Dünyadan Haberler

Brent petrolün varili 103,60 dolardan işlem görüyor

Dün 102,63 dolara kadar yükselen Brent petrolün varil fiyatı, günü 101,69 dolardan tamamladı.

Brent petrolün vadeli varil fiyatı, bugün saat 09.45 itibarıyla kapanışa göre yüzde 1,9 artarak 103,60 dolar oldu. Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varili 98,30 dolardan alıcı buldu.

Fiyatlardaki yükselişte, ABD ile İran arasında ateşkes sağlanmasına yönelik çabaların tıkanması ve küresel petrol arzının yaklaşık yüzde 20'sinin geçtiği Hürmüz Boğazı'na ilişkin endişeler etkili oluyor.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, ABD-İsrail saldırılarıyla başlayan 40 günlük savaşın ardından yürütülen müzakerelerin sonuçsuz kalmasından Washington'u sorumlu tutarak, önceki turda ABD'nin "aşırı talepleri" nedeniyle ilerleme sağlanamadığını söyledi.

Arakçi, İran'ın müzakerelerdeki pozisyonunun belirleyici olduğunu vurgulayarak, ülkenin çıkarlarının güvence altına alınması gerektiğini ifade etti.

Buna karşın, Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt ise ABD Başkanı Donald Trump'ın İran gündemiyle ulusal güvenlik ekibini topladığını açıkladı.

Leavitt, İran'ın "önce Hürmüz Boğazı'nın açılması, nükleer müzakerelerin daha sonra ele alınması" yönündeki önerisine ilişkin olarak, Washington'un bu yaklaşımı değerlendirdiğine dair bir işaret olmadığını belirtti.

ABD'nin İran'a yönelik kırmızı çizgilerinin açık olduğunu kaydeden Leavitt, Tahran'ın nükleer silaha sahip olamayacağını yineledi.

Diplomatik belirsizlik ve taraflar arasındaki sert söylemler

İran'ın ülke çıkarlarının güvence altına alınması gerektiğini vurgulaması ve ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'ın uranyum zenginleştirme faaliyetlerini engelleme konusundaki sert tutumunu sürdürmesi, iki ülke arasında kalıcı ateşkes sağlanması ihtimalini düşürerek fiyatları yukarı yönlü destekliyor.

Öte yandan, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio da İran'ın anlaşma konusunda "ciddi" olabileceğini ancak herhangi bir uzlaşının, ülkenin nükleer silah edinmesini kesin şekilde engellemesi gerektiğini söyledi.

Rubio, İran'ın ekonomik baskı altında olduğuna işaret ederek, mevcut sorunların çatışma sürecinde daha da ağırlaştığını ve müzakere sürecinin hala mümkün olduğunu dile getirdi.

Dün İran'ın Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması için ABD'ye yeni teklif sunduğu, nükleer programa yönelik müzakerelerin sonraki aşamaya bırakılmasını önerdiği iddia edilmişti.

Diplomatik belirsizlik ve taraflar arasındaki sert söylemler jeopolitik risk priminin yükselmesine yol açarak, yatırımcıların olası arz kesintisi endişelerini fiyatlara dahil etmesine yol açıyor.

Brent petrolde teknik olarak 105,63 doların direnç, 99,86 doların destek bölgesi olarak izlenebileceği belirtiliyor.

Almanya Başbakanı Merz: ABD, İran liderliği tarafından aşağılanıyor

Başbakan Merz, Kuzey Ren-Vestfalya eyaletindeki Marsberg'de bulunan Carolus-Magnus Lisesi'nde, Avrupa Birliği Proje Günü çerçevesinde yapılan programda, öğrencilerle bir araya geldi.

ABD'nin İran'daki savaşı hızlı bir şekilde sona erdirebileceğine inanmadığını belirten Merz, "Çünkü İranlılar daha önce düşünüldüğünden çok daha güçlüler ve Amerikalıların müzakerelerde gerçekten ikna edici bir stratejisi yok." diye konuştu.

Merz, "Bu tür çatışmaların sorunu her zaman şudur: Sadece içeri girmek yetmez, aynı zamanda tekrar çıkmak da gerekir. Bunu Afganistan'da 20 yıl boyunca çok acı bir şekilde gördük. Irak'ta da gördük." ifadelerini kullandı.

