Dünyadan Haberler

Brent petrolün varili 112,01 dolardan işlem görüyor

Dün 114,7 dolara kadar yükselen Brent petrolün varil fiyatı, günü 110,4 dolardan tamamladı.

Brent petrolün vadeli varil fiyatı, bugün saat 09.49 itibarıyla kapanışa göre yüzde 1,46 artarak 112,01 dolar oldu. Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varili 106,17 dolardan alıcı buldu.

Fiyatlardaki yükselişte, ABD/İsrail-İran Savaşı'nda belirsizliğin sürmesiyle Orta Doğu arzına ilişkin artan endişeler etkili oldu.

ABD basınındaki haberlerde Amerikalı komutanların ABD/İsrail-İran Savaşı'na yönelik yeni askeri seçenekler hakkında Başkan Donald Trump'a brifing verecekleri iddia edildi. Ayrıca, Trump yönetiminin İran'la gerilim devam ederken Hürmüz Boğazı'ndaki deniz taşımacılığını yeniden canlandırmak için uluslararası koalisyon kurmaya çalıştığı bildirildi.

Dün Brent petrolün haziran vadeli varil fiyatı Trump'ın İran'a karşı daha fazla askeri seçeneği değerlendirdiğine ilişkin haber akışının ardından 126 doları aşarak yaklaşık son 4 yılın en yüksek seviyelerine ulaşmıştı.

Öte yandan, İsrail Savunma Bakanı Yisrael Katz, ABD Başkanı Donald Trump'ın İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile koordinasyon içinde İran'la diplomatik bir süreç yürüttüğünü ancak "hedeflere ulaşıldığından emin olmak için" yakında yeniden harekete geçmek zorunda kalabileceklerini belirtti.

ABD-İsrail'in 28 Şubat'ta İran'a yönelik saldırılarının ardından İran Devrim Muhafızları Ordusu 2 Mart'ta Hürmüz Boğazı'nın geçişlere kapatıldığını duyurmuştu. 8 Nisan'da sağlanan 2 haftalık geçici ateşkesin ardından Tahran ve Washington, 11 Nisan'da Pakistan'da kalıcı ateşkes için görüşmeler yapmış ancak sonuç çıkmamıştı.

Müzakere sürecinin başarısızlığa uğramasının ardından Trump, 12 Nisan'da Hürmüz Boğazı'nı abluka altına alma sürecini başlatacaklarını belirtmiş ve açıklamanın hemen ardından ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), 13 Nisan'da İran limanlarına giren veya bu limanlardan çıkan tüm gemilere yönelik deniz ablukası başlatacağını açıklamıştı.

Pakistan'ın arabuluculuğunda ikinci tur görüşmelerin yapılması için sürdürülen çabalar ABD'nin İran'a uyguladığı deniz ablukası başta olmak üzere taraflar arasındaki anlaşmazlık konuları nedeniyle başarılı olamamıştı.

Trump, 21 Nisan'da yaptığı açıklamada, ateşkesi uzattıklarını duyurmuştu. İran tarafından Trump'ın ateşkesi tek taraflı uzatma kararına ilişkin açıklama gelmemişti.

Brent petrolde teknik olarak 122 doların direnç, 99,11 doların destek bölgesi olarak izlenebileceği belirtiliyor.

CBS: ABD'nin İran'a saldırılarının maliyeti 50 milyar dolara yakın

Amerikan yayın kuruluşu CBS'in konuya yakın bir yetkiliye dayandırdığı haberine göre, ABD'nin İran'a saldırılarının maliyeti kamuoyuna açıklanan rakamın neredeyse 2 katı.

Yetkili, Pentagon yetkililerinin bu hafta Kongre'de verdiği ifadelerde operasyonun maliyetini 25 milyar dolar civarı olarak açıkladığını ancak bu rakamın gerçekleri yansıtmadığını kaydetti.

Pentagon yetkililerinin açıkladığı rakamlara, hasar alan ya da kaybedilen ekipmanların maliyetinin dahil edilmediğini belirten yetkili, gerçek rakamın 50 milyar dolar civarında olduğunu aktardı.

ABD-İsrail'in İran'a saldırıları

İsrail ve ABD, Tahran ile Washington yönetimleri arasında müzakereler sürerken 28 Şubat'ta İran'a askeri saldırı başlattı.

İran da İsrail'in yanı sıra ABD üslerinin bulunduğu Katar, Birleşik Arap Emirlikleri ve Bahreyn başta olmak üzere bazı bölge ülkelerinde belirlediği hedeflere saldırılarla karşılık verdi.

