Gerilim azalmadı, petrol fiyatları arttı

Uluslararası gösterge olan Brent ham petrol vadeli işlemleri, perşembe günü yaklaşık yüzde 2 oranında değer kazanarak bir noktada varil başına 104 doları aştı.

Fiyatlardaki bu artış, çarşamba günü Trump’ın İran ile savaşı sona erdirmek için 15 maddelik bir plan paylaştığına dair haberlerin ardından yaşanan geçici düşüşü takip etti.

Savaşın başlangıcından bu yana petrol fiyatları, büyük ölçüde Hürmüz Boğazı üzerinden yapılan sevkiyatların durması nedeniyle yüzde 40'tan fazla artış gösterdi.

Asya piyasalarında kayıplar derinleşiyor

Petrol fiyatlarındaki yükseliş ve belirsizlik, Asya borsalarını da olumsuz etkiledi. Perşembe günü piyasaların açılmasıyla birlikte Japonya’nın Nikkei 225, Güney Kore’nin KOSPI ve Hong Kong’un Hang Seng endekslerinin tamamında kayıplar gözlendi.

Trump, İran'ın anlaşma yapmak istediğini ancak bunu açıklamaktan çekindiğini savundu

Trump, Ulusal Cumhuriyetçi Kongre Komitesinin yıllık bağış toplama etkinliğinde konuşma yaptı.

İranlıların müzakere ettiğini ve anlaşma yapmak istediğini savunan Trump, "Bunu söylemekten korkuyorlar. Çünkü, kendi halkları tarafından öldürüleceklerini düşünüyorlar. Ayrıca, bizim tarafımızdan öldürülmekten de korkuyorlar." dedi.

Trump, "savaş" yerine "askeri operasyon" kelimesini kullanacağını belirterek, "'Savaş' kelimesini sevmiyorlar. Çünkü bunu kullanmak için onay almanız gerekir. Bu yüzden 'askeri operasyon' diyeceğim. Aslında olan da bu. Buna, askeri yıkım denir." diye konuştu.

Yükselen enerji ve petrol fiyatlarına da değinen Trump, bunların operasyonun "kısa vadeli" etkileri olması nedeniyle kendisi için önemli olmadığını söyledi.

Trump, "Yapmamız gereken şey kanseri ortadan kaldırmaktı. Kanseri kesip çıkarmak zorundaydık. Kanser, nükleer silaha sahip İran'dı ve biz onu kesip çıkardık. Şimdi de işini bitireceğiz." dedi.

ABD'nin dünyanın en büyük ordusuna sahip olduğunu ve en iyi askeri teçhizatı ürettiğini söyleyen Trump, ABD güçlerinin İran'ın büyük çaplı bir füze saldırısını engellediğini öne sürdü.

Trump, "Bir saldırıya uğradık. İran, bizim için çok önemli bir hedefe 100 füze fırlattı. Bazı nedenlerden dolayı bunun ne olduğunu size söylemeyeceğim. Saatte 2 bin mil hızla giden 100 füze, muazzam bir güce ve öneme sahip bu hedefe doğru geliyordu ve bize doğru gelen 100 füzenin tamamı anında vuruldu, havada imha edildi, denize düştü." diye konuştu.

ABD-İsrail'in İran'a saldırıları

İsrail ve ABD, Tahran ile Washington yönetimleri arasında müzakereler sürerken 28 Şubat'ta İran'a askeri saldırı başlattı.

İran da İsrail'in yanı sıra ABD üslerinin bulunduğu Katar, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ve Bahreyn başta olmak üzere bazı bölge ülkelerinde belirlediği hedeflere saldırılarla karşılık verdi.

ABD-İsrail saldırılarında, eski İran lideri Ali Hamaney'in yanı sıra çok sayıda üst düzey yetkili öldü.

