Dünyadan Haberler

Türkiye'den Afrika'ya uzanan sağlık eli

Türkiye'nin Afrika'daki sağlık yatırımları, insani yardım odaklı bir yaklaşım olarak ortaya çıkarken, bugün stratejik ortaklık boyutuna ulaşarak bölgesel sağlık hizmetlerinde etkisini artırıyor.

Bu dönüşümün en somut örneklerinden biri olarak Somali'nin başkenti Mogadişu'da faaliyet gösteren Recep Tayyip Erdoğan Eğitim ve Araştırma Hastanesi, yalnızca Somali vatandaşlarına değil, çevre ülkelerden gelen hastalara da hizmet sunarak bölgesel bir sağlık merkezi olarak öne çıkıyor.

İleri tıbbi altyapısı, uzman kadrosu ve eğitim faaliyetleriyle dikkati çeken hastane, Somali'de sağlık sisteminin gelişimine katkı sağlarken aynı zamanda Türkiye ile Somali arasındaki işbirliğinin stratejik boyutunu güçlendiriyor.

Hastane Yönetici Yardımcısı Mohamed Hussein Ashraf, Dünya Sağlık Günü dolayısıyla yaptığı açıklamada, hastanenin Somali sağlık sistemi açısından taşıdığı öneme değindi.

Ashraf, hastanenin aynı zamanda bir eğitim ve araştırma kurumu olduğunu vurgulayarak, "Somali'de daha önce bulunmayan sağlık hizmetleri, Recep Tayyip Erdoğan Eğitim ve Araştırma Hastanesi ile ülkeye kazandırıldı." ifadesini kullandı.

Hastanenin sadece sağlık hizmeti veren bir merkez olmadığına aynı zamanda bir eğitim ve araştırma hastanesi olduğuna işaret eden Ashraf, "Binlerce Somalili doktor burada yetişti. Bugün bu doktorların bir kısmı yine bu hastanede görev yapıyor." dedi.

Günde yaklaşık 1600 hastaya hizmet verdiklerini aktaran Ashraf, "Hastanemizin yatak kapasitesi 377 ve bu, Somali şartlarında oldukça büyük bir kapasite. Bu hastane sadece Somali halkına değil, tüm bölge ülkelerine hitap ediyor. Bu yönüyle tüm bölge için paha biçilmez bir değer." diye konuştu.

Stratejik ortaklık ve model çağrısı

Ashraf, hastanenin yalnızca mevcut sağlık hizmetleriyle sınırlı kalmadığını, aynı zamanda ülke genelinde sağlık altyapısının geliştirilmesine de katkı sunduğunu belirterek, "Önümüzdeki 5 yıl içinde Somali devleti ile birlikte 6-7 büyük hastanenin belirlenmesi ve geliştirilmesi konusunda, Recep Tayyip Erdoğan Eğitim ve Araştırma Hastanesi modelini temel alarak çalışmalar yürütüyoruz." ifadesini kullandı.

"Diğer ülkelerin de sadece kendi çıkarları doğrultusunda hareket etmesi değil, Türkiye'nin Somali'de uyguladığı model gibi işbirlikleri geliştirmesi gerekiyor." diyen Ashraf, bu yaklaşımın bölgesel kalkınmaya katkı sağlayacağının altını çizdi.

Somali'de bir ilk: Parsiyel nefrektomi ameliyatı

Hastanede, Üroloji Bölümü Başkanı Dr. Khalid Ali Mohamed ile Üroloji Bölümü'nden Dr. Mohamed Mohamud Yusuf'un yer aldığı ekip tarafından Somali'de ilk kez parsiyel nefrektomi ameliyatı başarıyla gerçekleştirildi.

Böbrek tümörlerinde organ koruyucu cerrahi yöntemlerden biri olan parsiyel nefrektomi ameliyatı, hastanın böbreğinin tamamının alınması yerine yalnızca tümörlü kısmın çıkarılmasını sağlıyor.

Operasyonun başarıyla tamamlanması, Somali'de ileri düzey cerrahi müdahalelerin yapılabildiğini ortaya koyması açısından önem taşıyor.

Parsiyel nefrektomi ameliyatı geçiren Ali Gele Abdi, böbrek rahatsızlığı nedeniyle Somali'de üç farklı hastaneye başvurduğunu ve daha önce kendisine böbreğinin tamamen alınması gerektiğinin söylendiğini aktardı.

Mogadişu'daki Recep Tayyip Erdoğan Eğitim ve Araştırma Hastanesine geldikten sonra üroloji bölümünde tedavi edildiğini anlatan Abdi, "Şu anda çok mutluyum. Her iki böbreğimi de aynı şekilde hissediyorum ve artık eskisi gibi bir problemim yok." diye konuştu.