ABD-İsrail saldırılarında, İran lideri Ayetullah Ali Hamaney'in yanı sıra çok sayıda üst düzey yetkili öldü.

AB, Meta hakkında çocuk güvenliği ihlalleri nedeniyle ceza hazırlığında

Soruşturmanın odağında, Meta'nın 13 yaş sınırını uygulama biçimi yer alıyor.

Avrupa Birliği (AB) düzenleyicileri, çocukların hesap oluşturma sırasında yaş kontrollerini kolayca baypas edebildiğini belirtiyor.

Ayrıca, reşit olmayan kullanıcıları şikayet etme mekanizmasının gereğinden fazla karmaşık olduğu ve bunun da yasal zorunlulukları etkisiz kıldığı ifade ediliyor.

Milyonlarca çocuk risk altında

AB tarafından paylaşılan verilere göre, Avrupa Birliği genelinde 13 yaşın altındaki çocukların yüzde 10 ila 12'sinin halen Facebook veya Instagram kullandığı tahmin ediliyor.

Uzmanlar, sosyal medya kullanımının genç kullanıcılar üzerinde ruh sağlığı ve güvenlik risklerini artırdığına dair bilimsel çalışmaların bulunduğuna dikkat çekiyor.

AB, Meta'dan tespit araçlarını güçlendirmesini, doğrulama sistemlerini iyileştirmesini ve reşit olmayan hesapları daha agresif bir şekilde silmesini talep ediyor.

Yüksek para cezası ihtimali

Meta'nın tespit edilen eksiklikleri gidermemesi durumunda, Dijital Hizmetler Yasası kapsamında küresel yıllık gelirinin yüzde 6'sına kadar para cezasıyla karşı karşıya kalabileceği belirtiliyor.

Ancak nihai karar verilmeden önce şirketin bulgulara yanıt verme ve düzeltici önlemleri hayata geçirme imkanı bulunuyor.

Meta güvenlik sistemlerini savunuyor

Hakkındaki iddialara karşı çıkan Meta, platformlarının 13 yaş ve üzeri kullanıcılar için tasarlandığını vurguluyor.

Şirket, reşit olmayan hesapları tespit etmek ve kaldırmak için halihazırda otomatik sistemler kullandığını ve bu teknolojilere yatırım yapmaya devam ettiğini savunuyor.

Meta ayrıca, çocukların korunmasını güçlendirmek amacıyla yeni güvenlik özelliklerinin gelecekteki güncellemelerle sunulacağını duyurdu.

Denetimler ve ebeveyn kontrolleri

2024 yılında başlatılan bu soruşturma, Avrupa genelinde çocuk güvenliği ve sosyal medya bağımlılığına yönelik artan düzenleyici baskının bir parçası olarak değerlendiriliyor.

Öte yandan Meta, ebeveynlerin çocuklarının yapay zeka ile yaptığı görüşmeleri takip edebilmesi için "Meta AI Çocuk Sohbetleri" özelliğini görünür hale getirdiğini açıkladı.

Bu adımın, ebeveynlerin dijital ortamdaki denetimlerini kolaylaştırması hedefleniyor.

Bilim insanları beyinle iletişim kurabilen yapay sinir hücreleri üretti

Nature Nanotechnology dergisinde yayımlanan çalışmada, laboratuvar ortamında fare beyin dokusu üzerinde yapılan testlerde yapay sinir hücrelerinin, gerçek nöronları başarılı bir şekilde uyardığı gözlemlendi.

Bu gelişme, özellikle görme, duyma veya hareket yetisini geri kazandırmayı hedefleyen nöroprotez cihazların ve beyin-makine arayüzlerinin geliştirilmesinde kritik bir adım olarak değerlendiriliyor.

Silikon tabanlı sistemlerden biyolojik modellere

Günümüz bilgisayar işlemcileri, milyarlarca özdeş transistörün sabit ve sert bir silikon tabaka üzerine dizilmesiyle çalışırken; insan beyni, sürekli değişen ve yeni bağlantılar kuran yumuşak, üç boyutlu ağlardan oluşuyor.

Araştırmacılar, dijital bilgisayarlardan çok daha düşük enerjiyle çok daha karmaşık işlemleri yapabilen beyni örnek alarak, geleneksel donanımların enerji tüketim sorununa çözüm aramayı hedefliyor.

