Dünyadan Haberler - Sayfa 4 - Deren Gümrük Müşavirliği

Rusya: Litvanya'da nükleer silah konuşlandırılması halinde, toprakları hedefimiz olacak

Rus televizyon kanalı Pervıy Kanal'a konuşan Peskov, Litvanya'nın anayasasındaki nükleer silah yasağını kaldırma yönündeki planlarını değerlendirdi.

Bunun öngörülebilir olduğunu belirten Peskov, şunları kaydetti:

"Eğer topraklarınızda nükleer silah konuşlandırıyorsanız, bunun birilerine karşı olması lazım. Görülen o ki, bu silah Batı'ya karşı değil, Doğu'ya, yani bize karşı olacak. Eğer bir ülkede bize karşı nükleer silah olursa, bu ülkenin toprakları nükleer silahımızın hedefi olacak."

Lübnan'da okullar kapılarını, bombardımanların gölgesinde açmaya hazırlanıyor

Lübnan'daki istatistiklere göre, ülke genelinde 5 kentte 258 okul İsrail saldırılarında zarar gördü, 30 okul ise tamamen yıkıldı, zarar gören okullardan 21'i barınma merkezine dönüştürüldü.

Nebatiye ve Cenub illeri, zarar gören okullar listesinde ilk sırada yer aldı. Cenub'da 109, Nebatiye'de 97, Baalbek-Hirmil'de 24, Cebel Lübnan'da 20, Beka'da 8 okul saldırılarda zarar gördü.

Mevcut durumda yüz yüze eğitimde büyük zorluklar yaşanacağı aşikar olmakla birlikte Eğitim Bakanlığı, çocukların eğitimden daha fazla uzak kalmaması adına öğrencileri ve velileri okullara kayıt yaptırmaya çağırdı.

Okullar ve resmi kurumlar ayrıca saldırılardan büyük zarar gören köy ve beldelerde uzaktan eğitim gibi daha esnek uygulamaları da gündeme aldı.

Şimdi Nebatiye ve Cenub illeri başta olmak üzere Lübnan'ın güneyinde binlerce öğrenci, korkuyla karışık bir heyecanla 15 Eylül'de okulların açılmasını bekliyor.

Okullara kayıtlarda düşüş var

Yıkım izlerinin halen silinmediği güneydeki okullar, öğretmenler, veliler ve öğrenciler, savaşın ağır bedelini ödeyen bölgede bir nebze de olsa normalleşmeye ve saldırıların şiddetlenmesi tehlikesine rağmen günlük yaşamı sürdürmeye çalışıyor.

Nebatiye'de bulunan "Stars College" Müdürü Leyla el-Haf, AA'ya yaptığı açıklamada, okul yönetiminin ateşkes ilanından sonra derslere yeniden başlama kararı aldığını ve öğrencileri karşılamak için hızla restorasyon çalışmalarına, lojistik ve akademik hazırlıklara başladığını kaydetti.

Haf, savaş sırasında ağır hasar gören okulun, görünür hasarlarını onarmaya çalıştıklarını dile getirerek, geçen yıla kıyasla kayıtlarda düşüş yaşandığını ancak bunda bölge sakinlerinin çoğunun evlerini terk etmesinin de etkiliği olduğunu aktardı.

Eğitim, güvenlikte yaşanacak dalgalanmalara bağlı

Okul müdürü Haf, karşılaştıkları en büyük zorluğun okulun eğitime hazırlanması değil, velileri yeniden korku ve göç girdabına sürükleyecek güvenlikte yaşanacak dalgalanmalar olduğunu söyledi.

"Okul, istikrarlı bir konumda olabilir ve yeni ders yılına normal bir şekilde hazırlanabilir ama bir hava saldırısı ya da güvenlikte yaşanacak herhangi bir gelişme halkın panik yaşamasına ve yeniden bölgeyi terk etmesine sebep olabilir." diyen Haf, bu nedenle uzaktan eğitimin yanı sıra Ed-Dibbiyye bölgesindeki şubelerinde geçici olarak öğrenci alımı yapacaklarını ifade etti.

Haf, "Cenub ve Nebatiye'deki okulların faaliyetine devam etmesi, eğitim boyutundan öte, bölge sakinlerinin topraklarında kalmaları ve orada yaşamaya devam etmeleri için de hayati önem taşıyor." diye konuştu.

Eğitim, bir çeşit direniş

Okulda öğretmenlik yapan Melek el-Hac Hüseyin, ailesinin savaştan önce bölgeyi terk etmek zorunda kaldığını, şartlar elverdiğinde de geri döndüklerini söyledi.

Okulun eğitime devam etmesinin öğrencilerin varlığına bağlı olduğunu dile getiren Hüseyin, "Korku hala var ama bölgeyi terk etmek eğitimden vazgeçmek anlamına gelmiyor. Öğrenciler, şartlar iyileşinceye kadar eğitimlerine uzaktan devam edebilirler. Eğitim bir çeşit direniştir. Eğitim, en zor şartlarda bile devam etmelidir." dedi.

