Fransa, müşterek tatbikatlara katılmak için Grönland'a asker gönderdi

Macron, ABD merkezli X şirketine ait sosyal medya platformundan yaptığı açıklamada, "Danimarka'nın talebi üzerine, Fransa'nın Danimarka tarafından Grönland'da organize edilen müşterek tatbikatlara, Arktik Dayanıklılık Harekatı'na katılmasına karar verdim." ifadesini kullandı.

Emmanuel Macron, ilk Fransız askeri unsurlarının söz konusu bölgeye doğru yolda olduğunu, başka askerlerin de peşinden gideceğini kaydetti.

Fransa Genelkurmay Başkanı Fabien Mandon da aynı platformdan yaptığı açıklamada, "Fransız askerleri, Danimarka'nın ortaklarımızla birlikte organize ettiği tatbikatlara katılmak üzere Grönland'a doğru gidiyor." ifadesine yer verdi.

Fransız BFMTV kanalının haberine göre, Paris hükümeti Grönland'a yaklaşık 15 asker gönderdi.

Fransa Savunma Bakanı Catherine Vautrin'in yakın çevresinden edinilen bilgilere göre, söz konusu askerler 17 Ocak'a kadar devam edecek ortak göreve katılacak.

Öte yandan, başkent Paris'teki Elysee Sarayı'nda bugün Grönland ve İran'daki durumla ilgili Savunma Konseyi düzenlenecek.

Katil İsrail ordusu, ateşkese rağmen Gazze Şeridi'nin birçok bölgesini vuruyor

İsrail, 10 Ekim 2025'te yürürlüğe giren ateşkes anlaşmasını ihlale devam ediyor.

Bölgedeki görgü tanıklaklarının ifadelerine göre, İsrail savaş uçakları Gazze kentinin doğusundaki Tuffah Mahallesi'ni bombalarken, Gazze Şeridi'nin orta kesimlerindeki Bureyc Mülteci Kampı da İsrail topçu atışlarıyla vuruldu.

Güneydeki Han Yunus kenti ise İsrail ordusuna ait askeri araçlardan açılan yoğun ateşle saldırıya maruz kaldı.

İsrail ordusunun hala işgal altında tuttuğu Gazze Şeridi'ndeki bölgelerde sürdürdüğü saldırıları sonucu can kaybı ya da yaralanmaya ilişkin bilgi bulunmuyor.

İsrail ordusu, Gazze Şeridi'nin birçok bölgesinde fiili olarak varlığını sürdürürken yüzde 50'sine yakın parçasını işgal etmeye devam ediyor.

Bilim insanları hayati tehlike arz eden yaraları anında kapatan sprey toz geliştirdi

Ciddi kan kaybı, çatışma yaralanmalarında temel ölüm nedeni olmaya devam ediyor. Bu zorluğun üstesinden gelmek için aralarında bir binbaşının da bulunduğu KAIST araştırma ekibi, kanamayı durdurmanın daha hızlı ve güvenilir bir yolunu bulmak üzere yola çıktı.

Çalışmalar sonucunda, yaraya doğrudan püskürtüldüğünde kanamayı bir saniye içinde durdurabilen ve savaş alanında hayat kurtarmak için potansiyel bir dönüm noktası sunan yeni nesil toz tipi hemostatik ajan geliştirildi.

Saniyeler içinde çözüm sunan sprey

KAIST tarafından yapılan açıklamada, yara üzerine uygulandığında hızla güçlü bir hidrojel bariyer oluşturan toz bazlı bir materyalin geliştirildiği duyuruldu. Malzeme, yaralı bölgeye temas ettiği anda yaklaşık bir saniye içinde dönüşerek yarayı neredeyse anında mühürlüyor.

Gerçek muharebe koşulları düşünülerek tasarlanan bu teknoloji, savaş alanları ve afet bölgeleri gibi zorlu ortamlarda bile anında sertleşiyor. Depolama sırasındaki stabilitesi sayesinde acil müdahale için hızlıca konuşlandırılabiliyor.

Mevcut yöntemlerin eksiklikleri gideriliyor

Tıpta yaygın olarak kullanılan geleneksel yama tipi hemostatik ürünler, düz şekilleri nedeniyle derin veya düzensiz yaraları tedavi etmekte zorluk çıkarıyor.

Ayrıca bu malzemeler ısı ve neme karşı hassas oldukları için zorlu şartlarda saklanmaları kısıtlanıyor. KAIST ekibi, derin veya engebeli olanlar da dahil olmak üzere pek çok şekil ve boyuttaki yaraya uygulanabilen toz formundaki bu ajanı geliştirerek bu sınırlamaların önüne geçiyor.

