Asya'da günlük yaşamı durma noktasında: Karneyle yakıt dönemi

Birçok ülkede hükümetler yakıt tasarrufu sağlamak amacıyla mesai saatlerini kısalttı, uzaktan çalışma düzenine geçti ve üniversiteleri erken tatil etti.

Üç aylık ithalata eş değer rezervi bulunan Çin bile akaryakıt fiyatlarındaki yüzde 20’lik artış karşısında düzenlemeye gitti.

Tayland'da yakıt krizi nedeniyle benzin istasyonlarında uzun araç kuyrukları oluştu. pic.twitter.com/qwbH9Mcd0n

— TRT HABER (@trthaber) March 27, 2026

Filipinler’de "Ulusal Acil Durum" ilan edildi

Filistin’den 7 bin kilometre uzakta olmasına rağmen krizden en çok etkilenen ülkelerden biri olan Filipinler’de "Ulusal Acil Durum" ilan edildi.

Ülkede özellikle ulaşım sektörü büyük darbe aldı.

Başkentte çalışan "jeepney" sürücülerinin günlük kazançları dörtte bir oranına gerilerken, birçok sürücü masrafları karşılayamadığı için iş bıraktı. Balıkçılar ve çiftçiler yüksek yakıt maliyetleri nedeniyle üretimlerini durdurmak zorunda kaldı. Hükümetin nakit yardım planı ise halk tarafından yetersiz bulundu.

{ilgili-galeri-76257}

Tayland’da enerji tasarrufu seferberliği

Tayland hükümeti, Hürmüz Boğazı'nın kapanmasının ardından bir dizi tasarruf tedbirini hayata geçirdi. Kamu yayıncısı Thai PBS sunucuları, hava sıcaklığına rağmen ceketlerini yayında çıkararak enerji tasarrufuna dikkat çekti.

Tüm kamu kurumlarına evden çalışma talimatı verilirken, klimaların 26-27 derecenin altına düşürülmemesi istendi. Yetkililer, krizin sürmesi durumunda enerji arzının korunması için daha sert önlemlerin alınabileceğini belirtti.

{ilgili-haber-939267}

Sri Lanka ve Myanmar’da yakıt karnesi dönemi

2022 yılındaki finansal krizden yeni çıkan Sri Lanka, bu kez parası olmasına rağmen yakıt bulamama sorunuyla karşı karşıya kaldı. Hükümet, çarşamba günlerini resmi tatil ilan etti ve akaryakıt tüketimi için kota (rasyon) sistemine geçti. İstasyonlardaki uzun kuyruklar nedeniyle halk işlerine gidemez hale geldi.

İç savaşın sürdüğü Myanmar’da ise özel araçlar için "tek-çift plaka" benzeri gün aşırı yakıt alım politikası uygulandı. Bu durum sadece iş hayatını değil, sosyal hayatı da felç ederken ülkede yeni bir karaborsanın oluşmasından endişe ediliyor.

Hindistan’da sanayi üretimi durdu

Dünyanın en kalabalık ülkesi Hindistan, Orta Doğu’daki krizden en derin etkilenen ülkeler arasında yer aldı. Batıdaki Gujarat eyaletinde gaz arzındaki sıkıntı nedeniyle seramik endüstrisi bir ay boyunca kepenk kapattı. Sektörde çalışan 400 bin kişi işsizlik ve açlık tehlikesiyle karşı karşıya kaldı.

Hindistan’ın kullandığı likit petrol gazının (LPG) yaklaşık yüzde 60’ı ithal ediliyor ve bu sevkiyatın yüzde 90’ı Hürmüz Boğazı’ndan geçiyor.

Mumbai gibi metropollerde gaz bulunamadığı için restoranların beşte biri kapandı, menülerden uzun süre pişmesi gereken yemekler çıkarıldı. Ülke genelinde mutfak tüpü alabilmek için uzun kuyruklar oluştu.

İran'dan sporculara 'düşman ülkelere' seyahat yasağı

İran basınında yer alan haberlere göre bakanlık, bu kararın İranlı sporcuların güvenliklerine yönelik endişeler nedeniyle alındığını açıkladı.

Güvenlik gerekçesiyle seyahat engeli

Bakanlık tarafından yapılan açıklamada, "Milli takımların ve kulüp takımlarının, düşman olarak görülen ve İranlı sporcular ile heyet üyelerinin güvenliğini garanti edemeyen ülkelere gidişi yasaklanmıştır." ifadesine yer verildi.

Kararın, bölgedeki mevcut gerilim ve güvenlik riskleri doğrultusunda alındığı vurgulandı.

Tarafsız saha talebi

Spor Bakanlığı ayrıca, Futbol Federasyonu ve kulüplerin Asya Futbol Konfederasyonu (AFC) ile iletişime geçmesini istedi.