Okula kayıt olmaya gelen öğrencilerden Ali Asi, Lübnan'ın güneyinde yaşanan yıkıma ve karşılaşılan zorluklara rağmen okuluna ve topraklarına dönmekten gurur duyduğunu ifade ederek, sözlerini şöyle tamamladı:

"Eğitim hayatımın önemli bir parçası. Okula yeniden başlayacak olmak hem benim hem de arkadaşlarımın, içinden geçtiğimiz bu zor dönemi atlatmamıza yardımcı olacak."

⁠İsrail'in Lübnan'daki saldırıları ve ateşkes süreci

İsrail, Ekim 2023'te Lübnan'a saldırı başlatmış, Eylül 2024'te bu saldırı geniş çaplı savaşa dönüşmüştü. Savaşta 4 binden fazla kişi hayatını kaybetmiş, yaklaşık 17 bin kişi yaralanmıştı.

İsrail ordusu, Lübnan'a 2 Mart 2026'da yoğun hava saldırıları başlatarak ülkenin güneyindeki birçok beldeyi işgal etmişti.

Lübnan hükümeti, bu süreçte ülkede yerinden edilenlerin sayısının 1 milyonu aştığını açıklamıştı.

Lübnan ile İsrail arasında 17 Nisan'da yürürlüğe giren ateşkes daha sonra birkaç kez uzatılmıştı. Ancak İsrail ordusu, ateşkese rağmen çeşitli gerekçelerle ülkeye yönelik saldırılarını sürdürüyor.

ABD'li Senatör Sanders: Yapay zeka insanlık için riskliyse yavaşlatılmalı

Nobel ödüllü bilim insanı Geoffrey Hinton'u "yapay zekanın babası" olarak tanımlayan Sanders, Hinton'un, yapay zekanın geliştirilmesinin sağlık hizmetleri ve diğer alanlar açısından birçok olumlu yönü olduğunu düşündüğünü aktardı.

Sanders, "Ancak, sektörün liderleri size doğrudan, tehlikeli bir teknoloji geliştirdiklerini söylediklerinde, bunun nereye gittiğini bilmediklerini söylediklerinde ve bilim insanları size bunun insanlık üzerinde felaket boyutunda bir etki yaratma ihtimali olduğunu söylediklerinde, bunu yavaşlatmamız gerektiğini söylememek için aptal olmanız gerekir."

Yapay zeka teknolojisinin sağlık alanı ve kanser tedavileri için geliştirilmesinin arzu edildiğini ancak, kesinlikle insanlığı yok ettiğini görmek istemediğini belirten Sanders, Hinton'un yüzde 10 ihtimalinden bahsettiğini ancak yüzde 5 veya yüzde 3'lük ihtimalin gerçekleşmesi durumunda ne olacağını sordu.

Ayrıca, Sanders, 3 Haziran'da yapay zeka modellerinin geliştirilmesinde insanlığa ait bilgi birikiminin izinsiz kullanıldığını belirterek yapay zeka şirketlerinin halka ortaklık vermeleri için yasa teklifi sunacağını açıklamıştı.

Nobel ödüllü bilim insanı Hinton, yüzde 10'luk olasılığın makul olduğu görüşünde

Nobel ödüllü bilim insanı Geoffrey Hinton, insanların daha önce kendilerinden daha zeki olabilecek bir ürün ortaya koymadığını, bu nedenle olacakların tahmin edilemediğini belirtmişti.

Hinton, yapay zeka teknolojilerinin 10 yıl içinde "tüm insanları öldürebilme" olasılığının yüzde 10'dan fazla olduğuna ilişkin değerlendirmelerin "mantık dışı" olmadığını ifade etmişti.

Gelişmiş yapay zekanın ciddi risk teşkil etmesi için fiziksel sistemleri kontrol edebilmesine gerek olmadığını, "insanlarla konuşarak dahi kaosa yol açabileceğini" söyleyen Hinton, yüksek kabiliyetli sistemlerin biyolojik ya da siber saldırılarda veya bilgisayar virüslerinin tasarlanmasında kullanılabileceği uyarısında bulunmuştu.

Hinton, yapay zekanın insanlara zarar verecek hedefler geliştirmeyecek şekilde tasarlanması gerektiğini vurgulamıştı.

Minab'daki okul saldırısının üzerinden 6 ay geçmesine rağmen acılar ilk günkü gibi taze

ABD ve İsrail'in İran'a saldırılarının ilk gününde 28 Şubat'ta füzelerle hedef aldığı Minab'daki Şecere-i Tayyibe İlkokulu'ndan geriye sadece bir enkaz ve çoğu çocuk 180'den fazla kişinin hayatını kaybettiği saldırının acısı kaldı

Yıkılan okulun yanında açılan fotoğraf sergisi, saldırının acı boyutunu ortaya koyarken, sergide hayatını kaybeden öğrenci ve öğretmenlerin resimleri ile bir zamanlar içinde çocuk seslerinin yankılandığı okulun fotoğrafları bulunuyor.

