ABD ile İsrail'in İran'a yönelik saldırılarına dünyadan ilk tepkiler
Malezya Başbakanı Enver İbrahim, ABD merkezli sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı açıklamada, saldırıları eleştirerek, "İsrail'in İran'a yönelik saldırıları ve buna eşlik eden Amerikan askeri harekatı, Orta Doğu'yu felaketin eşiğine getiriyor." ifadesini kullandı.
İsrail'in saldırılarının devam eden müzakereleri sabote etmek ve diğer ülkeleri "kontrol altına alınması imkansız bir çatışmanın içine sürüklemek için yapılan alçakça bir girişim" olduğunu vurgulayan Enver, ABD ve İran'ı gerilimi daha da tırmandırmak yerine diplomatik bir çıkış yolu aramaya, uluslararası toplumu ise acilen ve çifte standart uygulamadan harekete geçmeye çağırdı.
Enver, İran ve bölgenin diğer yerlerinde bulunan Malezyalıların güvenliği konusunda endişeli olduğunu belirterek, bu konuyla ilgili bölgesel ortaklarla bir sonraki adımlar konusunda irtibat halinde olacağını kaydetti.
Avustralya
Avustralya Başbakanı Anthony Albanese, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından yaptığı açıklamada, bölgedeki gelişmeleri yakından takip ettiklerini, Avustralya vatandaşlarına İran'a seyahat etmemeleri ve halihazırda orada bulunan vatandaşların ülkeden ayrılmaları çağrısında bulundu.
Albanese, güvenlik endişeleri nedeniyle İsrail ve Lübnan için seyahat uyarısını en yüksek seviyeye çıkarttıklarını da açıkladı.
Endonezya
Endonezya Dışişleri Bakanlığının X hesabından yapılan açıklamada, ABD ile İran arasındaki müzakerelerin başarısızlıkla sonuçlanmasından ve bunun Orta Doğu'da askeri gerilimi artırmasından duyulan üzüntü vurgulandı.
Taraflara itidal ve diplomasi çağrısında bulunulan açıklamada, Endonezya Cumhurbaşkanı Prabowo Subianto'nun iki tarafın da kabul etmesi durumunda arabuluculuk yapmaya ve gerekirse Tahran'a gitmeye hazır olduğu bildirildi.
KKTC
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, saldırılara ilişkin, "Bölgenin, dünyanın ve uygarlığın, bir an önce kuralların ve uluslararası hukukun hakim olduğu, istikrarın ve kalıcı barışın diplomasi yoluyla ve hukuk zemininde tesis edildiği bir düzene gereksinimi var." görüşlerini aktardı.
Erhürman, ABD ve İsrail'in İran'a yönelik operasyonlarının farklı etkiler yaratma potansiyeli taşıdığına, kalıcı barış ve istikrar açısından riskleri daha da artırdığına dikkati çekerek, şunları kaydetti:
"Barışçıl bir halk olan Kıbrıs Türk halkı adına dileğim ve çağrım, çocuklar ve insanlar ölmeden sorunlara bir an önce diplomasi yoluyla hukuk zemininde çözümler üretilmesi yolunun seçilmesidir."
Japonya
Jiji Press'in haberine göre Japonya Başbakanı Takaiçi Sanae, ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılar başlatmasının ardından Japon hükümetinin her türlü riske karşı hazırlık yapacağını ve mümkün olan tüm önlemleri alacağını söyledi.
İlgili devlet kurumlarına bilgi toplamak ve Japon vatandaşlarını korumak için "ellerinden gelenin en iyisini yapmaları" talimatını verdiğini aktaran Takaiçi, hükümetin başbakanlık kriz yönetim merkezinde "İran durumuyla" ilgili bir bilgi irtibat bürosu kurduğunu duyurdu.
İspanya
İspanya Başbakanı Pedro Sanchez, İran'a saldırı başlatan ABD ve İsrail'in tek taraflı askeri harekatına karşı olduklarını bildirdi.