Japonya İran savaşı nedeniyle devlet petrol rezervlerini kullanıma açıyor

Japonya Ekonomi, Ticaret ve Sanayi Bakanlığı yetkilisi Kaname Morimoto, ulusal stokun petrol rafinerilerine dağıtımının başladığını teyit etti.

Hükümetin en üst düzey sözcüsü Minoru Kihara da yedek istasyonların yarısından dört büyük petrol rafineri şirketine petrol transferinin başladığını açıkladı.

Bu adım, Tokyo yönetiminin bir aylık devlet stoklarını serbest bırakacağını ilan etmesinin ardından geldi.

Yetkililer daha önce de özel sektörün elindeki 15 günlük rezervlerin piyasaya sürülmesine başlandığını bildirmişti.

Petrol ihtiyacının yüzde 90'ından fazlasını Orta Doğu'dan karşılayan ve dünyanın en büyük beşinci petrol ithalatçısı konumunda olan Japonya, bu müdahaleyle yerel piyasadaki arz güvenliğini sağlamayı hedefliyor.

Dağıtımın başlamasıyla birlikte rafinerilerin üretim kapasitelerini koruması ve iç piyasadaki fiyat baskısının hafifletilmesi bekleniyor.

Sosyal medyada tarihi karar: Meta ve YouTube suçlu bulundu

20 yaşındaki Kaley adlı genç bir kadının, çocuk yaşta bu platformlar nedeniyle anksiyete, vücut dismorfisi ve intihar düşünceleri geliştirdiği gerekçesiyle açtığı dava, teknoloji dünyasında bir "milat" olarak değerlendiriliyor.

Mahkeme kararının satır başları

Jüri, yedi hafta süren yargılama ve sekiz günlük müzakere sürecinin ardından teknoloji devlerinin ihmalkar davrandığına ve riskleri bildikleri halde kullanıcıları uyarmadıklarına hükmetti.

Şirketlerin toplamda 3 milyon dolar tazminat ödemesine karar verildi.

Kaley'in uğradığı zararda Meta yüzde 70, YouTube ise yüzde 30 oranında kusurlu bulundu.

Jüri; Meta'nın 2,1 milyon dolar, YouTube'un ise 900.000 dolar ek cezai tazminat ödemesini önerdi.

Aynı davada suçlanan Snap ve TikTok, yargılama başlamadan önce davacıyla uzlaşmaya varmıştı.

Şirketlerin savunması ve itirazları

Hem Meta hem de YouTube karara itiraz edeceklerini açıkladı.

Meta, ergen ruh sağlığının karmaşık bir konu olduğunu ve tek bir uygulamaya bağlanamayacağını savunarak, gençleri koruma konusundaki kayıtlarına güvendiklerini belirtti.

YouTube, platformun bir "sosyal medya sitesi" değil, sorumlulukla inşa edilmiş bir "yayın platformu" olduğunu iddia ederek kararın YouTube'u yanlış anladığını savundu.

Neden bu kadar önemli?

Bu karar, sosyal medya şirketlerine karşı açılmış 1.500'den fazla benzer dava için bir emsal teşkil edebilir. Hukukçular, bu süreci tütün endüstrisinin on yıllar önce yaşadığı "Big Tobacco" anına benzetiyor.

Mahkemede sunulan belgeler, Meta'nın uzmanların uyarılarına rağmen dış görünüşü değiştiren "güzellik filtrelerine" kasten izin verdiğini ortaya koydu.

Instagram Başkanı Adam Mosseri kullanımın "sorunlu" olabileceğini ancak "klinik olarak bağımlılık yapıcı" olmadığını savunurken; YouTube mühendislik başkan yardımcısı Cristos Goodrow, kendi çocuklarının platformu saatlerce kullanmasının "iyi bir şey" olduğuna inandığını söyledi.

ABD ve İran şartlarını ortaya koydu: Barış için kim, ne talep ediyor?

İran yönetiminin hazırladığı metne göre, öncelikle "düşman unsurların" saldırı ve suikast eylemlerine tamamen son verilmesi gerekiyor.

