriye’nin ekonomik egemenliğini yeniden kurma çabasını net şekilde ortaya koyuyor.

Suriye ordusu Haseke kent merkezine kadar ilerlemiş durumda. Fotoğraf: AA

Terör örgütü YPG'nin ekonomik alan inşası

İç savaşın ilerleyen yıllarında terör örgütü YPG, Deyrizor, Haseke ve çevresindeki petrol ve doğal gaz sahalarında fiili bir kontrol alanı oluşturdu. Bu kontrol, yalnızca güvenlik gerekçeleriyle sınırlı kalmadı. Bu sahalar üzerinden kurulan ekonomik düzen, örgütün bölgedeki varlığının temel dayanaklarından biri haline geldi.

Suriye Petrol Kurumu’nun değerlendirmelerine göre bu dönemde enerji sahaları, merkezi bir üretim planı olmaksızın işletildi. Üretilen petrol ve doğal gaz, devlet bütçesine aktarılmadı. Kamu hizmetlerine yönlendirilmedi. Elektrik üretimi, yakıt dağıtımı ve altyapı yatırımları açısından ortaya çıkan boşluk, sivil nüfus üzerinde doğrudan etkiler yarattı.

Özellikle el-Ömer ve Tenek gibi büyük sahalarda üretimin ciddi biçimde düşmesi, bu fiili düzenin uzun vadeli ekonomik sonuçlarını gözler önüne serdi.

Uzmanlara göre plansız ve tahrip edici işletme yöntemleri, yalnızca günlük üretimi azaltmakla kalmadı; kuyuların verimliliğini de kalıcı biçimde zedeledi.

Cumhurbaşkanı Ahmed Şara’nın açıklamalarında vurguladığı üzere, enerji kaynaklarının devlet denetimi dışında kalması, Suriye halkının yıllarca süren bir ekonomik bedel ödemesine neden oldu. Şam yönetimi bu dönemi, ekonomik egemenliğin askıya alındığı bir tablo olarak tanımlıyor.

Savaş öncesi kapasite, savaş yılları ve bugünkü tablo

Uluslararası enerji verilerine göre Suriye, iç savaş öncesinde günlük yaklaşık 380-400 bin varil petrol üretebilen bir ülkeydi. Yıllık doğal gaz üretimi ise 8-9 milyar metreküp seviyesindeydi. Bu kapasite, elektrik santrallerinin büyük bölümünü besliyor, sanayi, ulaştırma ve konutlarda kullanılan enerjinin ana kaynağını oluşturuyordu.

Savaşın yayılmasıyla birlikte bu kapasite hızla eridi. Enerji sahalarının çatışma alanlarına dönüşmesi, altyapının zarar görmesi ve fiili yapıların kontrolü altında kalması, üretimi keskin biçimde düşürdü.

Güncel verilere göre Suriye’nin petrol üretimi bugün 100 bin varil/gün seviyesinin altına gerilemiş durumda. Doğal gaz üretimi de savaş öncesi düzeylerin oldukça gerisinde seyrediyor.

Haritalar, üretimdeki en büyük düşüşün, uzun süre devlet kontrolü dışında kalan sahalarda yaşandığını gösteriyor. Bu durum, enerji meselesinin neden sadece teknik değil, doğrudan devlet kapasitesiyle ilgili bir konu olarak ele alındığını ortaya koyuyor.

Kaynaklar Suriye için ne ifade ediyor?

Suriye yönetimi, enerji sahalarının geri alınmasını hızlı bir gelir artışı vaadiyle sunmuyor. Şam’ın önceliği, sahalarda güvenliğin kalıcı biçimde sağlanması ve üretimin istikrarlı hâle getirilmesi.

Suriye Petrol Kurumu’na göre önümüzdeki dönemde ilk aşama, kuyuların rehabilitasyonu, boru hatlarının onarılması ve hasar gören tesislerin yeniden işler hâle getirilmesi olacak. Üretim artışı, bu teknik sürecin ardından gündeme gelecek.

YPG işgalindeki bölgelerde petrol ilkel yollarla işletildi. altyapı büyük zarar gördü. Fotoğraf: AA

Ahmed Şara, petrol ve doğal gazın siyasi pazarlık konusu değil, devlet egemenliğinin temel unsurlarından biri olduğunu vurguluyor. Enerji sahalarının yeniden merkezi yönetime bağlanması, Şam’a göre yeniden inşa sürecinin vazgeçilmez adımlarından biri olarak görülüyor.

