Dünyadan Haberler

BM’den Hürmüz uyarısı: 30 milyon kişi yoksulluğa sürüklenecek

Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) Başkanı Alexander De Croo, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarının küresel çapta ağır insani sonuçlar doğuracağını vurguladı. Hürmüz Boğazı'ndaki ticaret akışının durmasıyla birlikte gübre ve yakıt tedarik zincirlerinin kopması, dünya genelinde tarımsal üretimi doğrudan baltalıyor. De Croo, savaş bugün dursa dahi yaşanan bu tahribatın 30 milyondan fazla insanı yoksulluk sınırının altına iteceğini belirtti.

Küresel gübre arzının üçte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı'ndaki kriz, gıda güvensizliğini de kritik bir seviyeye taşıyor. BM Gıda ve Tarım Örgütü (FAO), yaşanan aksamaların dünya genelinde bir gıda felaketine yol açabileceği uyarısında bulunurken, özellikle Hindistan, Bangladeş, Sri Lanka, Somali, Sudan, Tanzanya, Kenya ve Mısır gibi ülkelerin bu süreçten en çok etkilenecek coğrafyalar arasında olduğu ifade edildi. Uzmanlar, gıda güvensizliğinin önümüzdeki aylarda zirve yapacağını öngörüyor.

Çatışmaların ekonomik maliyeti ise şimdiden küresel gayri safi yurtiçi hasılanın yüzde 0,5 ile 0,8 arasında erimesine neden oldu. De Croo, onlarca yılda inşa edilen yapıların sadece sekiz haftalık bir savaşla yok edildiğini dile getirerek durumun vahametini gözler önüne serdi. Savaşın yarattığı yıkım sadece ekonomik değil, insani yardımları da çıkmaza sokuyor. Kritik yardım rotalarının tıkanması ve finansal desteklerin azalması nedeniyle en zor durumdaki topluluklara ulaşmak imkansız hale gelirken, yardım bekleyen milyonların daha büyük bir savunmasızlığa itildiği uyarısı yapıldı.

İşgalci İsrail, Batı Şeria'da Filistinlilere ait yapıları yıkıyor

Filistin haber ajansı WAFA'da yer alan habere göre, İsrail askerleri, Beytüllahim’in batısındaki El-Hadır beldesinde Filistinli vatandaşa ait bir yapıyı, kentin doğusunda yer alan el-Velece köyünde ise zirai amaçlarla kullanılan bir yapıyı ruhsatsız olduğu iddiasıyla yıktı.

İsrail, ruhsatsız olduğu iddiasıyla Filistinlilerin evlerini yıkıyor

İsrail ordusu, sık sık işgal altındaki Batı Şeria ile Doğu Kudüs'te ruhsatsız olduğu iddiasıyla Filistinlilere ait yapıları yıkıyor.

İsrail makamları, işgal altındaki Batı Şeria'nın "C" bölgesinde Filistinlilerin inşaat ve tarım yapmasını engellerken, Filistinliler için ruhsat alımını ise zorlaştırarak, neredeyse imkansız hale getiriyor.

Filistin yönetimi ile İsrail arasında 1995'te imzalanan İkinci Oslo Anlaşması çerçevesinde Batı Şeria; A, B ve C bölgelerine ayrılmıştı.

İşgal altındaki Batı Şeria'nın yüzde 18'ini kapsayan A bölgesinin yönetimi, idari ve güvenlik olarak Filistin'e, yüzde 21'lik B bölgesinin idari yönetimi Filistin'e, güvenliği İsrail'e devredilirken, yüzde 61'ini kapsayan C bölgesinin idare ve güvenliği İsrail'e bırakılmıştı.

İsrail'in Gazze Şeridi'ne saldırı başlattığı 7 Ekim 2023'ten bu yana işgal altındaki Batı Şeria ve Doğu Kudüs'te de Filistinlilere yönelik gözaltı, baskın ve saldırılarda artış yaşanıyor.

İran Yargı Erki Başkanı: Amerikalılar Hürmüz Boğazı’na yaklaşmaya cesaret edemiyor

Ejei, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, Trump'ın Hürmüz Boğazı'na mayın döşeyen her türlü teknenin vurulması talimatını vermesinin ardından konuyla ilgili değerlendirmelerde bulundu.

İran ordusunun Hürmüz Boğazı'ndaki varlığından övgüyle söz eden Ejei, dün bu stratejik su yolunda ihlal yapan 3 gemiye "yasal işlem" uygulandığını belirtti.