Bu kapsamda, planlanan müsabakaların ev sahibi sahalarının başka konumlara taşınması ve maçların tarafsız bölgelerde oynanması için gerekli bilgilendirmelerin yapılması talimatı verildi.

Küba'ya insani yardım götüren iki sivil tekne kayboldu

Meksika Deniz Kuvvetleri Sekreterliğinden yapılan açıklamada, Isla Mujeres adasından yola çıkan ve 24-25 Mart tarihlerinde Küba'ya ulaşması beklenen insani yardım teknelerinden haber alınamadığı bildirildi.

Teknelerde farklı ülkelerden 9 kişinin bulunduğu belirtilen açıklamada, Meksika donanmasının söz konusu tekneleri bulmak için arama kurtarma çalışması başlattığı ifade edildi.

Açıklamada, şunlar kaydedildi:

"Teknelerle şu ana kadar herhangi bir iletişim kurulamadı. Meksika devleti, denizlerde insan hayatını kurtarma sorumluluğu kapsamında ilgili protokolleri derhal devreye aldı. Söz konusu tekneler, Küba'daki ekonomik kötüleşme ve ABD'nin uyguladığı petrol ambargosu karşısında adaya insani yardım ulaştırmak amacıyla organize edilmişti. Teknelerde 2 kadın, 6 erkek ve 3 yaşında bir kız çocuğunun bulunuyordu."

Açıklamada, Isla Mujeres ile Havana arasındaki tahmini rota kapsamında, planlanan seyir güzergahı, olası rota değişiklik noktaları, bölgedeki meteorolojik koşullar ve baskın deniz akıntılarının dikkate alındığı vurgulanarak, ayrıca Karayipler ve Meksika Körfezi’nde faaliyet gösteren ticari gemiler, balıkçı tekneleri ve tur teknelerine çağrıda bulunularak kayıp teknelerin bulunmasına destek verilmesi istendi.

Avrupa'da yeni zorunlu turizm: Benzin seyahati

Yakıt krizinin etkisini artırdığı Avrupa'da sürücüler, depolarını doldurabilmek için sınırları aşmaya başladı.

Literatüre "akaryakıt seyahati" olarak geçen bu durum, kıtada yeni bir ekonomik kriz gerçeğine dönüştü.

{ilgili-haber-939265}

Almanya ve Polonya sınırında fiyat uçurumu

Almanya-Polonya sınırında, Oder Nehri’nin iki yakası arasındaki fark her geçen gün derinleşiyor.

Almanya’nın Frankfurt (Oder) kentinde benzin fiyatlarının, köprünün birkaç yüz metre ötesindeki Polonya kasabası Slubice’de ucuz olması Alman sürücüleri uzun kuyruklar oluşturmaya itiyor.

Şansölye Friedrich Merz hükümetinin enerji dalgalanmalarına karşı hazırladığı yardım paketlerine rağmen halk, tasarrufu komşu ülkede arıyor.

Berlin’den 90 dakikalık yolu sadece yakıt ikmali için göze alan sürücüler, depo dolumuyla yaklaşık 30 euro tasarruf sağlıyor.

Bu durum zamanla Polonya’da ucuz gıda alışverişi ve yerel lokantalarda yenen yemekleri de kapsayan tam günlük bir ekonomik geziye evriliyor.

{ilgili-haber-939267}

Slovakya'da yabancı plakalı araçlara farklı tarife

Krizin derinleşmesiyle birlikte bazı ülkeler kendi stoklarını korumak amacıyla korumacı politikalara yöneldi.

Slovakya, sınır bölgelerindeki istasyonlarda yakıtın tükenmesi üzerine 18 Mart'ta yabancı plakalı araçlar için farklı bir tarife uygulanmasına izin verdi.

Başbakan Robert Fico, akaryakıt turizmi nedeniyle yerel halkın mağdur olduğunu belirterek, yabancı sürücüler için hem daha yüksek fiyat belirlenmesini hem de ek kaplarla yakıt alımının 10 litreyle sınırlandırılmasını onayladı.

Polonya’nın ana rafineri şirketi Orlen ise kâr marjlarını minimuma indirerek hem iç barışı korumaya hem de bölgesel cazibesini sürdürmeye odaklanıyor.

Fransa'da standart altı benzine onay

Fransa’da ise hükümet, ABD ile İsrail’in saldırıları ve İran’ın misillemeleriyle tırmanan gerilimin yarattığı arz güvenliği endişelerine karşı, normal standartları karşılamayan akaryakıtların satışına da geçici izin verdi.

Hürmüz Boğazı kapalı kaldığı sürece, Avrupa’daki bu hareketliliğin kalıcı bir yaşam biçimine dönüşmesinden endişe ediliyor.