Öte yandan mevcut üretim kapasitesi, Suriye’nin tüm enerji ihtiyacını karşılamaktan uzak. Ancak uzman değerlendirmelerine göre bu kaynaklar, özellikle elektrik üretimi ve temel kamu hizmetleri açısından kritik bir denge sağlayabilir.

Doğal gazın elektrik santrallerine yönlendirilmesi, büyük şehirlerdeki uzun süreli kesintilerin azaltılması açısından önem taşıyor. Petrol üretimi ise ithalata olan bağımlılığı kısmen azaltarak bütçe üzerindeki baskıyı hafifletebilir.

Uluslararası enerji raporları, sahaların sağlıklı biçimde işletilmesi hâlinde Suriye’nin elektrik ihtiyacının yaklaşık üçte birine kadarını yerli kaynaklarla karşılayabileceğine işaret ediyor. Şam yönetimi bu tabloyu bir “mucize” değil, zaman kazandıran bir geçiş imkânı olarak değerlendiriyor.

Ermenistan Dış İstihbarat Servisi: 2026'da Azerbaycan'la askeri gerilim riski düşük ihtimal

Raporda, Azerbaycan ile Ermenistan arasında barış ve devletler arası ilişkilerin kurulmasına ilişkin anlaşmanın metninin 2025'te yürütülen yoğun müzakereler sonucu paraflanmasının ardından askeri gerilim ihtimalinin önemli ölçüde azaldığı, barışçıl çözüm olasılığının ise arttığı belirtildi.

Ermenistan ile Azerbaycan arasında askeri gerilimin 2026'da son derece düşük ihtimal olduğu ifade edilen raporda, yıl içinde sınırların belirlenmesi, ikili ticaret ve ekonomik girişimlerde, iki toplum arasındaki diyalogda, insani ve diğer alanlarda ilerleme sağlanmasının yüksek olasılık olduğunun altı çizildi.

Bölgesel ulaşım altyapılarının açılması konusunda devam eden süreçlerde ilerleme kaydedileceği vurgulanan raporda, Ermenistan'ın komşularıyla ikili bağlantı girişimlerinin daha büyük bölgesel ekonomik projeleri destekleyeceği aktarıldı.

Raporda, Ermenistan'ın Türkiye ve Azerbaycan ile ulaşım bağlantılarının yeniden tesis edilmesinin insanların, malların ve hizmetlerin daha hızlı ve daha düşük maliyetle taşınmasını sağlayacağı, bunun da bölgenin rekabet gücünü ve uluslararası cazibesini artıracağı kaydedildi.

Kars-Gümrü demir yolunu hattının açılması ve Uluslararası Barış ve Refah İçin Trump Rotası'nın (TRIPP) uygulanmasının bölgesel ticaretin genişletilmesi açısından kapsamlı ekonomik ve lojistik fırsatlar yaratacağı belirtildi.

Suriye'de Haseke çevresi ve Ayn el-Arab'ın güneyindeki çatışmalar büyük ölçüde durdu

Suriye ordusu Haseke ili çevresinde biri kent merkezinin hemen girişi olmak üzere 4 noktada konuşlu.

Ordu birlikleri, Ayn el-Arab'ın güney kesimlerinde Sırrin beldesinin hemen girişindeki hatta konuşlanmış durumda.

Her iki bölgedede gece boyunca aralıklarla devam eden çatışmalar sabah büyük ölçüde durdu.

Aynı şekilde, Rakka kent merkezinin kuzeyindeki Aktan Hapishanesi'ni işgal eden örgüt ve devrik rejim unsurları ile burayı devralmak isteyen Suriye ordusu arasındaki çatışmalar da yerine sükunete bıraktı.

Suriye ordusunun iki bölgeye de sevkiyatları sürüyor.

Şam yönetimiyle YPG arasında 18 Ocak'ta varılan Ateşkes ve Tam Entegrasyon Anlaşması'nda terör örgütünün işgalindeki Haseke ilindeki tüm sivil kurumların, Suriye devletinin kurumları ve idari yapılarına entegre edilmesi öngörülüyor.

Anlaşmada ayrıca, Ayn el-Arab bölgesinden ağır askeri varlığın çekilmesi, kentin sakinlerinden oluşan bir güvenlik gücünün kurulması ve idari olarak Suriye İçişleri Bakanlığına bağlı yerel bir polis teşkilatının kurulmasına dair bir madde yer alıyor.