Merz, ABD'lilerin, İran'daki bu savaşa hiçbir planları olmadan girdiklerini ve bunun da çatışmayı şimdi sona erdirmeyi daha da zorlaştırdığını savundu.

İranlıların çok iyi müzakereci olduklarını ya da müzakere etmemekte çok yetenekli olduklarını belirten Merz, "Bütün bir ulus (ABD) İran liderliği tarafından aşağılanıyor." dedi.

İşgalci İsrail ordusu, Doğu Kudüs'te en az 35 Filistinliyi gözaltına aldı

Filistin resmi ajansı WAFA'nın haberine göre, İsrail ordusu, Ayrım Duvarı'nın Batı Şeria tarafında kalan Doğu Kudüs beldelerine yönelik saldırılarını 15 saati aşkın süredir sürdürüyor.

En az 35 Filistinliyi gözaltına alan İsrail ordusu, bölgede geniş çaplı aramalar gerçekleştirdi ve maddi hasara neden oldu.

İsrail ordusundan şafak vakti İHA'lar eşliğinde baskın

Kudüs Valiliği, İsrail ordusunun şafak vakti insansız hava araçları (İHA) eşliğinde baskınlar düzenlediğini, Filistinlileri zorla evlerinden çıkardığını ve yoğun asker konuşlandırılan bölgede çok sayıda evi askeri karakola dönüştürdüğünü bildirdi.

Er-Ram'da İsrail ordusunun evlerinden çıkardığı Filistinlileri, elleri ve gözleri bağlı şekilde tek sıra halinde bekleterek alıkoyduğu ve gözaltına aldığı anlara ilişkin görüntüler sosyal medyaya yansıdı.

İsrail askerleri yerleşim alanlarında gerçek mermi ve göz yaşartıcı gaz kullandı; bu nedenle çok sayıda yaralanma vakası bildirildi.

Filistinli yetkililer, devam eden askeri baskınlara ek olarak bölgedeki onlarca konut ve ticari yapı için yıkım bildirimi gönderildiğini aktardı.

Soykırımcı İsrail ateşkesi yeniden bozdu: Güney Lübnan'a hava saldırısı

Lübnan haber ajansı NNA'ya göre, İsrail savaş uçakları Nebatiye kentine bağlı Doğu Zavter beldesine 3 hava saldırısı düzenledi.

İsrail askerleri Bint Cubeyl ilçesindeki el-Mehniyye Mahallesi'ne ağır silahlarla yoğun şekilde ateş açtı.

Ayrıca, İsrail savaş uçakları Sur kenti ve çevresi üzerinde alçak uçuş yaparken, insansız hava aracı da başkent Beyrut ve Dahiye bölgesi üzerinde görüldü.

İsrail'in Lübnan'a saldırıları ve ateşkes

İsrail ordusu, Lübnan'a 2 Mart'ta yoğun hava saldırıları başlatarak, ülkenin güneyinde birçok beldeyi işgal etmişti.

Lübnan hükümeti de bu sürede ülkede yerinden edilenlerin sayısının 1 milyonu aştığını açıklamıştı.

ABD Başkanı Donald Trump, Lübnan ve İsrail arasında 17 Nisan'da yürürlüğe giren 10 günlük geçici ateşkesin 3 hafta daha uzatıldığını duyurmuştu.

Ateşkese rağmen İsrail'in Lübnan'ın güneyindeki saldırıları sürerken Hizbullah da karşılık vermeye devam ediyor.

Trump, İran'ın nükleer erteleme önerisinden memnun değil

Reuters, New York Times ve CNN gibi önde gelen medya kuruluşlarının Beyaz Saray kaynaklarına dayandırdığı haberlere göre, Trump nükleer meselenin herhangi bir anlaşmanın temel şartı olması gerektiği konusunda ısrarını sürdürüyor.

Trump'ın temel itirazı: Nükleer mesele öncelikli olmalı

Trump'ın danışmanlarıyla yaptığı görüşmeler hakkında bilgi sahibi yetkililer, başkanın nükleer konuyu "erteleme" fikrine sıcak bakmadığını belirtti.