Haberde, İran İslam Cumhuriyeti'ne yönelik savaşın yeniden dayatılmasını engelleyecek somut mekanizmaların kurulmasının ve savaş tazminatlarının garanti altına alınmasının temel talepler arasında olduğu bildirildi.

Tahran'ın diğer şartları ise bölge genelindeki tüm cephelerde ve direniş grupları için çatışmaların durdurulması ile Hürmüz Boğazı üzerindeki İran egemenliğinin uluslararası alanda tescil edilmesi olarak açıklandı.

ABD'nin 15 maddelik planı ve ateşkes teklifi

İran'ın taleplerine karşılık ABD Başkanı Donald Trump'ın, saldırıları sonlandırmak için 15 maddelik bir plan hazırladığı ve müzakereler için bir aylık geçici ateşkes teklif ettiği ileri sürüldü.

Kaynaklar, planın Pakistan üzerinden Tahran'a iletildiğini belirtti.

İddia edilen planın ayrıntılarında şu maddeler öne çıkıyor:

İran'ın nükleer kapasitesinin sonlandırılması ve tesislerin devre dışı bırakılması.

Hürmüz Boğazı'nın yeniden tam kapasiteyle gemi trafiğine açılması.

İran'ın füze programına menzil ve miktar sınırlaması getirilmesi.

Bölgedeki vekil güçlere verilen desteğin kesilmesi.

Bu şartların kabul edilmesi durumunda ABD'nin İran'a yönelik yaptırımları kaldırmayı taahhüt ettiği ifade edildi.

Bölgede diplomasi ve askeri sevkiyat bir arada

Donald Trump, müzakerelerin sürdüğünü ve İran'ın enerji altyapısına yönelik saldırıları beş gün ertelediğini duyururken, İran tarafı doğrudan bir görüşme yapıldığını yalanladı.

Trump, İran'ın "muazzam bir değere sahip" bir hediye sunduğunu ve bunun Hürmüz Boğazı'ndaki enerji akışıyla ilgili olduğunu ima etti.

Diplomatik sinyallere rağmen Washington yönetimi bölgeye askeri tahkimat yapmaya devam ediyor.

Konuya yakın kaynaklar, Hürmüz Boğazı üzerindeki baskıyı hafifletmek amacıyla 82. Hava İndirme Tümeni'ne bağlı yaklaşık 2 bin askerin Orta Doğu'ya sevk edilmesi için emir verildiğini aktardı.

İran Hürmüz Boğazı'ndan geçiş ücreti almaya hazırlanıyor

Haberlerde, Parlamento Sivil İşler Komitesi başkanının bir yasa taslağının hazırlandığını ve kısa süre içinde yasama organının hukuk ekibi tarafından son haline getirileceğini söylediği belirtildi.

Yetkili, hazırlanan plana göre İran'ın Hürmüz Boğazı'ndan geçen gemilerin güvenliğini sağlamak için ücret toplaması gerektiğini ifade etti.

Söz konusu yetkili, bu durumun tamamen doğal olduğunu, diğer koridorlarda olduğu gibi mallar bir ülkeden geçerken gümrük vergisi ödendiğini ve Hürmüz Boğazı'nın da bir koridor olduğunu dile getirdi.

Boğazın güvenliğini sağladıklarını belirten yetkili, gemilerin ve tankerlerin gümrük vergisi ödemesinin olağan bir durum olduğunu da sözlerine ekledi.

İran daha önce, devam eden savaşı sona erdirmek için sunduğu beş şarttan biri olarak Hürmüz Boğazı üzerindeki otoritesinin uluslararası alanda tanınmasını talep etmişti.

İsrail basını: İsrail ordusu Lübnan'ın güneyinde 18 yeni askeri üs kuracak

İsrail'in Kanal 14 televizyonunun haberine göre, İsrail Lübnan topraklarındaki işgalini genişletme kararı aldı.