Ayrıca okulun hemen karşısına, bu acı olayı hafızalarda taze tutmak için bir müzenin inşa edildiği görüldü.

Ülkenin farklı bölgelerinden gelenlerin duygu dolu anlar yaşadığı okulda okunan mersiyeler, ziyaretçileri gözyaşlarına boğuyor.

Ölenlerin defnedildiği mezarlık ise hemen her gün aileler ve diğer şehirlerden gelenler tarafından ziyaret ediliyor.

"Cenaze törenlerinin yapıldığı güne kadar hiç inanamadım"

Saldırılarda hayatını kaybeden Zehra Süleymani'nin ablası ve Muhammed Cemalinejad'ın teyzesi olan Fatma Süleymani, AA muhabirine, olay anını ve sonrasında yaşananları anlattı.

Süleymani, şu ifadeleri kullandı:

"Olay günü kendi okulumdaydım. Şecere-i Tayyibe Okulu’nun vurulduğundan haberimiz yoktu. Eve döndüğümde Zehra ve Muhammed’in okulunun vurulduğunu öğrendim. O gün durumumuz çok kötüydü. Yine de okulun vurulduğuna inanamıyordum. Gecenin ilerleyen saatlerinde bize Zehra ve Muhammed’in şehit olduğu söylendi. Yine hiç inanamadım ta ki cenaze törenlerinin yapıldığı güne kadar."

Saldırıyı öğrendikten sonra kendini iyi hissetmediğini ve hafızasının neredeyse silindiğini belirten Süleymani, "Çok kötü günlerdi. Sanırım şu anda benim için daha da zor geçiyor. Onları çok özlüyorum ve her gün yokluklarını daha fazla hissediyorum.” diye konuştu.

Süleymani, saldırıda ölen kardeşi Zehra'nın sakin bir çocuk olduğunu ve ailenin en küçük çocuğu olması nedeniyle bazen yaramazlık yaptığını ancak çok sevildiğini dile getirdi.

Kardeşi Zehra ile yeğeni Muhammed’in birbirlerine çok bağlı olduğunu hatta Zehran’nın teyzesi olmasına rağmen ona "teyze" diye değil "kız kardeş" diye hitap ettiğini anlatan Süleymani, "Hiçbir zaman tek başlarına bir yere gitmezlerdi. Ne zaman bir yere gitseler birlikte giderlerdi. Böylece kaderleri birlikte şehit olmak oldu.” ifadelerini kullandı.

Süleymani son olarak, tüm yaşananlara rağmen ABD'den korkmadıklarını ve ülkesinin sonunda bu savaştan galip ayrılacağını söyledi.

"Çocuklarım 'Okula gidersek belki orayı da vururlar' diyor"

Saldırıda hayatını kaybeden öğrencilerden Hona Dehkani’nin dayısı Mücteba Arif Mukaddem ise, olay günü yoğunluktan dolayı okula ulaşmakta zorluk çektiklerini dile getirdi.

Mukaddem, saldırı gününe ilişkin şu ifadeleri kullandı:

"Ben yeğenimi arıyordum ve sonunda okula gittim ancak hastaneye kaldırıldığını söylediler. O gün hastanede gerçekten kıyamet gibi bir ortam vardı. Herkes kendi şehidini bulmaya çalışıyordu. Görevliler arka arkaya çocukların cenazelerini getiriyordu. Hastanenin kapasitesi de bu kadar büyük bir felakete cevap verecek durumda değildi. Yeğenim ilk başlarda yaşıyordu ve ameliyata aldılar, ameliyattan sonra yoğun bakımdayken hayatını kaybetti.”

Mukaddem, çok zor günler yaşadıklarını ve olanlara inanmakta hala zorluk çektiklerini belirterek, "Bu kadar çok öğrencinin, bu kadar çok masum çocuğun hayatını kaybettiğine inanmak gerçekten çok zor." diye konuştu.

Yaşanan bu büyük faciadan sonra bölgede hala endişenin hakim olduğunu ve çocukların okula gitme düşüncesinden uzaklaştığını belirten Mukaddem, şunları söyledi:

"Örneğin benim çocuklarım, 'Okula gidersek belki orayı da vururlar' diyor. Yani bu olay onları psikolojik olarak çok etkiledi. Başlangıçta geceleri sürekli rüya görüyorlardı, korkuları vardı. Umarız artık bu mesele hayırlı bir şekilde sona erer. İnsanların toplu etkinliklere gitme konusunda da korkuları var. Bu tür sorunlar hala devam ediyor."

Düşük karbonhidrattan yüksek karbonhidrata geçiş bağışıklık sistemini etkiliyor

New York Üniversitesi Langone Health öncülüğündeki araştırmacılar, 18-50 yaş aralığındaki 54 yetişkinin yer aldığı kontrollü bir beslenme çalışmasının verilerini inceledi.