Tedavi sürecinden duyduğu memnuniyeti dile getiren Abdi, hastane yönetimine ve sağlık çalışanlarına teşekkür etti.

Türk doktorlar da görev yapıyor

Hastanede görev yapan Göz Hastalıkları Uzmanı Op. Dr. Yavuz Selim Dayıoğlu, göz sağlığı alanında sunulan hizmetlerin bölgesel önemine işaret etti.

Dayıoğlu, "Burası sadece Somali halkına değil, çevredeki bölge ülkelerine de hitap eden bir sağlık merkezidir. Aynı zamanda Somali'de komplike vakaların sevk edildiği ve tedavilerinin gerçekleştirildiği bir eğitim ve araştırma hastanesidir." ifadelerini kullandı.

Poliklinikte ileri cerrahi müdahalelerin başarıyla uygulandığını belirten Dayıoğlu, "En sık fako yöntemiyle katarakt cerrahisi, şaşılık ameliyatları, gözyaşı kanal sistemi operasyonları ve özellikle Somali'de yaygın olarak görülen, körlüğe neden olabilen glokom (göz tansiyonu) ameliyatları titizlikle gerçekleştirilmektedir." dedi.

2015'ten beri faaliyet gösteriyor

Somali'nin başkenti Mogadişu'da 2015'te açılan Recep Tayyip Erdoğan Eğitim ve Araştırma Hastanesi, ülkenin sağlık sisteminde kritik rol üstlenmeye devam ediyor.

Türkiye'nin en büyük yurt dışı sağlık yatırımlarından biri olan hastane, 200'ün üzerinde yatak kapasitesiyle yalnızca Somali halkına değil, çevre ülkelerden gelen hastalara da hizmet sunuyor.

Hastane, acil servisten yoğun bakıma, ameliyathanelerden doğum ünitelerine kadar geniş bir yelpazede modern imkanlarla donatılmış durumda.

Somali'de uzun yıllar boyunca yaşanan iç savaş ve yetersiz altyapı nedeniyle zayıflayan sağlık sistemine ciddi bir destek sağlayan kurum, aynı zamanda eğitim faaliyetleriyle de öne çıkıyor.

Her yıl yüzlerce Somalili doktor, hemşire ve sağlık çalışanı burada eğitim alıyor ve Türkiye'den gelen uzmanlarla pratik deneyim kazanıyor.

İsrail soykırımının ilk iki yılında Gazze'de 21 binden fazla çocuk hayatını kaybetti

Filistin Merkezi İstatistik Kurumunun (PCBS), Filistinli Çocuklar Günü'nde yayımladığı rapor, İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik süregelen saldırılarının "bir neslin geleceğini sistematik şekilde hedef aldığını" ortaya koydu.

İstatistik Kurumunun raporuna göre, 2025 sonu itibariyle 5,5 milyon olarak kaydedilen Filistin nüfusunun 3,4 milyonu Batı Şeria’da, 2,1 milyonu ise Gazze Şeridi’nde yaşıyor.

Filistin'de nüfusun yüzde 43’ünü oluşturan 18 yaş altı 2 milyon 470 bin çocuk bulunuyor. Çocukların yüzde 41’i Batı Şeria’da yüzde 47'si ise Gazze Şeridi’nde yaşıyor.

Ülkede 15 yaş altı çocukların oranı ise toplam nüfusun yüzde 36,3’ünü oluşturuyor ve bu rakam 2,02 milyon çocuğa karşılık geliyor.

İsrail soykırımının ilk iki yılında 21 binden fazla çocuk hayatını kaybetti

Gazze Şeridi'nde Ekim 2023'ten 2025 yılı sonuna kadar geçen süreçte hayatını kaybedenlerin yüzde 30'unu çocuklar oluşturdu.

İsrail'in Gazze'de gerçekleştirdiği soykırımın ilk iki yılına denk gelen bu süreçte, hayatını kaybeden 72 bin 289 kişiden 21 bin 283’ünün çocuk olduğu kayıtlara geçti.

Bunlardan 450'si bebek, 1029'u bir yaş altı çocuk, 5031'i ise 5 yaş altı çocuklardan oluşuyor.

Kaydedilen çocuk ölümleri yalnızca saldırılar sonucu yaşanmadı; İsrail kuşatma, açlık ve soğuğu da çocukları hedef alan sistematik birer soykırım aracı olarak kullandı.

Aynı dönemde 157 çocuk açlık nedeniyle, yerinden edilmiş 25 çocuk ise sığındıkları çadırlarda soğuktan donarak hayatını kaybetti.

Ayrıca enkaz altında kayıp olduğu belirtilen yaklaşık 9 bin 500 kişinin büyük bir kısmını da çocuklar ve kadınlar oluşturdu.