Sınırlarda kaçakçılık denetimi artırıldı

Almanya, ucuz yakıtın yasa dışı yollarla taşınmasını engellemek amacıyla sınır geçişlerinde denetimleri en üst seviyeye çıkardı.

Alman polisi, araçlarda standart depolar dışında taşınan aşırı miktardaki yakıt bidonlarına karşı anlık kontroller gerçekleştiriyor.

Mevcut düzenlemelere göre sürücülerin yanlarında sadece 20 litrelik ek bidon taşımasına izin verilirken, bu sınırın aşılması yakıt kaçakçılığı kapsamında değerlendiriliyor.

Sosyal hoşnutsuzluk ve arz güvenliği endişesi

Akaryakıt seyahati yapan vatandaşlar, jeopolitik gerilimlerin faturasının sıradan insanların üzerine yıkılmasından şikayet ediyor.

Toplumun geniş kesimleri, Hürmüz Boğazı’ndaki tıkanıklığın ve Orta Doğu’daki savaşın yarattığı enerji baskısının dayanılmaz boyutlara ulaştığını dile getiriyor.

Berlin hükümeti, istasyonların günde sadece bir kez fiyat artırmasına izin veren yasal düzenlemeler üzerinde çalışsa da sınır ötesindeki fiyat avantajı sürücüleri yollarda tutmaya devam ediyor.

Trump'ın kararı sonrası petrol fiyatlarında gerileme

Cuma günü elde edilen kazanımlar, çatışmanın başlangıçta tahmin edilenden çok daha uzun süreceğine dair artan endişeler nedeniyle bir önceki gün yaşanan fiyat artışını ancak kısmen telafi etti.

Brent petrolü yüzde 1,5 kayıpla varil başına 93,07 dolardan, Batı Teksas Ham Petrolü (WTI) ise yüzde 1,8 düşüşle 106,12 dolardan işlem gördü.

İran'a yönelik savaşın başladığı günden bu yana Brent petrolünün fiyatı yaklaşık yüzde 50, WTI petrolünün fiyatı ise yaklaşık yüzde 40 oranında artış gösterdi.

ABD ve İsrail, İran'ın füze tehdidini vurdu ancak bitiremedi

Askeri analistler ve eski ABD'li subaylar, savaşın başındaki hava saldırılarının Basra Körfezi kıyısındaki İran üslerine ve mobil fırlatıcılara ağır darbe indirmesinin ardından, İran'ın fırlatma işlemlerini daha iç kesimlere ve daha uzun menzilli füzelere kaydırdığını belirtti.

İran şu anda günde yaklaşık bir düzineye kadar düşen çok daha az sayıda füze fırlatıyor; ancak bu füzeleri İsrail ve Körfez Arap ülkelerindeki daha az korunan hedeflere yönlendirerek bazı durumlarda daha büyük hasara yol açıyor.

Emekli General ve eski ABD Merkez Kuvvetler Komutanı Joseph Votel konuya ilişkin, "Savaşın ilk günlerindeki gibi büyük yaylım ateşleri yapmıyorlar ama buna ihtiyaçları da yok. Tek yapmaları gereken bir füzeyi hedefe ulaştırmak; bu bile onlar için büyük bir kazanım sağlıyor" değerlendirmesinde bulundu.

Füze envanteri varlığını koruyor

İran'ın füze sistemlerinin sürekli devam eden bombardımanlara karşı gösterdiği direnç, savaşın temel amaçlarından biri olan "Tahran'ın Orta Doğu'yu füze ve dronlarla tehdit etmesini engelleme" hedefinin gerçekleşmeyebileceği ihtimalini doğuruyor.

Bazı analistler, savaşın İran'ın füze cephaneliği tam imha edilmeden durdurulmasının, rejimin zamanla yer altı üslerindeki füzeleri çıkarmasına ve üretim fabrikalarını yeniden inşa etmesine olanak tanıyacağını savunuyor.

Horremşehr füzesi ve Yezd operasyonları

İran'ın füze kapasitesine karşı yürütülen mücadelenin zorluğu, Yezd şehri yakınlarındaki İmam Hüseyin Stratejik Füze Karargahı'na düzenlenen saldırılarda görülüyor.

Bu bölge, 2 bin kilometreden fazla menzile sahip ve devasa bir savaş başlığı taşıyan Horremşehr füzesi için önemli bir merkez konumunda.

Uydu fotoğrafları, yer altı tesisinin son saldırıların ardından kısmen çöktüğünü ve üsten dumanlar yükseldiğini gösteriyor.

ABD ve İsrail savaş uçakları, dağlık bölgeye inşa edilen bu tesise savaşın başından bu yana en az üç kez saldırı düzenledi.