Eski tip toz hemostatikler, sadece kanı fiziksel olarak emerek bir bariyer oluşturdukları için kısıtlı bir kapasiteye sahipti. Araştırma ekibi bu sorunu çözmek için kandaki iyonik reaksiyonlara odaklandı.

Geliştirilen "AGCL tozu", kalsiyum ile reaksiyona girerek ultra hızlı jelleşme sağlayan doğal malzemeler ile kan bileşenlerine bağlanan kitosanın birleşiminden oluşuyor. Kandaki kalsiyum gibi katyonlarla reaksiyona girerek bir saniyede jel haline geliyor ve yarayı anında kapatıyor.

Güç, güvenlik ve doku onarımı

AGCL tozu, kendi ağırlığının 7 katından fazlasını (yüzde 725) emebilen üç boyutlu bir yapıya sahip olmasıyla öne çıkıyor. Bu sayede, yüksek basınçlı ve aşırı kanamalı durumlarda bile kan akışını hızla engelliyor. Elle güçlü bir şekilde bastırılmaya dayanabilecek düzeyde, ticari ürünlerden daha üstün bir yapışma gücü sergiliyor.

Tamamen doğal kaynaklı malzemelerden oluşan toz, yüzde 99'un üzerinde hücre canlılık oranı ve yüzde 99,9 antibakteriyel etki gösteriyor. Hayvan deneylerinde, hızlı yara iyileşmesi ve kan damarı ile kolajen rejenerasyonunun teşviki gibi mükemmel doku onarım etkileri doğrulanıyor.

Savunma sanayinden sivil tıbba

Sürdürülen cerrahi karaciğer yaralanması deneylerinde, kanama miktarı ve durma süresinin ticari ajanlara göre önemli ölçüde azaldığı, karaciğer fonksiyonlarının ameliyattan iki hafta sonra normal seviyelere döndüğü gözlemleniyor.

Ayrıca bu ajan, oda sıcaklığında ve yüksek nemli ortamlarda iki yıl boyunca performansını koruyabiliyor.

Ulusal savunma amaçlarıyla geliştirilen bu ileri malzeme teknolojisi; afet sahaları, gelişmekte olan ülkeler ve tıbbi hizmetlerin yetersiz olduğu bölgeler dahil olmak üzere tüm acil tıp alanlarında uygulanma potansiyeli taşıyor.

Bilim dünyası şekere alternatif bir keşif yaptı

"Tagatose" adı verilen bu tatlandırıcı; düşük kalorili olması, kan şekerini minimum düzeyde etkilemesi ve ağız ile bağırsak sağlığına olası faydalarıyla şeker arayışında dönüm noktası olabilir.

Tagatose nedir ve nerede bulunur?

Tagatose; süt ürünlerinde (ısıtma veya enzim işlemi sırasında), elma, ananas ve portakal gibi meyvelerde doğal olarak bulunan ancak doğada çok nadir rastlanan bir şeker tür.

Meyvelerdeki toplam şeker oranının sadece yüzde 0,2'sini oluşturduğu için doğrudan özütlenmesi oldukça zordur. Şimdiye kadar üretimi hem verimsiz hem de çok maliyetli olan bu madde için Tufts Üniversitesi araştırmacıları biyosentetik bir çözüm geliştirdi.

Bakteriler şeker fabrikasına dönüşüyor

Cell Reports Physical Science dergisinde yayımlanan çalışmaya göre araştırmacılar, Escherichia coli bakterilerini genetik olarak mühendislik işleminden geçirerek adeta minik birer fabrikaya dönüştürdü.

Cıvık mantardan elde edilen ve "Gal1P" adı verilen özel bir enzim, bakterilere aktarıldı.

Bu yöntemle bakteriler, bol miktarda bulunan glikozu yüzde 95 verimlilikle tagatose'a dönüştürmeyi başardı. Geleneksel yöntemlerde bu oran yüzde 40 ile yüzde 77 arasında kalıyordu.

Galaktoz gibi pahalı ham maddeler yerine glikozun kullanılması, üretimi ekonomik olarak çok daha uygulanabilir hale getirdi.

Sofra şekerinin tatlılık oranının yüzde 92'sine sahip. Yüksek yoğunluklu tatlandırıcıların aksine pişirme ve fırınlama sırasında şeker gibi karamelize olur ve ürünün fiziksel yapısını korur.

Sofra şekerinden yaklaşık yüzde 60 daha az kalori içeriyor.

İnce bağırsakta sadece kısmen emildiği için kan şekeri ve insülin seviyelerinde çok düşük artışlara neden oluyor. Bu özellik diyabet hastaları için büyük önem taşıyor.

Diş çürüklerine yol açan bakterileri beslemek yerine onların büyümesini yavaşlatıyor. Ayrıca bağırsaktaki yararlı bakteriler için probiyotik etkisi gösterebilir.