Trump'ın, nükleer meselenin masadaki diğer tüm başlıklardan önce ele alınmasını ve İran'ın nükleer silah kapasitesinin tamamen ortadan kaldırılmasını hedeflediği vurgulanıyor.

Diplomatik kozların kaybedilmesi endişesi

CNN'de yer alan analizlere göre, ABD yönetimi Tahran'ın nükleer programına dair kesin garantiler almadan limanlardaki ablukayı kaldırmayı stratejik bir hata olarak görüyor.

Ablukanın kaldırılmasının, ABD'nin elindeki en güçlü müzakere kozunu ortadan kaldıracağı ve İran'a zaman kazandıracağı değerlendiriliyor.

Washington'daki "Koz" dengesi

Trump, nükleer programı içermeyen bir planın "yetersiz" olduğunu savunuyor.

ABD'li yetkililer, ablukanın ancak nükleer programda somut ve geri dönülemez adımlar atılması durumunda esnetilebileceğini belirtiyor.

Trump'ın ulusal güvenlik ekibinin, nükleer müzakerelerin belirsiz bir geleceğe ertelenmesinin bölgesel riskleri artıracağı konusunda başkanı uyardığı ifade ediliyor.

İran'ın bu hamlesi, özellikle petrol depolama kapasitesinin dolma noktasına gelmesi ve ekonomik baskının artmasıyla ilişkilendirilirken; Trump'ın "koşulsuz teslimiyet" veya "tam nükleer kontrol" çizgisi, diplomatik çözüm arayışlarını zorlaştırmaya devam ediyor.

İran, satılmayan petrolleri terk edilmiş tanklarda depoluyor

Harg Adası, İran petrolünün yüzde 90'ından fazlasını üretiyor ve yaklaşık 30 milyon varil depolama kapasitesine sahip.

Ancak Hürmüz Boğazı'ndaki ablaka nedeniyle bu kapasite dolmak üzere. Tahran, kritik kırılma noktasını geciktirmek için 30 yıldır boşta duran paslanmış tankeri Nasha'yı yeniden yüzdürerek deniz üzerinde yüzer depolama alanı olarak kullanmaya başladı.

Kritik eşik: 12 günlük süre kaldı

Denizcilik analistleri, İran'ın mevcut depolama alanlarında sadece 13 milyon varillik boş yer kaldığını bildirdi.

Günlük net petrol girişinin 1 milyon ila 1,1 milyon varil arasında olduğu hesaplandığında, İran'ın depolama kapasitesinin 12 ila 13 gün içinde tamamen dolacağı öngörülüyor.

Petrol kuyularını kapatma riski

Depolama kapasitesinin dolması durumunda İran'ın önünde çok az seçenek kalacak. ABD Hazine Bakanı Scott Bessent'in de uyardığı üzere, depolanamayan petrol üretilmeye devam edemez.

Ancak özellikle su enjeksiyonlu sahalarda üretimin durdurulması, kuyularda geri dönülemez hasarlara ve uzun vadeli üretim kayıplarına neden olabilir.

Blokajın ekonomik kıskacı

Harg Adası, İran ekonomisinin can damarı ve ana ihracat kapısı konumunda bulunuyor. Nasha tankerinin devreye alınması, Tahran'ın sadece zaman kazanmaya yönelik geçici bir hamlesi olarak görülüyor. E

ğer ABD ablukası devam eder ve ihracat kanalları açılmazsa, İran yönetimi ya üretimi sert bir şekilde kesmek ya da en stratejik petrol sahalarının kalıcı olarak zarar görmesini göze almak zorunda kalacak.

Bu durumun, ülke genelinde büyük bir ekonomik krizi tetiklemesinden endişe ediliyor.

Trump için kritik tarih 1 Mayıs: İran operasyonları duracak mı?

Vietnam Savaşı döneminde başkanın askeri yetkilerini kısıtlamak amacıyla çıkarılan bu yasa, ABD başkanlarının herhangi bir askeri operasyon başlattıktan sonraki 48 saat içinde Kongre'yi bilgilendirmesini zorunlu kılıyor.

Yasaya göre:

Başkan, Kongre'den resmi bir onay almadığı sürece birlikleri çatışma bölgesinde en fazla 60 gün tutabiliyor.

