Dünyadan Haberler

Hazırlanın: İnsanoğlu yeniden Ay'a dönüyor

Temmuz 1969'da Neil Armstrong'un "İnsan için küçük, insanlık için dev bir adım" sözleri tüm dünyada yankılanmıştı.

NASA’nın Apollo programı, insanları Ay yüzeyine indirmeyi başararak uzay keşiflerine olan ilgiyi artırmış ve bir nesle bilim yolunda ilham vermişti.

Şimdi ise NASA, Artemis programı ile yeni bir nesli heyecanlandırmayı amaçlıyor.

{ilgili-haber-882850}

Apollo'nun ikiz kardeşi Artemis

Yunan mitolojisinde Apollo'nun ikiz kız kardeşi olan Artemis'in adını taşıyan bu program, selefinin bir kopyası değil.

Program kapsamında tarihin ilk Ay uzay istasyonu inşa edilecek.

Bu sayede uzun süreli araştırmalar yapılabilecek ve gelecekte Mars'a insan gönderilmesinin yolu açılacak. Ayrıca bu görevlerle birlikte Ay'a ilk kez bir kadın ve siyahi bir erkek ayak basacak.

Gezegen bilimci Profesör Sara Russell, programın toplum üzerindeki etkisine dikkat çekerek, Apollo görevlerinin ardından yaşanan büyük heyecanın Artemis ile yeniden canlanacağını belirtiyor.

{ilgili-haber-769217}

Bilimsel bir zaman kapsülü olarak Ay

1960'larda Sovyetler Birliği ile girilen uzay yarışının bir parçası olarak başlayan Apollo görevleri, toplamda altı inişle sonlanmış ve Dünya'ya 382 kilogram Ay materyali getirilmişti. Bilim insanları, aradan geçen 50 yıla rağmen bu örneklerden hala yeni bilgiler ediniyor.

Ay, Dünya'nın tarihini anlamak için de kritik bir öneme sahip. Dünya'daki hava sistemleri nedeniyle kayaçlar hızla aşınırken, Ay'da erozyonun çok az olması 4,5 milyar yıllık kayaçların bir zaman kapsülü gibi korunmasını sağlıyor.

Artemis programı, daha önce sadece ekvator bölgesine yakın yerlerin incelendiği Ay'da bu kez Güney Kutbu'nu hedefliyor.

Artemis görevlerinin yol haritası

Program, her biri kritik aşamalardan oluşan bir dizi görevden oluşuyor:

Artemis I: Kasım 2022'de gerçekleştirilen bu insansız test uçuşunda, Orion kapsülü ve dünyanın en güçlü roketi olan SLS test edildi. Görev başarıyla tamamlandı.

Artemis II: Şubat 2026'da yapılması planlanan bu görevde, dört astronot Orion kapsülü ile Ay'ın etrafında tur atacak ancak yüzeye inmeyecek. Bu, mürettebatlı sistemlerin ilk testi olacak.

Artemis III: 2027 yılında gerçekleştirilmesi hedeflenen bu tarihi görevle, insanlar ilk kez Ay'ın Güney Kutbu'na inecek.

Astronotlar SpaceX’in Starship sistemiyle yüzeye taşınacak ve burada bir hafta boyunca numune toplayıp jeolojik incelemeler yapacak.

Artemis IV: Bu aşamada "Gateway" adı verilen Ay uzay istasyonunun inşasına odaklanılacak.

Ay yörüngesinde dönecek olan bu istasyon, astronotların daha uzun süre bölgede kalmasına ve bilimsel çalışmalar yürütmesine olanak tanıyacak.

Astronotlar Ay'a nasıl dönecek

1. Kalkış: Orion kapsülü, NASA'nın Florida'daki Kennedy Uzay Merkezi'nden Uzay Fırlatma Sistemi (SLS) roketi üzerinde fırlatılacak.

2. Alçak Dünya yörüngesi: Dünya çevresinde dönerken, Orion'un hizmet modülü güneş panellerini açacak.

3. Yerberi yükseltme manevrası: SLS roketinin ikinci aşaması, Orion'un yolunu daha yükseğe taşıyacak.

4. Yeröte yükseltme ateşlemesi: İkinci bir motor ateşlemesi, Orion'u yüksek Dünya yörüngesine itecek.

5. Yörünge testleri: Orion, SLS roketinin ikinci aşamasından ayrıldıktan sonra astronotlar, manevra yeteneklerini kısa süreliğine test etmek için kapsülün kontrolünü ele alacak.

