Soykırımcı İsrail, Filistinlilerin sadece topraklarını değil, gelecek nesillerinin eğitim hakkını da elinden alıyor

İsrail'in Filistin yönetiminin vergi gelirlerine el koyması, işgal altındaki Batı Şeria'da Filistin yönetiminin eğitim dahil pek çok alanda bütçeden ayırdığı payı azaltmasına ve büyük bir eğitim krizine yol açtı.

Filistin yönetiminin İsrail'in bu uygulaması nedeniyle Batı Şeria'da öğretmenlerin maaşında yüzde 60'lık kesintiye gitmesi, eğitimcileri hayatlarını sürdürebilmek için farklı işlerde çalışmaya iterken okullarda haftanın sadece 3 gününde ders verilmeye başlandı.

İsrail ordusunun baskınları ve Filistinlilerin topraklarını gasbeden İsraillilerin artan saldırılarından dolayı ulaşımın aksaması ya da ailelerin çocuklarının başına bir şey geleceği korkusuyla okula göndermekten çekinmesi, söz konusu krizi daha da derinleştirdi.

Bölgedeki ekonomik krizin, ailelerinin geçimine destek olmak için çocukları çalışmaya itmesi de eğitim eksikliğinin bir başka boyutu olarak öne çıktı.

"Bazı öğretmenler öğretmenlik mesleğini bıraktı"

AA muhabiri, işgal altındaki Batı Şeria'nın Nablus kentinde, eğitimci, öğrenci ve çocuklarla yaşanan eğitim krizini konuştu.

İşgal altındaki Batı Şeria'da öğretmenlerin ve öğrencilerin durumunu anlatan Zenebiyye İlköğretim Okulu Müdürü Ayşe el-Hatib, öğrencilerin her hafta 5 yerine 3 gün okula gitmesinin büyük bir sorun olduğuna işaret ederek, "Yani okul günleri ve ders çalışma süresi yarı yarıya azaldı. Bu, öğrenmenin yarısı, gelecek neslin yarım yetiştirilmesi demek." ifadelerini kullandı.

Hatib, tüm sorunların İsrail işgalinden kaynaklandığını belirterek İsrail'in Filistin'e gelir vergilerini ödemediğini ve bunun Ramallah yönetiminin öğretmenlere ve diğer iş kollarında çalışanlara yeterli maaşı ödeyememesine yol açtığını belirtti.

Öğretmenlerin maaşlarının yalnızca yüzde 60'ını alabildiğini vurgulayan Hatib, şunları söyledi:

"Bu da öğretmenlerin öncelikle işlerini yeterince yapamamaları anlamına geliyor, çünkü 5 gün yerine sadece 3 gün ders veriyorlar. Bu arada öğretmenler, maaşları nedeniyle sıkıntı çekiyor, çünkü günlük yaşam masraflarını karşılamak için yeterli paraları yok."

Filistinli öğretmen, yaşanan bu sorunlardan en fazla etkilenenin çocuklar, öğrenciler olduğuna dikkati çekti.

İsrail'in işgal altındaki Batı Şeria'da Filistinlileri sadece ekonomik açıdan değil askeri baskı yoluyla da boğduğuna işaret eden Hatib, bazı öğretmenlerin şehir dışında yaşadığını ve askeri kontrol noktaları nedeniyle işlerine gelemediğini kaydetti.

Hatib, sadece Nablus kenti çevresinde beş askeri kontrol noktası olduğunu ve haftalık üçe düşürülen eğitim günlerinin, öğretmenlerin bu kontrol noktalarından dolayı bazı günler okula ulaşamaması nedeniyle daha da aşağı indiğini vurguladı.

Bazı öğretmenlerin mesleği bıraktığını aktaran Hatib, öğretmenlerin başka işler bulmasının yanı sıra ailelerin zorunlu olarak çocuklarını okuldan alıp çalışmaya gönderdiğini belirterek, "Öğrenciler, ailelerine yardım etmek için okulları, üniversiteleri, eğitimlerini bırakıp çalışmaya, para kazanmaya gidiyorlar." diye konuştu.

Hatib, "Tüm dünyanın harekete geçip bunu durdurmak ve Filistin halkına, Filistinli çocuklara haklarını vermek, normal bir şekilde okula gitmelerini, güvenli koşullarda yaşamalarını, özgür olduklarını, insan olduklarını hissetmelerini sağlamak için bir şeyler yapması gerekiyor." ifadeleriyle dünyaya seslendi.

"Ekonomik durumumuz çok kötü, bu yüzden çalışmam gerekiyor"

Filistinli 12 yaşındaki öğrenci Zeyd Hasan, okul günlerinin üçe düşürülmesi nedeniyle öğretmenlerin ellerinden geleni yapsalar da kendilerine eğitim vermek için gerekli zamana sahip olmadıklarını ve birçok konuda eksik kaldıklarını dile getirdi.

Okula gitmediği günlerde evde kendi başına başta İngilizce olmak üzere ders çalışmak zorunda kaldığını söyleyen Hasan, yurt dışında çalışacak Filistinli bir doktor olabilmek için İngilizce öğrenmeye gayret ettiğini dile getirdi.