Bu süreye ek olarak, güvenli bir geri çekilme süreci için Kongre tarafından 30 günlük tek seferlik bir uzatma verilebiliyor.

Toplam 90 günlük pencerenin ardından, Kongre savaş ilan etmemişse veya operasyona devam onayı vermemişse başkan birlikleri geri çekmekle yükümlü tutuluyor.

Kongre'de durum ne?

Trump yönetiminin İran operasyonları için Kongre'den onay alıp alamayacağı belirsizliğini koruyor. 15 Nisan'da Senato'da yapılan oylamada, başkanın yetkilerini sınırlamayı amaçlayan tasarı 52-47 oyla reddedildi.

Cumhuriyetçilerin büyük çoğunluğu şu ana kadar Trump'ı desteklese de, operasyonların ucu açık bir savaşa dönüşmesinden endişe duyan bazı senatörler, 60 günlük sürenin ardından tutum değiştirebileceklerinin sinyalini verdi.

Yasayı baypas etme yöntemleri

Geçmişteki ABD başkanları, Savaş Yetkileri Yasası'nı farklı hukuki gerekçelerle aşmayı başardı. Trump'ın önündeki olası yollar şunlar:

Askeri Güç Kullanma Yetkisi (AUMF): 2001 ve 2002 yıllarında çıkarılan bu yetkiler, "terörle mücadele" kapsamında başkanlara geniş hareket alanı sağlıyor. Trump, 2020'de Kasım Süleymani suikastını da 2002 tarihli bu yetkiye dayanarak gerçekleştirmişti.

"Çatışma" Tanımı: Obama yönetimi 2011'deki Libya müdahalesinde, operasyonların "aktif çatışma" tanımına girmediğini iddia ederek Kongre onayına ihtiyaç duymadığını savunmuştu.

Anayasal Yetki İddiası: Pek çok eski başkan, Savaş Yetkileri Yasası'nın başkanın "başkomutan" sıfatıyla sahip olduğu anayasal hakları kısıtladığı gerekçesiyle yasanın anayasaya aykırı olduğunu ileri sürdü.

Sahadaki durum ve siyasi riskler

ABD ve İran arasında 8 Nisan'da ilan edilen ve Trump tarafından uzatılan ateşkese rağmen, Basra Körfezi ve çevresinde gerilim düşmüş değil. Son bir hafta içinde ABD donanması bir İran gemisine müdahale ederken, İran da iki ticari gemiyi alıkoydu.

Tarihçiler ve analistler, kamuoyu yoklamalarında savaşın Amerikalılar arasında popüler olmadığını, ancak Trump'ın "yenilgi" kabul etmemek adına operasyonları farklı formlarda (blokaj veya özel operasyonlar gibi) sürdürebileceğini öngörüyor.

Yaklaşan ara seçimler öncesinde, bu "tarihi derecede popüler olmayan savaşın" Cumhuriyetçi Parti üzerindeki baskıyı artırması bekleniyor.

Elon Musk ve Sam Altman karşı karşıya: Yapay zekanın geleceği mahkemede

Dört hafta sürmesi planlanan davada Tesla CEO'su Musk ve OpenAI CEO'su Altman'ın yanı sıra Microsoft CEO'su Satya Nadella gibi sektörün en etkili isimlerinin tanık kürsüsüne çıkması bekleniyor.

Anlaşmazlığın temelinde, 2015 yılında kar amacı gütmeyen bir araştırma merkezi olarak kurulan OpenAI'ın, milyarlarca dolarlık yatırımla ticari bir deve dönüşmesi yer alıyor.

Musk, Altman ve diğer kurucuların kendisinden para, tavsiye ve zaman alırken "kamu yararına çalışan bir yapı" sözü verdiklerini, ancak daha sonra bu sözü bozarak şirketi kişisel kazanç kapısına dönüştürdüklerini savunuyor.

Davanın temelinde neler var?

Musk, OpenAI ve Microsoft'un elde ettiği gelirin vakıf ayağına aktarılmasını, ayrıca Sam Altman ve Greg Brockman'ın görevden alınmasını talep ediyor.