Yeni nesil malzemeler ve üretim teknolojisi

Yapay nöronların üretiminde, yarı iletken özelliğe sahip molibden disülfür ve iletken grafen içeren özel elektronik mürekkepler kullanıldı.

Havalandırmalı püskürtme (aerosol jet) yöntemiyle esnek polimer yüzeylere basılan bu malzemeler, nöronların ateşleme davranışını taklit edebilen karmaşık sinyal kalıpları üretebiliyor.

Geleneksel silikon sistemlerin yapay zekanın artan veri işleme ihtiyaçlarını karşılarken devasa enerji tüketmesi, bilim insanlarını biyolojik sistemleri taklit eden donanımlar aramaya yöneltti.

Daha önceki yapay nöron denemeleri ya çok yavaş ya da biyolojik sistemlerle uyumsuz derecede hızlı sinyaller ürettiği için gerçek dokuyla iletişim kurmakta yetersiz kalmıştı.

Northwestern ekibi, iletken bir filaman oluşturmak için polimerin kısmi parçalanma özelliğini kullanarak, gerçek nöronların "patlama" veya "sürekli ateşleme" gibi karmaşık tepkilerini taklit etmeyi başardı. Yapılan deneylerde, bu yapay sinyallerin canlı beyin devrelerini doğal bir sinyal gibi tetikleyebildiği kanıtlandı.

Bu teknolojinin, yapay zekanın enerji ve su tüketimini azaltacak yeni nesil donanımların temelini oluşturması bekleniyor.

Ayrıca, sinir sistemine daha doğal bir şekilde entegre olabilen implantlar sayesinde felç veya duyusal kayıpların tedavisinde daha etkili çözümlerin geliştirilmesi öngörülüyor.

ABD Kongresi çocuklara yapay zeka sohbet robotlarını yasaklamaya hazırlanıyor

GUARD Yasası olarak adlandırılan düzenleme, yapay zeka araçlarının insan olmadığını ve profesyonel kimlik bilgilerine sahip olmadığını belirli aralıklarla kullanıcılara bildirmesini zorunlu kılıyor.

Tasarı ayrıca, çocukları cinsel içerikli paylaşımlara veya intihara teşvik eden yapay zeka sistemlerini geliştiren şirketlere ağır cezai yaptırımlar öngörüyor.

Temsilciler Meclisi'nde eş zamanlı adım

Senato'daki gelişmeyle eş zamanlı olarak Temsilciler Meclisi'nde de benzer bir tasarı gündeme taşındı.

Milletvekilleri, çocukların gelişiminin dijital platformlardaki belirsiz teknolojiler yerine gerçek dünyadaki etkileşimlerle desteklenmesi gerektiğini vurguladı.

Yapay zeka robotlarının çocukların ruh sağlığı üzerindeki risklerine dikkat çekilerek, Kongre'nin bu konuda acilen harekete geçmesi gerektiği ifade edildi.

Düzenleme arayışları, bazı ebeveynlerin yapay zeka uygulamalarını çocuklarını istismara veya intihara yönlendirmekle suçlamasının ardından yoğunlaştı.

Mevcut durumda ChatGPT, Google Gemini ve Meta AI gibi popüler platformlar, 13 yaşından büyük çocukların hizmetlerini kullanmasına izin veriyor.

Gizlilik ve ifade özgürlüğü tartışmaları

Söz konusu yasa tasarısı, güvenlik odaklı yaklaşımına rağmen mahremiyet savunucuları ve teknoloji dünyasından eleştiriler alıyor.

Yaş doğrulama zorunluluğunun kişisel verilerin gizliliğini ihlal edebileceğini savunan uzmanlar, bu durumun çevrimiçi ifade özgürlüğünün önünde bir engel teşkil edebileceği uyarısında bulunuyor.

Bazı teknoloji şirketleri ise sundukları dijital hizmetlerin anayasal koruma altındaki ifade özgürlüğü kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini savunuyor.

Yapay zeka şirketleri ürünlerinde güvenlik önlemlerinin bulunduğunu ve bu sistemleri sürekli geliştirdiklerini belirtirken, yasa koyucular denetimsiz yapay zeka kullanımının çocuklar üzerinde geri dönülemez hasarlar bırakabileceği görüşünde birleşiyor.

Tasarının yasallaşması halinde, teknoloji devlerinin reşit olmayan kullanıcılara yönelik hizmet modellerini tamamen değiştirmesi gerekecek.