ABD'de ICE polisi Minnesota'daki bir kişiyi yanlışlıkla gözaltına aldı

Associated Press'e (AP) konuşan ABD vatandaşı ChongLy Thao, 18 Ocak Pazar günü ICE polisinin evinin kapısını yumrukladığını anlattı.

Polislerin, herhangi bir arama emri göstermeden evine girdiğini belirten Thao, ABD vatandaşı olduğunu gösteren kimliğinin ICE polisi tarafından dikkate alınmadığını söyledi.

Thao, yarı çıplak halde ve elleri kelepçeli şekilde dışarı çıkarıldığını, sabıka kaydı bulunmayan bir ABD vatandaşı olduğunun anlaşılmasının ardından ICE polisi tarafından yaklaşık iki saat sonra evine geri götürüldüğünü ifade etti.

ICE polisinin Thao'nun evine girdiği anlar, komşular tarafından cep telefonu kamerasıyla kayda alındı. Görüntülerde, ICE polisinin kapıyı kırarak eve girdiği, Thao'yu elleri arkadan kelepçeli ve yarı çıplak halde evden çıkarıp götürdüğü anlar yer aldı.

ABD İç Güvenlik Bakanlığı, söz konusu adreste hüküm giymiş iki cinsel suçlunun soruşturulduğunu, Thao'nun da verilen tarife uyduğunu açıkladı.

Bakanlık, bu durumun "standart bir prosedür" olduğunu ifade etti.

Thao, cinsel suç kaydı bulunmadığını, bölgedeki en yakın cinsel suçlunun iki blok ötede yaşadığını öne sürdü.

Trump'tan Fransa'ya Gazze için oluşturulan Barış Kurulu'nu reddetmesi halinde gümrük vergisi tehdidi

Trump, basın mensuplarına konuyla ilgili açıklamalarda bulundu.

Macron'un, Gazze barış planı çerçevesinde oluşturulan "Barış Kurulu"na katılma davetine sıcak bakmadığına yönelik iddiaların sorulması üzerine Trump, "Onun şaraplarına ve şampanyalarına yüzde 200 gümrük vergisi uygulayacağım ve o da katılacak. Ama katılmak zorunda değil." ifadelerini kullandı.

Macron'un "yakında görevden ayrılacağı" değerlendirmesinde bulunan Trump, Fransa Cumhurbaşkanı'nın "istenmediğini" savundu.

Trump ayrıca, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in Barış Kurulu'na davet edildiğini de doğruladı.

NATO'ya en büyük katkıyı kendisinin yaptığını söyleyen Trump, Grönland'ın ABD için stratejik önem taşıdığını belirtti.

Trump, Danimarka'nın bölgeyi koruyamayacağını savunarak, NATO'nun, bölgedeki olası tehditler konusunda Danimarka'yı 25 yıldır uyardığını ifade etti.

"Benim için önemli olan hayat kurtarmak"

Nobel Barış Ödülü'nün Norveç tarafından kontrol edildiğini öne süren Trump, ödülü umursamadığını söyledi.

Trump, "Benim için önemli olan hayat kurtarmak. On milyonlarca insanın hayatını kurtardığımı düşünüyorum. Hindistan ve Pakistan'a bakın." dedi.

Uzun yıllar süren savaşları sonlandırdıklarını savunan Trump, "Sekiz savaşı durdurduk ve yakında dokuzuncusunu da durdurabiliriz." ifadesini kullandı.

Le Monde'un haberinde, Fransa Cumhurbaşkanı Macron'un, Gazze'de ateşkes sürecinin ikinci aşamasının önemli bir parçası olarak oluşturulan "Barış Kurulu"na katılması için ABD Başkanı Trump'ın davetine sıcak bakmadığı ileri sürülmüştü.

Kaynaklar, "Fransa'nın da birçok ülke gibi Barış Kurulu'na davet edildiğini ve önerilen yasal çerçeveyi ortaklarıyla birlikte incelediğini ancak şu aşamada (bu davete) olumlu yanıt vermeyi düşünmediğini" söylemişti.

ABD İç Güvenlik Bakanı: Minneapolis'te 10 binden fazla düzensiz göçmen gözaltına alındı

Noem, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından yaptığı açıklamada, İç Güvenlik Bakanlığına bağlı birimlerin kentteki göçmenlere yönelik geniş çaplı operasyonlar yürüttüğünü belirtti.

Operasyonlar kapsamında, suç kaydı bulunduğu belirtilen 10 binden fazla düzensiz göçmenin yakalanarak gözaltına alındığını aktaran Noem, bu kişilerin kamu güvenliği açısından tehdit oluşturduğunu savundu.