Gelecekte bizi ne bekliyor?

Araştırmacılar, bu yeni biyosentez stratejisinin sadece tagatose için değil, diğer nadir şekerlerin üretiminde de devrim yaratabileceğini belirtiyor.

FDA tarafından "genel olarak güvenli" (GRAS) sınıfına alınan tagatose, bu yeni üretim yöntemiyle birlikte gıda sanayisinde çok daha yaygın ve uygun maliyetli bir alternatif haline gelebilir.

Araştırma: Atlar insanların korkusunu koklayabiliyor

Bilim insanları, daha önce atların insanların duygularını yüz ifadeleri ve ses tonundan anlayabildiğini biliyordu; ancak "korku kokusunu" alabildikleri fikri, koku duyusunun incelenmesindeki zorluklar nedeniyle şimdiye kadar sadece bir teori olarak kalmıştı.

Araştırmanın yöntemi ve bulgular

Araştırmacılar, gönüllü katılımcıların korku ve neşe veren videolar izledikleri sırada koltuk altlarından ter örnekleri topladı. Bu örnekler daha sonra 43 farklı kısrağa koklatılarak tepkileri gözlemlendi. 

Korku kokusuna maruz kalan atlar, aniden açılan bir şemsiye gibi beklenmedik olaylar karşısında daha şiddetli tepki vererek daha kolay irkildi.

Atlar, korku kokusu aldıklarında insanlara yaklaşmaya veya yabancı nesneleri incelemeye daha az istekli olduklarını gösterdi.

Korku kokusu, atların kalp atış hızında ve stres hormonu olan kortizol seviyelerinde belirgin değişikliklere yol açtı.

Biniciler ve eğitmenler için önemi

Araştırmanın ortak yazarı Lea Lansade, bu durumun türler arası bir "duygusal bulaşma" olduğunu ifade ediyor. Çalışma, at binen veya onlarla çalışan kişilerin kendi duygusal durumlarının farkında olmalarının önemini vurguluyor.

"İnsanlar yaydıkları duygusal kokuları kontrol edemese de, binicilerin rahatlamaya odaklanması gerekir. Siz sakin olduğunuzda atınız da bunu hissederek daha az tepki verecektir."

Araştırmacılar bir sonraki adımda, atların üzüntü ve iğrenme gibi diğer insan duygularına da benzer tepkiler verip vermediğini ve insanların da atların duygularını kokuyla hissedip hissedemediğini incelemeyi planlıyor.

Trump, madde bağımlılığı ve ruh sağlığı bütçesini kesti

Bu hamle, SAMHSA'nın toplam bütçesinin yaklaşık dörtte birine denk geliyor ve bağımlılık, ruhsal hastalıklar ile evsizlikten etkilenen topluluklara doğrudan hizmet veren programları risk altına sokuyor.

"Kurum öncelikleriyle uyumsuzluk" gerekçesi

Hibe alıcılarına gönderilen ve SAMHSA Müsteşar Vekili Christopher Carroll imzalı mektuplarda, iptallerin gerekçesi olarak bu programların artık "kurum hedefleri veya öncelikleriyle uyumlu olmaması" gösterildi.

Ancak bütçesi kesilen kurumlar, yürüttükleri çalışmaların SAMHSA’nın kamuoyuna açıkladığı önceliklerle tam olarak örtüştüğünü belirterek şaşkınlıklarını dile getirdi.

Las Vegas merkezli PACT Koalisyonu CEO'su Jamie Ross, toplam 560 bin dolar değerindeki üç hibesinin iptal edildiğini belirterek, "Hibelerimizin amacı, mektupta listelenen önceliklerle tamamen uyumludur," dedi.

Risk altındaki kritik hizmetler

Doğrudan Ruh Sağlığı Hizmetleri: Özellikle travma geçirmiş çocuklar için uzmanlaşmış bakım programları.

Opioid Tedavisi ve Aşırı Doz Önleme: Nalokson dağıtımı ve sokak düzeyinde bağımlılıkla mücadele.

Akran Desteği: İyileşme sürecindeki kişilerin cezaevlerindeki bağımlılara verdiği destek hizmetleri.

HIV/AIDS Programları: Ergenler ve genç yetişkinler için önleyici programlar.

Boston merkezli Baker Çocuk ve Aile Merkezi, 1 milyon dolar tutarındaki iki hibesinin kesilmesiyle 600 ailenin bakımının tehlikeye girdiğini ve personel çıkarmak zorunda kalacaklarını açıkladı.