Üniversite laboratuvarında uyuşturucu laboratuvarı

Xin Tong, "binaya kasten zarar vermek" ve "metanfetamin laboratuvarı işletmek" suçlamalarıyla hakim karşısına çıkarıldı. Eyalet polisi, zanlının Ingham Bölge Hapishanesi'nde 500 bin dolarlık kefaletle tutuklu bulunduğunu bildirdi.

Binada bilinmeyen maddeler bulundu

Kampüs Kamu Güvenliği Müdürü Mike Yankowski, düzenlediği basın toplantısında, olayın Pazar gecesi binanın beşinci katında bir izinsiz giriş ihbarı üzerine ortaya çıktığını belirtti.

Polis ekipleri, Tong'u yanında çok sayıda sırt çantası ve spor çantasıyla birlikte buldu. Yapılan aramalarda kapılarda ve zeminlerde sodyum hidroksit, hidroklorik asit, metanol, izopropil alkol, aseton ve bütan gibi maddeler ele geçirildi.

Sınavlar ertelendi, bina kapatıldı

Güvenlik gerekçesiyle kapatılan Wells Hall'un Cuma gününe kadar kapalı kalacağı, binadaki sınavların ise başka yerlere taşındığı veya ertelendiği duyuruldu. Yetkililer, binada meydana gelen ağır hasarın doğrudan yasa dışı faaliyetlerle bağlantılı olduğunu ifade etti.

Pazar günü yerel saatle 21:30 sularında kampüs polisi, Wells Hall binasına izinsiz girildiğine dair bir ihbar aldı. Olay yerine giden ekipler, binanın beşinci katında Xin Tong'u çok sayıda kimyasal madde içeren çantalarla birlikte suçüstü yakaladı.

Doğu Lansing İtfaiyesi ve ilgili emniyet birimleri, binada hava kontrolü ve kimyasal testler yürüterek temizlik çalışmalarına başladı. Üniversite yönetimi, binanın tamamen güvenli hale gelene kadar kapalı kalacağını ve akademik takvimin buna göre güncellendiğini açıkladı.

Zanlının üniversiteyle akademik veya profesyonel bir bağı olup olmadığı henüz açıklanmadı. Soruşturma derinleştirilirken, ele geçirilen kimyasalların kaynağı ve laboratuvarın ne kadar süredir faaliyette olduğu araştırılıyor. Tong'un mahkeme sürecinin önümüzdeki günlerde devam etmesi bekleniyor.

FIFA kararını verdi: İran Dünya Kupası'na katılacak mı?

FIFA Başkanı Gianni Infantino, güvenlik endişeleri nedeniyle turnuvadan çekilme ihtimali gündemde olan İran'ın 2026 Dünya Kupası'na planlandığı gibi katılacağını açıkladı.

Vancouver'da düzenlenen FIFA Kongresi'nde konuşan Infantino, İran'ın ABD'deki maçlarda da sahaya çıkacağını kesin bir dille doğruladı.

11 Haziran - 19 Temmuz tarihleri arasında ABD, Kanada ve Meksika'nın ortaklığında düzenlenecek turnuvada İran; 15 Haziran'da Kaliforniya'da Yeni Zelanda, 21 Haziran'da Belçika ve 26 Haziran'da Seattle'da Mısır ile karşı karşıya gelecek.

Güvenlik tartışmaları ve diplomatik temaslar

İran Spor Bakanı Ahmad Donyamali, mart ayında yaptığı açıklamada oyuncuların güvenliğinin garanti edilemeyeceğini belirterek turnuvaya katılmalarının mümkün olmadığını ifade etmişti.

Bu süreçte Infantino, konuyu doğrudan Donald Trump yönetimiyle görüşerek İran'ın turnuvada yer alması için yoğun diplomasi trafiği yürüttü.

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ise geçen hafta yaptığı açıklamada, İran ordusuyla bağlantısı olmayan tüm oyuncuların ABD'ye girişine izin verileceğini belirtti.

Dünya Kupası'nda İran krizi

Şubat ayında ABD ve İsrail'in İran'a yönelik hava operasyonları ve İran lideri Ayetullah Ali Hamaney'in hayatını kaybetmesi, spor dünyasında da krize yol açtı.

İran Futbol Federasyonu ve Spor Bakanlığı, saldırıların ardından ABD'de düzenlenecek bir turnuvada yer almanın "uygun olmayacağını" savunarak çekilme sinyalleri verdi.

İran'ın yerine turnuvaya katılamayan İtalya'nın dahil edilmesi gibi formüller tartışılsa da, FIFA bu seçeneği reddederek İran'ın katılımı üzerinde durdu.