Araştırmaya göre, düşük karbonhidratlı beslenmenin ardından karbonhidrat tüketimini artırmak, özellikle tüketilen karbonhidratın türüne bağlı olarak vücutta farklı değişikliklere yol açabiliyor, bağışıklık sistemini etkileyebiliyor.

54 kişi üzerinde incelendi

Araştırmada fazla kilolu veya obez 54 yetişkinin beslenme düzeni incelendi. Katılımcılar önce düşük karbonhidratlı bir diyet uyguladı ve yaklaşık yüzde 15 oranında kilo verdi.

Daha sonra katılımcılar farklı beslenme gruplarına ayrıldı. Bir grup düşük karbonhidratlı beslenmeye devam ederken, diğer gruplar yüksek karbonhidratlı beslenmeye geçti.

Bu gruplardan birinde karbonhidratların büyük bölümü rafine nişastadan geldi.

Rafine nişasta; beyaz ekmek, beyaz pirinç, beyaz unla yapılan ürünler ve bazı işlenmiş tahıl ürünlerinde bulunan, işlenme sırasında lif ve bazı besin öğeleri azaltılmış karbonhidratları ifade ediyor.

Rafine nişasta bağışıklık sistemini etkiledi

Araştırmacılar, yüksek karbonhidratlı beslenen grupları karşılaştırdığında önemli bir fark tespit etti.

Rafine nişasta ağırlıklı beslenen grupta, bazı bağışıklık hücrelerinin daha fazla aktive olduğu görüldü. Ayrıca inflamasyonla, yani vücuttaki iltihaplanma süreçleriyle bağlantılı bazı biyolojik yollar da daha aktif hale geldi.

Araştırmacılara göre bunun nedeni, rafine karbonhidratların kan şekerini daha hızlı yükseltebilmesi olabilir.

Kan şekerindeki hızlı yükseliş, bağışıklık sisteminin bazı bölümlerini harekete geçirerek inflamasyonu tetikleyebilir.

Sonuçlar tüm karbonhidratlar için geçerli değil

Araştırmanın sonuçları, “tüm karbonhidratlar zararlı” anlamına gelmiyor.

Aksine çalışma, karbonhidratın miktarından çok kaynağının da önemli olabileceğine işaret ediyor.

Araştırmacılar ayrıca yüksek şeker tüketen grupta bazı bağışıklık tepkilerinin daha düşük olduğunu belirledi. Ancak bu durum, şekerin daha sağlıklı olduğu anlamına gelmiyor. Bağışıklık sistemindeki bazı tepkilerin azalması da vücut açısından istenmeyen sonuçlara yol açabilir.

Bilim insanları, çalışmanın küçük bir grupla ve yalnızca 10 hafta boyunca yapılması nedeniyle daha geniş ve uzun süreli araştırmalara ihtiyaç olduğunu vurguluyor.

Araştırmanın temel mesajı ise şu: Düşük karbonhidratlı bir diyetten sonra karbonhidrat tüketimi artırılırken yalnızca miktara değil, karbonhidratın hangi besinlerden geldiğine de dikkat etmek gerekiyor.

Slovenya'daki ölü kargalarda Batı Nil virüsü tespit edildi

Slovenya'daki kuşlarda en son 2024'te virüs tespit edildiği kaydedilen açıklamada, bu yıl insanlarda Batı Nil virüsüne rastlanmadığı ifade edildi.

Açıklamada kuşların, özellikle de kargaların sivrisinek ısırmasıyla bulaşan virüsün doğal rezervuarı olarak işlev gördükleri bildirildi.

Batı Nil virüsü

Çoğunlukla "Culex" cinsi sivrisineklerin ısırmasıyla bulaşan Batı Nil virüsüne karşı herhangi bir aşı bulunmadığı için sivrisinek ısırıklarına karşı korunma tavsiye ediliyor.

Sivrisineğin ısırmasından itibaren kuluçka süresinin 2 ile 14 gün arasında değiştiği, bağışıklığı zayıf olanlarda bu sürenin 21 güne çıktığı belirtiliyor.

Virüsün bulaştığı kişilerin yaklaşık yüzde 80'inde herhangi bir belirtiye rastlanmadığı, hastaların yaklaşık yüzde 20'sinde ise ateş, halsizlik, bulantı-istifra, baş ve kas ağrısı gibi semptomların görüldüğü ifade ediliyor.

Başlangıçta yalnızca Afrika'da görülen virüs, zamanla Fransa, İtalya, İspanya ve Portekiz başta olmak üzere birçok Avrupa ülkesine yayıldı.

Yapay zeka terimleri ne anlama geliyor?

İnsan gibi öğrenme ve akıl yürütme kapasitesine sahip yapay zeka modellerini tanımlayan yapay genel zeka, günümüzdeki dar kapsamlı sistemlerin aksine insan muhakemesini tüm alanlarda yakalayabilen bir seviyeyi temsil ediyor.