Ekonomik durumlarının kötü olması nedeniyle okulu bırakarak Nablus'un Eski Şehir bölgesinde bir dükkanda çalışmaya başlayan 14 yaşındaki Filistinli çocuk Talal Debbeyk ise "Evimizin masraflarının karşılanması için aileme yardım etmem gerekiyor. Ekonomik durumumuz çok kötü, bu yüzden çalışmam gerekiyor. Annem ve babam çalışıyor ama bu yeterli olmuyor." ifadelerini kullandı.

Debbeyk, iki erkek ve bir kız kardeşi olduğunu, onların okumaya devam ettiğini, kendisinin de tıpkı okula gider gibi sabah işe gittiğini akşam eve döndüğünü söyledi.

Filistin vergi gelirleri, İsrail denetiminden geçiyor

İsrailli ve Filistinli aktivistlerden oluşan "Combatants for Peace" (Barış için Savaşanlar) yöneticilerinden Suher Ganim, İsrail'in Filistin yönetiminin vergi gelirlerinde kesintiye gitmesinin sadece eğitim değil, pek çok önemli sektörü etkilediğini vurguladı.

Ganim, Filistin'e gelen tüm malların önce İsrail'in kontrolünden geçtiğini ve ödemelerin İsrail'e yapıldığını ancak İsrail'in Filistin yönetimine aktarması gereken vergilerin ödemesini durdurduğunu aktardı.

Mevcut İsrail hükümeti göreve geldiğinde ilk kesintilerin başladığına dikkati çeken Ganim, savaşın başlamasıyla Filistin yönetiminin vergi gelirlerine İsrail tarafından el konulduğunu ifade etti.

İşgalci İsrail, 1967'den beri ilk kez Kudüs'ün sınırlarını genişleten bir yasa dışı yerleşim kuruyor

İsrail basınına göre, Maliye Bakanlığı ve İskan Bakanlığı ile işgal altındaki Batı Şeria Binyamin Bölge Konseyi arasında Kudüs'ün genişlemesi için bir yerleşim yeri kurulmasını öngören anlaşma imzalandı.

Anlaşma, Filistin topraklarını gasbederek kurulacak yeni yasa dışı yerleşim yerinin, Ramallah'ın güneydoğusunda yer alan Geva Binyamin (Adem) Yahudi yerleşiminin Kudüs'e doğru genişletilmesini içeriyor.

Filistin toprakları gasbedilerek kurulan Yahudi yerleşiminin batıya doğru genişletilmesi için yeni bir mahalle kurulması ve 2 bin 780 yasa dışı yerleşim biriminin inşası öngörülüyor.

Mahallenin kurulacağı alan Geva Binyamin'den Ayrım (Utanç) Duvarı ve 437 numaralı otoyol ile ayrılması, buradan ziyade Ayrım Duvarı'nın işgal altındaki Doğu Kudüs'te kalan Neve Yaakov yasa dışı Yahudi yerleşimine yakın olması dikkati çekiyor.

Anlaşma kapsamında Filistin kasabaları Hizma ve Er-Ram arasında bulunan 500 dönümlük arazinin gasbedilerek buraya yerleşimin kurulması bekleniyor.

"İsrail yeni yerleşim yeri bahanesiyle gizli ilhak gerçekleştiriyor"

İsrailli sivil toplum kuruluşu "Peace Now (Barış Şimdi)" hareketinin, 1967'den bu yana Kudüs'ün ilk kez Batı Şeria'ya doğru genişletildiği belirtilen açıklamasında, şu ifadeler yer aldı:

"İsrail hükümeti, yeni bir yerleşim yeri bahanesiyle gizli bir ilhak gerçekleştiriyor. Yeni yerleşim yeri, her bakımdan Kudüs şehrinin bir mahallesi olarak işlev görecek ve Adem yerleşim yerinin bir 'mahallesi' olarak planlanması, bu hamleyi gizlemek için bir bahane ve girişimden ibarettir."

Açıklamada, bu adımın anlamının, "Batı Şeria'da İsrail egemenliğinin uygulanması" olduğu vurgulandı.

Yeni yerleşim bahanesiyle Kudüs'ün işgal altındaki Batı Şeria'ya doğru genişletilmesi, İsrail hükümetinin son 2 haftada Batı Şeria'ya ilişkin aldığı, Filistin Devleti'nin kurulmasının önüne geçme maksatlı kararlarının bir parçası olarak değerlendirildi.

İsrail İskan Bakanlığı, 2025 yılında da işgal altındaki Batı Şeria'da İsraillilerin gasbettiği Filistin topraklarında kurulan Geva Binyamin Yahudi yerleşimini genişletmek amacıyla 356 konutluk yeni konutun inşası amacıyla 2 ayrı ihale açmıştı.

Soykırımcı İsrail ordusu, işgal altındaki Batı Şeria ile Kudüs'te 44 Filistinliyi gözaltına aldı

Yerel kaynaklardan alınan bilgiye göre İsrail ordusu, Batı Şeria'nın Nablus ve El Halil kentleri ile Kudüs'ün kuzey kesimindeki Kefr Akab beldesine baskınlar düzenledi.