Haberde, "İsrail, Lübnan'ın güneyinde 18 yeni askeri üs kurarak askeri mevzilerini genişletme ve kuzey sınırını Lübnan topraklarının 8 kilometre içerisine kadar genişletme kararı aldı." ifadelerine yer verildi.

Kararın Litani Nehri'ne kadar olan bölgenin tamamını kontrol altına almak amacıyla, siyasi ve askeri yetkililerce ortak alındığı belirtildi.

Haberde, Hizbullah'ın "tamamen ve kalıcı olarak" silahsızlandırılmaması durumunda Lübnan'ın güneyindeki işgalin devam edeceği ifade edildi.

İsrail ordusu, Lübnan'ın güneyindeki halka evlerini terk etmeleri ve Lübnan-İsrail sınırına yaklaşık 30 kilometre uzaklıktaki Zehrani Nehri'nin kuzeyine gitmeleri çağrısı yapmıştı.

Öte yandan, İsrail ordusunun Lübnan'ın güneyini ikiye bölen Litani Nehri üzerindeki köprüleri hedef alması, Lübnan'ın güneyini "izole etme ve işgali genişletme" girişimi olarak değerlendiriliyor.

ABD'li oyuncu Mark Ruffalo Batı Şeria'daki Filistin topraklarını gasbeden İsraillileri eleştirdi

Ruffalo, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından İngiltere merkezli The Guardian gazetesinin Batı Şeria'daki Filistin topraklarını gasbeden İsraillilerle ilgili haberini paylaştı.

Paylaşımında haberde geçen "Birleşmiş Milletler (BM) verilerine göre, 2020'den bu yana, işgal altındaki Batı Şeria'da İsrailli askerler ve yerleşimciler, dörtte biri çocuk olmak üzere en az 1100 Filistinli sivili öldürdü. Bu ölümler nedeniyle kimse resmi anlamda suçlanmadı." ifadeleri kullanan Ruffalo, "Öldürme ve toprak çalma konusunda tam anlamıyla kanunsuz. Hem içeride hem dışarıda." değerlendirmesinde bulundu.

Filistin makamlarının verilerine göre, Filistin topraklarını gasbeden İsrailliler, geçen ay işgal altındaki Batı Şeria genelinde 511 saldırı düzenledi, 7 Filistinliyi öldürdü.

Axios: Trump, Netanyahu'nun İranlıları rejime karşı sokağa çağırma teklifini reddetti

ABD'de yayın yapan Axios haber portalının haberine göre, konu hakkında bilgi sahibi iki ABD'li yetkili ve ismi açıklanmayan bir İsrailli kaynak, iki lider arasındaki görüşmenin ayrıntılarını paylaştı.

Kaynaklara göre, Netanyahu, Trump'a İran rejiminin büyük bir kaos içinde olduğunu ve istikrarsızlaştırmak için bir fırsat penceresi açıldığını ileri sürdü.

Netanyahu'nun iki liderin eş zamanlı olarak İranlıları sokağa davet eden ortak bir açıklama yapmasını önerdiğini ileri süren kaynaklar, Trump'ın ise bu tür bir çağrının yalnızca katliamlara zemin hazırlayacağı endişesini dile getirerek teklifi reddettiğini belirtti.

Ayrıca, kaynaklara göre, Trump, görüşmede Netanyahu'ya "İnsanlara bilinçlensinler diye mi sokağa çıkın diyelim? Bunu neden yapalım ki?" dedi.

Öte yandan, İsrail Başbakanı Netanyahu, 17 Mart'taki yaptığı çağrıda, ABD ile ortak saldırılar düzenledikleri İran'ın halkına özgürlük fırsatı sunduklarını savunarak, ülkede halk ayaklanması peşinde olduklarının mesajını vermişti.