Noem, son 6 hafta içinde 3 bin düzensiz göçmenin daha güvenlik güçleri tarafından gözaltına alındığını belirterek, söz konusu operasyonların sürdürüleceğini ifade etti.

ABD İç Güvenlik Bakanlığından yapılan yazılı açıklamada da gözaltına alınan bazı göçmenlere ilişkin bilgi paylaşıldı.

Ne olmuştu?

ABD'nin Minnesota eyaletindeki Minneapolis kentinde, 7 Ocak'ta ICE polisleri, göçmenlere yönelik operasyonları sırasında ABD vatandaşı bir kadını aracında silahla öldürmüştü.

İç Güvenlik Bakanı Kristi Noem, söz konusu kişinin ICE memurlarını "ezmeye çalıştığını ve aracıyla onlara çarptığını" öne sürmüştü.

ICE polislerinin operasyonlarını cep telefonlarıyla kayıt altına almaya çalışan civardaki vatandaşların çektiği, sosyal medyada paylaşılan bir videoda ise kadın sürücünün yolun ortasında, aracının içinde olayları izlerken bir polis tarafından zorla aracın kapısının açılmaya çalışıldığı görülmüştü.

Bunun üzerine direksiyonu kırarak kaçmaya çalışan kadın sürücüye, aracın önüne yaklaşan diğer bir ICE polisinin silahını çekerek yakın mesafeden 3 el ateş ettiği dikkati çekmişti.

Soykırımcı İsrail Refah Sınır Kapısı'nı açmayı reddetti

Yedioth Ahronot gazetesinin üst düzey İsrailli bir yetkiliye dayandırılan haberinde, pazar akşamı toplanan İsrail Güvenlik Kabinesi'nin Refah Sınır Kapısı'nı kapalı tutmayı sürdürme kararı aldığı ifade edildi.

İsrailli yetkili, ateşkesin ikinci aşamasına geçildiğini duyuran ABD yönetiminin taleplerine rağmen Tel Aviv yönetiminin Refah Sınır Kapısı'nı kapalı tutma kararı aldığını kaydetti.

Yetkili ayrıca Gazze Yönetim Kurulu'na Türkiye ve Katar'dan isimlerin dahil edilmesinin Tel Aviv ile Washington yönetimleri arasında daha önce varılan mutabakatta yer almadığını öne sürdü.

İsrail'in daha önce 7 Ekim 2023'teki çatışmalarda öldürülen İsrailli asker Ran Gvili'nin cenazesi teslim edilmeden Refah Sınır Kapısı'nın açılmasına izin vermeyeceği aktarılmıştı.

Ateşkese rağmen Gazze'nin İsrail dışında dünyaya açılan tek kapısı durumundaki Refah Sınır Kapısı'nı açmayan İsrail, Mayıs 2024'ten bu yana Refah Sınır Kapısı'nı işgal altında tutuyor.

Bilim insanları inceledi: Bambu süper gıda olabilir

Bambunun gıda olarak tüketimine ilişkin bugüne kadarki tüm bilimsel çalışmaların incelendiği ilk akademik derleme yayımlandı.

İngiltere’deki Anglia Ruskin University (ARU) araştırmacıları tarafından hazırlanan çalışmada, bambu filizlerinin metabolik sağlık, sindirim sistemi ve kalp-damar hastalıkları üzerinde olumlu etkileri olabileceğine dair bulgular tespit edildi.

Dünyanın en hızlı büyüyen bitkisi olarak bilinen bambu, bazı türlerinde günde 90 santimetreye kadar uzayabiliyor. Çin ve Hindistan en büyük bambu üreticileri arasında yer alırken, bambu filizleri Asya mutfağında uzun süredir yaygın olarak tüketiliyor. Araştırmacılara göre elde edilen sonuçlar, bambunun küresel ölçekte daha yaygın bir besin haline gelebileceğine işaret ediyor.

Bambu filizlerinin besin değeri

Çalışmaya göre bambu filizleri yüksek protein içeriğine sahip, lif oranı orta düzeyde ve doğal olarak düşük yağ içeriyor. Bambu; selenyum ve potasyum gibi minerallerin yanı sıra temel amino asitler içeriyor. Ayrıca tiamin, niasin, A vitamini, B6 vitamini ve E vitamini açısından da zengin bir besin olarak öne çıkıyor.