İsrail soykırımının ilk iki yılında en az 44 bin 486 çocuk yaralandı

Gazze Şeridi'nde 2025 sonu itibariyle İsrail saldırılarında yaralananların yüzde 26'sını çocuklar oluşturdu.

Toplam yaralı sayısı 172 bin 40 olarak kaydedilen söz konusu dönemde, bunların az 44 bin 486’sının çocuk olduğu kayıtlara geçti.

İsrail saldırıları sonucu yaralanan çocukların 10 bin 500'ü kalıcı sakatlık, 1000’den fazlası ise uzuv kaybı yaşadı.

Gazze'de sağlık sistemini de sistematik olarak hedef alan ve soykırım amacı olarak kullanan İsrail, saldırılardan yaralı kurtulanların tedavi olma haklarını da ellerinden aldı.

Sağlık sisteminin tamamen çökme noktasına geldiği Gazze'de acil tıbbi tahliye bekleyen 4 bin çocuğun hayatları ciddi risk altında bulunuyor.

58 binden fazla çocuk ebeveynlerinden birini veya her ikisini de kaybetti

Gazze Şeridi'nde 58 binden fazla çocuk İsrail saldırıları sonucu ebeveynlerinden birini veya her ikisini de kaybetti ve aile desteğinden yoksun kaldı.

Şubat ayında yaklaşık 4 bin çocuk yetersiz beslenme nedeniyle hastaneye başvurdu

Birleşmiş Milletler İnsani İşler Koordinasyon Ofisi (OCHA) raporuna göre, Gazze Şeridi'nde sadece Şubat 2026’da 3 bin 700’den fazla çocuk yetersiz beslenme nedeniyle hastaneye yatırıldı.

Bunlardan 600’den fazla çocuk ağır yetersiz beslenme nedeniyle sağlık ve uzun vadeli gelişim riskleriyle karşı karşıya kaldı.

Gazze'de çocukların yüzde 64’ü günde iki veya daha az besin grubuna erişebilirken, yüzde 90’dan fazlası yeterli derecede çeşitli besinlerle beslenemedi.

Gazze'de 2026 yılı tahminlerine göre, 37 bin hamile ve emziren kadın, 25 bin bebek, 101 bin 5 yaş altı çocuk, 120 bin 5-17 yaş arası çocuk acil beslenme desteğine muhtaç.

Gazze'de 700 bin öğrenci eğitim hakkından mahrum bırakıldı

Filistin Merkezi İstatistik Kurumu raporuna göre, İsrail saldırılarında Gazze'de 179 devlet okulu yıkıldı, Birleşmiş Milletler Yakın Doğu'daki Filistinli Mültecilere Yardım ve Bayındırlık Ajansına (UNRWA) ait 100 okul ise zarar gördü.

Buna göre 2025-2026 eğitim öğretim yılında 700 bin öğrenci eğitim hakkından mahrum kaldı, 39 bin öğrenci lise bitirme sınavlarına giremedi.

Trump'ın tehdit ile müzakere arasında "zamanlama" taktiği

ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a yönelik başlattığı saldırı, küresel ekonomide dengeleri sarsmaya devam ederken, ABD Başkanı Donald Trump’ın birbiriyle çelişen açıklamaları ve sürekli güncellenen “mühlet” kararları, küresel piyasaların ve siyasetin ana gündem maddesi haline geldi.

İran’ın Hürmüz Boğazı’ndan geçişleri durdurma kararıyla küresel enerji arzının sekteye uğraması ve petrol fiyatlarındaki sert yükselişin enflasyonist baskıyı tetiklemesi, Vaşington'un hamlelerini daha kritik bir noktaya taşıdı. Uzmanlar, Trump’ın "cehennem" tehditleri ile "anlaşma" mesajları arasındaki gel-gitli tutumunu, hem piyasaları kontrol altında tutma hem de Tahran üzerindeki baskıyı azami seviyeye çıkarma taktiği olarak yorumluyor.

Tehdit ve diplomasi arasında “çelişkili” söylemler

ABD Başkanı Trump’ın dün yaptığı açıklamalar, krizin başından bu yana izlediği tutarsız ama bir o kadar da piyasaları manipüle etme gücü yüksek söylem stratejisinin son örneği oldu.

Trump, bir yandan "Boğazı açın yoksa cehennemde yaşayacaksınız" diyerek askeri seçeneğin en sert yüzünü gösterirken, diğer yandan Tahran ile müzakerelerin sürdüğünü ve bir anlaşmaya varılabileceğini belirterek diplomatik bir kapı araladı.