Altman cephesi ise Musk'ın tarihi yeniden yazmaya çalıştığını ileri sürüyor. Musk'ın 2018'de şirketten ayrıldığını, taahhüt ettiği 1 milyar dolarlık desteği asla tam olarak vermediğini ve aslında OpenAI'ı kendi şirketi Tesla'nın bünyesine katmak istediğini iddia ediyor.

Dava, birbirine hem benzeyen hem de taban tabana zıt olan iki ismin karakter savaşını da gözler önüne seriyor.

645 milyar dolarlık servetiyle dünyanın en zengin ismi olan Musk, Teksas'ta yaşıyor ve siyasi olarak Cumhuriyetçi tarafa yakın duruyor.

41 yaşındaki Altman ise San Francisco'da kalarak şirketin ofislerini burada büyütmeyi sürdürüyor.

OpenAI'ın mevcut yapısı kökten değişebilir

İlişkileri zaman zaman kişisel sataşmalara kadar varan ikiliden Musk, X üzerinden Altman'a yüklenirken, Altman da Musk'ın yıllardır teslim etmediği Tesla Roadster aracı için verdiği depozitoyu geri isteyerek yanıt veriyor.

Mahkemenin Musk lehine karar vermesi durumunda OpenAI'ın mevcut yapısı kökten değişebilir.

Musk, şirketin orijinal tüzüğüne geri dönmesini ve ticari faaliyetlerin durdurulmasını talep ederken, bu durum şirketin en büyük destekçisi olan Microsoft ile olan ilişkisini de riske atabilir.

Yargıç Yvonne Gonzalez Rogers tarafından yönetilen davada, jürinin kararı tavsiye niteliğinde olacak ve nihai kararı bizzat yargıç verecek.

Teknoloji dünyası, bu davadan çıkacak sonucun yapay zeka güvenliği, açık kaynak kullanımı ve şirketlerin kamu yararı sözlerinin yasal bağlayıcılığı konusunda emsal oluşturmasını bekliyor.

Delta uçağında beklenmedik misafir: Uçakta bebek doğdu

Atlanta'dan kalkan bir Delta Air Lines uçağı, Portland Uluslararası Havalimanı'na inmek üzereyken unutulmaz bir ana sahne oldu. Uçaktaki bir yolcu, Boeing 737 tipi uçağın tekerlekleri piste değmeden hemen önce, 2,5 kilogram ağırlığında sağlıklı bir kız bebek dünyaya getirdi.

Ayakkabı bağcığından tıbbi müdahale

Cuma gecesi yaşanan olayda, şans eseri uçakta bulunan iki paramedik, Tina Fritz ve Kaarin Powell doğuma müdahale etti.

Uçakta steril doğum kiti bulunmaması üzerine paramedikler yaratıcı çözümler üretmek zorunda kaldı.

Diğer yolculardan battaniye toplanırken, bebeğin göbek bağını bağlamak için bir uçuş görevlisinden alınan ayakkabı bağcığı kullanıldı.

Paramedik Powell, damar yolu açmak için turnike olarak kendi ayakkabı bağcığını feda etti.

"Kemerlerinizi bağlayın, ıkınmaya başlayın"

Doğum başladığında uçağın inişe geçmesine sadece dakikalar kalmıştı.

Anne Ashley Blair'in son ıkınmaları sırasında kabin görevlileri güvenlik gereği paramediklerin koltuklarına oturması gerektiğini bildirdi. Fritz, "Hayır, şimdi olmaz!" dediklerini ve üç güçlü itişin ardından bebeğin hızla dünyaya geldiğini anlattı.

Bebek doğup göbek bağı kesildikten saniyeler sonra uçağın tekerlekleri piste değdi. Paramedik Fritz o anları, "Bebek hemen pembeleşti, harikaydı. Anne tam bir kaya gibi sağlamdı" sözleriyle özetledi.

Portland'da kutlama havası

Uçak körüğe yanaşırken, yolcu sayısı 153'ten 154'e yükselmiş oldu. Tüm yolcular ve mürettebat fotoğraflar çekerek bu mucizevi doğumu kutladı.