ABD'ye ait Peterson ve Murphy destroyerlerinin 12 Nisan'da Hürmüz Boğazı'ndan gizlice geçme girişiminin Devrim Muhafızları tarafından engellendiğini hatırlatan Ejei, "Amerikalılar Hürmüz Boğazı’na yaklaşmaya cesaret edemiyor. Murphy ve Peterson adlı sözde çok gelişmiş iki muhriplerinin başına neler geldiğini gördüler." ifadelerini kullandı.

İranlı yetkili, Basra Körfezi'nde yer alan Faror Adası'ndaki deniz mağaralarında, İran Devrim Muhafızları Ordusu'na ait sürü taktiği kullanan hızlı botlar ve insansız deniz araçlarının ABD gemilerini "sabırsızlıkla beklediğini" ve yoğun savunma baskısıyla "onları etkisiz hale getirmeye hazırlandıkları" tehdidinde bulundu.

ABD Başkanı Donald Trump, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımında, donanmaya, Hürmüz Boğazı'na mayın döşeyen her türlü teknenin vurulması talimatını verdiğini duyurmuştu.

Trump, "ABD donanmasına, Hürmüz Boğazı'na mayın döşeyen her türlü tekneyi, ne kadar küçük olursa olsun vurup imha etme emri verdim. Bu konuda hiç tereddüt edilmeyecek." ifadelerini kullanmıştı.

ABD merkezli Washington Post (WP) gazetesine konuşan ve adı açıklanmayan ABD'li yetkililer, Hürmüz Boğazı'ndaki mayınların temizlenmesinin yaklaşık 6 ay sürebileceğini belirtmişti.

Avrupa Birliği, Ukrayna'ya destek ve Rusya'ya yaptırımda anlaştı

AB Konseyi Başkanı Antonio Costa, yaptığı açıklamada, Ukrayna'da "adil ve kalıcı barış" hedefinin Ukrayna'nın güçlendirilmesi ve Rusya üzerindeki baskının artırılmasıyla mümkün olacağını belirterek, bu doğrultuda 2026-2027 dönemini kapsayan 90 milyar euroluk kredi paketinin serbest bırakıldığını ve yeni yaptırımların kabul edildiğini duyurdu.

AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen de üye ülkelerin söz konusu kararlar üzerinde uzlaşmasını memnuniyetle karşıladığını ifade ederek, Rusya'nın saldırganlığını sürdürdüğünü, buna karşılık AB'nin Ukrayna'ya desteğini artırırken Rusya'nın savaş ekonomisine yönelik baskıyı da yoğunlaştırdığını kaydetti.

AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas da daha önce yaşanan tıkanıklığın aşıldığını belirterek, Ukrayna için 90 milyar euroluk finansman ve yeni yaptırım paketinin önünün açıldığını, Rusya ekonomisinin artan baskı altında olduğunu ve Kiev'e desteğin süreceğini aktardı.

Uzun süreli tıkanıklık, Budapeşte'deki yönetim değişikliğiyle aşıldı

AB'de söz konusu paketlere ilişkin müzakereler, özellikle Viktor Orban'ın vetosu nedeniyle bir süre tıkanmıştı. Orban'ın görevden ayrılmasının ardından Macaristan'ın itirazlarının ortadan kalkmasıyla süreç hızlanarak uzlaşıyla sonuçlandı.

AB, Rusya'nın 2022'de Ukrayna'ya başlattığı savaşın ardından Kiev'e mali, askeri ve insani destek sağlarken, Moskova'ya yönelik yaptırımları da kademeli olarak genişletmişti. Yeni kabul edilen 20'nci yaptırım paketinin Rusya'nın enerji, finans ve savunma sektörlerini hedef alarak savaş kapasitesini sınırlamayı amaçladığı belirtiliyor.

20'nci yaptırım paketi

Rusya'ya yönelik kabul edilen 20'nci yaptırım paketinin detaylarına ilişkin AB Konseyinden yazılı açıklama yapıldı.

Açıklamada, yaptırımların Rusya'nın Ukrayna'ya yönelik savaşını finanse eden kilit sektörleri hedef aldığı belirtilerek, 120 yeni bireysel listeleme konusunda mutabık kalındığı aktarıldı.

20'nci yaptırım paketinin son 2 yılın en geniş kapsamlı listeleme paketi olduğu belirtilen açıklamada, "Paket, özellikle enerji altyapısı dahil sivil altyapıyı kasıtlı olarak hedef alan son acımasız saldırıların sürdüğü bir dönemde, Ukrayna'nın Rus saldırganlığına karşı direnişine verilen desteği vurguluyor." ifadesine yer verildi.