Donald Trump ise başlangıçta ilgisiz bir tavır sergilese de, son açıklamalarında İran Milli Takımı'nın güvenlik gerekçesiyle orada bulunmasını doğru bulmadığını ancak kapıların açık olduğunu ifade etti.

Infantino'nun son açıklamasıyla birlikte İran'ın turnuvadaki yeri resmileşmiş oldu.

Ancak ABD yönetiminin, İran kafilesindeki isimlere yönelik uygulayacağı vize taramaları ve stadyumlardaki güvenlik önlemlerinin turnuva başlayana kadar hassas bir konu olarak kalması bekleniyor.

Mısır'da ilk kez bir mumyanın karnında edebi metin bulundu

Barselona Üniversitesi'nden uzmanlar, mumyalama sürecinde dini ritüel metinleri yerine ilk kez edebi bir metnin kullanıldığını, bunun dünya çapında bir ilk olduğunu açıkladı.

Kahire'nin yaklaşık 200 kilometre güneyinde bulunan Roma dönemine ait mumyanın üzerindeki papirüsün, İlyada’nın ikinci kitabında yer alan "Gemi Kataloğu" bölümünden parçalar içerdiği tespit edildi.

Papirüsün oldukça kırılgan olması nedeniyle çalışmaların titizlikle sürdüğü, metnin tam içeriğinin yüksek teknolojili röntgen yöntemleriyle netleştirileceği belirtildi.

Gizemli bir ritüel mi, mumyacı imzası mı?

Klasik filolog Ignasi-Xavier Adiego, edebi bir metnin neden bu şekilde kullanıldığına dair henüz kesin bir sonuca varamadıklarını ifade etti.

Daha önce bulunan ritüel metinlerinin koruyucu amaçla yerleştirildiği düşünülürken, bir destan parçasının aynı işlevi görüp görmediği veya mumyacının bir tür "imzası" mı olduğu araştırılıyor.

Altın dilli mumyalar ve antik kalıntılar

Mısır Turizm ve Tarihi Eserler Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, kazı alanında üç kireçtaşı mezarın daha bulunduğu bildirildi. Bu mezarlarda dillerinde altın varak bulunan üç mumya ile dilinde bakır bulunan bir başka mumya daha tespit edildi.

Barselona Üniversitesi ekibi, uzun yıllardır antik Oxyrhynchus kentinde kazı çalışmalarını sürdürüyordu. Bölgedeki mumyalarda daha önce mumyalama süreciyle ilgili dini formüllerin yer aldığı paketler bulunmuş, ancak edebi bir eserle hiç karşılaşılmamıştı.

Araştırmalar henüz başlangıç aşamasında olsa da arkeologlar mezarlarda dikkat çekici bulgulara rastlamaya devam ediyor.

Odalardan birinde yetişkin bir insana ait yakılmış kalıntıların yanı sıra bir bebek kemikleri ve bir kedi kafası içeren büyük bir kavanoz bulundu. İkinci bir odada ise benzer şekilde iki kişiye ait yakılmış kalıntılar tespit edildi.

Papirüsün zarar görmemesi için X-ray gibi tahribatsız yöntemlerle yapılacak incelemeler, metnin neden seçildiğine ışık tutacak.

Uzmanlar, bu keşfin antik Mısır’daki cenaze ritüelleri ve o dönemde Yunan edebiyatının toplumdaki yeri konusundaki bilgileri temelden değiştirebileceğini öngörüyor.

1. Dünya Savaşı'ndaki en büyük Amerikan deniz kaybı olan USCGC Tampa'nın enkazı bulundu

ABD Sahil Güvenlik Komutanlığı Çarşamba günü yaptığı açıklamada, "Gasperados" adlı gönüllü teknik dalış ekibinin, araştırmacılarla yürüttüğü üç yıllık çalışma sonucunda enkaza ulaştığını doğruladı.

Sahil Güvenlik tarihçileri; gemi çarkı, çan ve silah sistemleri gibi güverte donanımlarının arşiv görüntülerini kullanarak bulunan enkazın Tampa olduğunu teyit etti.

Bir torpido ile gelen felaket

26 Eylül 1918'de gerçekleşen olayda, yakıtı azalan Tampa, refakat ettiği konvoydan ayrılarak Galler'deki bir limana doğru tam yola çıktı.

Ancak akşam saatlerinde Alman UB-41 denizaltısı tarafından fark edilen gemiye tek bir torpido fırlatıldı. Torpido darbesinin ardından kömür tozunun parlaması veya gemideki derinlik bombalarının patlamasıyla meydana gelen ikincil infilak, geminin üç dakika içinde sulara gömülmesine neden oldu.