Nablus'ta aralarında eski Filistin Yasama Konseyi üyesi Davud Ebu Seyr, bazı eski tutuklular ile 3 kadının da bulunduğu 30 Filistinli İsrail güçlerince gözaltına alındı.

El Halil'de 7, Deyr el-Gusun beldesinde de 6 kişinin gözaltına alındığı aktarıldı.

Kudüs'ün kuzey kesimindeki Kefr Akab beldesinde ise 1 Filistinlinin gözaltına alındığı ifade edildi.

İsrail'in Yedioth Ahronoth gazetesinin dünkü haberine göre, ramazan öncesinde Filistinliler üzerindeki baskıyı artırmaya hazırlanan İsrail ordusu, alarm seviyesini yükseltti.

İşgal altındaki Batı Şeria'da, ramazan öncesinde sözde "güvenlik önlemlerini" sıkılaştırarak bölgede "gerginliğin yükselmesine neden olma ihtimali" taşıyan kilit isimleri belirleyen İsrail ordusunun, söz konusu Filistinlilere yönelik kapsamlı alıkoyma faaliyetlerine başladığı belirtilmişti.

İsviçre'de 80 yolcuyu taşıyan tren raydan çıktı

Yetkililer bölgede müdahalenin sürdüğünü ve kazada yaralıların bulunduğunu bildirdi.

Polisin Fransız Haber Ajansına (AFP) verdiği bilgilerde, kazanın kesin nedenleri ve yaralı sayısı hakkında henüz detaylı veri bulunmadığı ifade edildi.

Kazanın nedeni çığ olabilir

İsviçre Radyo ve Televizyonu (RTS), trenin Goppenstein ile Brig şehirleri arasında sefer yaptığını duyurdu. İsviçre basınında yer alan haberlere göre, kaza anında trende yaklaşık 80 yolcu bulunuyor.

Federal Demiryolları (CFF) tarafından yapılan açıklamada, bölgedeki bir çığ düşmesi nedeniyle Goppenstein ile Brig arasındaki tren trafiğinin 17 Şubat sabah saat 04.00'e kadar durdurulduğu belirtildi.

Bölgede ulaşım kesintiye uğradı

Kazanın meydana geldiği hatta seferlerin iptal edilmesiyle birlikte ulaşımda aksamalar yaşanıyor.

Trenin doğrudan bir çığ kütlesine mi çarptığı yoksa raylardaki kar birikintisi nedeniyle mi yoldan çıktığı henüz netlik kazanmadı. Ekiplerin olay yerindeki incelemeleri devam ediyor.

ABD İç Güvenlik Bakanlığı, sosyal medyada göçmenlik dairesini eleştirenlerin bilgilerini istedi

Haberde, Bakanlığın, son aylarda Google, Meta, Reddit ve Discord gibi şirketlerden bazı kullanıcıların ad, elektronik posta adresleri, telefon ve benzeri kimlik bilgilerinin bakanlığa verilmesini talep ettiği ifade edildi.

Söz konusu şirketlerin taleplerin bir kısmına uyduğu, taleplerde özellikle gerçek isim kullanmayan ve ICE hakkında eleştirel paylaşımlar yapan hesapların hedef alındığı aktarılan haberde, bakanlıktan sosyal medya platformu Meta'ya son 6 ay içinde gönderilen iki celbin incelendiği kaydedildi.

Haberde, Başkan Donald Trump yönetiminin ICE'a yönelik protestoları bastırmak için eleştirileri yakından izlemeye çalıştığına dikkati çekildi.

Haberde görüşlerine yer verilen Google sözcüsü, yasal talepleri kullanıcı gizliliğini koruyacak şekilde incelediklerini belirterek, "Hesapları hakkında talep gönderilen kullanıcıları, aksi yönde mahkeme kararı olmadıkça bilgilendiriyoruz." ifadesini kullandı.

"Yetkiler eskisine göre daha geniş kullanılıyor"

Amerikan Sivil Özgürlükler Birliği (ACLU) avukatlarından Steve Loney, son 6 ayda sosyal medya bilgileri talep edilen kişileri temsil ettiğini belirterek, hükümetin bu yetkiyi geçmişe göre daha sık kullandığını söyledi.

Bakanlık ise bu iddiaya dair açıklamasında "geniş idari celp yetkisinin" sahadaki ICE görevlilerinin güvenliğini sağlamak amacıyla istendiğini savundu.

Brent petrolün varili 67,23 dolardan işlem görüyor

-Cuma günü 67,60 dolara kadar yükselen Brent petrolün varil fiyatı, günü 67,19 dolardan tamamladı.

Brent petrolün varil fiyatı, bugün saat 09.10 itibarıyla kapanışa göre yaklaşık yüzde 0,05 artışla 67,23 dolar oldu. Aynı saatte Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varili 62,72 dolardan işlem gördü.

Petrol fiyatları, piyasaların Orta Doğu'da olası arz kesintilerine ilişkin endişeler nedeniyle ABD ile İran arasında süren diyaloğa odaklanması ve Çin ile ABD'deki resmi tatillerin işlem hacimlerini sınırlamasıyla yatay seyir izliyor.