Ukrayna Savunma Bakanı: 200 bin asker firar etti, 2 milyon kişi askerlikten kaçıyor

Fedorov'un bu açıklamaları, Kiev yönetiminin cephedeki düşük moral ve firar oranlarına ilişkin şimdiye kadar yaptığı ilk resmi ve şeffaf itiraf olma özelliğini taşıyor.

Ukrayna ordusu, sayıca ve mühimmatça kendisinden çok daha üstün bir düşmana karşı yıllardır süren yıpratıcı savaşın etkisiyle personel tedariki konusunda ciddi zorluklar yaşıyor.

Teknoloji ile insan gücü açığını kapatma hedefi

Gelecek hafta 35 yaşına girecek olan ve Ukrayna tarihinin en genç Savunma Bakanı unvanını alan Fedorov, daha önce Dijital Dönüşüm Bakanı olarak ülkenin başarılı insansız hava aracı (İHA) projelerini yönetmişti.

Parlamentodaki oylama öncesi yaptığı konuşmada Fedorov, personel sorunlarının teknolojik ilerlemeyi her zamankinden daha kritik hale getirdiğini vurguladı:

"Daha fazla robot daha az kayıp, daha fazla teknoloji daha az ölüm demektir. Ukraynalı kahramanların hayatı en yüksek değerdir."

Fedorov, şu anda Ukrayna'da 500 şirketin İHA, 200 işletmenin sinyal bozucu ekipman ve 20'den fazla özel firmanın füze üretimi yaptığını belirterek, ordunun teknolojik bileşenini güçlendirmenin temel önceliği olacağını ifade etti.

Seferberlik sürecinde geniş kapsamlı değişiklikler

Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenski, Fedorov ile yaptığı görüşmenin ardından ülkenin seferberlik sürecinde "daha geniş kapsamlı değişikliklere" ihtiyaç duyulduğunu belirtti.

Ukrayna yasalarına göre 18-60 yaş arası tüm erkeklerin askeri kayıt yaptırması zorunlu olsa da sadece 25-60 yaş arasındakiler fiilen silah altına alınabiliyor.

Sıkıyönetim kapsamında 23-60 yaş arası erkeklerin yurt dışına çıkışı yasak olsa da on binlerce kişinin yasa dışı yollarla ülkeden kaçtığı biliniyor.

Fedorov, görevi Başbakan Yardımcılığı ve Enerji Bakanlığına getirilen Denys Shmyhal'den devraldı. Zelenskiy, yeni bakanın savunma sanayindeki özel girişimleri destekleyerek orduyu modernize etme yeteneğine güvendiğini dile getirdi.

ABD, Venezuela petrolünün satışına resmen başladı

Beyaz Saray yetkilileri, önümüzdeki günlerde ve haftalarda yeni satışların yapılacağını belirtti. Satıştan elde edilen gelirlerin, ABD hükümeti tarafından kontrol edilen ve "tarafsız bir bölge" olarak nitelendirilen Katar'daki banka hesaplarında tutulduğu bildirildi.

Trump’tan 100 milyar dolarlık yatırım hedefi

Başkan Donald Trump, geçtiğimiz Cuma günü yaptığı açıklamada, Amerikan petrol devlerinin Venezuela'nın çökmüş enerji altyapısını yeniden inşa etmek için en az 100 milyar dolar yatırım yapacağını iddia etti.

Trump, bu hamleyle ABD'deki enerji fiyatlarını düşürmeyi ve Venezuela'nın petrol üretimini 18 ay içinde yüzde 50 oranında artırmayı hedefliyor.

Beyaz Saray Sözcüsü Taylor Rogers, Trump ekibinin Venezuela'nın petrol altyapısını restore etmek için "benzeri görülmemiş yatırımlar yapmaya hazır ve istekli" şirketlerle görüşmelerini sürdürdüğünü ifade etti.

Sektör devlerinden "yatırılamaz" uyarısı

Hükümetin bu iyimser tablosuna rağmen, önde gelen petrol şirketlerinin yöneticileri temkinli bir duruş sergiliyor.

Geçtiğimiz hafta Beyaz Saray'da yapılan toplantıda ExxonMobil CEO'su Darren Woods, yasal ve ticari çerçeveler netleşmeden ülkenin şu an için "yatırılamaz" (uninvestable) olduğunu savundu.

Woods, geçmişte Venezuela'da şirket varlıklarına el konulmasını hatırlatarak, yeni bir yatırım için ciddi yasal garantilere ihtiyaç duyulduğunu vurguladı.

Reuters'ın haberine göre, piyasaya sunulan Venezuela ham petrolü, Kanada gibi rakip üreticilerin fiyatlarına kıyasla tüccarlara indirimli oranlarla sunuluyor.