Açıklamada, paketin Rus ham petrolü ve petrol ürünlerine yönelik gelecekte uygulanabilecek bir denizcilik hizmetleri yasağının temelini de içerdiği belirtilirken, bu adımın G7 ile tam koordinasyon ve istişare içinde hayata geçirileceği bildirildi.

İlave 46 geminin limanlara erişim yasağı ve deniz taşımacılığına ilişkin geniş kapsamlı hizmetlerin sağlanmasına yönelik yasak kapsamına alındığı ifade edilen açıklamada, yaptırım uygulanan gemilerin toplam sayısının 632'ye yükseldiği kaydedildi.

Açıklamada, 20'nci paketin ayrıca tanker satışlarına zorunlu durum tespiti kontrolleri getirerek Rusya'nın "gölge filosunu" genişletmesini zorlaştırdığı ve Rus sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) tankerleri ile buz kırıcılarına bakım ve diğer hizmetlerin sağlanmasını yasakladığı belirtildi.

Buna ek olarak, Ocak 2027 itibarıyla Rus kuruluşlarına veya Rus vatandaşları ya da operatörleri tarafından sahip olunan ya da kontrol edilen kuruluşlara LNG terminal hizmeti sağlanmasının da yasa dışı hale geleceği vurgulanan açıklamada, petrol fiyat tavanını aşmak için kullanılan Rusya’daki Murmansk ve Tuapse limanları ile Endonezya'daki Karimun Limanı’nın petrol terminaliyle yapılan işlemlerin yasaklandığı ifade edildi.

Açıklamada, 20 Rus bankasına yönelik işlem yasağı uygulandığı, buna ek olarak yaptırımları deldikleri veya Rusya'nın bankacılık mesajlaşma ağı ile bağlantılı oldukları gerekçesiyle üçüncü ülkelerde bulunan 4 finans kuruluşunun da işlem yasağı kapsamına alındığı bildirildi.

Rus askeri-sanayi kompleksinin de daha da kısıtlandığı aktarılan açıklamada, başta insansız hava araçları (İHA) olmak üzere askeri ürünlerin geliştirilmesi ve üretiminde yer alan 58 şirket ve bağlantılı kişinin yaptırım listesine dahil edildiğinin altı çizildi.

Açıklamada, hesap verebilirliği sağlamak amacıyla, Ukraynalı çocukların kaçırılması, zorla nakledilmesi ve ideolojik olarak yönlendirilmesini mümkün kılan 5 kişi ve 1 kuruluşun yaptırım listesine alındığı, ayrıca Ukrayna'nın kültürel mirasının gasbına karışan 4 kişinin de listeye dahil edildiği aktarıldı.

Bunun yanı sıra devlet destekli platformlarda faaliyet gösterenler de dahil propaganda faaliyetinde bulunan 4 kişinin de yaptırım kapsamına alındığı belirtilen açıklamada, Belarus'un Rusya'nın saldırganlık savaşını kolaylaştırmadaki rolünün de hedef alındığı kaydedildi.

Açıklamada, 20'nci pakette Belarus askeri-sanayi kompleksiyle bağlantılı 3 yeni listeleme bulunduğu ifade edildi.

İşgalci İsrail ordusu, Lübnan'ın güneyindeki Meys el-Cebel beldesinde evleri ateşe verdi

Lübnan resmi ajansı NNA'nın haberine göre, İsrail ordusu sabah saatlerinden itibaren Meys el-Cebel beldesinin batısındaki Mufeylihe Mahallesi'nde evlere saldırdı.

Söz konusu mahallede evleri ateşe veren İsrail ordusu ayrıca sınır hattında yer alan işgali altındaki beldelerde evleri yıkmayı sürdürüyor.

İsrail'in Lübnan'a saldırıları ve ateşkes

İsrail ordusu Lübnan'a 2 Mart'ta yoğun hava saldırıları başlatarak, ülkenin güneyinde birçok beldeyi işgal etti.

Lübnan hükümeti bu sürede ülkede yerinden edilenlerin sayısının 1 milyon 162 bini geçtiğini açıklamıştı.

Lübnan ve İsrail arasında varılan 10 günlük geçici ateşkes, 17 Nisan'da yürürlüğe girmişti.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, söz konusu ateşkesi kabul ettiklerini ancak Lübnan'ın güneyinde işgal ettikleri bölgelerde kalmayı sürdüreceklerini ifade etmişti.