ABD ile İran arasındaki nükleer müzakerelerin ikinci turunun salı günü İsviçre'nin Cenevre kentinde yapılması bekleniyor.

Müzakerelerin olumlu ilerlemesi ve yaptırımların gevşetilmesi ihtimali, küresel petrol rezervlerinin büyük bölümüne ev sahipliği yapan Orta Doğu’da arz kesintisi riskini azaltarak fiyatlar üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturuyor.

Buna karşın, ABD Başkanı Donald Trump'ın görüşmelerin başarısız olması halinde Tahran'a yönelik uzun süreli bir askeri operasyon hazırlığında olunduğuna ilişkin değerlendirmeleri fiyatları yukarı yönlü destekliyor.

Trump, 12 Şubat'ta yaptığı açıklamada İran’la bir anlaşma yapmak istediklerini ve müzakerelerin sürdüğünü belirterek, "Eğer anlaşmaya varamazsak, ikinci aşamaya geçeceğiz ve bu aşama, onlar için çok zor olacak, ben bunun peşinde değilim." ifadelerini kullanmıştı.

Cenevre’de yapılacak görüşmeler, petrol piyasasında arz beklentisi ile jeopolitik risk primi arasında denge arayışının sürmesine neden oluyor.

Çin ile ABD'deki resmi tatillerin işlem hacimlerini sınırlaması da piyasalardaki hareketi zayıflatıyor.

Bugün Çin'de Bahar Festivali arifesi yani Yeni Yıl arifesi olarak kabul ediliyor ve resmi tatil döneminin başlangıç günlerinden biri sayılıyor. Tatil seyahatlerinin zirve yaptığı bu dönemde finansal piyasalar büyük ölçüde kapalı kalıyor.

Bahar Festivali bu yıl 17 Şubat'a denk geliyor. Resmi tatil 9 gün sürerken, seyahat yoğunluğunun 13 Mart'a kadar devam etmesi öngörülüyor.

Öte yandan, ABD'de piyasalar Başkanlar Günü tatili nedeniyle bugün kapalı olacak. Dünyanın en büyük iki petrol tüketicisi olan ABD ve Çin'de işlem hacminin azalması, küresel petrol piyasasında likiditeyi düşürerek fiyatların yatay ve temkinli seyir izlemesine neden oluyor.

Brent petrolde teknik olarak 72,90 doların direnç, 62,50 doların destek olarak izlenebileceği ifade ediliyor.

İsrail'in Eurovision Şarkı Yarışması'na katılımı Atina'da protesto edildi

Yunanistan’ı, 2026 Eurovision Şarkı Yarışması'nda temsil edecek şarkının belirlenmesi için yapılan Yunanistan finali, İsrail'e yönelik protestolara sahne oldu.

Final organizasyonunun yapıldığı Atina Festival Kompleksi önünde toplanan Filistin destekçileri, İsrail’in 2026 Eurovision Şarkı Yarışması'na katılmasını protesto etti.

Filistin bayraklarıyla gelen protestocular, “İnsanların kalbi Gazze’de atıyor, özgürlüğe dek Filistin’le birlikteyiz”, “Suçların ve işgalin üzerini örtmeyin” ve “Filistin’e özgürlük” sloganları attı.

Protestocular, üzerlerinde “Müzik bombalamaları perdeleyemez”, “Filistin’e özgürlük, İsrail’i izole edin” yazılı pankartlar taşırken, İsrail’in yarışmaya katılmasının engellenmesini istedi.

Aktivist Maria Boleri, "Buradayız çünkü Filistin’de soykırım, cinayetler, yaralamalar, felaket devam ediyor. Eurovision organizasyonu, katil bir devleti bir şarkıyla kabul ediyor, İsrail’in katılımını onaylıyor. Buna 'hayır' diyoruz. Siyonist devletin temize çıkarılmasına karşıyız. Özgür Filistin için mücadele etmeye devam edeceğiz." ifadelerini kullandı.

Aktivistler dağıttıkları el broşürlerinde, Yunan Devlet Televizyonu ERT’nin organizasyondan çekilmesine ve Eurovision gösterimi yapacak mekanların etkinliklerini iptal etmesine yönelik taleplerini dile getirdi.

Ürdün: İsrail'in Batı Şeria'da hiçbir egemenlik hakkı yok

Ürdün Dışişleri Bakanlığı, İsrail hükümetinin, Batı Şeria'da Filistinlilerin topraklarının gasbedilmesini "resmi hale getirecek" kararı onaylamasıyla ilgili yazılı açıklama yaptı.

Açıklamada, söz konusu kararın yasa dışı olduğu, uluslararası hukuku ve uluslararası insancıl hukuku açıkça ihlal ettiği ve Filistinlilerin kendi devletlerini kurma hakkını baltaladığı ifade edildi.

"İsrail'in Batı Şeria'da hiçbir egemenlik hakkı olmadığı" vurgulanan açıklamada, Ürdün yönetiminin, işgal altındaki Filistin topraklarında İsrail egemenliğini ve yasalarını dayatma yönündeki her türlü girişimin kınandığı ve bunun kabul edilmeyeceği kaydedildi.