Metabolik ve kalp sağlığına katkı

Derlemede yer alan insan üzerinde yapılan sınırlı sayıdaki çalışmada, bambu tüketiminin kan şekeri kontrolünü iyileştirdiği ve glisemik dengeyi desteklediği gözlemlendi. Bu bulgunun, özellikle diyabet yönetimi açısından önemli olabileceği vurgulandı. Ayrıca lipid profillerinde iyileşme tespit edildiği, bunun da kalp-damar hastalıkları riskinin azalmasıyla ilişkili olduğu belirtildi.

Bağırsak sağlığına etkili

Bambu; selüloz, hemiselüloz ve lignin gibi farklı lif türleri içeriyor. İnsanlar üzerinde yapılan çalışmalarda bu liflerin bağırsak fonksiyonlarını iyileştirdiği görüldü. Araştırmalar ayrıca bambu tüketimi sonrasında antioksidan ve anti-inflamatuar etkinin arttığını, hücre toksisitesinin azaldığını ve hücre canlılığının yükseldiğini ortaya koydu.

Laboratuvar ortamında yapılan hücre çalışmalarında ise bambunun probiyotik etki gösterebileceği, faydalı bağırsak bakterilerinin gelişimini desteklediği tespit edildi. Bunun yanı sıra bambuda bulunan bazı bileşiklerin, kızartma ve kavurma sırasında oluşabilen furan ve akrilamid gibi toksik maddelerin oluşumunu engelleyebileceği belirlendi.

Araştırmacılar, bambunun faydalarına rağmen yanlış tüketimin ciddi riskler barındırdığına dikkat çekti. Bazı bambu türlerinde bulunan siyanogenik glikozitlerin, çiğ ya da yeterince pişirilmeden tüketildiğinde siyanür açığa çıkarabildiği belirtildi. Ayrıca bir çalışmada bambu filizlerinin tiroit hormonlarının üretimini baskılayabilecek bileşikler içerebileceği, bunun da guatr riskini artırabileceği ifade edildi. Bu risklerin, bambu filizlerinin tüketilmeden önce mutlaka ön haşlama yapılmasıyla önlenebileceği vurgulandı.

Potansiyel bir süper gıda

Çalışmanın kıdemli yazarı, ARU Halk Sağlığı Profesörü Lee Smith, bambunun doğru hazırlandığında sağlıklı ve sürdürülebilir bir besin olma potansiyeline sahip olduğunu belirtti. Smith, bambunun diyabet ve kalp hastalıkları gibi modern sağlık sorunlarıyla mücadelede rol oynayabileceğini ifade etti.

Ancak Smith, insan üzerinde yapılan çalışma sayısının sınırlı olduğuna dikkat çekerek, “Yalnızca kriterlerimizi karşılayan dört insan çalışması bulabildik. Bu nedenle kesin önerilerde bulunabilmek için daha fazla ve yüksek kaliteli klinik çalışmaya ihtiyaç var” değerlendirmesinde bulundu.

Sahil binlerce patates ve soğanla doldu

East Sussex kıyılarındaki temizlik operasyonu Salı günü başlarken, bölge sakinleri sahilin görüntüsünü "tropikal bir adadaki altın sarısı kumlar"a benzetti. Ancak bu görüntünün ardında, 1,5 metre derinliğe kadar ulaşan çiğ patates ve soğan yığınları olduğu anlaşıldı.

Gönüllüler plastik kirliliğine karşı seferber oldu

Fırtına nedeniyle denize düşen konteynerlerden saçılan yiyeceklerin çoğu plastik paketler içinde kıyıya vurdu. Bölge sakinleri ve çevreci gruplar, plastik paketlerin deniz canlıları, özellikle de bölgedeki 30 kadar foktan oluşan koloni için büyük bir tehdit oluşturduğunu belirterek temizlik çalışması başlattı.

"Plastic Free Eastbourne" adlı çevreci grup, plastik torbaların deniz canlıları tarafından denizanası sanılarak yenebileceği uyarısında bulundu. Gönüllülerin çabalarıyla patates paketlerinin büyük bir kısmının toplandığı, sadece Brighton ve Hove sahilinden normalin dört katı üzerinde, yaklaşık 1,9 ton atık çıkarıldığı bildirildi.

Evcil hayvan sahiplerine uyarı

Lombok Strait adlı kargo gemisinin 8 Ocak'ta fırtına sırasında 17 adet soğutmalı gıda konteynerini kaybettiği teyit edildi. Yetkililer, gemi sahipleriyle koordineli olarak konteynerlerin yerini belirleme ve kurtarma çalışmalarını sürdürüyor.

