Dünyadan Haberler

117 yaşındaki kadının DNA’sında gençlik sırrı keşfedildi

Zamanın durdurulamaz akışına rağmen, 110 yaşını deviren "süper asırlıklar" ölümü erteleme konusunda gizemli bir yeteneğe sahip görünüyor. Dünyanın en yaşlı insanı unvanını taşırken 2024 yılında hayatını kaybeden 117 yaşındaki Maria Branyas üzerinde yapılan kapsamlı genetik araştırmalar, bu uzun ömrün sırrına dair büyüleyici ipuçları sundu. Bilim insanları, Branyas’ın kronolojik yaşı asrı çoktan aşmış olsa da, hücrelerinin ve gen haritasının aslında çok daha genç bir insana aitmiş gibi davrandığını keşfetti.

İspanya’daki Josep Carreras Lösemi Araştırma Enstitüsü tarafından yürütülen çalışma, Branyas’ın kan, tükürük ve idrar örneklerini inceleyerek yaşlanma biyolojisine dair alışılmışın dışında sonuçlara ulaştı. Araştırma sonuçlarına göre bu asırlık çınarın bağışıklık sistemi, kalp sağlığı ve bağırsak florası, kendisinden onlarca yıl daha genç olan bireylerle aynı sağlıklı işaretleri taşıyordu. Özellikle damar sağlığının mükemmelliği ve vücudundaki iltihaplanma oranının aşırı düşük olması, onun hayata nasıl bu kadar güçlü tutunduğunu kanıtlar nitelikteydi. Uzun yaşamında Akdeniz tipi beslenme ve sosyal olarak aktif kalması önemli bir rol oynasa da, asıl farkı yaratanın bağışıklık sistemini ve beynini koruyan nadir genetik varyantlar olduğu anlaşıldı.

Araştırmanın en şaşırtıcı detaylarından biri ise "telomer" adı verilen ve yaşlandıkça kısalan kromozom uçlarıyla ilgiliydi. Normalde kısalması ölüm riskini artıran bu yapıların Branyas’ta neredeyse tükenmiş olduğu görüldü. Ancak uzmanlar, bu durumun sanılanın aksine bir avantaja dönüşmüş olabileceğini; hücrelerin hızlı yaşlanıp ölmesinin, kanserli hücrelerin vücutta çoğalmasını engellemiş olabileceğini düşünüyor. Bu benzersiz vaka, ileri yaşın mutlaka kötü bir sağlık durumuyla eş değer olmadığını kanıtlayarak, insan ömrünü uzatabilecek ve sağlıklı yaşlanmayı sağlayacak yeni stratejiler geliştirilmesi için bilim dünyasına ışık tutuyor.

Katil İsrail'in Gazze'de 2025'te hayati sektörlere verdiği doğrudan zarar 33 milyar doları aştı

Gazze'deki hükümetin Medya Ofisi, Gazze'deki duruma ilişkin 2025'e ait kapsamlı yıllık istatistik yayımladı.

İsrail'in Gazze'ye 2 yıl boyunca şiddetli saldırılar düzenleyerek uyguladığı soykırımın etkilerinin devam ettiği belirtilen açıklamada, "2025 yılında 15 hayati sektördeki ilk doğrudan kayıpların 33 milyar doların üzerinde olduğu tahmin ediliyor." ifadesi kullanıldı.

Tarım, hayvancılık ve balıkçılık sektörlerinin tamamen zarara uğradığı ve tarım arazilerinin yüzde 80'den fazlasına tekabül eden yaklaşık 178 bin dönüm arazinin zarar gördüğü aktarıldı.

Gazze'de sebze ekili alanın 93 bin dönümden 4 bin dönüme düştüğü vurgulanan açıklamada, İsrail saldırılarında tarım için kullanılan 1000 su kuyusu ile 500 büyükbaş, küçükbaş ve kümes hayvanı çiftliğinin yok olduğu kaydedildi.

Altyapı ve kamu hizmetlerindeki zarara ilişkin 700'den fazla su kuyusu, 3 bin 80 kilometre uzunluğunda elektrik hattı, 400 kilometre uzunluğunda su ve kanalizasyon şebekesinin İsrail'in saldırılarında tahrip edildiği belirtildi.

İsrail, 2025'te Gazze'ye 112 bin tondan fazla patlayıcıyla saldırdı

İsrail'in Gazze'de tahrip ettiği yolların uzunluğunun 2 bin kilometreye ulaştığı, 150 hükümet binası, 250 spor ve kültür tesisini yerle bir ettiği ve arkeolojik ve tarihi alanı hedef aldığı kaydedildi.