İsrailli aşırı sağcı vekil, Filistinli çocukların öldürülmesini savundu

The Times of Israel'in haberine göre, İsrail Meclisi'nde konuşan aşırı sağcı vekil Kroizer, Filistinli bir aileden 2'si çocuk 4 kişinin İsrail ordusu tarafından öldürülmesine destek verdi.

İşgal altındaki Batı Şeria'da meydana gelen olayda, alışverişten dönen ailenin aracının İsrail askerleri tarafından hedef alınarak anne, baba ve 2 çocuğunun öldürülmesini savunan İsrailli vekil, "Her durumda İsrail askerlerinin arkasındayım, çocuklar ya da kadınlar yan hasar olsa da benim için önemi yok." ifadelerini kullandı.

Kroizer, "Cenin'de masum sivil yok. Cenin'de masum çocuk da yok." iddiasında bulunarak çocukların öldürülmesini destekleyen ifadeler kullandı.

İsrail'in, işgal altındaki Batı Şeria'da Filistinlilerin toprakları gasbedilerek kurulan bazı yasa dışı Yahudi yerleşim yerlerinden 2006'da çekilmesini hatırlatan Kroizer, çekilme sırasında doğan çocukların bugün kendilerine karşı Gazze'de savaştığını ileri sürdü.

İran medyası: Suudi Arabistan ve Kuveyt'in stratejik altyapı haritası İran ordusunun masasında

İran'dan yayın yapan Hemşehri haber sitesi, ismi açıklanmayan İranlı yetkilinin konuya ilişkin değerlendirmelerini aktardı.

Açıklamada, "Düşmanca bir adım atılması halinde Kuveyt-Suudi Arabistan ortak petrol bölgesi, Vefre ve Burgan petrol sahaları, El-Zor ve Şuaybe enerji santralleri ile diğer stratejik altyapılar misilleme hedefleri listesinde yer alıyor." ifadeleri kullanıldı.

Bu çerçevede, ABD veya İsrail'den gelebilecek herhangi bir stratejik saldırıya karşı İran'ın karşılık vermeye hazır olduğu savunuldu.

Kuveyt ordusu, füze ve İHA saldırılarına karşılık verdiğini duyurdu

Kuveyt ordusunun ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından yapılan açıklamada, "Hava savunma sistemlerimiz füze ve İHA saldırılarını önlemeye çalışıyor." ifadelerine yer verildi.

Açıklamada, ülkede duyulabilecek patlama seslerinin hava savunma sistemlerinin "düşman saldırılarını" önlemesinden kaynaklandığı duyuruldu.

Saldırıların kaynağına veya niteliğine ilişkin henüz ayrıntılı bir bilgi paylaşılmayan açıklamada, halka yetkili makamlarca yayımlanan emniyet ve güvenlik talimatlarına uyma çağrısı yapıldı.

İran medyası: Şu ana kadar ABD ve İsrail'e ait 202 askeri hava aracı hedef alındı

Devrim Muhafızları Ordusuna yakınlığıyla bilinen Fars Haber Ajansı, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından konuya ilişkin paylaşımda bulundu.

Şu ana kadar MQ-9, Hermes 900, Hermes 450, Orbiter-4 ve Lucas tipi 131 insansız hava aracının (İHA) düşürüldüğü iddia edildi.

Seyir füzelerinden AGM-158 JASSM ve Tomahawk tipi 56 füzenin vurulduğu belirtilirken, F-15, F-16, F-18 ve F-35 tipi 7 savaş uçağının hava savunma sistemi tarafından hedef alındığı ileri sürüldü.

Yakıt ikmal uçaklarından KC-135 tipi 7 uçağın ve 1 helikopterin de hedef alınan askeri unsurlar arasında olduğu iddia edildi.

ABD ve İsrail tarafından söz konusu iddialara ilişkin henüz açıklama yapılmadı.