İran'ın Yezd'den fırlatmalara devam edip edemediği belirsizliğini korusa da haftalar süren tekrarlı saldırılar, İran'ın hava harekatına uyum sağlama yolları bulduğunu kanıtlıyor.

Bombardımanın etkili olduğuna dair işaretler de mevcut.

Horremşehr füzesinin hazırlık süresini kısaltan yeni yakıt sistemi güncellemelerine rağmen, fırlatma sırasında bazı füzelerin infilak ettiği ve çevreye zehirli yakıt saçtığı bildiriliyor.

ABD ve İsrail orduları, İran'ın füze kapasitesini sistemli bir şekilde yok ettiklerini belirtiyor.

Ağır bombardıman uçakları ve savaş uçakları, mobil fırlatıcıları avlayarak ve yer altı üslerini hedef alarak İran'ın savaşın ilk haftasındaki gibi yüzlerce füze fırlatma kapasitesini önemli ölçüde zayıflattı.

İran savaşında ABD'nin askeri varlık kayıpları artıyor

Amerikan Girişim Enstitüsü için çatışmanın maliyetini takip eden ve Trump yönetiminin ilk döneminde Pentagon'da üst düzey bütçe yetkilisi olan Elaine McCusker'e göre, savaşın ilk üç haftasındaki savaş hasarı ve kayıpların telafisi yaklaşık 1,4 milyar ila 2,9 milyar dolar arasında bir maliyete sahip olabilir.

Daha yüksek olabilecek tahmin, ülkedeki bir ABD hava üssünde bulunan Katar radarının hasarını da içeriyor.

{ilgili-haber-937821}

Pentagon'un Beyaz Saray'a gönderdiği 200 milyar dolarlık İran ek harcama talebinde yer alan ve muhtemelen yenilenmesi planlanan bazı silahlar ve platformlar şu şekilde:

Hava araçlarındaki kayıplar ve kazalar

1 Mart tarihinde Kuveyt'e ait bir F/A-18 Hornet jet uçağı, yanlışlıkla üç Amerikan F-15E Strike Eagle uçağını düşürdü.

Altı mürettebatın tamamı fırlatma koltuğuyla güvenli bir şekilde uçaktan ayrılmayı başardı. Yeni model bir F-15'in bugünkü maliyeti yaklaşık 100 milyon dolar.

19 Mart'ta bir ABD F-35A Lightning II hayalet savaş uçağı acil iniş yaptı ve pilotun durumunun stabil olduğu bildirildi.

İran, uçağa ateş açtığını iddia ediyor. Bir F-35A'nın maliyeti yaklaşık 82,5 milyon dolar seviyesinde.

12 Mart'ta Irak üzerinde başka bir KC-135 ile çarpışan Hava Kuvvetleri'ne ait bir KC-135 Stratotanker havada yakıt ikmali uçağının altı mürettebatı hayatını kaybetti.

Ayrıca Suudi Arabistan'daki Prens Sultan Hava Üssü'ne düzenlenen İran füze saldırısı sırasında beş KC-135 daha hasar gördü.

Hasarlı uçakların onarımı devam ediyor.

Boeing firması 1960'lardan beri KC-135 üretmediği için Hava Kuvvetleri, kaybedilen uçakların yerine muhtemelen 767 yolcu uçağının modifiye edilmiş versiyonu olan ve birim maliyeti yaklaşık 165 milyon dolar olan KC-46 Pegasus tanker uçaklarını koyacak.

İnsansız hava araçları ve deniz varlıkları

Savaşın başlangıcından bu yana bir düzineden fazla MQ-9 Reaper insansız hava aracı kaybedildi.

Bu kayıpların en az sekizi İran füzeleri tarafından düşürülürken, üçü karada İran füzeleriyle imha edildi ve biri de bir Körfez ülkesi tarafından yanlışlıkla düşürüldü.

Ek Reaper uçakları da hasar gördü.

Hava Kuvvetleri tarafından uçurulan ve her biri en az 16 milyon dolara mal olan MQ-9'lar artık General Atomics tarafından üretilmiyor.

ABD ve müttefikleri için her biri yaklaşık 30 milyon dolara mal olan yeni model MQ-9B SkyGuardian dronları üretiliyor.

Çatışmada hasar görmemiş olsa da 12 Mart'ta USS Gerald R. Ford uçak gemisinde yangın çıktı. Ana çamaşırhane bölümünde başlayan yangın, denizcilerin uyuma alanları da dahil olmak üzere geminin diğer kısımlarına yayıldı.

Uçak gemisi şu anda onarım çalışmaları için Yunanistan'ın Souda Körfezi'ndeki limanda bulunuyor.

{ilgili-haber-939251}

Radar ve savunma sistemleri

İran, Ürdün'deki THAAD füze savunma bataryasının parçası olan bir AN/TPY-2 radarını vurdu. Balistik füzeleri takip etmek için kullanılan bu radarın maliyeti en az 300 milyon dolar.