İsrail ordusunun Gazze Şeridi'ne 2025 yılı boyunca 112 bin tondan fazla patlayıcıyla saldırdığı ifade edilen açıklamada, İsrail'in Gazze'nin altyapısının yüzde 90'ını yok ettiğine ve Gazze'nin yüzde 55'ini askeri güç kullanarak zorla ele geçirdiğine dikkat çekildi.

İsrail, 2025'te Gazze'de 22 hastaneyi hizmet dışı bıraktı

Sağlık sektöründeki zarara dair ise İsrail'in Gazze'de 2025'te 22 hastaneyi hizmet dışı bıraktığı, 211 ambulans ve 23 sivil savunma aracını hedef aldığı ifade edildi.

İsrail'in Gazze'deki okulların yüzde 95'ine zarar verdiği, 30 eğitim kurumunu tamamen yıktığı, 39'unu da kısmen yıktığı, 1000'den fazla öğrenci, 88 öğretmen ve 45 akademisyeni öldürdüğü aktarıldı.

Gazze Şeridi'nde 34 camiyi tamamen yıkan İsrail'in, 100'ünü kısmen yıktığı, 3 kiliseyi de birden fazla kez hedef aldığı aktarıldı.

Gazze'deki 60 mezarlıktan 21'inin İsrail saldırılarında yerle bir edildiği vurgulandı.

İsrail, 2025'te Gazze'de 106 bin 400 konutu tamamen yıktı

İsrail'in 2025'te Gazze'de 106 bin 400 konutu tamamen yıktığı, 66 bin konuta zarar vererek ikamet edilemez hale getirdiği, 41 bin konuta da kısmen zarar verdiği bildirildi.

Yerinden edilenlerin sayısının yaklaşık 2 milyon olduğu Gazze'de İsrail'in evlerini yıkması nedeniyle 213 bin Filistinlinin yerinden edildiği kaydedildi.

Ayrıca, İsrail ordusunun Gazze'de yerinden edilen Filistinlilerin kaldığı 87 barınma merkezini de hedef aldığı belirtildi.

Malezya, 11 yıldır kayıp olan uçak için Hint Okyanusu'nda yeniden arama çalışmalarına başladı

Malezya Ulaştırma Bakanlığından yapılan açıklamada, "Armada 86 05" adlı arama gemisinin, Batı Avustralya'daki Fremantle Limanı'nda arama için hazırlandığı ve 2 otonom su altı aracıyla belirlenen arama bölgesine ulaştığı bildirildi.

Açıklamada, arama bölgesinin konumuna ve daha önceki arama çalışmasını yürüten Ocean Infinity şirketinin adına yer verilmese de denizcilik ve havacılık siteleri, hükümetin açıkladığı geminin Ocean Infinity'ye ait olduğunu aktardı.

Arama çalışmaları hava koşulları nedeniyle nisanda askıya alınmıştı

Malezya hükümeti, aralık ayının başında ABD merkezli denizaltı arama şirketinin yenilenen anlaşma kapsamında deniz tabanındaki hedeflenen bölgelerde arama yapmaya başlayacağını açıklamıştı.

Ocean Infinity, "MH370" için aramayı yeniden başlattığını doğrulamış ancak operasyonun "önemli ve hassas niteliğini" gerekçe göstererek daha fazla yorum yapmayı reddetmişti.

Bu yılın başlarında Ocean Infinity, Malezya'dan onay aldıktan sonra Hint Okyanusu'nun güneyinde 15 bin kilometrekarelik yeni bir alanda arama çalışmalarını yeniden başlatmış ancak çalışmalar, olumsuz hava koşulları nedeniyle nisanda askıya alınmıştı.

Kayıp "MH370"

"MH370" sefer sayılı Malezya Havayolları uçağı, 8 Mart 2014'te Malezya'nın Kuala Lumpur Uluslararası Havalimanı'ndan Çin'in başkenti Pekin'e gitmek için havalanmış, uçakla en son kalkıştan 38 dakika sonra iletişim kurulmuştu.

Planlanan rotadan batıya saparak rotasından çıktığı ordu radarlarına takılan uçağın, Hint Okyanusu'nun güneyine doğru uçtuğu bazı radar kayıtlarına yansımıştı.

Uçağın 227 yolcu ve 12 mürettebatla Güney Hint Okyanusu'nda düştüğü tahmin edilen noktalarda yapılan arama çalışması, "havacılık tarihinin en pahalı arama-kurtarma faaliyeti" olmuştu. Ancak bir kısmı "MH370"e ait olduğu düşünülen uçak parçaları dışında uçağa ait hiçbir iz bulunamamıştı.

Katil İsrail'in Gazze'ye saldırılarında can kaybı 71 bin 269'a yükseldi

Gazze'deki Sağlık Bakanlığı, yaptığı yazılı açıklamada, İsrail’in saldırılarında yaşanan can kayıpları ile enkazdan yeni çıkartılan cenazelere ilişkin son verileri paylaştı.