Kudüs'te Müslümanlar ve Hıristiyanların kutsal mekanlarına dönük ihlaller de dahil olmak üzere İsrail'in Batı Şeria'daki tüm fiillerinin yasa dışı olduğu ifade edilen açıklamada, uluslararası topluma yasal ve ahlaki sorumluluklarını yerine getirme ve İsrail'i Batı Şeria'da gerilimi tırmandıran eylemlerden vazgeçmeye zorlama çağrısı yapıldı.

İsrail hükümeti, uluslararası hukuka göre işgal altındaki Batı Şeria'da tek taraflı "arazi kayıt süreci" başlatarak Filistinlilerin topraklarının gasbedilmesini "resmi hale getirecek" kararı onaylamıştı.

Kararla İsrail, uluslararası hukuka aykırı biçimde Batı Şeria'da özel mülkiyet olmayan arazileri "kamu arazisine" çevirecek. Böylece, daha fazla Filistin toprağı gasbedilerek yasa dışı yeni yerleşimlerin inşasının ve İsraillilerin yerleştirilerek bölgenin Yahudileştirilmesi faaliyetlerinin önü açılacak.

Böylece İsrail, daha öncesinde yasa dışı sayılan toprak gasbını tek taraflı olarak yasal bir zemine oturtacak.

Uluslararası hukuka göre, İsrail'in 1967'de işgal ettiği Batı Şeria, gelecekteki Filistin Devleti'nin toprağı olarak kabul ediliyor ve İsrail burada işgalci güç statüsünde bulunuyor. İşgalci gücün, işgal ettiği toprak parçasına kendi nüfusunu nakletmesi ve burada mülkiyete ilişkin değişiklik yapması ise uluslararası hukuka aykırı kabul ediliyor.

Filistin topraklarını gasbeden İsraillilerden Batı Şeria’da Filistinlilere ve mülklerine saldırı

Filistin resmi haber ajansı WAFA’nın haberine göre, Filistin topraklarını gasbeden İsrailliler Batı Şeria’nın Nablus kentine bağlı Kusra beldesinde bir eve saldırdı.

Ev sakinlerinden biri kesici aletle darbedilerek yaralandı ve tedavi için yerel bir sağlık merkezine kaldırıldı. Saldırıda bir başka evin camlarının da kırıldığı aktarıldı.

Filistin Bedevi Haklarını Savunma Örgütü (BEYDER) ise yerleşimcilerin Ürdün Vadisi’nin kuzeyindeki Hirbet Samra bölgesinde tapulu özel mülkiyete ait arazileri çitlerle çevirdiğini duyurdu.

Açıklamada, bu adımın Ürdün Vadisi’ndeki Filistin topraklarını hedef alan saldırıların parçası olduğu belirtildi.

Çitlerle çevrilen yaklaşık 1500 dönümlük arazinin, yerleşimci saldırıları nedeniyle bir yıl önce zorla tahliye edilen altı Filistinli aileye ait olduğu kaydedildi.

Tubas kentine bağlı El-Malih Beldesi Belediye Başkanı Mehdi Darağme ise hedef alınan toprakların tapu kayıtlarına göre Filistinlilere ait olduğunu ve daha önce El-Mesaid aşiretinden altı ailenin bölgede yaşadığını belirterek, ailelerin artan yerleşimci saldırıları nedeniyle bölgeyi terk etmek zorunda kaldığını ifade etti.

Filistin’in Sesi Radyosu da Selfit ile Kalkilya kentleri arasındaki Vadi Kana’da Filistinlilere ait araçlara yönelik saldırılar düzenlendiğini, Nablus’un güneyindeki Beyta beldesinde ise bir ambulans ile bazı evlerin hedef alındığını bildirdi.

Filistin Kurtuluş Örgütüne (FKÖ) bağlı Ayrım Duvarı ve Yahudi Yerleşim Birimleriyle Mücadele Konseyi verilerine göre, Filistin topraklarını gasbeden İsrailliler, ocak ayında, Batı Şeria’da 468 saldırı gerçekleştirdi.

Bu saldırıların fiziksel şiddet, ağaç sökme, tarım arazilerini ateşe verme, çiftçilerin topraklarına erişimini engelleme ve mülk gasbı gibi eylemleri kapsadığı belirtildi.

İsrail, 8 Ekim 2023’te Gazze Şeridi’ne yönelik başlattığı saldırıların ardından, Kudüs dahil Batı Şeria’da da askeri operasyonlarını ve Yahudi yerleşim faaliyetlerini yoğunlaştırdı.

Resmi verilere göre bu süreçte en az 1112 Filistinli hayatını kaybetti, yaklaşık 11 bin 500 kişi yaralandı ve 22 bine yakın Filistinli gözaltına alındı.

İran'da son bir yılda 15 bin kişi trafik kazası kurbanı oldu

İran basınına yansıyan haberlere göre, Mümini, ülkesindeki ölümlü trafik kazalarına ilişkin açıklamalarda bulundu.