Tahran yönetiminin hızlı bir adım atmaması durumunda köprülerden elektrik santrallerine kadar tüm altyapının hedef alınacağını dile getiren Trump’ın bu "yıkıcı" mesajları, küresel yatırımcı nezdinde risk algısını en üst düzeye çıkarsa da, somut saldırı kararlarının sürekli ötelenmesi piyasalardaki "belirsizlik" havasını besliyor.

48 saatten 8 Nisan’a

Trump’ın son hamlesi, tehdit mesajlarındaki zamanlama tutarsızlığını bir kez daha gösterdi. Daha önce Hürmüz Boğazı’nın açılması için 48 saatlik bir süre tanıyan ve aksi halde "ağır bedeller" ödeneceğini duyuran Trump, dün sosyal medya hesabından yaptığı açıklamayla bu süreyi 8 Nisan’a kadar uzattığını duyurdu.

Bu süre uzatımının, İran’da düşen ABD uçağından sağ kurtulan ikinci pilotun kurtarılmasının hemen ardından gelmesi dikkat çekici bulundu. Trump’ın bu operasyonu “ABD tarihindeki en cesur arama ve kurtarma operasyonlarından biri” olarak nitelendirmesi, kamuoyunda saldırı kararının ertelenmesi için meşru bir zemin oluşturma çabası olarak görülüyor. Ancak piyasa aktörleri, 48 saatlik kesin mühletlerin bir anda haftalarca sonraya ötelenmesini, askeri bir kararlılıktan ziyade, ekonomik dengeleri gözetmek adına yapılan bir "taktiksel manevra" olarak okuyor.

Piyasalarda “Trump taktiği” yorumu

Finans çevrelerine göre, Trump’ın saldırı kararlarını sürekli ertelemesi ve çelişkili sinyaller vermesi bir rastlantı değil. Petrol fiyatlarındaki artışın ABD ekonomisi üzerindeki olası negatif etkilerini minimize etmek isteyen Beyaz Saray, bir yandan askeri baskıyı canlı tutarak İran'ı masaya çekmeye çalışıyor, diğer yandan piyasaların bu şoka "alışmasını" bekliyor.

Piyasa analistleri, Trump’ın 8 Nisan tarihine kadar tanıdığı bu yeni sürenin, aslında küresel enerji koridorlarındaki arz güvenliğini sağlamak ve diplomatik kanalları sonuna kadar zorlamak için kazanılmış bir zaman olduğunu vurguluyor. Ancak bu tutarsızlık, yatırımcıların güvenli liman arayışını hızlandırırken, "zamanlama tutarsızlığı" belirsizliği daha da derinleştiriyor.

Gözler şimdi, Trump’ın 8 Nisan olarak belirlediği yeni "kırmızı çizgiye" çevrilmiş durumda. Tahran’ın bu süre zarfında atacağı adımlar ve Vaşington'dan gelecek yeni bir "erteleme" veya "saldırı" sinyali, sadece bölgenin değil, küresel ekonominin de kaderini belirleyecek.

İsrail gazetesi: Savaş sonrası bölgesel düzende ABD'nin etkisi azalırken Türkiye'nin etkisi artacak

Haaretz gazetesinde, Hayfa Üniversitesi Orta Doğu ve İslam Araştırmaları Bölümü’nden Elad Giladi'nin "İran Savaşı yeni bir bölgesel düzen yaratabilir, daha az ABD, daha çok Türkiye" başlıklı analizi yayımlandı.

Savaşla birlikte bölge ülkelerinin savunma stratejilerinde köklü bir değişikliğe gittiği belirtilen yazıda, kapalı kapılar ardındaki diplomatik temaslarla ABD'ye olan güvenlik bağımlılığını "en aza indirmenin" yollarının arandığı kaydedildi.

Özellikle Körfez ülkelerinin güvenlik ve ittifak arayışlarını yeniden şekillendirme arayışında olduğunun altını çizen yazıda, "Türkiye bu düşüncenin geliştirilmesinde kilit bir rol oynuyor gibi görünüyor." ifadelerine yer verildi.

Türkiye'nin son dönemde Suudi Arabistan, Mısır ve Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ile ilişkilerini stratejik bir boyuta evirdiği vurgulanan yazıda, 19 Mart'ta Türkiye, Suudi Arabistan, Mısır ve Pakistan dışişleri bakanları arasındaki dörtlü zirvenin bu yeni arayışın en somut örneği olduğu ifade edildi.

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'ın daha önce dile getirdiği "Bölge ülkeleri kendi sorunlarını çözmezse dış güçler kendi çıkarlarını dayatır." yaklaşımının, Riyad ve diğer Körfez başkentlerinde karşılık bulduğuna işaret edilen yazıda, Türkiye'nin gelişmiş savunma sanayisinin Körfez ülkeleri için ABD'ye alternatif bir "güvenlik çeşitlendirmesi" sunduğuna dikkat çekildi.