İran ayrıca Katar, Birleşik Arap Emirlikleri, Ürdün, Bahreyn, Kuveyt ve Suudi Arabistan'daki radar, haberleşme ve hava savunma sistemlerine saldırılar düzenledi.

Bu saldırılara Al-Udeid Hava Üssü'ndeki Katar'a ait AN/FPS-132 erken uyarı radarının hasar görmesi de dahil.

Aynı anda birkaç hedefi takip edebilen bu radarın maliyeti yaklaşık 1 milyar dolar civarında.

Pentagon Orta Doğu'ya 10 bin ek asker göndermeyi planlıyor

Trump, barış müzakerelerinin gerçekleşebilmesi için İran'ın enerji sektörüne yönelik saldırıları 6 Nisan'a kadar, yani 10 gün daha durdurduğunu açıkladı.

Daha önce Cuma günü olarak belirlenen son mühleti uzatan Trump, bu kararın İran'ın talebi üzerine alındığını ifade etti. Barış görüşmelerine aracılık eden isimler ise İran'ın ek süre talebinde bulunmadığını bildirdi.

İran, Pakistan bayraklı birkaç petrol tankerinin Hürmüz Boğazı'ndan geçişine izin verdi. Trump, bu jesti ABD'ye bir "hediye" olarak nitelendirerek, İranlı liderlerin müzakere konusunda ciddi olduğunu gösterdiğini belirtti.

{ilgili-haber-939222}

Senato nisan ortasında toplanacak

Senato Silahlı Hizmetler Komitesi, Trump yönetiminin İran ile yürüttüğü savaşa ilişkin ilk halka açık oturumu düzenlemeye hazırlanıyor. Ancak bu oturumun, senatörlerin bahar tatilinden döneceği nisan ortasından önce yapılması beklenmiyor.

Pakistan tarafından yapılan açıklamada, ABD ve İran'ın iletilen mesajlar aracılığıyla dolaylı görüşmeler yürüttüğü ve Tahran'ın Washington'un tekliflerini değerlendirdiği kaydedildi.

İsrail, Boğaz'ın mayınlanmasından ve bloke edilmesinden doğrudan sorumlu olduğunu belirttiği İran Devrim Muhafızları Deniz Kuvvetleri Komutanı'nı gece düzenlenen saldırılarda öldürdüğünü duyurdu.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanı ise İran donanmasındaki tüm personele görevlerini bırakmaları, aksi takdirde ölüm riskiyle karşı karşıya kalacakları çağrısında bulundu.

Rusya: İran’a savaşta istihbarat yardımı yapmıyoruz

Lavrov, bir Fransız televizyon kanalına verdiği röportajda, ABD ve İsrail’in saldırıları karşısında Rusya’nın İran’a yardım ettiği yönündeki iddialara açıklık getirdi.

İran’ın imzalanan bir devletler arası anlaşma ile Rusya’nın stratejik ortağı olduğunu hatırlatan Lavrov, saldırılar karşısında İran’ı savunmaktan ziyade uluslararası hukuku savunduklarına dikkati çekti.

ABD Başkanı Donald Trump'ın uluslararası hukukla ilgilenmediğini, kendi ahlaki ilkeleri ve içgüdüleriyle hareket edeceğini söylemesinin tasvip edilemeyeceğini dile getiren Lavrov, "Rusya, Basra Körfezi ve genel olarak Orta Doğu bölgesindeki tüm sorunları çözmek için diyalog kurulması arzusunu Amerikalılara defalarca iletti. ABD ve müttefikleri oradaki devam eden süreçlere her müdahale ettiklerinde durum giderek daha da vahim hale geliyor." diye konuştu.

Müzakereler devam ederken ABD’nin İran’a saldırı başlattığını anımsatan Lavrov, bunun siyasi ve diplomatik süreci yöneten "Amerikalı müzakereciler hakkında soru işareti" doğurmaktan başka bir işe yaramayacağı değerlendirmesinde bulundu.

Lavrov, ABD yönetiminin İran lideri ve diğer yöneticileri soğukkanlılıkla öldürmesinden "küstahça ve gururla" bahsetmesinin alaycılıktan başka bir şey olmadığını vurguladı.

Bakan Lavrov, hem İran'ın hem de bölgedeki tüm ülkelerin, özellikle de ABD ve İsrail'in başlattığı saldırganlıktan mustarip olan Körfez ülkelerinin çıkarlarını savunduklarını söyledi.

"İran’a belirli türde askeri ürünler tedarik ettik"

Rusya'nın İran ile yakın ilişkileri olduğunu yineleyen Lavrov, iki ülke arasında askeri ve teknik işbirliği konusunda bir anlaşmanın varlığını hatırlattı. Lavrov, "İran'a belirli türde askeri ürünler tedarik ettik ancak İran'a istihbarat konusunda yardım ettiğimiz suçlamasını kabul edemeyiz." dedi.