6. Ay'a geçiş ateşlemesi: Orion'un hizmet modülü, uzay aracını Ay yoluna sokmak için ana motorunu ateşleyecek.

7. Ay yolculuğu aşaması: Orion, gerektiğinde yörüngesinde küçük düzeltmeler yaparak dört gün boyunca Ay'a doğru ilerleyecek.

8. Ay yakın geçişi: Orion kapsülü, Ay yüzeyinin sadece birkaç bin kilometre yakınından geçecek

9. Eve dönüş yolculuğu: Orion kapsülü, dört gün sürecek olan Dünya'ya dönüş yolculuğuna başlayacak.

10. Hizmet modülü ayrılması: Orion kapsülü, görevin son aşaması için gerekli olmayan hizmet modülünü uzaya bırakacak.

11. Atmosfere giriş ve denize iniş: Dünya atmosferinin kalın iç tabakasına girdikten sonra Orion, paraşüt açarak Pasifik Okyanusu'na iniş yapacak.

Görevleri mümkün kılan teknolojiler

1. Space Launch System (SLS)

Dünyanın en güçlü roketi olarak tasarlanan SLS, Orion kapsülünü, mürettebatı ve ağır kargoları doğrudan Ay'a gönderebilecek kapasiteye sahip.

Apollo dönemindeki Saturn V'ten daha fazla itiş gücü üretiyor ve gelecekte Mars görevleri için yapılandırılabilecek esneklikte.

2. Orion mürettebat aracı

Astronotların derin uzaydaki evi olan Orion, Dünya atmosferine yüksek hızla giriş yapabilecek dayanıklı bir ısı kalkanına ve 21 güne kadar bağımsız destek sağlayabilen yaşam destek sistemlerine sahip.

Artemis II görevinde astronotlar, bu araçla insanlığın Dünya'dan ulaştığı en uzak noktaya gidecekler.

3. Lunar Gateway (Ay uzay istasyonu)

Ay yörüngesinde dönecek olan bu mini istasyon, bir transfer noktası görevi görecek.i

Neden Güney Kutbu?

Önceki tüm inişler Ay'ın ekvator bölgesine yapılmıştı. Güney Kutbu'nun seçilme nedenleri stratejik ve bilimsel bazı nedenlerden oluşuyor.

Sürekli karanlıkta kalan kraterlerde donmuş halde su bulunduğu düşünülüyor. Bu suyun, gelecekte içme suyu, oksijen ve roket yakıtı (hidrojen) üretimi için kullanılması planlanıyor.

Kutup bölgelerindeki yüksek tepeler neredeyse sürekli güneş ışığı alır, bu da istasyonlar için kesintisiz enerji demek.

Aitken Havzası: Ay'ın iç yapısını anlamak için Güneş Sistemi'ndeki en eski ve derin çarpışma havzalarından biri burada yer alıyor.

Mars'a giden yol Ay'dan geçiyor

Ay'da kalıcı bir insan varlığı oluşturmak, güneş sisteminin derinliklerine yapılacak yolculuklar için hayati önem taşıyor.

Ay'ın yerçekiminin Dünya'ya göre çok daha düşük olması, roket fırlatmayı daha kolay ve maliyetsiz hale getiriyor.

Bu durum, Ay'ı Mars gibi uzak hedefler için ideal bir sıçrama tahtası yapıyor.

Bilim insanları, Artemis programının sadece teknik bir başarı değil, aynı zamanda gelecek nesil bilim insanları için büyük bir ilham kaynağı olacağını öngörüyor.

The Guardian: Türkiye kritik ara bulucu rolünü üstleniyor

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi'nin Ankara'da yapacağı görüşmeler, ABD'nin olası bir saldırısını bertaraf etme yolunda son dönemeç olarak görülüyor.

Haberde, Türk diplomatların Tahran'ı nükleer programı konusunda taviz vermeye ikna etmeye çalıştığı ve bu tavizlerin "yıkıcı bir çatışmayı" önlemede anahtar rol oynayacağı belirtiliyor.

Erdoğan'dan üst düzey diplomatik hamle

The Guardian'ın haberine göre Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Donald Trump ile İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan arasında bir video konferans görüşmesi yapılmasını önerdi.

On yıldır doğrudan iletişim kurmayan iki lideri dijital ortamda bir araya getirme girişimi, bölgedeki tansiyonu düşürmeyi hedefleyen en üst düzey diplomatik hamle olarak kaydedildi.