Tarihi önemi ve mürettebatın mirası

Gemide bulunan 111 Sahil Güvenlik personeli, 4 ABD Donanması denizcisi ve 16 İngiliz vatandaşı hayatını kaybetmişti. Hayatını kaybedenler arasında bulunan 11 siyah personel, Sahil Güvenlik tarihinde çatışmada ölen ilk azınlık grup üyeleri olarak kayıtlara geçmişti.

Sahil Güvenlik Komutanı Amiral Kevin Lunday, enkazın bulunmasının bu fedakarlıklarla kurulan bağı güçlendirdiğini ifade etti.

2023 yılından bu yana 10 farklı dalış gerçekleştiren Gasperados ekibi, geçtiğimiz hafta sonu hedefi tam olarak belirlemeyi başardı. ABD Sahil Güvenlik Komutanlığı, geminin son istirahatgahının bulunmasının ardından bölgenin korunması için çalışmalar yürütüyor.

ABD Sahil Güvenlik birimi, enkazın daha ayrıntılı incelenmesi için otonom sistemler ve robotik teknolojilerin kullanılacağı yeni keşif planları geliştiriyor.

100 yılı aşkın süredir kayıp olan personelin yakınları için bu keşfin bir kapanış sağlaması beklenirken, enkazın bir savaş mezarı olarak korunması planlanıyor.

Ünlü yönetmenin Oscar ödülü uçakta kayboldu

Çarşamba günü Almanya’ya gitmek üzere uçağa binmeye hazırlanan Talankin, el bagajındaki Oscar heykelciğinin "silah olarak kullanılabileceği" gerekçesiyle kabine alınmasına izin verilmediğini belirtti.

Kayıtlı bagajı bulunmayan yönetmene yardımcı olan Lufthansa personeli, ödülü bir kutuya paketleyerek kargo bölümüne gönderdi; ancak uçak Almanya’ya indiğinde heykelciğin kaybolduğu anlaşıldı.

Lufthansa'dan kayıp ilanı

Havayolu şirketi Lufthansa yaptığı açıklamada, durumdan derin üzüntü duyduklarını ve ödülün bulunması için kapsamlı bir iç soruşturma başlatıldığını bildirdi.

Belgeselin yönetici yapımcısı Robin Hessman, Talankin’in daha önce hem Oscar hem de Bafta ödülleriyle defalarca seyahat ettiğini ve hiçbir sorun yaşamadığını vurgulayarak yaşananlara tepki gösterdi.

Pavel Talankin, Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinin ardından bir Rus okulunda artan savaş propagandasını konu alan belgeseliyle bu yıl "En İyi Belgesel" dalında Oscar kazandı.

Yönetmen, ödülü New York'ta üniversite öğrencileriyle katıldığı bir gösterim sırasında sergilemek amacıyla yanında taşıyordu.

Haydut İsrail, Küresel Sumud Filosu'ndan 175 kişinin gözaltına alındığını açıkladı

Filo organizatörleri, operasyonu "korsanlık" olarak nitelendirerek, Gazze’den yaklaşık 965 kilometre uzaklıkta gerçekleşen müdahale sırasında İsrail güçlerinin teknelere zarar verdiğini ve iletişimi kestiğini söyledi.

İsrail tarafı ise operasyonun, abluka ihlalini önlemek amacıyla uluslararası hukuka uygun ve kayıp verilmeden gerçekleştirildiğini savundu.

Diplomatik tepkiler ve tahliye süreci

İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Saar, gözaltına alınan aktivistlerin Yunan hükümetiyle koordineli bir şekilde Yunanistan kıyılarına bırakılacağını duyurdu.

İtalya Başbakanı Giorgia Meloni müdahaleyi kınayarak gözaltındaki 24 İtalyan vatandaşının derhal serbest bırakılmasını talep ederken, Avrupa Birliği de İsrail’e uluslararası deniz hukukuna saygı gösterme çağrısı yaptı.

Bölgede son durum

İspanya, Fransa ve İtalya'dan yola çıkan 58 teknelik filo, İsrail'in Gazze üzerindeki deniz ablukasını kırmak ve kalıcı bir insani koridor açılmasını sağlamak amacıyla iki hafta önce denize açıldı.