Orta Doğu’daki Amerikan askeri üslerinin koordinatlarının yaygın olarak bilindiğini dile getiren Lavrov, "Bu gizlenmiyor. Kamuoyuna açık bir bilgi. İran'ın onlara saldırmasına şaşırmadım." ifadelerini kullandı.

Bölgedeki ABD askeri üslerinin istihbarat ve uydu verilerini toplamak ve iletmek için kullanıldığını aktaran Lavrov, "Amerikalıların birliklerinin çoğunu bu üslerden tahliye etmeleri boşuna değildi. Bu da ne olacağını bildiklerini gösteriyor. Saldırganlığı başlatarak Arap müttefiklerine ihanet ettiler ve onları hayal kırıklığına uğrattılar." şeklinde konuştu.

İran, BM'ye BAE, Suudi Arabistan, Katar ve Kuveyt'i şikayet etti

Tesnim Haber Ajansı'na göre, İravani, BM Genel Sekreterliği ve Güvenlik Konseyi Başkanlığına BAE, Suudi Arabistan, Katar ve Kuveyt için ayrı ayrı mektup gönderdi.

Mektuplarda, İran Silahlı Kuvvetleri'nin izleme ve değerlendirmelerine dayanarak, "ABD ve İsrail'in BAE, Suudi Arabistan, Katar ve Kuveyt'in toprak ve hava sahasını yasa dışı askeri operasyonlar için kullanmaya devam ettiklerinin tespit edildiği" belirtildi.

Söz konusu ülkelerden yapılan saldırılara ilişkin dokümanın sunulduğu mektuplarda, bu ülkelerin iyi komşuluk ilkesine riayet ederek topraklarının İran aleyhine kullanılmasını önlemeleri talep edildi.

Mektuplarda, komşu ülkelerin egemenliğine saygı ilkesini korumakla birlikte İran'ın egemenliğini, toprak bütünlüğünü ve siyasi bağımsızlığını savunmak amacıyla meşru müdafaa hakkı dahil olmak üzere tüm tedbirleri alma hakkının saklı tutulduğu kaydedildi.

İsrail ordusu, İran'da silah üretimiyle ilgili 1000'den fazla tesisi vurduklarını iddia etti

Ordudan yapılan açıklamada, Tahran yönetiminin silah üretim tesislerine yönelik saldırıların yoğunlaştırıldığı ileri sürüldü.

Saldırıların 28 Şubat'ta başlamasından bu yana, Tahran yönetiminin silah üretim kapasitesini zayıflatmaya yönelik saldırıların sürdüğü iddia edilen açıklamada, bu kapsamda üretim, geliştirme ve araştırma kapasitesini zayıflatmak için bu alanda faaliyet gösteren tesislerin sistematik olarak hedef alındığı kaydedildi.

Açıklamada, Tahran yönetiminin başta balistik füzeler, insansız hava araçları, hava savunma sistemleri, uydular, deniz silahları olmak üzere çeşitli silah sistemlerinin üretimi ve araştırması konusunda kapsamlı bir ağ geliştirdiği ileri sürülerek, şimdiye kadar bu tesislerden 1000'den fazlasının hedef alındığı savunuldu.

ABD-İsrail'in İran'a saldırıları

İsrail ve ABD, Tahran ile Washington yönetimleri arasında müzakereler sürerken 28 Şubat'ta İran'a askeri saldırı başlattı.

İran da İsrail'in yanı sıra ABD üslerinin bulunduğu Katar, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ve Bahreyn başta olmak üzere bazı bölge ülkelerinde belirlediği hedeflere saldırılarla karşılık verdi.

ABD-İsrail saldırılarında, eski İran lideri Ali Hamaney'in yanı sıra çok sayıda üst düzey yetkili öldü.

ABD Başkanı Trump'ın imzası banknotlarda yer alacak

Bakanlıktan yapılan açıklamada, tarihte ilk kez görevdeki bir başkanın imzasının banknotlarda bulunacağı belirtildi.

Açıklamada, ABD'nin 250. kuruluş yıl dönümü kapsamında Başkan Trump'ın imzasının Hazine Bakanı ile birlikte kağıt paralarda yer alacağı kaydedildi.

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, konuya ilişkin değerlendirmesinde, "Başkan Trump'ın liderliğinde benzeri görülmemiş ekonomik büyüme, doların kalıcı hakimiyeti ve mali güç ile istikrar yolunda ilerliyoruz." ifadelerini kullandı.