Mümini, son bir yılda meydana gelen ölümlü trafik kazalarının önceki senelere göre yüzde 3,8 oranında arttığını belirterek, "Son bir yılda trafik kazalarında 15 bin 513 kişi hayatını kaybetti." ifadesini kullandı.

İran genelinde her yıl yaklaşık 19 bin 800 kişinin trafik kazalarında hayatını kaybettiğini vurgulayan Mümini, "Kazalarda hayatını kaybedenlerin yüzde 62'si çalışma çağında bulunan kişiler ve en fazla can kaybı 20 ila 30 yaş grubu arasında meydana geliyor." ifadelerine yer verdi.

Filistin: İsrail, Batı Şeria'da toprak gasbını resmileştiren kararla uluslararası hukuku ihlal ediyor

İsrail hükümeti, uluslararası hukuka göre işgal altındaki Batı Şeria'da tek taraflı "arazi kayıt süreci" başlatarak Filistinlilerin topraklarının gasbedilmesini "resmi hale getirecek" kararı onayladı.

Şaban konuyla ilgili yaptığı açıklamada, bu kararın, işgal altındaki Filistin topraklarında yasa dışı yerleşime zemin hazırladığını dile getirdi.

İsrail'in Filistin topraklarında yeni "oldubittiler" dayatmak için hızlı adımlar attığını kaydeden Şaban, alınan bu kararın, uluslararası hukuka aykırı olduğunu ifade etti.

Şaban, bu kararın amacının, Filistinlilerin, arazilerini kaydetmelerine engel olma ve Filistin yönetiminin geçen yıllarda yaptığı arazi kayıtlarını geçersiz kılma olduğunu aktardı.

Şaban, İsrail'in bu kararının ciddiye alınması ve bu karara karşı Uluslararası Ceza Mahkemesine başvurulması gerektiğini kaydetti.

Bugün onaylanan kararla İsrail, uluslararası hukuka aykırı biçimde Batı Şeria'da özel mülkiyet olmayan arazileri "kamu arazisine" çevirecek. Böylece, daha fazla Filistin toprağı gasbedilerek yasa dışı yeni yerleşimlerin inşasının ve İsraillilerin yerleştirilerek bölgenin Yahudileştirilmesi faaliyetlerinin önü açılacak.

Böylece İsrail, daha öncesinde yasa dışı sayılan toprak gasbını tek taraflı olarak yasal bir zemine oturtacak.

Uluslararası hukuka göre, İsrail'in 1967'de işgal ettiği Batı Şeria, gelecekteki Filistin Devleti'nin toprağı olarak kabul ediliyor ve İsrail burada işgalci güç statüsünde bulunuyor. İşgalci gücün, işgal ettiği toprak parçasına kendi nüfusunu nakletmesi ve burada mülkiyete ilişkin değişiklik yapması ise uluslararası hukuka aykırı kabul ediliyor.

Gazze'de enkaz altındaki cenazelerin çıkarılması için "Şehitlere Vefa" girişimi başlatıldı

İsrail'in Ekim 2023'ten bu yana düzenlediği saldırılarda 72 binden fazla kişinin hayatını kaybettiği Gazze'de, enkaz altında halen binlerce cenazenin bulunduğu belirtiliyor.

Sivil savunma ekipleri, çalışmalarına Gazze Şeridi'nin kuzeyindeki Beyt Lahiya beldesinden başladı.

Ekipler ilk olarak, 29 Ekim 2024'te İsrail hava saldırısında hedef alınan ve aralarında yerinden edilenlerin de bulunduğu yaklaşık 200 kişinin sığındığı "Ebu Nasr" ailesine ait evin enkazında kalan cenazeleri çıkarmak için harekete geçti.

"Bugün hâlen onlarca cenazenin bulunduğunu bildiğimiz Ebu Nasr ailesinin evinin enkazı üzerindeyiz"

Filistin Sivil Savunma görevlisi Muhammed Tamus, bunun, Gazze Şeridi’nin kuzeyindeki farklı bölgelerde yürütülecek daha kapsamlı çalışmaların ilk adımı olduğunu söyledi.

İlk aşamada çok sayıda cenazenin bulunduğu evlere öncelik verildiğini belirten Tamus, "Bugün enkaz altında hâlen onlarca cenazenin bulunduğunu bildiğimiz Ebu Nasr ailesinin evinin enkazı üzerindeyiz. Gazze'nin çeşitli bölgelerinde, enkaz altındaki tüm şehitler çıkarılana kadar çalışmaların sürmesini umut ediyoruz." dedi.

"Yıkımın boyutu çok büyük, ağır ekipmanı ise yok"

Binlerce kişinin hâlâ enkaz altında kayıp olduğunu vurgulayan Tamus, ağır iş makinesi eksikliğinin çalışmaları ciddi şekilde sekteye uğrattığını belirtti.

"Yıkımın boyutu ve enkazın miktarı çok büyük. Sivil Savunmanın yeterli ekskavatör ve ağır ekipmanı yok." diyen Tamus, kullanılan araçlardan birinin Uluslararası Kızılhaç Komitesi tarafından sağlandığını, ancak insani yardım kuruluşlarından daha fazla destek beklediklerini dile getirdi.