Sanchez, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından yaptığı yazılı açıklamada, "ABD ve İsrail'in tek taraflı askeri harekatını reddediyoruz. Bu harekat, gerilimi tırmandırıyor ve daha belirsiz ve düşmanca bir uluslararası düzene katkıda bulunuyor. İran rejiminin ve Devrim Muhafızlarının eylemlerini de reddediyoruz. Orta Doğu'da uzun süreli ve yıkıcı bir savaşa daha tahammül edemeyiz." ifadelerini kullandı.
Dışişleri Bakanı Jose Manuel Albares de X'teki açıklamasında, "ABD ve İsrail'in İran'ı bombalamasının ardından yaşanan ciddi durumu yakından takip ediyorum. Uluslararası hukuka saygı gösterilmesini talep ediyoruz. Şiddet yalnızca kaos getirir. Barış ve istikrara giden yol, gerilimin azaltılması ve diyalogdur. Bölgedeki İspanyol büyükelçilikleri İspanyollar için tamamen faaliyettedir." değerlendirmesini yaptı.
İspanya'daki azınlık koalisyon hükümetinin küçük ortağı Sumar ittifakından bazı bakanlar da saldırıyı kınadı.
Kültür Bakanı Ernest Urtasun, Katalonya radyosuna verdiği demeçte, "Bu yasa dışı ve tek taraflı bir saldırı. Bunu kınıyorum ve AB'nin de aynı şeyi yapmasını umuyorum. Çünkü bu saldırı, sonunu öngöremediğimiz bir askeri tırmanmaya yol açacaktır." şeklinde konuştu.
ABD'de mevcut yönetimin politikasını "barbarlık" olarak tanımlayan Urtasun, "İran'a bugün başlatılan saldırıyı, daha fazla baskıya ve uluslararası hukukun ortadan kaldırılmasına yol açacak yasa dışı bir saldırı olarak görüyoruz. Alternatif, insan haklarını ilerleten ve nükleer silahları ortadan kaldıran bir diyalog çerçevesidir." dedi.
Sağlık Bakanı Monica Garcia da gazetecilere, saldırıyı kınadığını, bunun "emperyalist bir girişim" olduğunu söyleyerek, "İspanya hükümeti, (ABD Başkanı Donald) Trump yönetimiyle, İsrail'le ve dünyanın dört bir yanındaki diktatörlükler ve teokrasilerle yüzleşmekten hiçbir zaman çekinmedi." diye konuştu.
ABD ve İsrail'in İran'a saldırıları
İran ile ABD arasındaki müzakere süreci devam ederken, İsrail ve ABD sabah saatlerinde İran'a ortak saldırılar başlattı.
İsrail Savunma Bakanlığı, İran’a “önleyici saldırı” başlattığını duyurdu. ABD Başkanı Donald Trump da İran'a yönelik "büyük bir operasyon" başlattıklarını açıkladı.
Saldırılar kapsamında başkent Tahran, İsfahan, Kerec, Kum, Tebriz, Şiraz, Buşehr, Kirmanşah ve İlam kentleri hedef alındı.
İsrail ve İran, hava sahasını kapatırken İsrail genelinde olağanüstü hal ilan edildi, sirenler çaldı. İran'ın karşı saldırıları öncesinde İsrail halkını sığınaklara yönlendiren uyarılar yapıldı.
İran ordusu, ABD ile İsrail'in saldırılarına karşılık İsrail'e onlarca balistik füze ve insansız hava araçlarıyla karşı saldırılar başlattığını duyurdu.
İran, füze saldırılarıyla Bahreyn, Birleşik Arap Emirlikleri, Kuveyt, Katar ve Ürdün gibi ülkelerde eş zamanlı ABD üslerini hedef alırken, Bahreyn'deki ABD donanma üssü vuruldu.