Portland Havalimanı İtfaiye ve Kurtarma ekipleri tarafından karşılanan anne Ashley Blair ve "Brielle Renee" adı verilen bebek, tedbir amaçlı yerel bir hastaneye sevk edildi.

Tennessee'den Portland'a, doğum için annesinin yanına gitmek üzere yola çıkan Blair, hedefine ulaşmasına sadece 20 dakika kala anne oldu.

Delta Air Lines yaptığı açıklamada, tıbbi gönüllülere ve mürettebata teşekkür ederek, "Müşterilerimizin sağlığı ve güvenliği her zaman önceliğimizdir" dedi.

Voyager 1'de "Büyük Patlama" hazırlığı: Ömrünü uzatmak için bir cihaz daha kapatıldı

1977 yılında fırlatılan ve şu anda Dünya'dan yaklaşık 25,4 milyar kilometre uzaklıkta bulunan Voyager 1, her yıl yaklaşık 4 watt güç kaybediyor.

Plütonyumun bozunmasıyla elektrik üreten jeneratörlerin verimi düştükçe, mühendisler sondanın hayati fonksiyonlarını sürdürebilmek için bilimsel cihazları sırayla kapatmak zorunda kalıyor.

17 Nisan'da gönderilen komutla kapatılan LECP cihazı, güneş sisteminden gelen ve galaktik kozmik ışınları ölçen önemli bir veri kaynağıydı. Benzer bir işlem, Voyager 1'in ikizi olan Voyager 2'de de Mart 2025'te gerçekleştirilmişti.

"Büyük Patlama" operasyonu yolda

Mühendisler, bu cihazı kapatarak elde edilen enerji tasarrufu sayesinde "Büyük Patlama" (Big Bang) adını verdikleri iddialı bir planı devreye sokmayı hedefliyor.

Bu plan kapsamında sondadaki bazı güç tüketen donanımlar kapatılacak, yerine daha az enerji harcayan alternatifleri devreye alınacak.

Bu değişim sayesinde sondanın ısı dengesi korunurken, bilimsel veri akışının devam etmesi sağlanacak.

Test süreci Mayıs ve Haziran aylarında Voyager 2 üzerinde denenecek; başarılı olması durumunda Temmuz ayında Voyager 1'de uygulanacak.

Yıldızlararası boşlukta tek başına

Heliopause'u (Güneş'in manyetik etkisinin bittiği sınır) geçerek yıldızlararası uzaya ulaşan tek aktif araçlar olan Voyager kardeşler, şu anda insanlığın bu bölgedeki "gözü ve kulağı" konumunda.

Voyager 1'de şu an için sadece plazma dalgalarını dinleyen ve manyetik alanları ölçen iki cihaz aktif olarak çalışmaya devam ediyor.

NASA Voyager Misyon Müdürü Kareem Badaruddin, bir cihazı kapatmanın kimsenin tercihi olmadığını ancak mevcut en iyi seçeneğin bu olduğunu belirtti.

Eğer "Büyük Patlama" planı başarılı olursa, kapatılan LECP cihazının gelecekte tekrar çalıştırılma ihtimali de bulunuyor.

New York'ta elektrikli hava taksi dönemi: Manhattan-JFK arası 10 dakikaya inecek

Dev bir drone görünümüne sahip olan beş kişilik araç, bir pilot ve dört yolcu taşıma kapasitesine sahip. Helikopter gibi dikey olarak havalanan araç, pervanelerinin yön değiştirmesiyle ileri doğru hareket ediyor.

Tamamen elektrikle çalışan hava taksiler, geleneksel helikopterlere göre çok daha sessiz olması ve operasyon sırasında sıfır emisyon üretmesiyle öne çıkıyor.

Projenin temel hedefi, Manhattan'daki mevcut helikopter pistlerini kullanarak havalimanı ulaşım süresini kısaltmak. Karayoluyla 1 ila 2 saati bulan Manhattan-JFK rotasının, bu araçlarla 10 dakikadan daha kısa sürede tamamlanması planlanıyor.

Geleceğin havacılık teknolojisi test ediliyor

ABD Ulaştırma Bakanlığı tarafından seçilen sekiz pilot programdan biri olan bu 10 günlük uçuş kampanyası, Federal Havacılık İdaresinin (FAA) entegrasyon programının bir parçası olarak yürütülüyor.