Elde edilen gelirin bir kısmının Venezuela'nın sağlık sistemini iyileştirmek için kullanılacağı belirtilirken, harcamaların tamamen ABD hükümetinin takdirinde olacağı kaydedildi.

Google'a "çocukları manipüle etme" suçlaması

Tartışma, ABD merkezli çevrim içi güvenlik grubu Digital Childhood Institute Başkanı Melissa McKay'in, 12 yaşındaki oğluna gelen e-postayı paylaşmasıyla başladı.

Google'ın gönderdiği mesajda, "Doğum günün yaklaşıyor. 13 yaşına girdiğinde, daha fazla Google uygulamasına ve hizmetine erişmek için hesabını güncellemeyi seçebilirsin" ifadeleri yer alıyor.

"Ebeveynler geçici bir engel gibi gösteriliyor"

Oğluna gelen e-postanın, denetimlerin ebeveyn rızası olmadan nasıl kaldırılacağına dair bağlantılar içerdiğini belirten McKay, teknoloji devini sert bir dille eleştirdi:

"Trilyon dolarlık bir şirket, her çocuğa doğrudan ulaşarak ebeveyn denetiminden 'mezun' olmaya hazır olduklarını söylüyor. Google, kendisine ait olmayan bir sınır üzerinde otorite kuruyor; ebeveynleri aşılması gereken geçici bir engel, kurumsal platformları ise varsayılan seçenek olarak konumlandırıyor. Bunun adı veri ve kâr için çocukları manipüle etmektir."

İngiltere'deki çocuk koruma kurumu NSPCC de çocukların bu tür kararları tek başlarına vermesinin, onları dezenformasyon ve riskli dijital ortamlarla savunmasız bırakabileceği konusunda uyarıda bulundu.

Google geri adım attı: Yeni politika değişikliği

Gelen yoğun tepkilerin ardından Google, denetimli hesaplara yönelik politikasında değişikliğe gideceğini duyurdu. Google'ın Gizlilik ve Güvenlik Birimi Başkanı Kate Charlet, LinkedIn üzerinden yaptığı açıklamada şu maddeleri paylaştı:

Artık 13 yaşına giren çocukların denetimi kapatabilmesi için ebeveynlerinden resmi onay alması gerekecek.

Sürecin sadece çocukların kararı değil, aile içi bir iş birliği haline getirilmesi hedefleniyor.

Google, bu değişikliğin denetimlerin hem ebeveyn hem de genç hazır hissedene kadar devrede kalmasını sağlayacağını belirtti.

NASA'dan uzayda ilk tıbbi tahliye: 4 astronot Dünya'ya dönüyor

ABD, Rusya ve Japonya'dan toplam dört astronotu taşıyan Dragon Endeavour kapsülünün, Perşembe sabahı erken saatlerde San Diego yakınlarında Büyük Okyanus'a inmesi bekleniyor. Bu karar, ekibin görev süresini yaklaşık bir ay kısalttı.

Kimlik ve teşhis gizli tutuluyor

NASA yetkilileri, tıbbi bakıma ihtiyaç duyan astronotun kimliğini ve yaşadığı sağlık sorununun ne olduğunu hasta gizliliği gerekçesiyle açıklamadı. Ancak istasyonun eski komutanı Mike Fincke, sosyal medya üzerinden yaptığı paylaşımda, söz konusu astronotun durumunun "stabil ve güvenli" olduğunu, tahliye kararının ise yerdeki tam teşekküllü teşhis imkanlarından yararlanmak amacıyla "ihtiyati bir önlem" olarak alındığını belirtti.

Ağustos ayında istasyona fırlatılan Zena Cardman, Mike Fincke, Kimiya Yui ve Oleg Platonov'un görevlerinin Şubat sonuna kadar sürmesi planlanıyordu. Ancak 7 Ocak'ta planlanan bir uzay yürüyüşünün aniden iptal edilmesi ve ardından tahliye kararının açıklanması süreci hızlandırdı.

Uzay istasyonunda personel sayısı azaldı

Bu tahliye ile birlikte Uluslararası Uzay İstasyonu'nda şu an için sadece bir Amerikalı ve iki Rus olmak üzere üç kişi kaldı. NASA ve SpaceX, istasyondaki personel açığını kapatmak için normalde Şubat ortası için planlanan yeni ekibin (Crew-12) fırlatılışını öne çekmek için çalışmalarını sürdürüyor.

İstasyon tarihindeki 25 yıllık sürekli insan varlığı boyunca daha önce hiç tıbbi tahliye yapılmamıştı. Benzer bir durum en son 1985 yılında Sovyet kozmonot Vladimir Vasyutin'in ciddi bir enfeksiyon nedeniyle Salyut 7 istasyonundan erken dönmek zorunda kalmasıyla yaşanmıştı.