İsrail saldırılarıyla, son 48 saatte ikisi enkaz altından çıkarılan 3 Filistinlinin naaşı ile 10 yaralının hastanelere ulaştırıldığı bildirildi.

Ateşkesin yürürlüğe girmesinden bu yana düzenlenen saldırılarda ise 415 kişinin öldüğü, 1152 kişinin yaralandığı, enkaz altından 682 kişinin cesedinin çıkarıldığı kaydedildi.

İsrail'in Gazze Şeridi'ne Ekim 2023'te başladığı saldırılarda hayatını kaybedenlerin sayısının 71 bin 269, yaralıların sayısının ise 171 bin 232 olduğu belirtildi.

Gazze'de ateşkes ve esir takası anlaşması

ABD Başkanı Donald Trump, 9 Ekim'de Mısır'da devam eden müzakerelerde İsrail ile Hamas'ın Gazze'de ateşkes planının ilk aşamasını onayladığını duyurmuştu.

Müzakerelerin yapıldığı Mısır'da imzalanan anlaşma İsrail hükümetinin onayıyla 10 Ekim'de devreye girmişti.

İsrail ordusu, Gazze Şeridi'nde varılan ateşkese rağmen ara ara çeşitli iddialarla Filistinlilere yönelik saldırılarda bulunuyor.

ABD'nin California eyaletinde bir ayı, bir aydan fazla süredir evin altında yaşıyor

ABD basınındaki haberlere göre, Altadena'da bir ev sahibi, çöp kutularının devrildiğini ve evinin alt kısmında tuğlaların yerinden söküldüğünü görmesinin ardından evine güvenlik kamerası kurdu. 25 Kasım'da kameralara evin altında bir ayı yansıdı.

63 yaşındaki ev sahibi Ken Johnson, 250 kilogram ağırlığında olduğu tahmin edilen kara ayının bir aydan fazla süredir evinin altındaki boşlukta yaşadığını söyleyerek, ayının evin gaz hattına zarar vererek gazın kapatılmasına neden olduğunu belirtti.

Ayının bu kadar uzun süre evin altında yaşayacağını düşünmediğini dile getiren Johnson, "Orada ne kadar uzun kalırsa, o kadar rahat hissedecek ve bu durum sona ermeyecek gibi hissediyorum." dedi.

California Balık ve Vahşi Yaşam Departmanı (CDFW) Sözcüsü Cort Klopping, departman yetkililerinin, "Yellow 2120" olarak adlandırılan ayının evden çıkarılması için tuzak ve yemler hazırladığını belirterek, yetkililerin ayıyı uzaktan izlemek için ışıklar yerleştirdiğini kaydetti.

Ayıyı yakalamak için kurulan tuzak ve yemler ile 16 Aralık'ta başka bir ayı yakalanırken, yetkililerin kara ayıyı yakalama çabaları henüz başarılı olamadı.

Departman, yanlış ayının yakalanmasının ardından 2024'te Altadena yakınlarında yakalanmış ve Johnson'ın evinin yaklaşık 16 kilometre uzağında uygun bir alana bırakılmış "Yellow 2120"nin aynı tuzağa ikinci kez düşmeyeceğine karar vererek tuzağı kaldırdı.

Yetkililer, yakaladıkları diğer ayının ise etiketlendiğini ve yakındaki uygun bir yaşam alanına salındığını bildirdi.

Departman, başarısız girişimlere rağmen kurumun ayıyı evden uzaklaştırma konusunda kararlı olduğunu ve bu konuda ev sahibi ile iletişim halinde olunduğunu açıkladı.

CDFW'ye göre, eyaletteki kara ayı sayısının 49 bin ila 71 bin arasında olduğu tahmin ediliyor.

AB ormanları 2025'teki yangınlarda kayıtlardaki en büyük kaybı yaşadı

Küresel iklim değişikliği nedeniyle dünyanın birçok bölgesinde aşırı sıcaklıklar yaşanırken, bu dönemlerde çoğunlukla insan kaynaklı çıkan orman yangınları önemli miktarda tahribata yol açıyor.

AA muhabirinin Avrupa Orman Yangınları Bilgi Sistemi verilerinden derlediği bilgilere göre, AB ülkeleri aşırı sıcakların etkili olduğu 2025 yılı boyunca rekor sayıda orman yangınıyla mücadele etti.

Orman yangınlarının mevsimsel süresinin uzaması ve daha yıkıcı hale gelmesiyle 2025, AB ülkeleri açısından orman yangınları sayısında ve kaybedilen alan boyutunda kayıtlardaki en kötü yıl oldu.

AB ülkelerinde bu yıl çıkan yangınlarda kaybedilen alan büyüklüğü 1 milyon 33 bin 966 hektara ulaştı.