ABD'ye güvenlik bağımlılığını kademeli sonlandırma çabası

Yazıda, Körfez ülkelerinin ABD ile ilişkilerini tamamen koparmak niyetinde olmadığı ancak Washington'u "tek güvenlik garantörü" olarak değil, bir "partner" olarak konumlandırmak istediği belirtildi.

ABD ve İsrail'in İran'a saldırılarıyla başlayan savaşın Türkiye'nin etkisini arttıracak bir dönüm noktası olduğu belirtilen yazıda, şu ifadelere de yer verildi:

"Savaşın yalnızca İsrail ile İran arasındaki caydırıcılık dengesiyle değil, aynı zamanda Körfez ülkelerinin ABD'ye olan güvenlik bağımlılıklarını ihtiyatlı ve kademeli bir şekilde sonlandırarak, içeriden inşa edilen bir bölgesel düzenin imkanlarını aramaya başladığı an olarak hatırlanması muhtemeldir."

İsrail, denklem dışı kalabilir

Körfez ülkelerinin misillemeler nedeniyle İran'a ilişkin İsrail ile benzer kaygılar taşıdığı öne sürülen yazıda, ancak söz konusu ülkelerin Tel Aviv ile siyasi olarak aynı blokta görünmekten kaçındıkları belirtildi.

Yazıda, bu durumun Türkiye'nin merkezinde olduğu yeni bölgesel yapıda İsrail'in "dışarıda kalmasına" neden olabileceği yorumuna da yer verildi.

Brent petrolün varili 110,20 dolardan işlem görüyor

Haftanın son işlem günü 109,74 dolara kadar yükselen Brent petrolün varil fiyatı, günü 109,03 dolardan tamamladı.

Brent petrolün varil fiyatı, bugün saat 09.27 itibarıyla kapanışa göre yüzde 1,05 artarak 110,20 dolar oldu. Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varili 111,43 dolardan alıcı buldu.

Petrol fiyatlarındaki yükselişte, ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'a yönelik sert açıklamaları ve yatırımcıların Orta Doğu'daki savaşın arz kesintisine yol açabileceğine dair endişeleri etkili oldu.

Trump, Fox News'e telefonla yaptığı açıklamada, İran'la anlaşmanın gerçekleşmemesi durumunda ülkeye yönelik saldırı planlarına değindi.

ABD Başkanı'nın İran'la ilgili olarak, "Hızlıca bir anlaşma yapmazlarsa her şeyi havaya uçurmayı ve petrolü ele geçirmeyi düşünüyorum. Ülkelerinin dört bir yanında köprülerin ve elektrik santrallerinin yerle bir olduğunu göreceksiniz." ifadelerini kullandığı aktarıldı.

ABD'nin Tahran yönetimiyle anlaşmaya varılabileceği aktarılan haberde Trump'ın, "Sanırım yarın için iyi bir şansımız var, şu anda müzakereler devam ediyor." dediği kaydedildi.

Trump, 7 Nisan'ın İran'da "Enerji Santrali ve Köprü Günü" olacağını belirterek, "Boğaz'ı açın yoksa cehennemde yaşayacaksınız." uyarısında bulundu ve paylaşımda "Allah'a hamdolsun." ifadesini de kullandı.

Ayrıca, ABD Başkanı Trump, Tahran yönetimine anlaşma yapmak için tanıdığı 48 saatlik süreyi 8 Nisan'a kadar uzattığını belirtti.

Daha önce Hürmüz Boğazı'nı 48 saat içinde açmaması durumunda İran'ı tehdit eden Trump, paylaşımında "Salı günü ABD Doğu Yakası saatiyle 20.00'de. (Türkiye saatiyle 8 Nisan Çarşamba 03.00)" ifadesine yer verdi.

Öte yandan, Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC) ve OPEC dışı bazı üretici ülkelerden oluşan OPEC+ grubu üyesi 8 ülke, mayısta petrol üretimini günlük 206 bin varil artırma kararı aldı.

OPEC'ten yapılan açıklamaya göre, Suudi Arabistan, Rusya, Irak, Birleşik Arap Emirlikleri, Kuveyt, Kazakistan, Cezayir ve Umman, küresel piyasa koşulları ve görünümünü değerlendirmek üzere çevrim içi toplandı.

Nisan 2023'te açıklanan günlük 1,65 milyon varillik ek gönüllü üretim kesintisinin ele alındığı toplantıda, ülkelerin, piyasa koşullarına bağlı olarak gönüllü üretim kesintilerinin kademeli olarak kısmen ya da tamamen geri getirilebileceği kaydedildi.