Ateşkese rağmen İsrail saldırıları sürerken, Hizbullah da ihlallere karşılık verdiğini açıklıyor.

Afrika'nın mavi kaynakları üzerinde kaçak avcılık ve yabancı filolar baskısı artıyor

Afrika kıtasının geniş deniz rezervleri, kaçak ve kayıt dışı balıkçılık ile yabancı filoların yoğun faaliyetleri nedeniyle milyarlarca dolarlık ekonomik kayıp, gıda güvenliği riski ve ekolojik baskının aynı anda derinleştiği bir alan haline geldi.

Yaklaşık 30 bin kilometrelik sahil şeridine sahip olan Afrika, zengin balık stoklarına rağmen bu kaynaklardan beklenen ekonomik faydayı yeterince sağlayamıyor.

Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) ve uluslararası raporlara göre, Afrika ülkeleri, yasa dışı, kayıt dışı ve düzenlenemeyen balıkçılık faaliyetleri nedeniyle her yıl 7 ila 11 milyar dolar gelir kaybına uğruyor.

Batı Afrika kıyıları dünyanın en üretken balıkçılık alanı

Afrika'nın denizlerindeki yüksek verimlilik, büyük ölçüde okyanus akıntılarının etkisiyle şekilleniyor. Batı Afrika kıyılarında etkili olan Kanarya Akıntısı ile güneybatıda görülen Benguela Akıntısı, besin açısından zengin derin suyu yüzeye taşıyarak bölgeyi dünyanın en üretken balıkçılık alanlarından biri haline getiriyor.

Moritanya'dan Namibya açıklarına uzanan hat, küresel balık arzında önemli bir yer tutuyor. Buna rağmen kıta ülkeleri, bu potansiyelin ekonomik karşılığını büyük ölçüde kaybediyor.

Batı Afrika'da sardalya, uskumru ve istavrit gibi küçük pelajik türler halkın temel protein kaynakları arasında yer alırken, avlanan balıkların önemli bir bölümü yerel tüketim yerine balık unu ve yağı üretiminde kullanılarak uluslararası pazarlara yönlendiriliyor.

Dünya Bankası verilerine göre Sahra Altı Afrika'da yaklaşık 200 milyon kişi günlük protein ihtiyacının önemli bir kısmını balıktan karşılıyor.

Doğu Afrika ve Hint Okyanusu hattında ise yüksek ticari değere sahip türler öne çıkıyor. Somali açıkları başta olmak üzere bölge suları, sarıkanat orkinos ve kılıç balığı gibi türler açısından stratejik önem taşıyor.

Aden Körfezi'nden güneye uzanan hat, göçmen balık türlerinin ana geçiş güzergahları arasında yer alıyor. Mozambik ve Tanzanya kıyılarındaki karides yatakları ile Madagaskar çevresindeki deniz ürünleri uluslararası pazarlarda yüksek talep görüyor.

Victoria Gölü'nde avlanan Nil levreği ise kıtanın önde gelen ihracat kalemlerinden biri olmayı sürdürüyor. Ancak aşırı avlanma ve piyasa yapısındaki dengesizlikler, bu kaynakların sürdürülebilirliğini zorlayan başlıca unsurlar arasında yer alıyor.

Afrika sularında kimler faaliyet gösteriyor?

Afrika kıyılarındaki kaçak ve kayıt dışı balıkçılık faaliyetleri büyük ölçüde yabancı uzak su balıkçı filoları tarafından yürütülüyor.

Uluslararası izleme raporlarına göre, Çin, Avrupa ve Asya merkezli uzak su filoları, Afrika sularında hem ekonomik kayıpları artırıyor hem de ekosistem üzerinde ciddi baskı oluşturuyor.

Çin'e ait uzak su balıkçı filosu, Afrika sularındaki en geniş varlığa sahip yapılar arasında bulunuyor. Yüzlerce gemiden oluşan bu filo Batı Afrika'dan Hint Okyanusu'na kadar geniş bir alanda faaliyet gösteriyor.

Uluslararası sivil izleme platformlarının verileri, bazı Çin bandıralı gemilerin lisans ihlalleri, yasaklı av teknikleri ve konum gizleme uygulamaları kullandığını ortaya koyuyor.

Avrupa Birliği ülkeleri ise Afrika kıyılarında daha çok resmi balıkçılık anlaşmaları çerçevesinde faaliyet yürütüyor.