Yerel konseyler, sahili ziyaret eden vatandaşları şu konularda uyardı:

Köpeklerin mutlaka tasmalı tutulması (soğanlar köpekler için zehirli olabilir).

Kıyıya vuran hiçbir maddenin ellenmemesi veya eve götürülmemesi.

Deniz suyunun kirlenmiş olabileceği ihtimaline karşı suya girilmemesi.

Son 20 yılın en güçlü Güneş fırtınası alarmı

Güneş'te meydana gelen son derece güçlü bir patlama sonucu ortaya çıkan şiddetli güneş fırtınası Dünya'ya ulaştı.

Bilim insanları pazartesi akşamı ile bu sabah arasında, normalde görülmeyen bölgelerde bile kuzey ışıklarının izlenebileceğini açıkladı. Ancak bu fırtınanın ayrıca uydu tabanlı iletişim ağlarında ve GPS sistemlerinde aksaklıklar yaratabileceği hatırlatıldı.

ABD Ulusal Hava Servisi'ne bağlı Uzay Hava Durumu Tahmin Merkezi (SWPC) yaşanan olayı 5 üzerinden 4. seviye olarak sınıflandırdı.

SWPC bunun son 20 yılın en güçlü güneş fırtınası olduğunu ve buna benzer şiddette en son Ekim 2003'te bir fırtına görüldüğünü açıkladı.

Elektrik kesintileri, radyasyon riski

Yetkililere göre bu tür fırtınalar özellikle uzay görevlerini, havacılığı ve uydu operasyonlarını etkiliyor. 2003'teki fırtına esnasında İsveç'te elektrik kesintileri meydana gelmiş, Güney Afrika'da trafolar zarar görmüştü.

Bu tür fırtınalar, alçak Dünya yörüngesindeki astronotlar için radyasyon riskinin de artması anlamına geliyor. Aynı risk, kutup rotasında seyreden yolcu uçakları için de geçerli.

SWPC'nin havayolu şirketlerini, NASA'yı, ABD Havacılık İdaresi'ni (FAA), Acil Durum Yönetim Ajansı'nı (FEMA) ve elektrik şebekesi operatörlerini fırtınaya karşı önlem almaları için bilgilendirdi.

Bilim insanları, aktif bir güneş lekesi bölgesinden önümüzdeki günlerde yeni patlamalar olabileceğini ve bunların da Dünya'ya yönelme ihtimalinin yüksek olduğunu belirtiyor.

TikTok'tan yaş sınırı baskısı karşısında yeni denetim hamlesi

Yeni sistem, profil bilgileri, paylaşılan videolar ve platform üzerindeki diğer davranışları analiz ederek bir hesabın 13 yaş altı bir çocuğa ait olup olmadığını öngörecek. Şüpheli bulunan hesaplar, nihai kararı verecek olan insan moderatörlere yönlendirilecek.

Davranış temelli denetim dönemi

TikTok, "gelecek haftalarda" kullanıma sunulacak olan bu teknolojinin gizlilik esaslarına uygun şekilde çalışacağını belirtti. Şirket, pilot uygulama sürecinde binlerce reşit olmayan hesabın bu yöntemle tespit edilerek kapatıldığını açıkladı.

Hesabı yanlışlıkla işaretlenen kullanıcılar; yüz tanıma, kredi kartı onayı veya kimlik kontrolü gibi yöntemlerle karara itiraz edebilecek. TikTok yetkilileri, gençleri korumak için çok katmanlı bir yaklaşımın esas olduğunu vurguladı.

Uzmanlardan "yalancı güvenlik" uyarısı

Öte yandan, bazı çocuk koruma vakıfları ve çevrimiçi güvenlik grupları genel bir yasağa karşı çıkıyor. Uzmanlar, bu tür bir yasağın çocukları ve suçluları internetin daha az denetlenen, karanlık köşelerine itebileceği ve ebeveynlerde "yalancı bir güvenlik hissi" oluşturabileceği konusunda uyarıda bulunuyor.

İngiltere'de 16 yaş altı için sosyal medya yasağı istişaresi başlatıldı

İstişare kapsamında tam bir yasak, uygulama kullanım sürelerine sınır getirilmesi, dijital rıza yaşının yükseltilmesi ve "sonsuz kaydırma" gibi bağımlılık yapıcı özelliklerin kısıtlanması gibi tüm seçenekler değerlendirilecek.