Açıklamada ayrıca, enerjinin kesintisiz akışı açısından uluslararası deniz yollarının güvenliğinin hayati önem taşıdığı vurgulandı.

Sekiz ülke, enerji altyapısına yönelik saldırılara ilişkin endişelerini dile getirerek, hasar gören enerji varlıklarının yeniden tam kapasiteye ulaştırılmasının maliyetli ve zaman alıcı olduğuna dikkati çekti. Bu tür gelişmelerin arz mevcudiyetini olumsuz etkilediği belirtilirken, altyapıya yönelik saldırılar veya uluslararası deniz yollarındaki kesintilerin enerji arz güvenliğini zedeleyerek piyasa oynaklığını artırdığı kaydedildi. Grubun bir sonraki toplantısı 3 Mayıs'ta yapılacak.

Brent petrolde teknik olarak 110,12 doların direnç, 109,32 doların destek olarak izlenebileceği ifade ediliyor.

ABD'li Senatör Murphy, Trump'ın İran'a yönelik tehditlerini "açık savaş suçu" olarak nitelendirdi

Senatör Murphy, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundan yaptığı paylaşımda, Trump'ın İran'a yönelik söylemlerine ilişkin açıklamalarda bulundu.

İran'daki köprü ve enerji santrallerinin hedef alınmasının Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasına katkı sağlamayacağını belirten Murphy, bu durumun ABD'nin itibarına zarar vereceğini kaydetti.

Murphy, Trump'ın "askeri hedef seçiyormuş gibi bile davranmadığını" ve "ulusal panik yaratmak için on binlerce sivili öldürmeye hazır olduğunu" ileri sürerek, İran'a yönelik tehditlerinin hayata geçirilmesi halinde bu durumun "açık bir savaş suçu" olacağını ifade etti.

Trump'ın gazetecilere, "gelecek hafta kitlesel savaş suçları işleyeceğini söylediğini" de belirten Murphy, Cumhuriyetçi Parti liderlerine Trump'ı durdurma çağrısı yaptı.

Öte yandan, Senato Azınlık Lideri Demokrat Chuck Schumer ile Temsilciler Meclisi Azınlık Lideri Hakeem Jeffries ve Senatör Bernie Sanders da Trump'ın İran'a yönelik açıklamalarına tepki gösterdi.

Schumer, milyonlarca ABD'linin Paskalya dolayısıyla bir araya geldiği bir günde Trump'ın söz konusu söylemlerinin "kabul edilemez" olduğunu belirtirken, Jeffries ve Sanders da söz konusu açıklamaları "tehlikeli" ve "dengesiz" olarak nitelendirdi.

ABD Başkanı Trump, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, 7 Nisan'ın İran'da "Enerji Santrali ve Köprü Günü" olacağını belirterek, Tahran yönetimine Hürmüz Boğazı'nı açması çağrısında bulunmuş, aksi takdirde İran'ın ağır sonuçlarla karşılaşacağını savunmuştu.

ABD, İran ve bölgesel arabulucuların 45 günlük ateşkesle ilgili şartları görüştüğü iddiası

ABD merkezli Axios haber platformunun konuya aşina 4 kaynağa dayandırdığı haberine göre, ABD, İran ve bölgesel arabulucular 45 günlük bir ateşkes sağlanmasına ilişkin girişimlerini sürdürüyor.

Kaynaklar, 48 saat içinde bir anlaşmaya varılma ihtimalinin düşük olduğunu ancak bu girişimin savaşın daha da tırmanmasını önlemek için son fırsat olarak görüldüğünü belirtti.

Arabulucuların taraflarla iki aşamalı bir anlaşmanın şartlarını görüştüğünü iddia eden kaynaklar, ilk aşamada 45 günlük bir ateşkes öngörüldüğünü ve bu süreçte kalıcı bir anlaşma için müzakerelerin yürütüleceğini aktardı.

Kaynaklar, söz konusu müzakerelerin Türkiye, Mısır ve Pakistanlı arabulucular üzerinden ve ABD Başkanı Donald Trump'ın Özel Temsilcisi Steve Witkoff ile İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi arasındaki mesajlaşmalar aracılığıyla sürdüğünü ifade etti.

ABD ve İsrail'in, İran'ın enerji tesislerine yönelik kapsamlı bir bombardıman planının hazır olduğunu öne süren kaynaklar, Trump'ın Tahran yönetimine tanıdığı 48 saatlik süreyi 8 Nisan'a kadar uzatmasının anlaşma için son bir fırsat yaratmayı amaçladığı değerlendirmesinde bulundu.

Kaynaklar, ayrıca görüşmeler için daha fazla zamana ihtiyaç duyulması halinde ateşkesin uzatılabileceğini kaydetti.