İspanya ve Fransa başta olmak üzere bazı AB ülkelerinin filoları, Batı Afrika sularında yoğun olarak avcılık yapıyor. Bu anlaşmalar kapsamında yürütülen faaliyetler yasal zemine dayanmakla birlikte, denetim kapasitesine ilişkin tartışmalar gündemde kalmayı sürdürüyor.

Bunun yanı sıra Güney Kore, Tayvan ve Japonya gibi ülkelerin de Afrika sularında faaliyet gösteren filoları var. Bu filoların bir kısmı lisanslı olarak çalışırken, denetim zafiyetleri nedeniyle bazı faaliyetlerin eksik bildirim veya kayıt dışı yöntemlerle yürütülebildiği uluslararası raporlara yansıyor.

Türkiye–Somali iş birliği: Lisanslama ve denetimde yeni yaklaşım

Modern dünyanın gıda güvenliği endişesi arttıkça, Afrika'nın bereketli suları küresel bir satranç tahtasına dönüşürken, Türkiye'nin Somali ile başlattığı yeni nesil iş birliği modeli, kıtanın bu makus talihini değiştirecek stratejik bir "Mavi Ekonomi" hamlesi olarak öne çıkıyor.

Afrika'da deniz kaynaklarının korunmasına yönelik arayışlar sürerken, Türkiye'nin Somali ile geliştirdiği iş birliği farklı bir model olarak öne çıkıyor.

Ordu Yardımlaşma Kurumu (OYAK) ile Somali Balıkçılık ve Mavi Ekonomi Bakanlığı ortaklığında kurulan SOMTURK, Türkiye ile Somali arasında 2024'te imzalanan savunma ve ekonomik iş birliği çerçeve anlaşması kapsamında 2025'te hayata geçirildi.

SOMTURK, Somali'nin münhasır ekonomik bölgesinde balıkçılık faaliyetlerinin lisanslandırılması, kayıt altına alınmasına ve denetlenmesine yönelik süreçlere destek veriyor.

Proje kapsamında bölgede uluslararası gemiler tarafından yapılan yasa dışı balıkçılığın önlenmesi, deniz güvenliğinin sağlanması için sahil güvenlik güçlerinin geliştirilmesi ile balıkçılık altyapısının iyileştirilmesi konularında da çalışmalar yürütülüyor.

Bu çerçevede ülkenin başkenti Mogadişu'da 30 Mart'ta düzenlenen törende, Somali kara sularındaki uluslararası balıkçılık lisansı Ergun Reis A. adlı Türk gemisine verildi. Ergun Reis A, Somali'de uluslararası balıkçılık faaliyetleri kapsamında izin verilen ilk gemi oldu.

Somali'nin deniz kaynaklarından elde ettiği geliri artırmayı hedeflediği, bu çerçevede balıkçılık faaliyetlerinin daha sıkı denetim altına alınmasının planlandığı görülüyor.

Lisanslama, izleme ve veri temelli yönetim yaklaşımı, kıta genelinde yaygın olan kontrolsüz avcılık modeline alternatif bir yapı ortaya koyuyor.

Türkiye ile Somali arasında geliştirilen bu iş birliği, deniz kaynaklarının sürdürülebilir yönetimi ve kaçak avcılıkla mücadele açısından farklı bir uygulama örneği olarak öne çıkıyor.

AP milletvekilleri, AB-İsrail Ortaklık Anlaşması'nın askıya alınamamasını "skandal" olarak nitelendirdi

AP'deki Sol Grup'tan Belçikalı milletvekilleri Rudi Kennes ve Marc Botenga, yaptıkları açıklamada, üye ülkelerin AB-İsrail Ortaklık Anlaşması'nı askıya alamamasını değerlendirdi.

Botenga, anlaşmanın askıya alınmamasını "çok büyük bir utanç" olarak nitelendirdi.

AB'nin, İtalya'da her iki yılda bir yapılan Venedik Bienali'ne Rusya'nın katılmasına izin verildiği için yaptırım kararı aldığını anımsatan Botenga, "Ancak Lübnan'da köyleri bombalayan, Filistin'de etnik temizlik yapan İsrail'e karşı yaptırım kararı alamıyor." değerlendirmesinde bulundu.

Botenga, "AB'nin kendi prensiplerine sahip çıkmaması çok büyük bir skandal" diyerek, İsrail-AB Ortaklık Anlaşması'nın insan hakları ilkelerine dayandığını anımsattı.

AB-İsrail ortaklığını bir "yalan" olarak nitelendiren Botenga, AB ülkelerini uluslararası hukuka saygı duymamakla suçladı.