Geçtiğimiz Ekim ayında benzer bir girişimde bulunan grup, aralarında Greta Thunberg'in de bulunduğu yüzlerce kişinin sınır dışı edilmesiyle durdurulmuştu.

Bölgeye yaklaşan büyük bir fırtına öncesinde, yakıtı bitmiş veya motoru bozulmuş durumda olan 17 teknenin akıbeti endişe yaratıyor.

Yunan Sahil Güvenliği, uluslararası sulardaki bu tekneler için arama kurtarma ihtiyacı doğması halinde teyakkuzda bekliyor.

Gözaltındaki aktivistlerin önümüzdeki saatlerde Yunanistan'a teslim edilmesi planlanıyor.

ABD yönetimi İran savaşının sona erdiğini savundu

Üst düzey bir yönetim yetkilisi, şubat ayında başlayan çatışmaların artık "sonlandığını" ifade etti.

Yetkili, 7 Nisan'da varılan ve süresi uzatılan ateşkes hatırlatılarak, o tarihten bu yana ABD Silahlı Kuvvetleri ile İran arasında herhangi bir karşılıklı ateş açılmadığını belirtti.

Savaş Yetkileri Yasası tartışması

Yönetimin bu gerekçesi, 1973 tarihli Savaş Yetkileri Yasası'nı baypas etme girişimi olarak değerlendiriliyor.

Söz konusu yasa, başkanın 60 günü aşan askeri eylemler için Kongre'den resmi onay almasını zorunlu kılıyor.

Trump yönetiminin, savaşın 60. gününe denk gelen Cuma gününe kadar yetki alması veya çatışmaları durdurması gerekiyordu.

{ilgili-haber-943232}

Kongre'de tepkiler artıyor

Demokratlar, Trump'ın İran operasyonları için resmi onay alması konusunda baskılarını sürdürüyor.

Öte yandan, Tahran'a yönelik geçici askeri müdahaleyi destekleyen ancak sürecin uzaması halinde Kongre denetimi isteyen çok sayıda Cumhuriyetçi milletvekili için de 60 günlük sürenin dolması bir dönüm noktası olarak görülüyor.

7 Nisan'da ilan edilen iki haftalık ateşkesin uzatılmasıyla sahada sessizlik hakim olsa da ABD yönetimi, çatışmaların hukuki statüsünü "sonlanmış" olarak tanımlayarak Kongre denetiminden kaçınmaya çalışıyor.

Muhalefet ise ateşkesin savaşı hukuken bitirmediğini savunuyor.

Beyaz Saray'ın bu yorumu kabul görmezse, yönetim ile Kongre arasında ciddi bir anayasal kriz yaşanması bekleniyor.

Cumhuriyetçilerin bir kısmının da desteğini çekmesi halinde, Trump'ın bölgedeki askeri varlığı sürdürmek için ihtiyaç duyduğu bütçe ve yetki taleplerinin reddedilme ihtimali bulunuyor.

ABD Donanması Orta Doğu'daki gemilere ikmal yapıldığını açıkladı

CENTCOM, sosyal medya üzerinden yaptığı paylaşımda, bölgedeki USS Abraham Lincoln Uçak Gemisi Görev Grubu'nu destekleyen USS Delbert D. Black güdümlü füze destroyerine malzeme yüklendiğini gösteren fotoğraflar yayımladı.

Açıklamada, denizde gerçekleştirilen bu ikmal çalışmalarının ABD gemilerinin operasyonel kabiliyetlerini sürdürmesi için kritik öneme sahip olduğu vurgulandı.

Savaşın maliyeti tartışılıyor

Öte yandan, Pentagon Şefi Pete Hegseth bu hafta ABD Senatosu'nda yaptığı sunumda, İran ile devam eden savaşın ABD ordusuna bugüne kadarki maliyetinin yaklaşık 25 milyar dolar olduğunu açıkladı.

Hegseth, bütçenin büyük kısmının kullanılan mühimmatlar, operasyonel bakım ve ekipman değişimine harcandığını belirtti.

Ekonomik etkiler ve farklı tahminler

Hegseth'in sunduğu rakamlara rağmen, Kongre'deki bazı Demokrat üyeler ve bağımsız analizler gerçek maliyetin çok daha yüksek olduğunu öne sürüyor.

Bazı tahminler, Hürmüz Boğazı'nın kapalı kalması ve küresel enerji piyasalarındaki dalgalanmaların Amerikan ekonomisine olan toplam etkisinin yüzlerce milyar doları bulabileceğine dikkat çekiyor.

Bölgede neler oluyor?