Sektördeki bazı isimler bu eşiğe ulaşıldığını iddia etse de, bir modelin bu aşamaya gelip gelmediğini belirleyecek evrensel bir tanım veya test henüz bulunmuyor.

Süper zeka ve öz geliştirme döngüsü

Süper zeka kavramı, yapay zekanın insan zekasını her alanda geride bırakarak uzmanları bile aşmasını ifade ediyor.

Bu noktada en büyük endişelerden biri, sistemlerin kendi kodlarını ve tasarımlarını iyileştirerek çok daha akıllı versiyonlarını üretebildiği özyinelemeli öz geliştirme süreci olarak öne çıkıyor.

Şirketler geliştirme süreçlerinin büyük kısmını yapay zekalara devretmeye başlarken, bu durum yeteneklerde çok hızlı sıçramalara yol açabiliyor.

Hizalama sorunu ve kontrol endişesi

Yapay zekanın insan değerlerine bağlı kalmasını ve amaçlanan doğrultuda hareket etmesini sağlama çabası olan hizalama, makinelerin niyetleri her durumda doğru anlaması zor olduğu için büyük riskler barındırıyor.

Sistemler geliştikçe kontrolün insan elinden çıkabileceği ve öngörülemeyen karmaşık niyetler geliştirilebileceği uyarısında bulunan uzmanlar, mevcut araçların güvenliği sağlamak için henüz yetersiz olduğuna dikkat çekiyor.

Erakçi: ABD halkı İsrail'in savaşlarının bedelini ödememeli

İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, ABD Deniz Kuvvetleri Bakan Vekili Hung Cao'nun İran'ın Bahreyn'deki ABD Beşinci Filosu karargahına önemli hasar verdiğini kabul etmesine yanıt vererek, Amerikan halkının İsrail'in savaşlarının maliyetini üstlenmemesi gerektiğini belirtti.

Erakçi, sosyal medya hesabından paylaştığı mesajında, Cao'nun İran'ın Bahreyn'deki ABD üssünü "yerle bir ettiğine" dair açıklamasına, "Deniz Kuvvetleri Bakan Vekili Hung Cao'nun samimiyetini takdir ediyoruz." diyerek yanıt verdi.

Dışişleri Bakanı Erakçi, şu ifadeleri kullandı:

"Güçlü Silahlı Kuvvetlerimiz gerçekten de Bahreyn'deki 5. Filo Karargahı'nı cehenneme çevirdi ve ABD'nin saldırganlığını destekleyen diğer üsleri de. Amerikan halkı, İsrail'in savaşlarının faturasını ödemekten daha iyisini hak ediyor."

ABD donanma üssü yerle bir edildi

ABD Deniz Kuvvetleri Bakan Vekili Cao, New York merkezli Epoch Times gazetesine verdiği röportajında, İran saldırılarının Bahreyn'deki ABD donanma üssünü "yerle bir ettiğini" söylemişti

California'da çocuklara internet koruması

ABD'de California Valisi Gavin Newsom, çocukların internet ortamında ve yapay zeka kullanımında güvenliklerinin artırılmasını ve 16 yaşın altındaki çocukların sosyal medya kullanımının kısıtlanmasını öngören yasaları imzaladı.

California Valiliğinden çocukların internet güvenliğini artırmayı öngören yasalara ilişkin yazılı açıklama yapıldı.

Açıklamada, Newsom'ın eyalet meclisinde her iki partinin de desteğiyle onaylanan internet yasalarını imzaladığı aktarıldı.

16 yaş altı için ek koruma

Yasalarda, internet ortamında ve yapay zeka kullanımında çocukların güvenliklerinin artırılmasının öngörüldüğü belirtilen açıklamada, ayrıca sosyal medya platformlarının 16 yaşın altındaki çocuklara ek özellikler sunmasının yasaklandığı aktarıldı.

Açıklamada, böylece ABD'de ilk kez bir eyaletin bu kadar güçlü bir internet kullanım düzenlemesine imza atmış olduğunun altı çizildi.

Açıklamada değerlendirmelerine yer verilen Vali Newsom şunları kaydetti:

"Çocuklarımızın güvenliği, teknolojiyle ilgili her tartışmanın merkezinde yer almalıdır. İnovasyon hızlandıkça, koruma önlemlerimiz de buna ayak uydurmalıdır. Bugün kabul edilen yasa, denetimsiz teknolojinin çocuklarımızı tehlikeye attığı durumlarda California'nın seyirci kalmayacağını açıkça ortaya koymaktadır. İnovasyon, sorumluluk getirir ve çocuklarımızı korumak, her şeyden önce gelir."

Brent petrolün varili 105,84 dolardan işlem görüyor

Dün 109,68 dolara kadar yükselen Brent petrolün vadeli varil fiyatı, günü 107,63 dolardan tamamladı. Brent petrolün kasım vadeli varil fiyatı, bugün saat 09.16 itibarıyla kapanışa göre yüzde 1,6 azalarak 105,84 dolar oldu.

Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün ekim vadeli varil fiyatı da 100,97 dolar olarak belirlendi.

Orta Doğu'daki gerilimin arz kesintisi endişelerini artırmasıyla yüksek seyreden petrol fiyatları, ABD Merkez Bankasının (Fed) faiz politikasına ilişkin şahin beklentiler ve güçlenen doların etkisiyle haftanın son işlem gününde kısmi düşüş gösterdi.

ABD'de üretici enflasyonunun beklentilerin üzerinde gerçekleşmesinin ardından Fed'in faiz politikasına ilişkin şahin beklentiler güçlendi. Gelecek hafta Fed'in 25 baz puanlık faiz artışına gideceği ihtimali yüzde 72'ye çıkarken, yıl sonuna kadar bankanın ilave bir artış daha yapabileceği olasılığı artıyor.

Yüksek faizlerin ekonomik aktiviteyi ve dolayısıyla petrol talebini yavaşlatabileceği beklentisi fiyatlar üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturuyor.

Ayrıca faiz artışı beklentilerinin ABD dolarını güçlendirmesi, dolar cinsinden fiyatlanan petrolü diğer para birimlerini kullanan alıcılar için daha pahalı hale getirerek talebi sınırlıyor.

Orta Doğu'daki arz riski düşüşü sınırlıyor

Öte yandan, Orta Doğu'da petrol tesisleri ve tankerlerin hedef alınması, petrol arzına ilişkin endişelerin canlı kalmasına neden oluyor.

Yemen'deki İran destekli Husilerin, ülkede Mocha Limanı'nın kontrolünü ele geçirmesi Kızıldeniz'deki deniz taşımacılığına yönelik riskleri artırırken, Hürmüz Boğazı'ndaki tanker trafiğinde yaşanan kısıtlamalar da devam ediyor.

Yemen'deki İran destekli Husiler, Suudi Arabistan'ın son 24 saat içinde Taiz, Hudeyde, Marib ve Cevf kentlerine 64 hava saldırısı düzenlediğini öne sürdü. Yemen'den Suudi Arabistan'daki enerji tesislerine yönelik saldırıların bölgedeki çatışmayı genişletebileceği endişesi de petrol fiyatlarındaki düşüşü sınırlıyor.

İran'ın Hürmüz Boğazı çevresinde gemilere yönelik saldırıları artırması ve ABD'nin İran'a ait petrol tankerlerini hedef almasının ardından bölgede arz akışlarının daha fazla bozulabileceği endişesi güçleniyor.

Analistler, petrol fiyatlarının bundan sonraki seyrinde jeopolitik gelişmelerin yanı sıra bölgedeki fiziksel petrol akışlarının belirleyici olacağını değerlendiriyor. Çin'in petrol talebi ve küresel arzda yaşanabilecek yeni kesintilerin fiyatların yönü açısından önem taşıdığı belirtiliyor.

ABD'nin ticari ham petrol stoklarının geçen hafta yaklaşık 400 bin varil azalması ve günlük petrol üretiminin 13 milyon 947 bin varile yükselmesi ise piyasadaki arz görünümünün diğer önemli unsurları arasında yer alıyor.

Brent petrolde teknik olarak 108,65 doların direnç, 104,07 doların ise destek bölgesi olarak izlenebileceği belirtiliyor.

Trump, ara seçimler nedeniyle İran'a "tüm güçleriyle" saldırmadıklarını savundu

Trump, Fox News kanalına verdiği mülakatta İran ile devam eden savaşa değindi.

Sunucunun İran'a neden "tüm güçleriyle" saldırmadıklarını sorması üzerine Trump, 3 Kasım'da düzenlenecek Kongre ara seçimlerine işaret ederek "Bunu, seçimler nedeniyle istemiyorum." yanıtını verdi.

Trump, savaşın seçimlerden sonra, belki de "seçimlerden hemen önce" bitebileceğini öne sürerek, "(İran) Zor idare ediyor. Başları büyük belada." ifadelerini kullandı.

"Her zaman bir miktar füzeleri olacak"

İddia ettikleri gibi ABD İran'ın füzelerini tamamen yok ettiyse İran'ın hala nasıl füze fırlattığının sorulması üzerine ise Trump, "Çok fazla füzeleri var. Büyük oranda yok ettik ama hala füzeleri var. Her zaman bir miktar füzeleri olacak." yorumunu yaptı.

İran konusunda herhangi bir pişmanlığı olmadığını vurgulayan Trump, "Tekrar bunu yapmak zorunda kalsaydım, tam olarak böyle yapardım." dedi.

Trump, İran'ın nükleer kapasitesini ellerinden aldıklarını öne sürerek, "Onlar deli. İsrail'i yok ederlerdi. Orta Doğu'yu yok ederlerdi ve bizim birkaç şehrimizi vurmaya başlarlardı. İran'ın elinde nükleer silah olsaydı, onları arayıp şöyle derdik, 'Efendim, bir araya gelebilir miyiz acaba?' Onlarla çok daha farklı bir şekilde muhatap olurduk." diye konuştu.