"Kardeşim Muhammed de burada enkaz altında"

Ebu Nasr ailesinin evini hedef alan İsrail saldırısından sağ kurtulan Aya Ebu Nasr, saldırıların yoğunlaşmasının ardından ailenin beş katlı binaya sığındığını, hedef alındığı sırada binada yaklaşık 200 kişinin bulunduğunu anlattı.

Bombardımanda yaklaşık 150 kişinin hayatını kaybettiğini söyleyen Ebu Nasr, çok sayıda kişinin yaralandığını ve onlarca kişinin ise enkaz altında kaldığını dile getirdi.

Kurtarma çalışmalarının saldırı sırasında son derece sınırlı ve tehlikeli koşullarda yürütüldüğünü belirten Ebu Nasr, bazı cenazelerin çıkarılabildiğini ancak alt katlara ulaşılamadığını, diğer cenazelerin de bulunarak uygun şekilde defnedilmesini bir yıldan uzun süredir beklediklerini söyledi.

"Kardeşim Muhammed de kayıplar arasında." diyen Ebu Nasr, telefonundaki fotoğraflarını göstererek kardeşinin cenazesinin bulunmasını istedi.

Riskli koşullarda çalışma

Sivil savunma ekipleri, İsrail saldırılarının başından bu yana cenazelerin açık alanlara dağılması, koruyucu ekipman ve biyolojik test malzemesi eksikliği nedeniyle son derece riskli koşullarda görev yapıyor.

İsrail’in uyguladığı kısıtlamalar ve temel tıbbi malzemelerin Gazze'ye girişinin engellenmesi de çalışmaları zorlaştırıyor. Kurtarma ve cenaze nakil süreçlerinde personelin hastalık ve enfeksiyon riskiyle karşı karşıya olduğu ifade ediliyor.

Yaklaşık 9 bin 500 Filistinli, hâlâ enkaz altında kayıp

Gazze'deki resmi verilere göre, yıkımın boyutu ve ağır ekipman yetersizliği nedeniyle yaklaşık 9 bin 500 Filistinlinin hâlâ enkaz altında kayıp olduğu değerlendiriliyor.

Gazze'deki Sağlık Bakanlığı, bugün yaptığı açıklamada, ateşkesin başladığı 10 Ekim 2025’ten bu yana enkaz altında 726 kişinin cansız bedeninin çıkarıldığını bildirmişti.

OpenAI GPT-4o modelini yeniden emekli etti: Kullanıcılardan büyük tepki

Bu, OpenAI'ın modeli yayından kaldırmak için yaptığı ilk hamle değil. Geçtiğimiz Ağustos ayında GPT-5'in piyasaya sürülmesiyle birlikte GPT-4o geçici olarak emekli edilmiş ancak kullanıcıların "GPT-5 daha az cana yakın" eleştirileri ve yoğun baskısı üzerine geri getirilmişti.

Şimdi ise şirketin bu kararı kesinleştirmesi, özellikle Çin gibi bölgelerdeki kullanıcılar arasında bir "yas" havası yarattı.

"Onaylayıcı" tonun yarattığı bağlılık ve tartışmalar

GPT-4o, kullanıcılar tarafından "doğrulayıcı, sıcak ve destekleyici" olarak tanımlanan özel bir iletişim tarzına sahipti. Ancak bu "fazla uyumlu" yapı, beraberinde ciddi eleştirileri de getirdi:

Dalkavukluk eğilimi: Araştırmacılar, modelin kullanıcıya doğruyu söylemek yerine onu onaylamaya odaklandığını ve bunun "dalkavukluk" (sycophancy) eğilimlerini artırdığını belirtti.

Hukuki riskler: Modelin bu aşırı onaylayıcı tavrının, kullanıcıların zararlı veya sanrısal inançlarını pekiştirebileceği iddiasıyla bazı davalara konu olduğu biliniyor.

Dijital bir araçtan kişisel bir yoldaşa

GPT-4o’nun gidişi, yapay zekanın sadece nötr bir hizmet aracı değil, aynı zamanda kişiselleştirilmiş birer "yoldaş" haline geldiğini bir kez daha kanıtladı.

Uzmanlar, kullanıcıların bu modellerle kurduğu derin duygusal bağın, teknoloji şirketlerinin platform sorumluluğu ve model güncellemeleri konusundaki kararlarını zorlaştıracağını vurguluyor.

Bilim insanları antik Mısır mumyalarını koklamaya başladı

Arkeologlar normal şartlarda mumya sargılarından parçalar kesip çözelti içinde eriterek analiz yapıyor ancak bu süreç hem mumyanın bütünlüğünü bozuyor hem de bazı moleküllerin parçalanmasına neden oluyor.

Yeni yöntemde ise mumyanın etrafındaki havada bulunan uçucu organik bileşikler (VOC) örnekleniyor.

Bu sayede mumyaya dokunmadan, sadece yaydığı koku imzaları takip edilerek kullanılan malzemeler tespit edilebiliyor.

Zamanla değişen mumyalama tarifleri

Avrupa ve İngiltere'deki müzelerde bulunan, M.Ö. 2000 ile M.S. 295 yılları arasına tarihlenen 19 mumya üzerinde yapılan incelemeler, mumyalama tariflerinin zamanla nasıl evrildiğini ortaya koydu.