Bakanlar, Aralık ayında 16 yaş altı yasağını başlatan Avustralya'yı ziyaret ederek yerindeki uygulamaları inceleyecek.

Siyasi baskı artıyor

Karar, aralarında Eğitim Seçim Komitesi Başkanı Helen Hayes'in de bulunduğu 60'tan fazla İşçi Partili milletvekilinin Başbakan Sir Keir Starmer'a gönderdiği açık mektubun ardından alındı. Milletvekilleri, çocukları "denetlenmeyen ve bağımlılık yapan platformların sonuçlarından" korumak için acil eylem çağrısında bulundu.

Cinayete kurban giden genç Brianna Ghey'in annesi Esther Ghey ve çocuklarını internetteki zararlı içerikler nedeniyle kaybeden diğer aileler de benzer bir yasağı destekliyor.

Okullarda cep telefonu denetimi

Bilim, İnovasyon ve Teknoloji Bakanlığı (DSIT), çocukların sosyal medya kullanımıyla ilgili acil adımlar atılacağını açıkladı. Bu kapsamda:

Ofsted, okulların cep telefonu politikalarını ve bu politikaların ne kadar etkili uygulandığını denetleyecek.

5-16 yaş arası çocukların ebeveynleri için ekran süresi rehberi yayımlanacak.

Nisan ayında 5 yaş altı çocukların ebeveynlerine yönelik özel bir rehber sunulacak.

Lordlar Kamarası'nda kritik oylama

Hafta sonuna doğru Lordlar Kamarası, Çocukların Refahı ve Okullar Tasarısı'ndaki bir değişikliği oylayacak.

Eski Eğitim Bakanı Lord Nash tarafından sunulan ve Ulusal Eğitim Birliği (NEU) tarafından desteklenen bu değişiklik kabul edilirse, yasanın geçmesinden itibaren bir yıl içinde 16 yaş altı çocukların sosyal medyaya erişiminin engellenmesi zorunlu hale gelecek.

Lord Nash, hükümetin istişare sürecinin sadece gecikmeye neden olduğunu savunarak, "Daha fazla geciktiğimiz her gün daha fazla çocuğu yüzüstü bırakıyoruz" dedi. Başbakan Starmer ise çocukların korunması konusunda "hiçbir seçeneğin masadan kaldırılmadığını" belirtti.

Avustralya'da 48 saat içinde dördüncü köpekbalığı saldırısı

Salı sabahı Crescent Head yakınlarında meydana gelen olayda, 39 yaşındaki bir adamın sörf tahtasını ısıran köpekbalığı, sörfçünün vücudunda hafif kesiklere yol açtı. Hastaneye kaldırılan yaralının durumunun stabil olduğu bildirildi.

Sydney sahilleri kapatıldı

Son iki gün içinde Sydney'de gerçekleşen üç ayrı saldırının ardından, kentin kuzey bölgesindeki tüm plajlar polis talimatıyla kapatıldı. Yetkililer, bölgedeki güvenlik önlemlerinin sürdüğünü belirtti.

NSW Emniyet Müdürü Joseph McNulty, son günlerde etkili olan şiddetli yağışların köpekbalığı saldırıları için "mükemmel bir fırtına ortamı" oluşturmuş olabileceğine dikkat çekti. Yağmur sularının denize taşıdığı besin maddelerinin köpekbalıklarını kıyıya daha fazla yaklaştırdığı ifade ediliyor.

Uzmanlardan kirli su uyarısı

Surf Life Saving NSW Üst Yöneticisi Steve Pearce, sörfçünün ciddi bir yara almadan kurtulmasını büyük bir şans olarak nitelendirdi. Pearce, nehir ağızlarında köpekbalıklarının toplandığını hatırlatarak, bu bölgelerde ve bulanık sularda yüzülmemesi konusunda halkı uyardı.

Pazartesi günü Dee Why Plajı'nda bir sörfçü benzer bir saldırıdan kurtulurken, birkaç saat sonra Manly yakınlarında 27 yaşındaki bir genç ağır yaralanmıştı. Pazar günü ise Sydney Limanı'ndaki popüler bir plajda 12 yaşındaki bir çocuk köpekbalığı ısırığı nedeniyle ağır yaralanmıştı.

Boğa köpekbalığı tehlikesi

Yetkililer, son saldırıların çoğunda boğa köpekbalıklarının rol oynadığını tahmin ediyor. Hem tatlı hem de tuzlu suda yaşayabilen boğa köpekbalıkları, insanlar için en tehlikeli üç köpekbalığı türünden biri olarak biliniyor.