Yunanistan basını: Türkiye'nin büyük gücü göz ardı edilemez

Yannis Marinos, Yunanistan merkezli To Vima gazetesinde Türkiye'nin taşıdığı potansiyel ve stratejik hamleleriyle bölgesel bir güç haline geldiğine dikkat çekti.

Yazıda, Türkiye'nin sahip olduğu kapasitenin bölgedeki hiçbir ülke tarafından yok sayılamayacağı ifade edildi.

"Nominal Gayrisafi Yurt İçi Hasılası'nın bu yıl 1,6 trilyon dolara ulaşması beklenirken bu seviye, Türkiye'yi Orta Doğu'daki en büyük ekonomi konumuna taşıyor.

2025 yılı itibarıyla toplam ticaret hacmi 635 milyar dolara ulaşan Türkiye'nin ihracatında en büyük payı yüzde 41,5 ile Avrupa Birliği ülkeleri alırken, Yakın ve Orta Doğu ülkeleri ise yüzde 17'lik bir paya sahip oldu."

NATO'nun en büyük ikinci ordusu ve savunma sanayisi hamlesi

Marinos, Türkiye'nin askeri kapasitesine de geniş yer ayırdı.

Türk Silahlı Kuvvetlerinin NATO içinde ABD'den sonraki en büyük ikinci orduya sahip olduğu belirtildi. Ayrıca Türk savunma sanayisinin son yıllardaki hamlesine dikkat çekildi.

Geçen yıl 10 milyar dolarlık ihracat rakamına ulaşan sektörün, son beş yıl içinde ihracatını üç katına çıkararak devasa bir büyüme katettiği aktarıldı.

Çevre ülkelerle geliştirilen çok yönlü diplomasi

Yazıda, Türkiye'nin komşuları ve bölge ülkeleriyle yürüttüğü diplomasi trafiği de detaylandırıldı. Suriye'de yeni yönetimin önemli bir müttefik olduğu ifade edildi. Katar ile geleneksel müttefiklik sürerken, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri ile sağlanan yakınlaşmaların ekonomiye doğrudan yatırımlar olarak yansıdığı vurgulandı.

Irak ve Erbil yönetimi ile yapılan anlaşmaların, bölge petrolünün taşınmasında kritik bir geçiş güzergahı oluşturduğu kaydedildi.

Dört asırdır değişmeyen 560 kilometrelik ortak sınıra sahip olunan İran ile ilişkilerin ise bölgesel rekabete rağmen belirli bir denge ve güven iklimi sağladığı belirtildi.

Kolombiya'dan Yunanistan'a güllerle uyuşturucu taşındı

Yunanistan'a doğrudan sevkiyat yaparak risk almaktan kaçınan şebeke, gümrük ve emniyet birimlerinin risk analiz sistemlerini atlatmak amacıyla gülleri önce Kanada'ya gönderdi.

Buradan yeni sevk evrakları düzenleyen zanlılar, sevkiyatın alıcısı olarak Attika bölgesindeki Artemida'da faaliyet gösteren ve olaydan kısa süre önce kiralanan hayali bir çiçekçi dükkanını gösterdi.

Toplam 80 koli gül sevkiyatında, her 40 güllük buketin 11'inin kokainle doldurulduğu tespit edildi.

Gerçekçi bir görünüme sahip olması için çiçeklerin üst kısmının gerçek, sap kısımlarının ise plastik ve uyuşturucu dolu olduğu, bu sayede gümrük kontrollerinden kolayca gizlendiği ortaya çıktı.

ABD Uyuşturucu ile Mücadele Dairesi'nin Atina ofisinden sağlanan istihbaratla harekete geçen kurumun operasyon birimi, özel harekat ve Organize Suçlarla Mücadele Müdürlüğü ekiplerinin katılımıyla eşzamanlı baskınlar düzenledi.

Sözde çiçekçi dükkanında ve Marathon'da kiralanan bir villada gerçekleştirilen operasyonlarda dokuz kişiden yedi kişi gözaltına alındı.

Şüphelilerin villada uyuşturucu depolama ve işleme faaliyetleri yürüttüğü belirlenirken, yakalanan şebeke liderlerinden birinin Arnavutluk makamları tarafından insan öldürme suçundan arandığı tespit edildi.

İki şüphelinin yakalanması için çalışmalar sürerken, operasyona kötülük çiçekleri adı verildi.

Gece uykusu sırasında maruz kalınan ışık kalp sağlığına zarar verebilir

Daha önceki araştırmalar, ışık altındaki gece uykusu ile koroner arter hastalığı, kalp krizi, kalp yetmezliği ve felç riskinin artması arasında bir bağlantı olduğunu göstermişti.