İlk dönemler: Daha basit hayvansal yağlar ve bitkisel yağlar kullanılıyordu.

İlerleyen süreç: Reçeteler karmaşıklaştı; ardıç, çam, sedir gibi bitkilerden elde edilen pahalı yağlar, bal mumu ve bitüm (zift) karışıma eklendi.

Tarihlendirme için yeni bir araç

Araştırmacılar, farklı tarihsel dönemlere ait mumyaların farklı koku bileşimlerine sahip olduğunu belirledi.

Bu durum, koku analizinin mumyaların kronolojik olarak sınıflandırılmasında hızlı ve tahribatsız bir ön tarama yöntemi olarak kullanılabileceğini gösteriyor.

Mumyalama malzemelerinin sadece bedeni korumakla kalmadığı, aynı zamanda ölümle ilişkilendirilen hoş olmayan kokuları maskelemek ve mikroplara karşı savunma oluşturmak için seçildiği anlaşılıyor.

Güney Afrika'da şap salgını nedeniyle "ulusal afet hali" ilan edildi

Ulusal Afet Yönetim Merkezi Başkanı Elias Sithole, yaptığı açıklamada, Doğu Cape, Free State, Gauteng, KwaZulu-Natal, Limpopo, Mpumalanga, Kuzey Batı ve Batı Cape eyaletlerinde görülen şap salgınının ulusal afet boyutuna ulaştığını belirtti.

Sithole, salgınla başa çıkmak üzere ilan edilen "ulusal afet hali"nin, Güney Afrika'nın hayvancılık sektörü, gıda güvenliği, kırsal geçim kaynakları ve ihracat pazarları için salgının oluşturduğu riske karşı önemli ve gerekli bir adım olduğunu ifade etti.

14 milyon büyükbaş hayvan aşılanacak

Cumhurbaşkanı Cyril Ramaphosa, yaptığı açıklamada, hükümetin gelecek 12 ayda 14 milyon büyükbaş hayvanın aşılanmasına karar verdiğini belirterek, bunun için 28 milyon doz aşıya ihtiyaç duyulduğunu söyledi.

Ramaphosa, çiftliklerin aşıyı derhal temin etmesi için çalışmalara başladıklarını duyurarak, "Tarım Bakanlığı ile çalışmak üzere uzmanlardan ve çiftçi örgütü temsilcilerinden oluşan özel bir ekip kurdum." dedi.

Sığır, koyun ve keçi gibi çift tırnaklı hayvanlarda yüksek ateş, ağız ve tırnaklarda yaralarla seyreden şap hastalığı, hızla yayılması ve ciddi verim kayıplarına yol açması nedeniyle hayvancılık ekonomisini tehdit eden viral bir enfeksiyon olma özelliği taşıyor.

Filistin topraklarını gasbeden İsrailliler, Batı Şeria'daki arkeolojik alana İsrail bayrakları astı

Burka Köy Meclisi Başkan Yardımcısı İmad Desuki, Filistin topraklarını gasbeden İsraillilerin, işgal altındaki Batı Şeria'da Nablus'a bağlı Burka köyünde bulunan El-Mesudiye Tren İstasyonu'nu da kapsayan arkeolojik alana İsrail bayrakları astığını ve bölgenin girişine demir kapılar yerleştirdiğini belirtti.

Amacın, bir oldubittiye getirilerek işgalin sürdürülmesi olduğunu vurgulayan Desuki, söz konusu adımın bölgeye yönelik saldırıların sürdüğünün ispatı olduğunu ifade etti.

Arkeolojik alan dahil 5 bin dönüm araziye el konuldu

Desuki, Filistin topraklarını gasbeden İsraillilerin bölgedeki diğer ihlalleri hakkında da bilgi verdi.

Söz konusu İsraillilerin, bölgede bir "kaçak yerleşim birimi" kurduğunu, ekili alanlara zarar verdiğini ve Filistinli çiftçilerin arazilerine erişimini defalarca engellediğini aktaran Desuki, İsrail yönetiminin de bölgede çeşitli bahanelerle yaklaşık 5 bin dönüm araziye el koyduğunu kaydetti.

Desuki, İsrail bayraklarının asıldığı El-Mesudiye arkeolojik alanının da el konulan araziler arasında olduğunu belirtti.

Filistinlilerin arazilerine ulaşma konusunda ciddi risklerle karşı karşıya olduğunu vurgulayan Desuki, bunun hem geçim kaynaklarını hem de hayvanlarını otlatmalarını olumsuz etkilediğini dile getirdi.

El-Mesudiye, Hicaz Demiryolu'nun ana istasyonlarından biri olarak biliniyor. Söz konusu hat, Filistin kentlerini Hicaz bölgesine bağlıyordu.

Sultan 2. Abdülhamit tarafından inşa ettirilen Hicaz Demiryolu'nun, Filistin sınırlarında yer alan Nablus'taki kolu olan El-Mesudiye Tren İstasyonu, Filistin topraklarını gasbeden İsraillilerin sık sık saldırılarına maruz kalıyordu.