Testlerden elde edilen veriler, bu teknolojinin güvenli bir şekilde yaygınlaştırılması için yeni düzenlemelerin geliştirilmesinde kullanılacak.

Port Authority of New York and New Jersey Başkanı Kevin O’Toole, bu uçuşların yeni nesil havacılık teknolojisinin bölge halkına nasıl hizmet edebileceğini belirleme çalışmalarında önemli bir adım olduğunu ifade etti.

Sertifikasyon sürecinde son aşama

Delta Air Lines ve Uber gibi devlerle ortaklıkları bulunan Joby Aviation, FAA sertifikasyon sürecinin son aşamalarına ulaştı.

Şirket, beş aşamalı onay sürecini tamamladıktan sonra hava taksi hizmetini dünya genelinde yaygınlaştırmayı hedefliyor. Mart ayında başlatılan pilot projeler; kentsel ulaşımın yanı sıra kargo taşımacılığı, acil durum müdahale operasyonları ve otonom uçuş gibi pek çok alanı da kapsıyor.

Japonya'da havalimanında bavullar insansı robotlara emanet

Yılda 60 milyondan fazla yolcuya hizmet veren Haneda Havalimanı'nda kullanılacak Çin yapımı robotlar, uçak pistinde yolcu bagajlarını ve yükleri taşıdı.

JAL ve iş ortağı GMO Internet Group tarafından yürütülen bu deneyin 2028 yılına kadar sürmesi planlandı.

Girişimin temel amacı, yaşlanan nüfus ve azalan iş gücü nedeniyle zorlanan havalimanı personelinin üzerindeki fiziksel yükü hafifletmek olarak açıklandı.

Medya için düzenlenen gösterimde, Hangzhou merkezli Unitree firması tarafından üretilen 130 cm boyundaki bir robotun, yükleri konveyör bandına başarıyla ittiği görüldü.

Güvenlik hala insan kontrolünde

JAL Yer Hizmetleri Başkanı Yoshiteru Suzuki, robotların fiziksel olarak zorlayıcı işleri üstlenmesinin çalışanlara önemli faydalar sağlayacağını ifade etti.

Ancak Suzuki, emniyet yönetimi gibi kritik ve karar verme gerektiren görevlerin insanlar tarafından yürütülmeye devam edeceğini vurguladı.

Rekor turist sayısı baskıyı artırdı

Japonya, bir yandan nüfusun azalmasıyla mücadele ederken diğer yandan turizmde patlama yaşadı. Japonya Ulusal Turizm Örgütü verilerine göre, 2025'teki 42,7 milyonluk rekorun ardından, 2026'nın sadece ilk iki ayında 7 milyondan fazla turist ülkeyi ziyaret etti.

Yapılan tahminler, Japonya'nın büyüme hedeflerine ulaşabilmesi için 2040 yılına kadar 6,5 milyondan fazla yabancı işçiye ihtiyaç duyacağını gösterdi.

Havalimanı operasyonlarının arka planındaki işlerin hala büyük ölçüde insan emeğine dayalı olduğunu belirten yetkililer, robotların kullanım alanını genişletmeyi hedefliyor.

Sürekli olarak 2 ila 3 saat çalışabilen bu robotların, ilerleyen aşamalarda uçak kabin temizliği gibi farklı görevlerde de kullanılması planlanıyor.

Kuzey Kore'nin 13 yıllık infaz haritası

Rapora göre, Ocak 2020'de sınırların kapatılmasından sonraki beş yıllık süreçte belgelenen infaz ve idam cezası vakaları, önceki döneme kıyasla yüzde 117 oranında artış gösterdi.

İdam edilen veya ölüme mahkum edilen kişilerin sayısının ise üç kattan fazla arttığı belirtildi.

46 infaz bölgesi tespit edildi

265 Kuzey Koreli sığınmacının ifadelerine ve içerideki kaynaklara dayandırılan rapor, 2011-2024 yılları arasında en az 358 kişiyi kapsayan 136 infaz olayını belgeledi.

Tespit edilen 46 infaz bölgesinden 40'ının koordinatları paylaşıldı. İnfazların yaklaşık yüzde 70'inin, halkın zorla izletildiği halka açık alanlarda gerçekleştirildiği ifade edildi.