Yeni NASA yöneticisi Jared Isaacman, astronotların sağlığının ve esenliğinin her zaman en yüksek öncelikleri olacağını vurguladı.

Heathrow Havalimanı'nda drone alarmı: Uçuşlar durduruldu

Flightradar24 verilerine göre, Zürih'ten gelen Swiss Havayolları'na ait LX324 sefer sayılı uçak, iniş öncesi yaklaşık yarım saat havada bekledikten sonra yakıt limitleri nedeniyle Gatwick Havalimanı'na yönlendirildi.

Havalimanı sözcüsü, operasyonların kısa bir duraklamanın ardından normale döndüğünü ancak durumun polis ve havayolu ortaklarıyla birlikte yakından izlendiğini belirtti.

Yolcular uçaklarda bekletildi

Sosyal medya üzerinden paylaşım yapan pek çok yolcu, uçaklarının pist başında bekletildiğini ve pilotların "yetkisiz bir insansız hava aracı" (İHA) nedeniyle kalkış izni alamadıklarını bildirdi. Bazı pilotların, gecikme sırasında bekleyen çocukları kokpite davet ederek vakit geçirmelerini sağladığı ifade edildi.

Metropolitan Polisi, radar kayıtlarını ve bölgedeki güvenlik kameralarını inceleyerek drone operatörünün kimliğini belirlemek için çalışma başlattı. İngiltere yasalarına göre, havalimanı kısıtlama bölgelerinde drone uçurmak beş yıla kadar hapis cezası öngören bir suç teşkil ediyor.

Geçmişteki drone krizleri

Bu olay, Avrupa'nın çeşitli noktalarında son aylarda artan benzer ihbarları yeniden gündeme getirdi. Yakın zamanda Vilnius ve Brüksel havalimanlarında da drone hareketliliği nedeniyle uçuşlar durdurulmuştu.

İngiltere tarihinin en büyük drone krizi ise 2018 yılında Gatwick Havalimanı'nda yaşanmış ve yaklaşık bin uçuşun iptal edilmesine, 140 bin yolcunun mağdur olmasına yol açmıştı.

Havacılık uzmanları, kış şartlarında hava durumu kaynaklı gecikmelerin zaten yoğun olduğu bu dönemde, kısa süreli drone kesintilerinin dahi uçuş takvimlerinde zincirleme aksamalara yol açabileceği uyarısında bulunuyor.

Ukrayna enerji sektöründe olağanüstü hal ilan etti

Gece sıcaklıklarının -20 dereceye kadar düştüğü sert kış koşullarında toplanan özel kabine toplantısının ardından konuşan Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, saldırıların ve kötüleşen hava koşullarının etkileriyle mücadele etmek için 24 saat çalışacak bir görev gücü kurulacağını duyurdu.

Zelenskiy, Moskova'yı enerji dağıtım tesislerini hedef alarak dondurucu soğukları bilinçli bir silah olarak kullanmakla suçladı.

Donald Trump'tan Zelenski'ye eleştiri

ABD Başkanı Donald Trump ise Çarşamba günü Reuters haber ajansına verdiği demeçte, Ukrayna'nın bir anlaşma yapmaya Rusya'dan daha az hazır olduğunu savundu.

Yaklaşık dört yıldır süren savaşı sona erdirmek için yürütülen barış görüşmelerini duraksatan tarafın Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin değil, Zelenski olduğunu iddia eden Trump, müzakerelerin neden sonuçlanmadığı sorusuna doğrudan "Zelenski" yanıtını verdi.

Geçtiğimiz Aralık sonunda Mar-a-Lago'da yapılan görüşmelerde Zelenskiy, bir barış planının yüzde 90'ı üzerinde anlaşıldığını belirtmiş ancak toprak bütünlüğü ve güvenlik garantileri konusundaki "dikenli meselelerin" çözülemediğini ifade etmişti.

Kiev'de insani kriz derinleşiyor

Son haftalarda yoğunlaşan füze ve insansız hava aracı saldırıları, Kiev'deki konutların yüzde 70'ini saatlerce elektriksiz, susuz ve ısıtmasız bıraktı.

Zelenski, hasar gören tesislerin onarılması için yurt dışından acil enerji ekipmanı tedarik edileceğini ve halkın ısınma ihtiyacını karşılamak için kurulan "yenilmezlik noktalarının" sayısının artırılacağını belirtti.

Ukrayna'nın en büyük özel enerji sağlayıcısı DTEK, saldırıların yoğunluğu nedeniyle şebekeyi onarmaya vakit bulamadıklarını ve kalıcı bir kriz modunda olduklarını açıkladı. Bölgedeki yetkililer, Rusya'nın stratejisinin şehri tamamen karanlığa gömerek sivil halkın moralini bozmak olduğunu ifade ediyor.