Ancak yeni çalışma, bu durumun kalbin yapısını ve işlevini nasıl etkilediğini inceleyen ilk araştırma olma özelliğini taşıyor.

Tulane Üniversitesi'nden baş araştırmacı Dr. Lu Qi, kalpteki bu yapısal değişikliklerin -yani yeniden yapılanmanın- çok fazla gece ışığıyla ilişkilendirilen artan kalp sorunları riskini açıklamaya yardımcı olabileceğini belirtti.

Araştırmacılar, başlangıçta kardiyovasküler hastalığı olmayan 11.071 katılımcının verilerini inceledi.

Katılımcılar bileklerinde ışık ve hareket sensörleri taşıdı ve birkaç yıl sonra kalp MR'ları çekildi.

Araştırmacılar, gece uykusu sırasında neredeyse hiç ışığa maruz kalmayan kişileri, çok loş bir oda seviyesi olan en az 3 güçlü ışığa maruz kalanlarla karşılaştırdı.

Pencereden sızan sokak lambası, radyo saat ışığı ve elektronik cihazlardaki LED ışıkların çalışmada olası kaynaklar arasında yer aldığı ifade edildi.

Demografik, yaşam tarzı, sağlık ve çevresel faktörler ayarlandıktan sonra, gece uykusunda 3 seviye üzerindeki her ışık maruziyetinin ölçülebilir kardiyovasküler hasarla ilişkili olduğu görüldü.

Örneğin, en yüksek ışık maruziyeti grubundaki katılımcıların, en karanlık odalarda uyuyanlara kıyasla sol ventriküllerinde ortalama yüzde 2,4 büyüme, kalp duvarında yüzde 1,5 kalınlaşma ve kalbin kasılma yeteneğinde yüzde 1,9 azalma tespit edildi.

Araştırma, en yüksek ışık grubundaki kişilerin, en düşük ışık grubuna göre yüzde 29 daha yüksek kalp yetmezliği, yüzde 24 daha yüksek kalp krizi, yüzde 33 daha yüksek felç ve yüzde 26 daha yüksek kardiyovasküler ölüm riskine sahip olduğunu ortaya koydu.

Uzmanlar, karartma perdeleri kullanmak, yatak odasında sıcak renkli aydınlatmalar tercih etmek ve ev aletlerindeki küçük LED ışıkları kapatmak gibi basit ve ucuz önlemler alınabileceğini vurguluyor.

Yapay zeka patlaması ve tarife belirsizliği bakır fiyatlarını rekor seviyelere taşıdı

New York'ta bakır vadeli işlemleri çarşamba günü pound başına 6,89 dolardan kapanarak rekor kırarken, Londra'da da benzer şekilde tüm zamanların en yüksek seviyeleri görüldü.

Elektronik, konut ve otomotiv sektörlerinde geniş uygulama alanına sahip olan bakır, bu yıl yüzde 15'ten fazla değer kazanarak altın, gümüş, bitcoin ve S&P 500 endeksini geride bıraktı.

Arz ve talep dengesizliği

Elektrikli araç üretiminden yapay zeka veri merkezlerine kadar geniş bir yelpazede bakıra olan talep artarken, küresel bakır madeni üretimi yılın ilk yarısında yüzde 1,1 oranında geriledi.

Dünyanın en büyük bakır üreticisi olan Şili'de olumsuz hava koşulları ve maden kalitesindeki düşüş nedeniyle üretim yılın ilk yarısında yüzde 6,6 oranında azaldı.

Uluslararası Bakır Çalışma Grubu verilerine göre işlenmiş bakırda küresel bir fazlalık bulunsa de maden üretimindeki düşüşler arzın daralacağı yönündeki endişeleri artırdı.

Tarife faktörü ve stokçuluk

Başkan Donald Trump'ın geçen yıl yarı işlenmiş bakır ürünlerine yüzde 50 tarife uygulaması ve işlenmiş bakır ürünlerine gelebilecek ek tarifeler piyasada tedirginlik yarattı.

Olası tarifelerden kaçınmak isteyen tüccarların ABD'ye büyük miktarlarda bakır sevkiyatı yapması, küresel çapta arzın azalmasına ve fiyatların tırmanmasına neden oldu.

Analistler, bakırdaki bu ani sıçramanın temel arz-talep dengesizliğinden ziyade büyük ölçüde tarife belirsizliğinden kaynaklandığını belirtiyor.

İşletmeler ve tüketiciler üzerindeki etkisi

Otomobillerden bilgisayarlara ve binalardaki kablolamaya kadar her alanda kullanılan bakırın rekor seviyelere çıkması işletmeler için maliyetlerin artması anlamına geliyor.

Tüketicilerin bu artışı ne kadar hissedeceği, şirketlerin maliyetleri fiyatlara ne ölçüde yansıtacağına bağlılık gösterirken, uzmanlar uzun vadede elektrifikasyon ve yapay zeka altyapılarının bakır piyasasını desteklemeye devam edeceğini öngörüyor.