Bessent, ABD'nin ve Başkan Trump'ın "tarihi" başarılarını takdir etmenin en güçlü yollarından birinin dolar banknotlarında imzasının yer alması olduğunu belirterek, söz konusu banknotların ülkenin 250. yıl dönümünde tedavüle çıkarılmasının uygun olduğunu vurguladı.

Netanyahu, personel krizi nedeniyle askerlik süresini uzatacaklarını belirtti

İsrail devlet televizyonu KAN'ın haberine göre, Netanyahu güvenlik kabinesi toplantısında İsrail Genelkurmay Başkanı Eyal Zamir'in "Personel krizine çözüm bulmazsak İsrail ordusu çökecek." sözlerine yanıt verdi.

Netanyahu, Yahudilerce kutsal sayılan Hamursuz (Pesah) Bayramı'ndan sonra zorunlu askerlik yasasını ve hizmet süresinin uzatılmasını gündeme getireceklerini ifade etti.

Dışişleri ve Savunma Komitesi hukuk danışmanının Ultra-Ortodoks Yahudilerin (Haredi) askere alınmasıyla alakalı zorunlu askerlik yasasında gevşeme yapılmasına karşı çıkmasına atıfla Netanyahu, "Onun görevi tavsiyede bulunmak ancak kararları biz veriyoruz." dedi.

Kabine Sekreteri Yossi Fox da Zamir'e Hamursuz Bayramı'nın hemen ardından zorunlu askerlik yasası ile hizmet süresinin uzatılmasını bir arada değerlendireceklerini taahhüt etti.

Öte yandan, İsrail Ordu Sözcüsü Efi Defrin, yaptığı açıklamada, İsrail ordusunun halihazırda 8 bini muharip olmak üzere 15 bin asker açığı olduğunu kaydetti.

İsrail Genelkurmay Başkanı Eyal Zamir'in toplantıda, İsrail ordusunun büyük bir personel krizi içerisinde olduğunu belirterek, "Personel krizine çözüm bulmazsak ordu çökecek." dediği aktarılmıştı.

İran ve Lübnan'a yönelik saldırılarını sürdüren İsrail ordusu yetkilileri de Gazze Şeridi'nin yarısının işgal altında tutulmasına ve işgal altındaki Batı Şeria'da Filistinlilerin toprakları gasbedilerek kurulan yeni yerleşimlerin güvenliğinin sağlanmasına dikkati çekerek, buna bağlı artan personel ihtiyacına işaret etmiş, "Görev sayısı artarken asker sayısı azalıyor." ifadesini kullanmıştı.

İsrail'de Haredilerin askerlikten muaf tutulup tutulmayacağına ilişkin tartışmalar etrafında çıkarılması planlanan yeni zorunlu askerlik yasası siyasi krize neden olmuş, Netanyahu'nun Haredi koalisyon ortakları uzun süre İsrail meclisinde oylamalara katılmayı reddetmişti.

İsrail'de 18 yaşına gelen her erkek 32 ay, kadınlar ise 24 ay zorunlu askerlik hizmeti yapıyor. Ülkede askerlik süresinin 36 aya çıkarılması tartışılıyor.

İran'dan Körfez ülkelerindeki otellere "ABD askerlerine yer vermeyin" çağrısı

Erakçi, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından konuya ilişkin açıklama yaptı.

İran Dışişleri Bakanı Erakçi, "Bu savaşın başından itibaren ABD askerleri Körfez İşbirliği Konseyi'ne üye ülkelerde askeri üslerden kaçarak otellere ve ofislere sığındılar. Bu askerler, bu ülkelerin vatandaşlarını insan kalkanı olarak kullanmaktadır." ifadelerini kullandı.

ABD'deki otellerin müşterilerini tehlikeye atabilecek görevlilere rezervasyon yapmayı reddettiklerini dile getiren Erakçi, Körfez ülkelerindeki otellerin de aynısını yapması gerektiğini kaydetti.

İran medyası: ABD-İsrail saldırıları altındaki İran'ın Kum kentinde 6 kişi öldü

İran'dan yayın yapan Jamaran haber sitesine göre, Kum Vali Yardımcısı Murtaza Haydari konuya ilişkin açıklama yaptı.

Haydari, ABD-İsrail saldırılarında, Kum kentinin Perdisan bölgesinde 3 konutun hedef alınması sonucu en az 6 kişinin öldüğünü, yaralı sayısının ise henüz belirlenmediğini söyledi.

Öte yandan, İran resmi haber ajansı IRNA'ya konuşan Batı Azerbaycan Eyaleti Kriz Yönetimi Genel Müdürü Hamid Safari, Urumiye kentine düzenlenen saldırıda 4 sivil binanın vurulduğunu, ölü ve yaralıların olduğunu belirtti.