X, rıza dışı deepfake görüntülere karşı Grok'a kısıtlama getirdi

X platformunun güvenlik birimi tarafından yapılan açıklamada, Grok'un gerçek kişileri bikini veya benzeri açık kıyafetlerle gösterecek şekilde fotoğrafları düzenlemesini engelleyen teknik önlemlerin devreye alındığı duyuruldu.

Bu kısıtlamanın ücretli aboneler de dahil olmak üzere tüm kullanıcılar için geçerli olacağı belirtildi.

{ilgili-haber-931516}

Yasal düzenlemelere göre bölgesel engelleme

Şirket, rıza dışı cinsel içerikli görsellerin üretiminin yasa dışı olduğu bölgelerde, Grok üzerinden gerçek kişilerin bikini veya iç çamaşırıyla tasvir edildiği görsellerin oluşturulmasını tamamen engellemek için "coğrafi engelleme" (geoblocking) yöntemini kullanmaya başladı.

X yönetimi, bu adımın yasalara veya platform politikalarına aykırı hareket eden kullanıcıların hesap verebilirliğini artıracağını savundu.

Elon Musk ise yaptığı paylaşımda, Grok'un yalnızca hayali yetişkin karakterler için sinema standartlarına uygun çıplaklık içerebileceğini, ancak gerçek kişiler söz konusu olduğunda yerel yasalara uyulacağını ifade etti.

Küresel tepkiler ve soruşturmalar

Bu teknik kısıtlamalar, California Başsavcılığının Grok tarafından üretilen cinsel içerikli deepfake görüntülere yönelik soruşturma başlatmasından birkaç saat sonra geldi.

İngiltere Başbakanı Sir Keir Starmer da bu tür içerikleri "iğrenç" olarak nitelendirerek, X'in kendi denetimini sağlayamaması durumunda hükümetin müdahale edeceği uyarısında bulundu.

Geçtiğimiz günlerde Malezya ve Endonezya, rıza dışı üretilen açık içerikler nedeniyle Grok yapay zeka aracına erişimi yasaklayan ilk ülkeler olmuştu.

İngiltere'deki medya denetleme kuruluşu Ofcom da X'in çevrim içi güvenlik yasalarına uyup uymadığını belirlemek için kapsamlı bir soruşturma yürütüyor.

Washington Post muhabirinin evine FBI baskını

ABD Adalet Bakanı Pam Bondi, yaptığı açıklamada ajanların, bir Pentagon yüklenicisinden yasa dışı yollarla sızdırılan gizli bilgileri elde ettiği ve haberleştirdiği iddia edilen bir gazetecinin evinde arama gerçekleştirdiğini doğruladı.

Bondi, söz konusu sızıntıyı yaptığı iddia edilen yüklenicinin ise tutuklandığını bildirdi.

Gazeteci Hannah Natanson hedefte değil

Washington Post, evi aranan muhabirin Donald Trump yönetiminin federal iş gücünü yeniden yapılandırma politikalarını takip eden Hannah Natanson olduğunu açıkladı.

Çarşamba sabahı Natanson'un Virginia'daki evine gelen federal ajanların; muhabirin telefonuna, iş ve kişisel bilgisayarlarına ve akıllı saatine el koyduğu belirtildi.

Yetkililer, Natanson'un soruşturmanın ana hedefi olmadığını ifade etti. Soruşturmanın merkezinde, Maryland'de sistem yöneticisi olarak görev yapan ve üst düzey güvenlik yetkisine sahip olan Aurelio Perez-Lugones bulunuyor.

FBI tarafından hazırlanan yeminli beyana göre Perez-Lugones, gizli istihbarat raporlarına erişip bunları yazdırmakla ve ulusal savunma bilgilerini yasa dışı şekilde elinde tutmakla suçlanıyor.

Basın özgürlüğü tartışmaları

Gazeteci Hannah Natanson'un evinin aranması, basın özgürlüğü savunucuları arasında ciddi endişeye yol açtı. Knight Birinci Tadil Enstitüsü Direktörü Jameel Jaffer, gazetecileri hedef alan bu tür aramaların, demokrasi için hayati önem taşıyan habercilik faaliyetlerini engelleyebileceği uyarısında bulundu.

Adalet Bakanı Bondi ise Trump yönetiminin, ulusal güvenliği riske atan gizli bilgilerin sızdırılmasına müsamaha göstermeyeceğini yineledi.

Natanson, son dönemde binden fazla mevcut ve eski federal çalışanla görüşerek, hükümet içindeki işten çıkarmalar ve politika değişiklikleri üzerine kapsamlı haberler yapmıştı.