Hürmüz Boğazı'nın tamamen yeniden açılması ile İran'ın yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyumuna ilişkin çözümün ancak nihai anlaşmanın parçası olabileceğini vurgulayan kaynaklar, arabulucuların konuya ilişkin güven artırıcı önlemler üzerinde çalıştığını söyledi.

Kaynaklar, bu iki konunun İran'ın müzakerelerdeki en önemli pazarlık kozları olduğunu, bu nedenle Tahran'ın yalnızca 45 günlük bir ateşkes karşılığında bunlardan tamamen vazgeçmesinin beklenmediğini aktardı.

Daha önce Hürmüz Boğazı'nı 48 saat içinde açmaması durumunda İran'ı tehdit eden Trump, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, "Salı günü ABD Doğu Yakası saatiyle 20.00'de (Türkiye saatiyle 8 Nisan Çarşamba 03.00)" ifadesine yer vermişti.

İran'a yönelik paylaşımlarında tutumunu sertleştiren ABD Başkanı, Tahran yönetimine anlaşma yapmak için tanıdığı 48 saatlik süreyi 8 Nisan'a kadar uzattığını belirtmişti.

ABD basını Türkiye, Mısır ve Pakistan'ın, savaşı durdurmak veya ateşkes sağlamak amacıyla İran'ı ABD ile müzakere masasında bir araya getirmek için çaba gösterdiğini bildirmişti.

İran: Trump'ın, etkileri İran'la sınırlı kalmayacak tehditlerinden vazgeçmesini tavsiye ediyoruz

Garibabadi, X sosyal medya platformundaki hesabından paylaştığı mesajında, ABD Başkanı Trump'ın İran'ın sivil altyapısına saldırı tehditleri dahil ülkeye saldırılarını değerlendirdi.

İran'ın toprak bütünlüğüne karşı güç kullanılmasının, Birleşmiş Milletler (BM) Şartı'nın açık bir ihlali ve BM Genel Kurulu'nun 3314 sayılı kararına göre saldırganlık örneği olduğunu belirten Garibabadi, "Uluslararası Ceza Mahkemesi Roma Statüsü Madde 8 uyarınca savaş suçu olan enerji santrallerine ve köprülerine (sivil altyapı) saldırı tehdidinde bulunmak ve 1977 Birinci Cenevre Protokolü Madde 52 uyarınca ABD Başkanı, ülkesinin en yüksek yetkilisi olarak, savaş suçları işlemekle alenen tehditte bulunmuştur. Bu eylem, Uluslararası Ceza Mahkemesi ve yetkili herhangi bir ulusal mahkeme önünde bireysel cezai sorumluluğunu doğuracaktır." değerlendirmesinde bulundu.

İran'ın meşru müdafaa eylemlerine devam edeceğini vurgulayan Garibabadi, "İran, BM Şartı'nın 51. maddesine dayanarak her türlü saldırıya veya yakın tehdide kararlı, derhal ve pişmanlık edici şekilde karşılık verecektir.

ABD Başkanı'nın, etkileri İran'la sınırlı kalmayacak bu tehditleri gerçekleştirmekten vazgeçmesi tavsiye edilir aksi takdirde adı tarihe süper savaş suçlusu olarak geçecektir." ifadelerini kullandı.

Soykırımcı İsrail ordusunun Lübnan'ın güneyine düzenlediği saldırılarda 9 kişi öldü

srail ordusunun Lübnan'a 2 Mart'ta başlattığı saldırılar sürüyor.

Lübnan resmi ajansı NNA'nın haberine göre İsrail uçakları gece saatlerinde Sur kentine bağlı Burç Rahhal, Erzun ve Ganduriyye beldelerini hedef aldı. Burç Rahhal'daki saldırıda 3 kişi hayatını kaybetti.

İsrail ordusu Lübnan'ın güneyindeki Nebatiye vilayetinin Güney Aba, Safad Battih ve Haris beldelerine de saldırılar düzenledi. Güney Aba'daki saldırıda Belediye Başkanı Muhammed Tarhini ve 3 kişi yaşamını yitirdi.

İsrail ordusunun Lübnan'ın doğusundaki Bekaa bölgesinde bulunan Meşgara, Suhmur, Kalaya ve Zelaya beldelerine sabahın erken saatlerinde düzenlediği hava saldırılarında çok sayıda ev yıkıldı. Meşgara'daki saldırıda da ilk belirlemelere göre 2 kişi öldü, 5 kişi yaralandı.

Öte yandan Nebatiye vilayetine bağlı Tul beldesinde bir motosiklete hava saldırısı düzenlendi

İsrail'in Lübnan'a saldırıları

İsrail ordusundan 2 Mart'ta yapılan açıklamada, Lübnan'dan füze atıldığının tespit edilmesinin ardından ülkenin kuzeyinde sirenlerin devreye girdiği belirtilmişti.