Ayrıca, İran'dan yayın yapan "nournews" haber sitesinde ABD-İsrail'in hava saldırılarında bu gece Tahran, İsfahan, Kaşan, Yezd, Kum, Tebriz ve Ahvaz'ın hedef alındığı ifade edildi.

İsrail ordusu 'Sarı Hat' boyunca 7 yeni karakol ve 17 kilometrelik toprak bariyer inşa etti

Haaretz gazetesindeki habere göre, uydu görüntülerinden elde edilen veriler Gazze'yi ikiye ayıran ve İsrail ordusunun ateşkesin ikinci aşaması sonunda terk etmesi gereken hat boyunca işgalini derinleştirdiğini ortaya koydu.

İsrail ordusunun son aylarda hat boyunca yeni karakollar kurduğu, altyapı çalışmaları yürüttüğü ve ekipman sevkiyatı yaptığı ortaya çıktı.

İsrail ordusu, 45 kilometrelik Sarı Hat üzerinde yaklaşık 17 kilometrelik toprak bariyer inşa etti. 10 Ekim 2025'te varılan ateşkesin ardından 7 yeni karakolun inşasıyla birlikte Sarı Hat boyunca toplam karakol sayısı 32'ye çıktı. Bu karakollardan 5'inin zemini İsrail ordusunun kalıcı faaliyetleri için asfaltla kaplandı.

Birleşmiş Milletler (BM), ekimdeki ateşten bu yana Sarı Hat çevresinde 200'den fazla Filistinlinin İsrail ordusu tarafından öldürüldüğünü bildirdi.

Gazze Şeridi'nin yüzde 54'ü İsrail'in işgalinde

İsrail tarafından ateşkes sonrası paylaşılan Sarı Hat haritası, İsrail’in Gazze Şeridi'nin yüzde 54’ünün işgal altında tutulduğunu, geri kalan kısmın ise Filistinlilerin denetiminde olduğunu ortaya koyuyor.

Ancak İsrail ordusu ateşkesin ardından belirlenen hattın dışına sarı beton bloklar yerleştirerek, stratejik noktadaki yapıları yıkarak ve bölge sakinlerini yerinden ederek Filistin kontrolündeki alanı fiilen daha da daraltmış durumda.

Bu daralma neticesinde yaklaşık 2,1 milyon Gazzeli, şu anda saldırılardan önce yaşadıkları toplam alanın yarısından bile daha az bir bölgeye sıkışmış şekilde yaşam mücadelesi veriyor.

Bölge halkı, İsrail saldırılardan kalan ve temizlenemeyen devasa enkaz yığınları arasında, oldukça sert koşullarda hayatta kalmaya çalışırken, yüz binlerce kişi ya çadırlarda ya da ağır bombardımanlar sonucu hasar görmüş derme çatma yapılarda barınmaya çalışıyor.

İsrail ordusu Sarı Hat boyunca işgalini artırıyor

Başlangıçta Sarı Hat'ın geçici bir uygulama olması amaçlansa da ABD Başkanı Donald Trump'ın saldırıların sona erdirme planını yayınlamasının ve İsrail ordusunun aşamalı geri çekilme takvimini ana hatlarıyla belirlemesinin üzerinden beş aydan fazla zaman geçti.

Bu süre zarfında İsrail ordusunun bölgedeki işgalini daha da artırdığı gözlemleniyor.

İsrail Genelkurmay Başkanı Eyal Zamir, 8 Aralık 2025'te Kuzey Gazze’de, İsrailli askerlere konuşurken, ateşkes kapsamında Gazze’yi bölen Sarı Hat'ın, Gazze ile İsrail arasında "yeni bir sınır" olduğunu iddia etmiş, İsrail'in mevcut askeri mevzilerini koruyacağını savunmuştu.

BM, Zamir'in "Gazze’deki Sarı Hat'ın, yeni sınır olduğu" yönündeki açıklaması üzerine "Gazze ve İsrail sınırlarında herhangi bir değişikliğe kesinlikle karşı olduklarını" belirtmişti.

Ateşkesten bu yana İsrail saldırılarında 691 kişi hayatını kaybetti

Gazze'deki Filistin Sağlık Bakanlığından yapılan yazılı açıklamada, ateşkesin yürürlüğe girdiği 10 Ekim 2025'ten bu yana İsrail'in saldırılarında 691 kişinin yaşamını yitirdiği, 1876 kişinin yaralandığı, enkaz altından ise 756 cenazenin çıkarıldığı ifade edildi.

Açıklamada, İsrail'in Ekim 2023'ten bu yana Gazze Şeridi'ne düzenlediği saldırılarda toplam can kaybının 72 bin 267'ye, yaralı sayısının ise 171 bin 976'ya çıktığı kaydedildi.

Gazze Şeridi'nde enkaz altında halen binlerce cenazenin bulunduğu belirtiliyor.