Bölge savaşından endişe ediliyor

Haberde, Orta Doğu ülkelerinin çatışmanın tüm bölgeye yayılmasından derin endişe duyduğu ve bu ortamda Türkiye'nin "ana arabulucu" bayrağını devraldığı vurgulandı.

Kremlin her ne kadar diplomasi için hala zaman olduğunu savunsa da sahadaki hareketliliğin Ankara'nın arabuluculuk rolünü daha belirgin hale getirdiği ifade edildi.

Fidan: Saldırı düzenlenmesi yanlış

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'ın açıklamalarına da yer verilen haberde, Fidan'ın "İran'a saldırmak yanlıştır; yeni bir savaş başlatmak hatadır" sözleri öne çıkarıldı.

Fidan'ın, İran'ın nükleer konuda müzakereye hazır olduğu yönündeki mesajları Washington ile Tahran arasındaki diyalog kapısını aralama çabası olarak nitelendirildi.

Trump'ın, İran'a yönelik olası saldırı planları hakkında bilgilendirildiği iddia edildi

Wall Street Journal (WSJ) gazetesinin, ismini vermek istemeyen ABD'li yetkililere dayandırdığı haberine göre, ABD'nin bölgeye ek askeri güç sevk etmesi ve Trump'ın, anlaşma sağlanmaması halinde saldırı tehditlerinde bulunması, diplomatik çabalara aciliyet kazandırdı.

Bazı Orta Doğu ülkelerinin, olası çatışmayı önlemek amacıyla ABD ile İran'ı müzakere masasına oturtma girişimleri, tarafların tutumlarını sertleştirmesi nedeniyle şu ana kadar sonuç vermedi.

ABD'li yetkililer, Trump'ın Beyaz Saray ve Pentagon tarafından ortaklaşa hazırlanan İran'a olası saldırı seçenekleri hakkında bilgilendirildiğini aktardı.

Yetkililer, bu seçenekler arasında İran yönetimi ile Devrim Muhafızları Ordusu'na ait tesislerin hedef alınacağı geniş çaplı bir bombardıman kampanyasını içeren "büyük planın" da yer aldığını iddia etti.

Daha sınırlı seçenekler arasında sembolik hedeflere yönelik saldırıların da bulunduğunu belirten yetkililer, bu planların, İran'ın nükleer faaliyetlerini sona erdirmemesi halinde saldırıların aşamalı olarak artırılmasına imkan tanıyacak şekilde hazırlandığını kaydetti.

Yetkililer ayrıca, İran bankalarını hedef alabilecek siber saldırılar ile daha sert ekonomik yaptırımlar gibi seçeneklerin de ABD yönetiminin gündeminde olduğunu öne sürdü.

Trump, Küba'ya petrol satan ülkelere tarife uygulanmasına yönelik kararname imzaladı

Beyaz Saray'dan yapılan açıklamada, Trump'ın Küba hükümetinin ABD'ye yönelik tehditlerini ele aldığı aktarıldı.

Açıklamada, kararnameyle ABD'nin Küba'ya doğrudan veya dolaylı olarak petrol sağlayan ülkelerden yapılan ithalata ek gümrük vergisi uygulamasına olanak tanıyan yeni bir tarife sistemi getirileceği belirtildi.

Dışişleri ve ticaret bakanlarına tarife sistemini ve ilgili tedbirleri uygulamak için kurallar ve yönetmelikler yayımlamak da dahil olmak üzere gerekli tüm önlemleri alma yetkisi verildiği aktarılan açıklamada, ABD'nin ulusal güvenliğinin ve dış politikasının "Küba rejiminin kötü niyetli eylem ve politikalarından" korunmasının amaçlandığı ifade edildi.

Açıklamada, Küba veya etkilenen ülkelerin tehdidi gidermek ya da ABD'nin ulusal güvenlik ve dış politika hedefleriyle uyum sağlamak için önemli adımlar atması halinde Başkanın kararnamede değişiklik yapabileceği kaydedildi.

ABD Başkanı Trump, İran'a "gözdağı" verdi

ABD Başkanı Trump, eşi Melania Trump adına çekilen "Melania" adlı filmin Kennedy Center'da düzenlenen gala gösterimine girerken basın mensuplarının sorularını yanıtladı.

Trump, son birkaç gün içinde İran ile herhangi bir görüşme yapıp yapmadığı veya bunu planlayıp planlamadığı sorusuna, "Görüşme yaptım ve görüşmeyi planlıyorum." yanıtını verdi.