ABD ve İsrail'in Şubat ayında İran'ın nükleer tesislerine ve askeri altyapısına yönelik başlattığı "Gece Yarısı Çekici" operasyonu, bölgedeki en büyük askeri hareketliliklerden birine dönüştü. İran'ın Hürmüz Boğazı'nı kapatma girişimi ve misilleme saldırılarıyla çatışmalar şiddetlendi.

Nisan ayı başında sağlanan ve süresi uzatılan iki haftalık ateşkes süreci devam ederken, ABD bölgedeki lojistik ağını güçlendiriyor.

Liman altyapılarının zarar görmesi nedeniyle donanma gemileri açık denizde ikmal yöntemlerini kullanıyor.

Pentagon, mühimmat stoklarını yenileyerek olası bir çatışma senaryosuna hazırlanırken, Donald Trump yönetiminin ateşkese rağmen Tahran üzerindeki baskıyı artırması bekleniyor.

Bölgedeki üç uçak gemisi görev grubunun varlığı, diplomatik görüşmeler sonuç vermezse operasyonların yeniden başlayabileceğine işaret ediyor.

ABD'nin ulusal borcu ülke ekonomisinin büyüklüğünü aştı

Sorumlu Federal Bütçe Komitesi'nden (CRFB) yapılan açıklamada, Ekonomik Analiz Bürosu'nun yeni verilerine göre, 31 Mart itibarıyla ABD'de kamu elindeki borcun 31,27 trilyon dolar olduğu, son 12 aylık döneme ait nominal GSYH'nin de 31,22 trilyon dolar olarak tahmin edildiği belirtildi.

Açıklamada, mart ayı sonunda ülkenin ulusal borcunun GSYH'sinin yüzde 100,2'sine ulaştığı kaydedildi.

CRFB Başkanı Maya MacGuineas, konuya ilişkin değerlendirmesinde, "Ulusal borç artık ABD ekonomisinden daha büyük ve tarihsel ortalamanın yaklaşık iki katı. Son yıllarda mali gidişata dair pek çok uyarı yapıldı ancak bu gelişme özellikle güçlü bir alarm niteliğinde. Asıl soru, Washington'daki liderlerin bunu dikkate alıp almayacağıdır." ifadelerini kullandı.

Borcun GSYH'nin yüzde 100'ünü aşmasının ardından, İkinci Dünya Savaşı sonrasında görülen yüzde 106'lık rekor seviyenin de yakında aşılabileceğini belirten MacGuineas, bu kez borçlanmanın küresel bir savaş gibi olağanüstü bir durumdan değil, iki partinin de zor mali kararları ertelemesinden kaynaklandığını savundu.

"Artan borç ekonomik refahı olumsuz etkiliyor"

MacGuineas, artan borcun ekonomik refahı ve gelecek nesilleri olumsuz etkilediğini vurgulayarak, yüksek borcun gelir artışını yavaşlattığını, faiz oranlarını yükselttiğini ve enflasyonist baskıları artırdığını kaydetti.

Çözüm için borç artışının durdurulması gerektiğine işaret eden MacGuineas, yeni harcamaların veya vergi indirimlerinin daha güçlü mali kurallarla dengelenmesini önerdi.

MacGuineas, "Borcu istikrara kavuşturmak ve ekonomideki payını azaltmak için çok daha ileri gitmemiz gerekecek, yaklaşık 10 trilyon dolarlık bir bütçe açığı azaltımına ihtiyacımız var." değerlendirmesinde bulundu.

Fitch, ABD'nin borcunun kredi notu riskleri konusunda uyardı

Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings'ten yapılan açıklamada da ABD'nin genişleyen bütçe açıkları ve yükselen borç seviyesinin ülkenin kredi notu açısından temel bir zorluk oluşturduğunu belirtti.

Kredi derecelendirme kuruluşu, yapısal olarak yüksek seyreden bütçe açıklarının ABD'nin borç yükünü diğer "AA" kredi notu kategorisindeki ülkelerin oldukça üzerine taşımaya devam edeceğini kaydetti.

ABD'de mali görünümün geçen yıl kabul edilen vergi indirimi yasası nedeniyle 2026'da daha da bozulacağına işaret edilen açıklamada, ancak gümrük tarifelerinden elde edilen gelirlerin bu etkinin yaklaşık yarısını dengelemesinin beklendiği bildirildi.

ABD'nin hükümet içi yükümlülükler dahil toplam brüt borcu ise yaklaşık 39 trilyon dolar seviyesinde bulunuyor.