"Büyük bir skandal"

AP milletvekili Kennes de anlaşmanın askıya alınamamasının, büyük bir skandal olduğunu belirterek, öte yandan AP üyesi olarak bu tür gelişmelere alışkın olduğunu dile getirdi.

AP'nin hala Gazze'deki yaşananları "çatışma" olarak adlandırmaya devam ettiğini ve olanlara "soykırım" diyemediğini vurgulayan Kennes, "Bu saçmalık." dedi.

Kennes, AB'nin çok hızlı bir şekilde güvenilirliğini kaybettiğinin altını çizerek, "Yani nasıl olur da AB olarak bir rejime uluslararası hukuka uyması, kurallara göre davranması gerektiğini söylerken, aynı anda kendiniz bunu ihlal edebilirsiniz?" ifadesini kullandı.

Bu tür çifte standartlardan herkesin bıktığına dikkati çeken Kennes, "Bu gerçekten büyük bir skandaldır ve yaşananlardan dolayı utanmaları gerekir. Çünkü sadece bugün uluslararası hukuku ihlal etmekle kalmıyorlar, aynı zamanda Avrupa'daki gelecek nesillerin de omuzlarına bugün yaşananların sorumluluğunu yüklüyorlar." görüşünü paylaştı.

AB'nin büyük bir lobinin etkisi altında olduğunu, ancak bir taraftan da baskıyı hissettiğini belirten Kennes, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Eminim ki (AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi) Kaja Kallas ya da (AB Komisyonu Başkanı) Ursula von der Leyen gibi isimler uluslararası hukuk ihlalleri ve insani krizler nedeniyle geceleri çocuklarını nasıl öpüp yatıracaklarını kendileri de sorguluyordur."

İşgalci İsraillilerin yıl başından bu yana Batı Şeria'daki saldırılarında 16 Filistinli hayatını kaybetti

Filistin Sağlık Bakanlığından yapılan yazılı açıklamada, Filistin topraklarını gasbeden İsraillilerin, Filistinlileri ve mülklerini hedef alan saldırılarında yaşanan can kaybına ilişkin bilgi verildi.

Açıklamada, yılın başından beri Batı Şeria'da Filistin topraklarını gasbeden İsrailliler tarafından öldürülen Filistinlilerin sayısının 16'ya ulaştığı belirtildi.

Öldürülen Filistinlilerin 13 ila 60 yaşlarında olduğu kaydedildi.

Filistin Kurtuluş Örgütüne (FKÖ) bağlı Ayrım Duvarı ve Yahudi Yerleşim Birimleriyle Mücadele Konseyi verilerine göre, İsrail ordusu ve Filistin topraklarını gasbeden İsrailliler mart ayı boyunca Batı Şeria'da Filistinlilere ve mülklerine yönelik 1819 saldırı gerçekleştirdi.

İsrail ordusu ile Filistin topraklarını gasbeden İsrailliler, Batı Şeria'da neredeyse her gün Filistinlilere ve mülklerine saldırıyor.

Filistin resmi verilerine göre, Batı Şeria'da Ekim 2023'ten bu yana Filistin topraklarını gasbeden İsrailliler ile İsrail ordusunun saldırılarında artış yaşanıyor.

Bu süreçte en az 1149 Filistinli hayatını kaybetti, yaklaşık 11 bin 750 kişi yaralandı, yaklaşık 22 bin kişi gözaltına alındı.

Avrupa'nın yeni enerji krizinde fatura 28 milyar doları aştı

Çarşamba günü duyurulan teklifler, İran’daki savaşın Avrupa ekonomisi üzerindeki olumsuz etkilerini göz önüne serdi.

Avrupa Komisyonu tarafından yapılan açıklamada, Avrupalıların son beş yılda ikinci kez ithal fosil yakıtlara olan bağımlılığın bedelini ödediği ifade edildi.

Birliğin, savaşın başlangıcından bu yana yüksek fiyatlar nedeniyle enerji ithalatına 24 milyar euro ek harcama yaptığı belirtildi.

Bu rakam, tek bir ek enerji molekülü alınmaksızın günlük 587 milyon dolardan fazla ek maliyet anlamına geliyor.

Hazırlanan planlar arasında, jet yakıtı ve dizel kıtlığını tespit edecek ve üye devletler arasındaki yakıt paylaşımını koordine edecek Avrupa çapında bir yapının kurulması yer alıyor.