Tahran yönetimine "uyarıda" bulunan Trump, "Şu anda İran'a giden çok büyük ve çok güçlü gemilerimiz var, umarım kullanmak zorunda kalmayız" diye konuştu.

ABD Başkanı sözlerine, "Onlara iki şey söyledim. Birincisi nükleer silah yok, ikincisi protestocuları öldürmeyi bırakın. Binlerce kişiyi öldürüyorlar. İki hafta önce 837 infazın durdurulmasını sağladım ama artık bir şeyler yapmaları gerekecek." diye devam etti.

İngiltere Başbakanı Starmer'a gözdağı verdi

Öte yandan Trump, İngiltere'nin Çin ile yeni işbirlikleri yapma planına ilişkin bir soruya da yanıt verdi.

ABD Başkanı, İngiltere'yi kastederek, "Onlar için bunu yapmak çok tehlikeli. Kanada için Çin ile iş yapmak daha da tehlikeli. Kanada şu anda iyi gitmiyor." ifadelerini kullandı.

Küba hayatta kalamayacak iddiası

Trump ayrıca Küba'nın "başarısız bir devlet" olduğunu savunarak, "Küba için kendinizi kötü hissetmelisiniz. Küba, kendi halkına çok kötü davranıyor. Küba'yı boğmaya çalışmıyorum ama zaten muhtemelen hayatta kalamayacaklar." değerlendirmesini yaptı.

İran, Devrim Muhafızlarını "terör örgütü" ilan eden AB'ye karşılık gerekli önlemleri alacağını duyurdu

Bakanlık, yazılı bir açıklama yayımlayarak, AB'nin Devrim Muhafızları Ordusunu hedef alan kararını kınadı.

Açıklamada, İran İslam Cumhuriyeti'nin resmi silahlı kuvvetlerinin ayrılmaz bir parçası olan Devrim Muhafızları Ordusunun, ülke anayasasına uygun biçimde İran'ın egemenliğini ve ulusal güvenliğini koruduğu ifade edilerek, AB'nin söz konusu girişiminin yalnızca Devrim Muhafızları Ordusunu değil, tüm İran ulusunu hedef aldığı değerlendirmesi yapıldı.

AB'nin bu kararla uluslararası ilişkilerdeki "hukukun üstünlüğü" ilkesini ağır biçimde ihlal ettiğinin vurgulandığı açıklamada, bu tutumun Avrupa'nın uluslararası arenada yapıcı bir aktör olma iddiasına zarar verdiği ve küresel düzeyde hukuksuzluğu teşvik ettiği kaydedildi.

Açıklamada, AB'nin Filistinlilere yönelik soykırımda İsrail rejiminin yanında yer aldığı ve Tel Aviv'in İran'a karşı saldırısı sırasında "suç ortağı" olarak hareket ettiği belirtilerek, Avrupalı yetkililerin Devrim Muhafızları Ordusuna karşı "cezasızlığı önleme" söylemlerinin de "acı bir şakadan ibaret" olduğu ifade edildi.

İran Dışişleri Bakanlığı, AB'nin aldığı kararın siyasi, hukuki ve güvenlik sonuçlarından Avrupalı karar vericilerin sorumlu olacağını belirterek, İran ulusunun meşru çıkarlarını korumak amacıyla gerekli önlemlerin alınacağını bildirdi.

İran Cumhurbaşkanı, ABD'nin diplomasi için "gerilimi artıran eylemlerine" son vermesi gerektiğini söyledi

İran Cumhurbaşkanlığının yazılı açıklamasına göre, Pezeşkiyan, ABD'nin gerilimi artıran adımlarının ardından bölgedeki son gelişmeleri değerlendirmek üzere Katar Emiri Şeyh Temim bin Hamad Al Sani ve Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ile ayrı ayrı telefon görüşmeleri gerçekleştirdi.

Görüşmelerde Pezeşkiyan, Katar ve Pakistan'ın İran'a yönelik destek ve dayanışmasını takdir ederek, İslam ülkeleri arasında birlik, dayanışma ve işbirliğinin güçlendirilmesi gerektiğini vurguladı.

İran'ın dış politikasının uluslararası hukuka dayalı, eşitlikçi ve tehditten uzak bir diplomasi anlayışına dayandığını ifade eden Pezeşkiyan, ABD'nin gerçekten müzakere ve diplomasi arayışında olması halinde gerilimi artıran ve kışkırtıcı adımlara son vermesi ve bunu pratikte göstermesi gerektiğini belirtti.