Yaklaşık 10 bin 340 kilometrekareye denk gelen bu alan, Kıbrıs adasının boyutunu aşarken, Lübnan'ın büyüklüğüne yakın bir yüzölçümüne karşılık geliyor.

Bir haftalık kayıp, önceki dönemlerdeki bir yıllık kayba bedel oldu

AB'de 2024'te toplam 8 bin 343 orman yangını yaşandı ve bu yangınlarda 383 bin 317 hektar alan kaybedildi. AB'de 2025'te yaşanan toplam orman kaybı, bu verilerin tutulduğu 2006'dan beri ölçülen en yüksek seviyeye ulaştı.

Özellikle 12 Ağustos haftasında İspanya ve Portekiz başta olmak üzere AB ülkelerinde yaşanan orman yangınlarında 334 bin 478 hektarlık alan yandı. Böylece sadece bir haftada görülen yangınlardaki orman kaybı önceki dönemlerdeki bir yıllık kayba denk geldi.

İspanya ve Portekiz'de kaybın boyutu çok yüksek

AB'de bu yıl orman yangınları nedeniyle en büyük kayıpların yaşandığı ülke İspanya oldu. İspanya'da 2025'te 393 bin 79 hektar alan orman yangınlarında kaybedildi.

Bu ülkeyi en yakın 278 bin 387 hektarla Portekiz izledi. Romanya'da 129 bin 443 hektar, İtalya'da 84 bin 348 hektar, Yunanistan'da 47 bin 819 hektar, Fransa'da 36 bin 895 hektar ve Bulgaristan'da 32 bin 752 hektar alan yıl içinde görülen yangınlar nedeniyle yok oldu.

Diğer ülkeler de dikkate alındığında AB'nin orman yangınları nedeniyle kaybettiği alan büyüklüğü 1 milyon 34 bin hektara ulaştı.

Brent petrolün varili 61,20 dolardan işlem görüyor

Dün 61,83 dolara kadar yükselen Brent petrolün varil fiyatı, günü 61,27 dolardan tamamladı. Brent petrolün varil fiyatı, bugün saat 09.55 itibarıyla kapanışa göre yüzde 0,1 azalarak 61,20 dolar oldu. Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varili 57,77 dolardan alıcı buldu.

Fiyatlardaki kısmi düşüşte, ABD dolarının diğer para birimleri karşısında değer kazanması etkili oldu. Güçlü doların, döviz kullananlar için petrolü daha pahalı hale getirerek talebi düşürmesi bekleniyor.

Ayrıca, OPEC+ grubunun önceki yıllarda fiyatları destekleyen üretim kısıntı miktarını kademeli olarak azaltacağını duyurması fiyatlarının düşüşünü destekledi. OPEC dışı üretimdeki güçlü seyir ve küresel talep artışının beklenenden zayıf kalması da değer kaybını hızlandırdı. Piyasalar, 4 Ocak'ta çevrim içi gerçekleştirilecek OPEC+ toplantısına odaklanmış durumda. Üretici ülkelerin toplantıda piyasa koşullarını değerlendirmesi ve 2026'nın ilk dönemine ilişkin üretim politikasını ele alması bekleniyor.

Yıl içinde jeopolitik cephede yaşanan gelişmeler zaman zaman petrol fiyatlarında yukarı yönlü hareketlere neden olsa da bu etkiler sınırlı kaldı. Ukrayna'daki Rus enerji altyapısına yönelik saldırılar, piyasalarda arz kesintisi ihtimalini gündeme getirirken, özellikle boru hatları ile rafineri tesislerinin hedef alınması tedarik zincirinin sekteye uğrayabileceği endişelerini artırdı.

Orta Doğu'da İsrail-Hamas çatışması ve ABD ile İran arasında tansiyonun yükselmesi, bölgedeki üretim ve sevkiyat hatlarına ilişkin risk algısını güçlendirdi. Hürmüz Boğazı ve çevresindeki enerji nakil hatlarının güvenliğine dair soru işaretleri, kısa süreli fiyat artışlarına yol açsa da piyasadaki genel baskıyı değiştirmeye yetmedi.

Ayrıca Washington ve Caracas arasındaki diplomatik gerilim, Venezuela'nın petrol ihracatının sürdürülebilirliğine yönelik belirsizlik yaratırken, yaptırımların yeniden gündeme gelebileceği ihtimali piyasalarda takip edildi. Buna rağmen, petrolde arz fazlası beklentisi ve yüksek stok seviyeleri bu destekleyici etkileri gölgede bıraktı.

Uzmanlar, tüm bu risklere rağmen küresel arzın yüksek seyretmesinin, üretimin güçlü kalmasının ve stokların artmasının fiyatlar üzerinde aşağı yönlü baskının sürmesine neden olduğunu belirtiyor.