California Başsavcılığından Grok'a deepfake soruşturması

Başsavcı Bonta, yaptığı açıklamada xAI'nın son haftalarda ürettiği ve internette paylaşılan rıza dışı, müstehcen materyallere ilişkin raporların şok edici olduğunu belirtti. Bonta, bu görüntülerin internet genelinde insanları taciz etmek için kullanıldığını vurgulayarak şirketi acil önlem almaya çağırdı.

Çocuk ve kadın görsellerine yönelik suiistimal iddiası

Soruşturma, Grok kullanıcılarının internetteki sıradan kadın ve çocuk fotoğraflarını kullanarak rıza dışı cinsel içerikli görseller oluşturduğu ve bu içeriklerin X platformunda yayıldığı iddiaları üzerine odaklanıyor.

Yapılan analizler, Grok üzerinden üretilen 20 bin görselin yarısından fazlasının rıza dışı müstehcen içeriklerden oluştuğunu ve bunların bir kısmının çocukları hedef aldığını ortaya koydu.

California Valisi Gavin Newsom da xAI'nın kararını "iğrenç" olarak nitelendirerek şirketin "suçlular için bir üreme alanı" oluşturduğunu ifade etti. Demokrat senatörler ise Apple ve Google'a çağrıda bulunarak, X ve Grok uygulamalarının uygulama mağazalarından kaldırılmasını talep etti.

Elon Musk'ın yanıtı ve yasal süreç

Elon Musk, iddialara yönelik yaptığı açıklamada Grok tarafından üretilen reşit olmayanlara ait çıplak görüntülerden haberdar olmadığını savundu.

Musk, Grok'un kendiliğinden görsel üretmediğini, bunun yalnızca kullanıcı talepleri doğrultusunda gerçekleştiğini belirtti. Şirket ayrıca yasa dışı içerik üreten kullanıcıların, bu içeriği yükleyenlerle aynı hukuki sonuçlarla karşılaşacağını duyurdu.

İngiltere'de medya denetleme kuruluşu Ofcom da Grok hakkında benzer bir inceleme yürütüyor. Yasaların ihlal edildiğinin tespit edilmesi durumunda, platformun küresel gelirinin yüzde 10'una kadar para cezasıyla karşı karşıya kalabileceği belirtiliyor.

ABD ve İngiltere Katar'daki askeri personeli tahliye ediyor

Yetkililer, Amerikan personelinin bir kısmının geri çekilmesini ihtiyati bir tedbir olarak nitelendirirken, İngiltere'nin de benzer bir adım atarak bazı askeri personelini bölgeden tahliye ettiği bildirildi.

Katar hükümetinden yapılan açıklamada, söz konusu önlemlerin bölgedeki mevcut gerginliğe yanıt olarak alındığı ifade edildi.

Diplomatik temsilcilikler ve havacılık kısıtlamaları

Gerginliğin artmasıyla birlikte İngiltere Dışişleri Bakanlığı, Tahran'daki büyükelçiliğini geçici olarak kapattığını ve faaliyetlerini uzaktan yürüteceğini duyurdu.

Doha'daki ABD Büyükelçiliği ise personeline dikkatli olmaları ve El-Udeid Hava Üssü'ne yönelik zorunlu olmayan seyahatlerden kaçınmaları yönünde uyarıda bulundu.

İran, Perşembe günü yerel saatle 02:45 itibarıyla hava sahasını neredeyse tüm uçuşlara kapattı. Başlangıçta iki saat sürmesi planlanan bu kısıtlama daha sonra sabah saatlerine kadar uzatıldı.

Bu gelişme üzerine Air India ve Lufthansa gibi pek çok havayolu şirketi, İran ve Irak hava sahasını kullanmayacaklarını ve rotalarını değiştirdiklerini açıkladı.

Artan can kayıpları ve karşılıklı uyarılar

İnsan hakları grupları, İran makamlarının protestolara yönelik müdahalesinde 2 bin 400'den fazla göstericinin hayatını kaybettiğini belirtiyor.

Donald Trump, protestocuların idam edilmesi durumunda ABD'nin İran'a karşı çok sert adımlar atacağı konusunda uyarıda bulundu.

İran yönetimi ise herhangi bir saldırı durumunda misilleme yapacağını ve bölgedeki ABD ile İsrail hedeflerinin meşru hedef haline geleceğini duyurdu.

Katar'da bulunan El-Udeid Hava Üssü, yaklaşık 10 bin Amerikan ve 100 İngiliz personeliyle ABD'nin Orta Doğu'ndaki en büyük askeri tesisi olma özelliğini taşıyor.

Bölgedeki askeri hareketliliğin devam ettiği bildirilirken, İtalya ve Polonya vatandaşlarına İran'ı terk etme çağrısında bulundu.