İran'ın hiçbir zaman savaş başlatmadığını ve çatışmadan yana olmadığını dile getiren Pezeşkiyan, diyalog ve diplomasiye öncelik verdiklerini ancak geçmiş deneyimler ışığında müzakereler sırasında tehdit veya saldırılara maruz kalmayı kabul etmeyeceklerini, ülkeyi ve halkı savunma konusunda kararlı olduklarını söyledi.

Katar Emiri Şeyh Temim ve Pakistan Başbakanı Şerif ise İran'ın güvenliği, bağımsızlığı ve toprak bütünlüğüne karşı savaş, yaptırım veya siyasi müdahalelere karşı olduklarını vurguladı.

Her iki lider de diyalog ve diplomasi yoluyla sorunların çözülmesi için çabaların sürdürülmesinin önemine dikkati çekerek, olası bir çatışmanın bölge genelinde ciddi istikrarsızlık ve şiddet riskleri doğurabileceği uyarısında bulundu.

Şeyh Temim ve Şerif ayrıca İran'ın diyalog ve diplomasiye dayalı yaklaşımını olumlu bulduklarını ve bu yaklaşımın sürdürülmesi gerektiğini ifade etti.

Trump, Fed başkanı adayını gelecek hafta açıklayacaklarını söyledi

Trump, Beyaz Saray'da düzenlediği 2026 yılının ilk kabine toplantısında, ekonomiye ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Yönetiminin ilk yılında ekonomide sağladıkları başarılardan bahseden Trump, eski ABD Başkanı Joe Biden dönemine atfettiği "enflasyon kabusunu" sona erdirdiklerini ve muazzam bir ekonomik büyüme elde ettiklerini anlattı.

Trump, tarifelerin ulusal güvenliği güçlendirdiğini ve benzeri görülmemiş gelir sağladığını savundu.

Tarifelerin şirketleri ABD'de üretim yapmaya zorladığına dair örnekler veren Trump, tarifeler konusunda ABD Yüksek Mahkemesinin vereceği kararın önemini vurguladı.

Trump, tarifeler sayesinde yüz milyarlarca dolar gelir elde ettiklerini ve bu parayı geri vermek istemediklerini belirterek, davayı açan tarafları "Çin merkezli" olmakla suçladı.

ABD Başkanı, "Tarifeler çok daha yüksek olabilirdi. Bu konuda aslında oldukça nazik davrandık." dedi.

Faiz oranlarının 2-3 puan daha düşük olması gerektiğini savundu

Fed'in faiz kararı konusundaki eleştirilerini de sürdüren Trump, yeni Fed başkanını gelecek hafta açıklayacaklarını söyledi.

Trump, bu göreve gelecek ismin "iyi iş çıkaracak biri" olacağını ifade etti.

Fed'in faiz oranlarının "kabul edilemez" derecede yüksek olduğunu vurgulayan Trump, ABD'nin en düşük faiz oranına sahip olması gerektiğini yineledi.

Trump, faiz oranlarının 2, hatta 3 puan daha düşük olması gerektiğini kaydetti.

Fed, dün politika faizini beklentiler dahilinde yüzde 3,5-3,75 aralığında sabit tutmuştu.

Mevcut Fed Başkanı Jerome Powell'ın görev süresi mayıs ayında sona eriyor.

Trump'ın Fed başkanlığı için aday gösterebileceği isimler arasında Beyaz Saray Ulusal Ekonomi Konseyi Direktörü Kevin Hassett, Fed Yönetim Kurulu Üyesi Christopher Waller, eski Fed Yönetim Kurulu Üyesi Kevin Warsh ve varlık yönetim şirketi BlackRock’ta yöneticilik yapan Rick Rieder bulunuyor.

BM Genel Sekreteri Guterres: Cezasızlık, günümüzdeki çatışmaları körüklüyor

Guterres, New York'taki BM Genel Merkezi’nde 2026 yılı öncelikleri konusunda basın toplantısı düzenledi.

“Henüz çok erken, ancak 2026 şimdiden kaos ve sürekli sürprizlerle dolu bir yıl olacağa benziyor.” diyen Guterres, özellikle pervasız eylemlerin tehlikeli tepkilere yol açtığı bir dünyada yaşandığına dikkati çekti.

Guterres, bu eylemler için, “Jeopolitik bölünmelerle çoğalıyorlar ve cezasızlık salgınıyla büyütülüyorlar. Güç yasası, hukukun gücüne üstün geliyor. Uluslararası hukuk çiğneniyor, işbirliği aşınıyor ve çok taraflı kurumlar birçok cepheden saldırı altında.” diye konuştu.