Brent petrolde teknik olarak 63,82 dolar direnç, 58,85 dolar destek seviyesi olarak izleniyor.

Filistin: 10 ülkenin Gazze'ye insani yardım kısıtlamalarının kaldırılması çağrısından memnunuz

Filistin Devlet Başkan Yardımcısı Hüseyin eş-Şeyh, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından, "Ortak açıklamayı ve Gazze Şeridi'nde ciddi şekilde kötüleşen insani duruma yönelik acil eylem çağrısını memnuniyetle karşılıyoruz." ifadesini kullandı.

Şeyh, söz konusu ülkelerin başta Birleşmiş Milletler olmak üzere uluslararası kuruluşların sürdürülebilir ve düzenli bir şekilde faaliyet göstererek yardım sağlamasına izin verilmesi gerektiğini vurgulamalarını da memnuniyetle karşıladığını belirtti.

İsrail Meclisi 29 Aralık'ta, UNRWA ofislerinin elektrik ve suyunun kesilmesini öngören bir yasa tasarısını onaylamıştı.

Filistin Dışişleri Bakanlığı, İsrail Meclisi'nin bu adımını UNRWA kurumlarına karşı "soykırımın meşrulaştırılması" olarak değerlendirmişti.

İngiltere, Kanada, Danimarka, Finlandiya, Fransa, İzlanda, Japonya, Norveç, İsveç ve İsviçre dışişleri bakanları, yaptıkları ortak açıklamada, Gazze'deki insani durumun yeniden felaket boyutlara ulaşmasından ciddi endişe duyduklarını belirterek, İsrail hükümetine insani yardım erişim kısıtlamalarını kaldırması çağrısında bulunmuştu.

İsviçre: Gazze'deki insani durum felaket boyutunda

İsviçre Dışişleri Bakanlığı, ABD merkezli X sosyal medya platformundaki hesabından paylaşımda bulundu.

Paylaşımda, "Gazze'deki insani durum felaket boyutunda, kış şartları bunu daha da kötüleştiriyor." ifadeleri kullanıldı.

Dışişleri Bakanı Ignazio Cassis'in, İngiltere tarafından başlatılan ortak dışişleri bakanları bildirisini desteklediği kaydedilen paylaşımda, bu bildiride, İsrail yetkililerine Gazze'ye engelsiz insani yardıma erişimi sağlama, uluslararası sivil toplum kuruluşlarının ve BM'nin faaliyet göstermesine olanak tanıma, çift kullanımlı eşyalara yönelik aşırı kısıtlamaları kaldırma ve insani yardımı geniş ölçekte ulaştırmak için geçiş noktalarını açma çağrılarının yer aldığı aktarıldı.

İngiltere, Kanada, Danimarka, Finlandiya, Fransa, İzlanda, Japonya, Norveç, İsveç ve İsviçre dışişleri bakanları, Gazze'ye insani yardım konusunda ortak açıklama yapmıştı.

Açıklamada, Gazze'deki insani durumun yeniden felaket boyutlara ulaşmasından ciddi endişe duyduklarını belirterek, İsrail hükümetine insani yardım erişim kısıtlamalarını kaldırması çağrısında bulunulmuştu.

Filistin Dışişleri Bakanlığı: İsrail Meclisi, UNRWA’ya yönelik soykırımı yasallaştırıyor

Bakanlıktan yapılan yazılı açıklamada, “İsrail Meclisi, UNRWA kurumlarına karşı soykırımı yasallaştırıyor.” ifadesi kullanıldı.

Açıklamada, söz konusu yasanın, işgalci makamların UNRWA tarafından kullanılan arazilere el koymasına, Ajansa ait bina ve yerleşkeler dahil olmak üzere mülkleri kontrol altına almasına olanak tanıdığı kaydedildi.

Bu yasanın başta “işgalci gücü” sivil halka temel hizmetleri sağlamakla yükümlü kılan ve toplu cezalandırmayı yasaklayan Dördüncü Cenevre Sözleşmesi olmak üzere Birleşmiş Milletler (BM) ve uluslararası insani hukukun açık ve ağır bir ihlali olduğu vurgulandı.

Açıklamada, yasanın onaylanması “Filistinli mültecilerin devredilemez haklarına karşı tehlikeli bir tırmanış” olarak nitelendirildi.

Bu durumun aynı zamanda BM’yi, UNRWA’nın yasal yetkisini ve Filistinli mültecilere yönelik sorumluluklarını koruma kapasitesi açısından varoluşsal bir sınamayla karşı karşıya bıraktığı ifade edildi.

Gazze Şeridi ve işgal altındaki Filistin topraklarında yaşanan eşi benzeri görülmemiş insani felakete dikkat çekilen açıklamada, UNRWA’nın hedef alınmasının, milyonlarca Filistinli mülteci için hayati öneme sahip bir BM kuruluşunun yetkisini sistematik biçimde baltalamaya yönelik bir girişim olduğu belirtildi.