Havacılık ve sanayi sektörleri tehdit altında

Uluslararası Enerji Ajansı ve havacılık endüstrisi grubu ACI Europe, jet yakıtı ihtiyacının yaklaşık yüzde 70'ini ithal eden Avrupa'da önümüzdeki haftalarda yakıt kıtlığı yaşanabileceği konusunda uyardı.

ACI Europe Genel Direktörü Olivier Jankovec, fiyat etkilerini yumuşatmak için havacılık vergilerinin acilen askıya alınması gerektiğini söyledi. Sektör temsilcileri, hava trafiğindeki azalmanın özellikle turizme dayalı ülke ekonomilerine ciddi zarar vereceğini vurguladı.

İran'daki savaşın neden olduğu petrol ve doğal gaz arzındaki düşüş, etkisini batıya doğru kaydırıyor.

Avrupa Komisyonu, çatışmalar hemen sona erse bile Körfez'den gelen enerji arzındaki aksamaların öngörülebilir gelecekte devam edeceğini bildirdi.

Bu durumun bir sonucu olarak Alman Lufthansa Grubu, jet yakıtı maliyetlerini düşürmek amacıyla ekim ayına kadar 20 bin uçuşunu iptal ettiğini duyurdu.

Üretim durma noktasına geldi

Enerji krizinin etkisi sanayi ve gıda sektöründe de derinden hissediliyor. Maliyet artışları nedeniyle birçok Avrupalı balıkçı faaliyetlerini durdururken, Avrupa Komisyonu balıkçılara doğrudan mali destek sağlamak için kriz mekanizmasını devreye soktu.

Kimya sektöründe de benzer bir tablo hakim. Dünyanın en büyük kimya üreticilerinden BASF, çeşitli ürünlerinde yüzde 30'u aşan fiyat artışlarına gitti.

Alman Kimya Endüstrisi Birliği, sipariş yetersizliği ve karlılık sorunları nedeniyle fabrikaların kapanmaya ve işten çıkarmalara devam edeceğini öngörüyor.

İngiltere ekonomisinde enflasyon baskısı

İngiltere'de yakıt fiyatlarındaki artışla birlikte enflasyon mart ayında yükselişe geçti. Gıda fiyatları ve uçak biletlerindeki artışın yanı sıra, akaryakıt istasyonlarında yakıt hırsızlığı vakalarında da artış gözlendi.

Ekonomistler, mevcut durumun enerji şokunun sadece ilk dalgası olduğunu ve plastik, gübre gibi yan ürünlerdeki fiyat baskısının henüz tam olarak hissedilmediğini belirtiyor.

İngiltere Enerji Bakanı Ed Miliband, faturaları düşürmek ve yerli enerji üretimini artırmak için okullara güneş panelleri kurulması ve kamu arazilerinde yenilenebilir enerji projelerinin genişletilmesi gibi önlemleri içeren bir plan sundu.

Uzmanlar, İran'daki savaşın yılın ilk yarısı boyunca sürmesi ve enerji arzındaki aksamaların genişlemesi halinde Avrupa'nın resesyona girmesinin kaçınılmaz olacağını tahmin ediyor.

BM raportörü: İsrail'in Lübnan'ın güneyindeki saldırıları Gazze'deki soykırımına benziyor

Rajagopal, İsrail'in Lübnan'a yönelik saldırılarına ilişkin AA muhabirinin sorularını yazılı yanıtladı.

İsrail ile Lübnan arasındaki barışın 1948'de İsrail'in kurulmasından bu yana "en iyi ihtimalle" kırılgan olduğunu belirten Rajagopal, 2024'teki de dahil geçmişteki birçok ateşkesin İsrail veya Hizbullah tarafından bozulduğunu kaydetti.

Rajagopal, İsrail ile Lübnan arasındaki ateşkesin, İsrail'in savaş halinde olduğu geniş bir çatışma alanının parçası olduğu için daha da kırılgan olduğuna işaret etti.

İsrail'in bu anlaşmaya uyması gerektiğinin altını çizen Rajagopal, İsrail'in Lübnan'ın güneyine yürüttüğü kitlesel bombalama ve yerinden etme kampanyasını yeniden başlatmaktan vazgeçmesinin de şart olduğunu vurguladı.

Rajagopal, "İsrail'in 2026'da Lübnan'ın güneyine yönelik saldırıları, taktiksel olarak İsrail'in Gazze'de yürüttüğü soykırım kampanyasına çok benzediği için geçmişteki saldırılarından önemli ölçüde farklılık gösteriyor." değerlendirmesinde bulundu.