Tehlikeli eylemlere yeterli tepki verilmediğinde sistemin istikrarsızlaşacağını belirten Genel Sekreter, “Cezasızlık, günümüzdeki çatışmaları körüklüyor, tırmanmayı besliyor, güvensizliği artırıyor ve her yönden güçlü bozguncuların girmesi için kapılar açıyor.” değerlendirmesinde bulundu.

“Yapılarımız yeni zamanların ve gerçeklerin sunduğu fırsatları yansıtmalı”

Guterres, dünyadaki derinleşen eşitsizliklere, iklim değişikliğine ve teknolojik gelişmelere de vurgu yaparak, “Hükümetlerden halka değil, hükümetlerden özel teknoloji şirketlerine doğru belki de çağımızın en büyük güç transferine tanık oluyoruz.” ifadesini kullandı.

Güvenlik önlemleri olmadan toplumları etkileyen teknolojilerin yenilik değil istikrarsızlık getirdiğine dikkati çeken Guterres, küresel sorun çözme sisteminin de hala 80 yıl öncesinin ekonomik ve güç yapılarını yansıttığına işaret etti.

Guterres, “Bu durum değişmeli. Yapılarımız ve kurumlarımız, bu yeni zamanların ve gerçeklerin karmaşıklığını ve sunduğu fırsatları yansıtmalıdır. Küresel sorunlar, ne tek bir gücün ipleri elinde tutmasıyla ne de iki gücün dünyayı rakip etki alanlarına bölmesiyle çözülecektir.” dedi.

“Yapılar güncelliğini yitirmiş olabilir, ancak değerler değişmez”

Çok kutupluluğun denge, refah ve barış yaratması için, meşruiyetin ortak sorumluluk ve ortak değerlere dayandığı güçlü çok taraflı kurumlara ihtiyacı olduğunu dile getiren Genel Sekreter, “Bugün yapılar güncelliğini yitirmiş olabilir, ancak değerler değişmez.” değerlendirmesini yaptı.

Guterres, “Bu, ister baskıya karşı duran bir protestocu olsun ister basın özgürlüğü için mücadele eden bir gazeteci ister komşusu için mücadele eden sıradan bir vatandaş olarak dünyanın dört bir yanında açıkça görülüyor.” dedi.

BM olarak uluslararası hukuka dayalı, adil ve sürdürülebilir bir barış için çalıştıklarını söyleyen Guterres, bu bağlamda, BM Güvenlik Konseyi'ni reforme etmek ve güçlendirmek için de çabaladıklarını aktardı.

Genel Sekreter, “Pes etmeyeceğiz. Uluslararası hukuka dayalı, adil ve sürdürülebilir, temel nedenleri ele alan bir barış için mücadele ediyoruz.” ifadelerini kullandı.

Özbekistan Cumhurbaşkanı Mirziyoyev: Türkiye dünyanın yeni jeopolitik güç merkezlerinden biri haline geliyor

Mirziyoyev, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'ndeki görüşmesinin ardından düzenlenen ortak basın toplantısında konuştu.

İki ülkenin tüm hedeflerinin gerçekleşiyor olmasının dayanışma, birlik ve beraberlik neticesi olduğunu söyleyen Mirziyoyev, Türkiye ve Özbekistan'ın son yıllarda çok fazla çalışma yaptığını ancak hedeflerinin daha da yüksek olduğunu ifade etti.

Mirziyoyev, Yüksek Düzeyli Stratejik İşbirliği Konseyi (YDSK) Dördüncü Toplantısı kapsamında verimli görüşmeler yaptıklarını aktararak, İstanbul'da Özbekistan okulunun "Taş Koyuş" Merasimi ve Hatay'da inşa edilen konutların açılışının ilişkiler tarihinde şüphesiz silinmez iz bırakacağını söyledi.

Türkiye ile Özbekistan'ın dillerinin, kalplerinin ve niyetlerinin aynı olduğunu, bir sorun olduğunda beraber netice için çalıştıklarını vurgulayan Mirziyoyev, "Gerçekten ana dilimiz ve kutsal dinimizin müşterek olması dolayısıyla kardeş Türk halkından bizi hiçbir mesafe ayıramaz." dedi.