Açıklamada, BM başta olmak üzere uluslararası topluma, hukuki ve siyasi sorumluluklarını üstlenerek söz konusu yasanın uygulanmasını durdurmak için derhal harekete geçme çağrısı yapıldı.

İsrail ordu radyosu, dün İsrail Meclisinin, UNRWA ofislerine elektrik ve suyun kesilmesini öngören yasa tasarısını ikinci ve üçüncü oylamayla kabul ettiğini duyurmuştu.

İsrail yasalarına göre, bir tasarının yasalaşabilmesi için Mecliste üç ayrı oylamadan geçmesi gerekiyor.

Öte yandan İsrail Meclisi, Ekim 2024’te bazı UNRWA çalışanlarının Ekim 2023 olaylarına karıştığı iddiasıyla Ajansın İsrail’deki faaliyetlerini yasaklayan düzenlemeyi kesinleştirmişti.

İsrail, UNRWA çalışanlarının, Hamas’ın 7 Ekim 2023’te Gazze Şeridi çevresindeki İsrail yerleşimleri ve askeri noktalara yönelik başlattığı “Aksa Tufanı Operasyonu”na katıldığını öne sürerken, UNRWA bu iddiaları reddediyor. BM ise Ajansın tarafsızlık taahhüdünü teyit ettiğini açıklamıştı.

Gazze'ye insani yardım kısıtlamalarını kaldırması için 10 ülke İsrail'e çağrıda bulundu

İngiltere, Kanada, Danimarka, Finlandiya, Fransa, İzlanda, Japonya, Norveç, İsveç ve İsviçre dışişleri bakanları, Gazze’ye insani yardım konusunda ortak açıklama yaptı.

Açıklamada, "Gazze'deki insani durumun yeniden kötüleşmesinden ve felaket boyutlarına ulaşmasından ciddi endişe duyuyoruz." ifadesine yer verildi.

Kış yaklaşırken, Gazze'deki sivillerin şiddetli yağışlar ve düşen sıcaklıklar nedeniyle korkunç koşullarla karşı karşıya kaldığı vurgulanan açıklamada, 1,3 milyon kişinin hala acil barınma desteğine ihtiyaç duyduğunun altı çizildi.

Sağlık tesislerinin yarısından fazlasının sadece kısmen işlevsel olup, temel tıbbi ekipman ve malzeme sıkıntısı çektiği belirtilen açıklamada, sanitasyon altyapısının tamamen çökmesinin 740 bin kişiyi zehirli sel sularına maruz bıraktığı bildirildi.

"Gazze Şeridi'ndeki nüfusun çoğunluğu ciddi düzeyde gıda güvensizliği ile karşı karşıya"

Açıklamada, Birleşmiş Milletlere (BM) bağlı kuruluşların hazırladığı Entegre Gıda Güvenliği Aşama Sınıflandırması'nın (IPC), ağustosta yayımladığı kıtlık raporlarından bu yana bazı iyileşmeler olsa da durumun hala umutsuz olduğunu gösteren son raporunu 19 Aralık’ta yayımladığı hatırlatıldı.

Açıklamada, "Gazze Şeridi'ndeki nüfusun çoğunluğu (1,6 milyon kişi) ciddi düzeyde gıda güvensizliği ile karşı karşıya. Ateşkesin ardından Gazze'ye giden yardım miktarı artmış olsa da insani yardım erişimine yönelik süregelen engeller nedeniyle yardımlar ciddi şekilde kısıtlanmaya devam ediyor." ifadeleri yer aldı.

Gazze'deki sivillerin içinde bulunduğu zor duruma da odaklanmaya devam edileceğine işaret edilen açıklamada, bu nedenle İsrail hükümetinden bazı acil ve gerekli adımları atmasını talep edildi.

Açıklamada, ilk olarak, İsrail’in uluslararası sivil toplum kuruluşlarının (STK) Gazze'de sürdürülebilir ve öngörülebilir şekilde faaliyet gösterebilmesini sağlaması gerektiği vurgulanarak, yıl sonu yaklaşırken birçok köklü uluslararası STK ortağının, İsrail’in kısıtlayıcı yeni şartları nedeniyle “kayıtlarının silinme riskiyle karşı karşıya olduğuna” dikkat çekildi.

Kayıtların silinmesinin, uluslararası STK'lerin Gazze ve Batı Şeria'daki faaliyetlerinin 60 gün içinde zorla kapatılmasına neden olabileceği vurgulanan açıklamada, bu durumun, sağlık hizmetleri dahil temel hizmetlere erişimi ciddi şekilde etkileyeceği uyarısında bulunuldu.