Güney Kore kültürü en büyük "suç"

Rejimin, pandemiyi ve uluslararası denetimin eksikliğini fırsat bilerek idamla cezalandırılan suçların kapsamını genişlettiği iddia edildi.

Güney Kore film, dizi ve müziklerinin (K-Pop) yayılması, dini faaliyetler ve "batıl inanç" uygulamalarıyla bağlantılı idam vakaları yüzde 250 oranında arttı.

Daha önce en yaygın idam gerekçesi olan cinayet suçları ise yüzde 44 oranında geriledi.

Uluslararası Af Örgütü de geçtiğimiz aylarda, "Squid Game" veya "Crash Landing on You" gibi küresel hitleri izlemenin ya da BTS gibi grupları dinlemenin Kuzey Kore'de idam dahil en ağır cezalarla sonuçlanabileceğine dair tanıklıklar elde ettiğini açıklamıştı.

Siyasi infazlarda büyük artış

Rapordaki diğer çarpıcı veriler ise şunlar:

Kim Jong-un'un emirlerini çiğnemek veya iktidardaki İşçi Partisi'ni eleştirmek gibi siyasi nedenlerle idam edilenlerin sayısı yüzde 600 arttı.

İnfazların coğrafi dağılımı genişledi; pandemi öncesi 8 yerleşim yerinde yoğunlaşan infazlar, sınırların kapanmasının ardından 19 farklı bölgeye yayıldı.

TJWG uzmanları, Kim Jong-un'un kızı Ju-ae'yi veliaht olarak konumlandırmaya hazırlandığı bu dönemde, rejimin otoritesini pekiştirmek için infazları daha da yoğunlaştırabileceği uyarısında bulundu.

Kurulun bu bulguları, yaz aylarında Paris'te düzenlenecek Dünya Ölüm Cezasına Karşı Kongre'de sunması bekleniyor.

Dünyada 'Süper El Nino' alarmı: Aşırı hava olayları kapıda

Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO), Pasifik Okyanusu'nun orta ve doğu kesimlerinde deniz yüzeyi sıcaklıklarının hızla yükseldiğini belirterek, Mayıs ve Temmuz ayları arasında El Nino koşullarının oluşma ihtimalinin oldukça yüksek olduğunu bildirdi.

Bölgelere göre beklenen etkiler

El Nino'nun küresel çapta sıcaklık ve yağış düzenini değiştirmesi beklenirken, farklı coğrafyalarda şu etkiler öngörüldü:

Asya ve Avustralya: Hindistan ve Avustralya'nın bazı bölgelerinde şimdiden aşırı sıcak ve kuraklık görüldü. Hindistan'da muson yağmurlarının son üç yılda ilk kez ortalamanın altında kalabileceği uyarısı yapıldı.

Amerika Kıtası: ABD'nin orta batı bölgelerinde (Midwest) tarım için ideal koşullar oluşsa da, hasat döneminde aşırı yağış riskine karşı dikkatli olunması istendi. Güney Amerika'da ise aşırı yağışlar soya fasulyesi ve mısır hasadını olumsuz etkileyebilir.

Avrupa: Yaz aylarındaki yoğun yağışlar mısır üretimi için faydalı olabilirken, buğday hasadının El Nino tam olarak yerleşmeden başlaması bekleniyor.

Küresel gıda arzı ve ekonomi üzerinde baskı

Uzmanlar, El Nino'nun tarımsal üretimi düşürerek küresel gıda fiyatlarını artırabileceğine dikkati çekti.

Özellikle 2015-2016 yıllarında yaşanan benzer şiddetteki El Nino olayı, Güneydoğu Asya'da ciddi kuraklığa neden olarak pirinç, palm yağı ve şeker üretiminde büyük kayıplara yol açmıştı.

Ayrıca, Orta Doğu'daki çatışmalar nedeniyle gübre tedarikinde yaşanan aksaklıklar ve yüksek maliyetler, kuraklıkla birleştiğinde çiftçilerin verim kaybını daha da derinleştirecek bir kısırdöngüye girmesinden endişe ediliyor.