"Türkiye'nin desteğini her zaman hissediyoruz"

Mirziyoyev, bugünkü ziyaretin iki ülke arasındaki Ebedi Dostluk ve İşbirliği Anlaşması'nın imzalanışının 30. yıl dönümü arifesinde gerçekleştiğine işaret ederek, "Son yıllarda ortak çabalarımızla kapsamlı stratejik ortağımız haline gelen Türkiye'nin desteğini her zaman hissetmekteyiz, ilgiyle görmekteyiz, saygıyla karşılamaktayız." ifadesini kullandı.

Bu yıl Türkiye'nin Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31), NATO Zirvesi ve Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) Zirvesi'ne ev sahipliği yapacağını hatırlatan Mirziyoyev, bu küresel etkinliklerin başarılı geçmesi dileğinde bulundu.

Mirziyoyev, bugün Özbekistan-Türkiye dostluğunun karşılıklı güven, saygı ve uzun vadeli dayanışma ruhuyla hızla büyüdüğünün altını çizerek, işbirliğinin mevcut durumunu ve geleceğini analiz ettiklerini anlattı.

Her alanda somut projeler ve hedefler belirlediklerini kaydeden Mirziyoyev, 2026'da tüm alanlarda ikili ilişkilerin hızlı gelişimi konusunda mutabık kaldıklarını söyledi.

Mirziyoyev, her alanda ayrı ayrı herkese talimat verdiklerini ve bunun kontrolünü yapacaklarını dile getirerek, YDSK toplantılarını düzenli yapmak, Karma Ekonomik Komisyon ve Stratejik Planlama Mekanizmalarından da verimli istifade etmek konusunda mutabık kaldıklarını belirtti.

Cumhurbaşkanı Mirziyoyev, tüm bakanlık ve yerel düzeylerde diyalog için yeni bir format olarak ortak komitelerin faaliyetlerini başlatmaya karar verdikleri bilgisini paylaştı.

Liderler, Özbekistan'ın Hatay'da inşa ettiği deprem konutlarının anahtarlarını teslim etti

Kültürel, beşeri alandaki ilişkilerin geliştirilmesi, tiyatroların, sinema haftalarının, sergilerin gerçekleştirilmesi, inanç turizmi imkanlarından faydalanılması konusunda oy birliklerinin olduğunu dile getiren Mirziyoyev, müzakerelerin sonunda varılan tüm mutabakatların zamanında gerçekleştirilmesi için geniş kapsamlı yol haritasının onaylanacağını söyledi.

Mirziyoyev, İstanbul'da Özbek okulunun temel atma törenine tanıklık ettiklerini, Türkiye'de ilk Özbek okulunun inşa edilmesinin son yıllarda iki ülke arasında eğitim alanındaki ilişkilerin kalite açısından yeni düzeye yükseldiğinin bariz bir ifadesi olduğunu anlattı.

Taşkent'te Uluslararası Türk Devletleri Üniversitesini açtıklarını, Ali Şir Nevai Üniversitesinde Yunus Emre Enstitüsünün faaliyetlerinin başlatıldığını aktaran Mirziyoyev, Taşkent'te bulunan Türk okulunu genişletmek için ek arsa tahsis edilerek büyütülmesi konusunda anlaştıklarını paylaştı.

Mirziyoyev, "İstanbul'daki 600 kişilik yeni Özbek okulu, buradaki Özbek vatandaşlarımızın çocukları için kendi ana dillerinde eğitim görmeleri için uygun bir fırsat yaratacak. Bu, bilim ve eğitimi, hayatın anlamı olarak gören atalarımızın, 'okul dünyanın en yüce yapısıdır' görüşüyle örtüşmektedir. " dedi.

Hatay'daki Özbekistan Mahallesi'nin açılış törenine katılmaktan mutluluk duyduğunu belirten Mirziyoyev, 3 yıl önce meydana gelen depremin, Türk halkının sabrını, metanetini ciddi anlamda sınadığını dile getirdi.

Mirziyoyev, "dost kara günde belli olur" atasözünü hatırlatarak, halkının o zor günlerde Türk halkının acısını ve ıstırabını kendi meseleleri gibi kabul ettiğini ve dayanışma gösterdiğini söyledi.

6 Şubat Kahramanmaraş depremlerinin ardından ülkesinden çok sayıda arama kurtarma görevlisinin Türkiye'ye geldiğini ve deprem bölgelerinde çalışmalar yürüttüğünü hatırlatan Mirziyoyev, bu çalışmalarla ülkesinin "kardeşlik görevini" yerine getirdiğini vurguladı.