Açıklamada, şunlar kaydedildi:

"Uluslararası STK'lerin faaliyetleri durdurulursa, Gazze'deki sağlık tesislerinin 3'te 1'i kapanacak. Uluslararası STK'ler insani yardım çalışmalarının ayrılmaz parçasıdır ve BM ve Filistinli kuruluşlarla işbirliği içinde her yıl Filistin genelinde yaklaşık 1 milyar dolarlık yardım sağlarlar. Bu kuruluşların faaliyetlerini engellemeye yönelik her türlü girişim kabul edilemez. Onlar olmadan, acil ihtiyaçların tamamını gerekli ölçekte karşılamak imkansız olacak."

İsrail'in ikinci olarak, BM ve ortaklarının hayati önem taşıyan çalışmalarını sürdürebilmelerini sağlama yükümlülüğü olduğu belirtilen açıklamada, bunun, Gazze'nin tamamında yardımların tarafsız, bağımsız ve adil şekilde ulaştırılmasını sağlamak için çok önemli olduğu bildirildi. Açıklamada buna, milyonlarca Filistinli mülteciye sağlık ve eğitim gibi temel hizmetler sunan Birleşmiş Milletler Yakın Doğu'daki Filistinli Mültecilere Yardım ve Bayındırlık Ajansının (UNRWA) da dahil olduğunun altı çizildi.

"Sınır geçişleri açılmalı ve Gazze'ye insani yardım akışı artırılmalı"

Açıklamada, üçüncü olarak, İsrail'in çift kullanımlı olduğu düşünülen ithalat üzerindeki makul olmayan kısıtlamaları kaldırması çağrısında bulunularak, buna acil olarak ihtiyaç duyulan tıbbi ve barınma ekipmanlarının da dahil olduğu kaydedildi. Kısıtlamaların, her sektörde temel tedarikleri engellediği, kritik altyapının rehabilitasyonunu ve onarımını önlediği belirtilen açıklamada, şu ifadelere yer verildi:

"Son olarak, sınır geçişleri açılmalı ve Gazze'ye insani yardım akışı artırılmalıdır. Allenby (işgal altındaki Batı Şeria ile Ürdün arasında bulunan Kral Hüseyin Köprüsü) Sınır Kapısı geçişinin kısmen açılmasını memnuniyetle karşılıyoruz, ancak Gazze'ye mal taşınması için diğer koridorlar kapalı kalmaya devam ediyor veya insani yardım için ciddi kısıtlamalar getiriliyor. Buna, Gazze Çatışmasını Sonlandıracak Kapsamlı Plan’da açıkça belirtilen Refah da dahildir. Bürokratik gümrük işlemleri ve kapsamlı kontroller gecikmelere neden olurken, ticari kargolar daha serbest şekilde giriş yapabilmektedir. Günde 250 BM kamyonu dahil haftada 4 bin 200 kamyon hedefi, bir tavan değil, bir taban olmalıdır. Hayati öneme sahip malzemelerin ihtiyaç duyulan büyük ölçekte giriş yapacağından emin olabilmemiz için bu sınırlar kaldırılmalıdır."

Bu kısıtlamaların, uluslararası insani hukuk uyarınca ihtiyaç duyulan ölçekte yardımın ulaştırılmasını veya iyileştirme ve yeniden inşa çabalarını desteklemek için onarımların yapılmasını sınırladığının altı çizilen açıklamada, "Şimdi İsrail hükümetine insani yardım erişim kısıtlamalarını kaldırması ve Gazze Çatışmasını Sonlandıracak Kapsamlı Plan'ı uygulamaya koyması ve yerine getirmesi çağrısında bulunuyoruz. Bu, etkili insani yardım müdahalesi, başarılı bir iyileşme ve yeniden yapılanma ile kalıcı barış ve istikrar için gereklidir." değerlendirmesinde bulunuldu.

BAE, Suudi Arabistan’la gerilimin ardından Yemen’deki ekiplerini feshetti

BAE Savunma Bakanlığından yapılan yazılı açıklamada, Yemen’deki terörle mücadele ekiplerinden geriye kalan unsurların güvenliğini sağlamak amacıyla görevlerinin ilgili ortaklarla koordinasyon içinde sona erdirildiği belirtildi.

Açıklamada, BAE’nin 2015 yılından bu yana Yemen’de “meşru yönetimi” desteklemek, “uluslararası terörle mücadele çabalarına katkı sunmak” ve ülkenin güvenlik ile istikrarını sağlamak amacıyla Arap Koalisyonu bünyesinde yer aldığı hatırlatıldı.

Bu süreçte BAE Silahlı Kuvvetleri mensuplarının ortaya koyduğu çabalara dikkat çekilen açıklamada, 2019 yılında Yemen’deki askeri varlığın, verilen resmi görevlerin tamamlanmasının ardından sona erdirildiği ifade edildi.