İsrail'in milyonlarca insanı etkileyen tahliye emirlerinin yanı sıra Lübnan'daki evlerin ve sivil altyapının kitlesel olarak bombalanması, köylerin kasten buldozerlerle yıkılması, İsrailliler tarafından Lübnan topraklarının ilhakı niyetinin ilan edilmesi gibi durumların yaşandığına değinen Rajagopal, bu durumun, İsrail'in Gazze'de yaptığı ve ilhakla sonuçlanan sivil yerleşim yerlerinin sistematik olarak yıkılmasına benzediğini vurguladı.

"Yerinden edilmiş insanların evlerine dönme ve orada huzur içinde kalma hakkı var"

İsrail'in bu taktikleri son derece endişe verici bulduğuna işaret eden Rajagopal, bu eylemlerin, ağır suçlar ve uluslararası hukukun en temel normlarına yönelik saldırılar olduğuna dikkati çekti.

Rajagopal, ateşkesin daha vahim senaryodan kaçınmak için biraz zaman kazandırdığını belirterek, İsrail'in "Gazze modeli" olan yapı katliamı ve ilhakı kullanmasının gerçek bir tehdit olmaya devam ettiğini vurguladı.

İsrail ordusunun, ateşkese rağmen Lübnan'ın güneyinde işgal altında tuttuğu onlarca belde için yeni bir uyarı yayımlayarak yerinden edilmiş ailelerin buralara geri dönmemelerini istemesine de tepki gösteren Rajagopal, şu değerlendirmede bulundu:

"İsrail'in yayımladığı uyarı, Lübnan'ın güneyine yönelik saldırının amacının tüm bölgeyi Lübnan halkından kalıcı olarak boşaltmak olduğunu açıkça gösteriyor. Yerinden edilmiş insanların evlerine dönme ve orada huzur içinde kalma hakkı var. Bunun gerçekleşmesine izin vermeyen bir ateşkes, uluslararası hukuka göre adil bir ateşkes değildir."

AKPM'de İsrail'in gözlemci statüsünün askıya alınmasına ilişkin oylama yapılacak

Fransa'nın Strazburg kentindeki AKPM Genel Kurulu'nda dün yapılan oturumda, Hollanda milletvekili Gala Veldhoen tarafından sunulan, İsrail'in Filistinli esirlere idam cezası getirdiği yasanın kınanmasına ilişkin tasarı onaylanırken, tasarıya verilen değişiklik önergelerinde bu ülkenin gözlemci statüsünün askıya alınmasına yeşil ışık yakıldı.

İsrail'in AKPM'deki statüsünün askıya alınmasının haziranda Genel Kurul'da oylamaya sunulacağı bildirildi.

İsrail, Filistinlilere idam cezası yasasını onayladı

İsrail Meclisi, İran'a saldırıların gölgesinde Filistinli esirlere idam cezası getirilmesini öngören tartışmalı yasa tasarısını 30 Mart'ta onaylamıştı.

Yasaya göre, "İsrail'in varlığını inkar etme amacıyla bir İsrailliyi veya burada yaşayan birini öldürmek" suçlamasıyla hüküm giyenler idam edilebilecek. Uluslararası hak ve hukuk örgütleri özellikle yasanın bu maddesinin "Filistinlileri" hedef almak için hazırlandığına dikkati çekiyor.

Yasa, idam cezası kararı için oy birliği şartının aranmamasını ve kararın hakimlerce salt çoğunlukla verilmesini öngörüyor.

Yasa ile işgal altındaki Batı Şeria'da da İsrail askeri mahkemelerinin idam cezası verebilmesinin önü açıldı. İşgal altındaki Batı Şeria'da askeri mahkemelerin Filistinli esirlere ölüm cezası vermesi halinde, af ve temyiz yolu kapalı olacak.

İsrail'de yargılanan Filistinli esirler için ise idam cezası ömür boyu hapis cezasına çevrilebilecek.

İsrailli bazı insan hakları örgütleri, Meclis'ten geçen yasanın iptali için İsrail Yüksek Mahkemesi'ne başvuruda bulundu.

BM’den Hürmüz uyarısı: 30 milyon kişi yoksulluğa sürüklenecek

İşgalci İsrail, Batı Şeria'da Filistinlilere ait yapıları yıkıyor

İran Yargı Erki Başkanı: Amerikalılar Hürmüz Boğazı’na yaklaşmaya cesaret edemiyor

Bağdat'ta tüp gaz kuyruğu

Hürmüz'de Trump'tan vur emri