Mirziyoyev, Hatay'da inşa edilen deprem konutlarının, "atayurdunun mütevazı bir katkısı olarak" kabul edilmesini isteyerek, şunları kaydetti:

"Bu müreffeh yerleşimler ve güzel binalar zorlu sınavlarda başlarını eğmeyen cesur Türk halkıyla olan ebedi dostluğumuzun parlak bir sembolü olacaktır. Yeni evleriniz hayırlı olsun.

Bugünün istikrarsız ve hızla değişen dünyasında temiz hedeflerimizi iyi niyetlerle birleştirip cesurca ilerlersek aynı köklere sahip halklarımızı hiçbir güç, hiçbir tehlike yenemez. Bu vesileyle Sayın Recep Tayyip Erdoğan'ı, aziz kardeşimi, Özbekistan'a, İmam Buhari'nin ülkesine, Emine Hanımefendi ile ziyaret etmeye davet ediyorum. Kardeş Türk halkına ve güzel ülkenize barış, huzur ve devamlı kalkınmalar diliyorum. Şimdiki bizim sağlam dostluğumuza nazar değmesin diyorum."

Hatay'da deprem konutları teslim töreninde, liderler bazı ailelere, yapılan konutların anahtarlarını teslim etti.

Mirziyoyev, tören sonunda yaptığı konuşmada, Hataylılardan müteşekkil bir heyeti Nevruz Bayramı'nda Özbekistan'a davet etti.

İran Dışişleri Bakanı Erakçi, Avrupa'yı bölgede savaşı körüklemekle suçladı

Erakçi, Amerikan X şirketinin sosyal medya hesabından paylaştığı mesajında, Avrupa Birliği'nin (AB) İran Devrim Muhafızları Ordusunu (DMO) terör listesine alma kararını eleştirdi.

Bölgede birçok ülkenin İran ile ABD arasında topyekün bir savaşı önlemeye çalıştığını belirten Erakçi, "Bunların hiçbiri Avrupa ülkesi değil. Avrupa ise tam tersine alevleri körüklemekle meşgul. ABD'nin isteği üzerine 'hızlı toparlanma' politikasını izledikten sonra, şimdi de Ulusal Ordumuzu sözde 'terör örgütü' olarak nitelendirerek büyük bir stratejik hata daha yapıyor." değerlendirmesinde bulundu.

Erakçi, İsrail'in Gazze'de sürdürdüğü soykırıma karşı herhangi bir adım atmayan AB ülkelerinin İran'da "insan haklarını savunmaya" dair iddialarını "apaçık ikiyüzlülük" olarak nitelendirdi.

Bölgede topyekün bir savaşın Avrupa'yı da etkileyeceğine dikkati çeken Erakçi, "Enerji fiyatlarındaki artışın zincirleme etkileri de dahil olmak üzere AB'nin mevcut tutumu kendi çıkarlarına son derece zarar vermektedir. Avrupalılar, hükümetlerinin sunduklarından daha iyisini hak ediyor." ifadelerini kullandı.

AB, İran Devrim Muhafızları Ordusunu terör listesine aldı

AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformu hesabından mesaj paylaştı.

Baskının cezasız kalamayacağını belirten Kallas, AB dışişleri bakanlarının İran Devrim Muhafızları Ordusunu terör örgütü olarak tanımladığını bildirdi.

Kallas, bunun kararlı bir adım olduğunu vurgulayarak, "Kendi halkından binlerce kişiyi öldüren her rejim, kendi sonunu hazırlamaktadır." değerlendirmesinde bulundu.

Brüksel'de düzenlenen AB Dışişleri Bakanları Toplantısı öncesinde yaptığı açıklamada Kallas, İran Devrim Muhafızlarının terör listesine alınmasına ilişkin, "Bu onları El Kaide, Hamas ve DEAŞ ile aynı konuma getirecektir. Terörist gibi davranırsanız, terörist gibi muamele görmelisiniz." diye konuşmuştu.

AB Komisyonu Başkanı memnuniyetle karşıladı

AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, "Katliamcı İran rejimine yönelik yeni yaptırımlar konusunda varılan siyasi mutabakatı memnuniyetle karşılıyorum." açıklamasında bulundu.

İran Devrim Muhafızları Ordusunun "terör örgütü" olarak tanımlanması kararının çok daha önce alınması gerektiğini belirten von der Leyen, "Kendi halkının protestolarını kana bulayarak bastıran bir rejim için 'terörist' nitelemesi son derece yerindedir." ifadesini kullandı.

Von der Leyen, Avrupa’nın özgürlük için verdikleri cesur mücadelede İran halkının yanında olduğunu kaydetti.