Buna rağmen, “terörle mücadele kapsamında ve uluslararası ortaklarla koordinasyon içinde sınırlı sayıda uzman ekibin ülkede bulundurulduğu” aktarılan açıklamada, söz konusu ekiplerin görevlerinin de artık tamamlandığı bildirildi.

Savunma Bakanlığı, kararın mevcut aşamanın gerekliliklerine yönelik kapsamlı bir değerlendirme sonucunda verildiğini ve BAE’nin bölgenin güvenliği ile istikrarını destekleme yönündeki taahhütleriyle uyumlu olduğunu savundu.

Yemen'de BAE destekli ayrılıkçı Güney Geçiş Konseyi'ne (GGK) bağlı güçler, 3 Aralık'ta Suudi Arabistan ve Umman sınırlarına uzanan doğu vilayetlerini askeri hamlelerle ele geçirmişti.

Yemen hükümeti, Arap Koalisyonu bünyesinde ülkede askeri güç bulunduran BAE ile ortak savunma anlaşmasını iptal ettiğini duyurdu.

Suudi Arabistan öncülüğündeki Arap Koalisyonu Sözcüsü Türki el-Maliki de Hadramevt’te, GGK’nin kontrolünde bulunan Mukalla Limanı’nda bazı silah ve savaş araçlarının hedef alındığı “sınırlı bir askeri operasyon” gerçekleştirildiğini açıkladı.

Maliki, savaş araçları taşıyan iki geminin Arap Koalisyonu Komutanlığı’nın onayı alınmadan BAE’deki Fucayra Limanı’ndan Mukalla Limanı’na geldiğine dikkati çekti.

Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı ise BAE’ye, Yemen’in talebi doğrultusunda Yemen topraklarında bulunan askerlerini 24 saat içinde çekme ve ülkedeki hiçbir tarafa askeri ya da mali destek vermeme çağrısı yaptı.

Riyad yönetimi, “BAE’nin, Hadramevt ve Mehra vilayetlerinde, Suudi Arabistan’ın güney sınırlarına yakın bölgelerde askeri operasyonlar için GGK’yi sevk ettiğine” işaret ederek söz konusu eylemleri “ülkenin ulusal güvenliğine tehdit” olarak değerlendirdi.

Ne olmuştu?

Yemen Başkanlık Konseyi Başkanı Reşad el-Alimi de bugün yaptığı açıklamada BAE ile yapılan ortak savunma anlaşmasının feshedildiğini duyurmuştu.

Ülkedeki tüm BAE güçleri ve personelinin 24 saat içinde Yemen topraklarından çekilmesini isteyen Alimi, meşru yönetime bağlı Vatan Kalkanı Kuvvetleri'ne Hadramevt ve Mehra vilayetlerindeki tüm askeri kamplara girerek kontrolü ele almaları talimatını vermişti.

İşgalci İsrail, Lübnan'ın güneyine topçu atışlarıyla saldırılar düzenledi

Tel Aviv yönetimi, 27 Kasım 2024'te yapılan ateşkes anlaşmasına rağmen Lübnan'a saldırılarını sürdürüyor.

Lübnan resmi ajansı NNA'nın haberine göre, İsrail, Nebatiye'ye bağlı Yarun beldesinin çevresini aralıklarla topçu atışlarıyla hedef aldı.

İsrail ordusu ayrıca gün içinde Ayta eş-Şab ile Ramiş beldeleri arasına da topçu saldırısı düzenledi.

Lübnan makamlarından saldırılara ve can kaybı olup olmadığına ilişkin henüz açıklama yapılmadı.

Ateşkese rağmen İsrail'in saldırıları ve işgali sürüyor

İsrail, Ekim 2023'te Lübnan'a yönelik saldırı başlatmış, Eylül 2024'te bu saldırı geniş çaplı savaşa dönüşmüştü. Savaşta 4 binden fazla kişi hayatını kaybetmiş, yaklaşık 17 bin kişi yaralanmıştı.

Lübnan ile İsrail arasında 27 Kasım 2024'te sağlanan ateşkes anlaşmasına rağmen İsrail'in ateşkesi binlerce kez ihlal ettiği bildirilmişti.

İsrail, Lübnan'da 8 Ekim 2023'ten sonra ele geçirdiği 5 tepeyi hâla işgal altında tutarken, onlarca yıldır elinde bulundurduğu bazı bölgelerdeki varlığını da sürdürüyor.

Sağlık Bakanlığı, ateşkesi ihlal eden İsrail'in 27 Kasım 2024-20 Kasım 2025 tarihleri arasında Lübnan'a düzenlediği saldırılarda 331 kişinin hayatını kaybettiğini, 945 kişinin yaralandığını açıklamıştı.