Emniyet birimleri, su kalitesinin ve görüş mesafesinin düşmesi nedeniyle vatandaşlara NSW genelindeki liman ve nehir sistemlerinden uzak durmaları tavsiyesinde bulundu.

ABD uçaklarını Grönland'da konuşlandırıyor

NORAD'ın ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından yapılan açıklamada, "NORAD uçakları yakında Grönland'daki Pituffik Uzay Üssü'ne ulaşacak." ifadesi kullanıldı.

Açıklamada, söz konusu konuşlandırmanın ABD, Kanada ve Danimarka arasındaki savunma iş birliği çerçevesinde uzun süredir planlanan faaliyetlerin bir parçası olduğu belirtildi.

Konuşlandırmanın Danimarka ile koordine edildiği ve görev alan tüm unsurların gerekli diplomatik izinlerle hareket ettiği vurgulanan açıklamada, Grönland makamlarının da planlanan operasyonlar hakkında bilgilendirildiğine işaret edildi.

Açıklamada, uçakların Kuzey Amerika'nın savunulmasına yönelik rutin operasyonlara destek sağlayacağı kaydedildi.

Trump'ın Grönland tehdidi

Trump, ülkesinin "ulusal güvenlik amacıyla Grönland'a ihtiyacı olduğunu" ve bunun "inşa edilen Altın Kubbe için hayati önem taşıdığını" ifade etmişti.

Washington'da bir araya gelen ABD, Danimarka ve Grönland dışişleri bakanlarının görüşmesi sonrasında da temel anlaşmazlıkların devam ettiği belirtilmiş, ABD'nin Grönland'ı "ele geçirme arzusunun açık" olduğu kaydedilmişti.

Danimarka Krallığı'na bağlı özerk bölge Grönland, daha önce ABD tarafından gelen ve egemenliğin devredilmesini de içeren yaklaşımları reddetmişti.

Danimarka, son dönemde müttefiklerle birlikte bölgedeki askeri işbirliğini artırma çağrısı yapmıştı. Bu kapsamda Avrupa ülkeleri küçük askeri birlikler ve subayları Grönland'a göndereceklerini açıklamıştı.

Trump bunun üzerine, Grönland ile ilgili tartışmalarda dünya barışının tehlikede olduğunu savunarak, ABD'nin Grönland'ı almasına karşı çıktıkları gerekçesiyle Danimarka, Norveç, İsveç, Fransa, Almanya, İngiltere, Hollanda ve Finlandiya'ya gümrük vergileri getireceğini açıklamıştı.

Grönland'a giden söz konusu 8 Avrupa ülkesi için 1 Şubat'tan itibaren yüzde 10 gümrük vergisi uygulanacağını, 1 Haziran'dan sonra vergi oranının yüzde 25'e çıkarılacağını belirten Trump, Grönland'ın tamamen ve eksiksiz olarak satın alınmasına ilişkin bir anlaşmaya varılana kadar oranın bu şekilde kalacağını bildirmişti.

Suriye ordusu, Haseke kent merkezinin dış mahallelerine ulaştı

Suriye ordu birlikleri ile Arap aşiret unsurları, YPG işgalindeki Haseke kentinin güney çevre yolu üzerindeki Panorama Kavşağı’na kadar ilerledi.

Söz konusu nokta güney çevre yoluna yaklaşık 2,2 kilometre mesafede bulunuyor.

Ordu birlikleri ile aşiret güçlerinin Rakka ve Deyrizor yönlerinden ilerleyerek bölgeye ulaştığı bildirildi.

Suriye ordusunun operasyonu ve Tam Entegrasyon Anlaşması

Suriye ordusunun, 16 Ocak’ta terör örgütü YPG’ye karşı Fırat Nehri’nin batısındaki bölgelerde başlattığı operasyon daha sonra nehrin doğusunda aşiretlerin de katılımıyla genişlemiş, örgüt işgalindeki toprakların büyük bölümü Suriye yönetiminin kontrolüne girmişti.

Şam yönetimiyle YPG arasında varılan Ateşkes ve Tam Entegrasyon Anlaşması, örgütün Fırat Nehri’nin doğusundaki Rakka ve Deyrizor illerinden tümüyle çekilmesi, Haseke’deki kamu kurumlarının devlete devredilmesi, tüm sınır kapıları ve enerji kaynaklarının merkezi otoritenin elinde olması ile YPG unsurlarının bireysel olarak güvenlik güçlerine entegrasyonu gibi hükümler içeriyor.