ABD ve İsrail'in İran'a saldırıları

İsrail ve ABD, Tahran ile Washington yönetimleri arasında müzakereler sürerken 28 Şubat'ta İran'a askeri saldırı başlattı.

İran da İsrail'in yanı sıra ABD üslerinin bulunduğu Katar, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ve Bahreyn başta olmak üzere bazı bölge ülkelerinde belirlediği hedeflere saldırılarla karşılık verdi.

ABD-İsrail saldırılarında, İran lideri Ali Hamaney'in yanı sıra çok sayıda üst düzey yetkili öldü.

İranlı yetkililere göre, ABD-İsrail saldırılarında ölü sayısı 1348'i, yaralı sayısı 17 bini aştı.

Suudi Arabistan ve BAE, İHA ve balistik füze saldırılarının engellendiğini açıkladı

Suudi Arabistan Savunma Bakanlığının sosyal medya hesabından yapılan açıklamada, ülkenin doğusunda 12 İHA saldırısının engellendiği belirtildi.

Peş peşe yapılan açıklamalarda, tüm saldırıların doğu bölgesine yönelik yapıldığına vurgu yapılarak, İHA'ların savunma sistemlerince imha edildiği kaydedildi.

Açıklamalarda, saldırıların kaynağına ilişkin bir bilgiye yer verilmedi.

BAE Savunma Bakanlığının sosyal medya hesabından yapılan açıklamada da hava savunma sistemlerinin İran kaynaklı füze ve İHA saldırılarını önlemeye çalıştığı belirtildi.

Açıklamada, ülkenin çeşitli bölgelerinde duyulan patlama seslerinin, hava savunma sistemlerinin balistik füzeleri engellemesi ve savaş uçaklarının İHA'ları engellemesi sonucu oluştuğu vurgulandı.

Öte yandan Bahreyn İçişleri Bakanlığı ise sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, İran kaynaklı saldırı nedeniyle el-Muharrak kentindeki bir tesiste yangın çıktığı belirtildi.

Açıklamada, tesisin mahiyetine ilişkin bilgi verilmezken, yangının can kaybı yaşanmadan kontrol altına alındığı kaydedildi.

İran medyası: İran'ın İsfahan kentinde şiddetli patlama sesleri duyuldu

İran'dan yayın yapan Jamaran haber sitesine göre, İsfahan'da şiddetli patlamalar meydana geldi.

İranlı İşçiler Haber Ajansına göre, Lamerd Kaymakamı Ali Alizade konuya ilişkin açıklama yaptı.

Alizade, "ABD-İsrail saldırılarında Uluslararası Lamerd Şuheda Havalimanı pistinin bir kısmı vuruldu." bilgisini verdi.

İranlı yetkili, olayda can kaybı yaşanmadığını kaydetti.

Öte yandan gece saatlerinde Fars eyaletinin merkez şehri Şiraz'da da art arda patlama seslerinin duyulduğu belirtildi.

ABD’de hükümet kapanması uzarsa havaalanları kapanabilir

TSA’nın geçici yöneticisi Ha Nguyen McNeill, ABD Temsilciler Meclisi İç Güvenlik Komitesi’nde yaptığı konuşmada, kapanmanın uzamasıyla birlikte çalışanların maaş alamadığını ve bu durumun operasyonları zorlaştırdığını belirtti.

McNeill, havaalanlarında bekleme sürelerinin şimdiye kadarki en yüksek seviyelere ulaştığını ifade ederek, “Fonlar yeniden sağlanana kadar bazı havaalanlarını kapatmayı değerlendirebiliriz." dedi.

ABD’de federal hükümet, Senato’nun bütçe paketini kabul etmesine rağmen Temsilciler Meclisi’nin henüz oylama yapmaması nedeniyle 31 Ocak’ta kısmen kapanmıştı.

Hükümet kapanması dönemlerinde bazı federal çalışanlara maaş ödenmezken, bazı kurumlarda da kısmi işten çıkarmalar yaşanabiliyor.