Daha sonra Lübnan geneline hava saldırıları başlattığını duyuran ve başkent Beyrut'u hedef alan İsrail ordusu, havadan ve denizden yoğun saldırılar düzenlediği Lübnan'da kara işgalini genişletme kararı almıştı.

Lübnan Sağlık Bakanlığı, yaptığı son açıklamada, 2 Mart'tan bu yana İsrail saldırılarında 1461 kişi hayatını kaybetmişti.

Lübnan hükümeti de ülkede yerinden edilenlerin sayısının 1 milyon 162 bini geçtiğini açıklamıştı.

Trump'ın İran'a yönelik ağır küfürlü tehdidi sonrası petrol fiyatlarında son durum

Pazar günü sosyal medya hesabı üzerinden ağır küfürler içeren bir paylaşım yapan Trump, hayati önemdeki su yolunun salı gününe kadar açılmaması halinde İran'daki elektrik santrallerine ve köprülere saldıracaklarını belirtti.

Brent petrolün varil fiyatı 110 doların üzerine çıkarken, ABD ve İran arasında olası bir ateşkes görüşmesi haberlerinin ardından bu kazançlar bir miktar geri çekildi.

Hürmüz Boğazı'nda enerji sevkiyatı durma noktasında

Tahran yönetiminin, 28 Şubat'tan bu yana devam eden ABD ve İsrail hava saldırılarına misilleme olarak boğazı kullanmaya çalışan gemilere saldırma tehdidi, Orta Doğu'dan yapılan petrol ve gaz sevkiyatlarını ciddi şekilde aksattı.

Dünya enerji sevkiyatının beşte birinin geçtiği bu dar su yolundaki kesintiler, küresel enerji fiyatlarını yukarı çekerken enflasyon endişelerini de artırdı.

Axios'un ABD, İsrail ve bölgesel kaynaklara dayandırdığı habere göre; ABD, İran ve bir grup bölgesel ara bulucu, çatışmayı kalıcı olarak sona erdirebilecek 45 günlük bir ateşkesin şartlarını görüşüyor. Beyaz Saray konuyla ilgili henüz resmi bir açıklama yapmadı.

Trump: "Ya boğazı açın ya da cehennemi yaşayın"

Trump, Truth Social platformu üzerinden pazar günü yaptığı paylaşımda oldukça sert ifadeler kullandı. Salı gününü işaret eden Trump, şu ifadeleri paylaştı:

"Salı günü İran'da Elektrik Santrali Günü ve Köprü Günü bir arada olacak. Benzeri görülmemiş bir şey olacak!!! Yoksa cehennemi yaşarsınız - SADECE İZLEYİN!"

Daha sonra Fox News'a konuşan Trump, pazartesi günü bir anlaşmaya varılması için "iyi bir şans" olduğunu söylerken, anlaşma sağlanamazsa "her şeyi havaya uçurup petrole el koymayı" düşündüğünü de sözlerine ekledi.

İran'dan karşılık: "Cehennemin kapıları açılacak"

İran Devrim Muhafızları Ordusu, ülkedeki sivil altyapının hedef alınmaya devam etmesi halinde ABD'nin ekonomik çıkarlarına yönelik saldırıların şiddetleneceği uyarısında bulundu.

Üst düzey İranlı askeri yetkili General Ali Abdullahi Aliabadi, Trump'ın tehditlerini "çaresizce ve dengesizce" olarak nitelendirerek, ABD lideri için "cehennemin kapılarının açılacağını" söyledi.

Hafta sonu boyunca Körfez'deki petrol tesislerine yönelik saldırılar da devam etti.

Tahran, Kuveyt, Bahreyn ve Birleşik Arap Emirlikleri'ndeki petrokimya tesislerine düzenlenen bir dizi saldırının sorumluluğunu üstlendi.

Dünyanın en büyük sessizliği: Artemis mürettebatı için kritik 40 dakika başlıyor

Houston'daki kontrol merkeziyle olan sürekli iletişimin kesileceği bu süre zarfında, dört astronot uzayın karanlığında kendi düşünceleriyle baş başa kalacak.

Artemis pilotu Victor Glover, görev öncesi yaptığı açıklamada, bu süreyi dünyanın bir araya gelmesi için bir fırsat olarak gördüğünü belirterek, herkesi bu anlarda mürettebatla yeniden iletişim kurulması için iyi dileklerini göndermeye davet etti.

{ilgili-haber-940534}

Apollo döneminden bugüne uzanan yalnızlık

Ay'ın arka yüzünde yaşanan bu mutlak izolasyon, 50 yılı aşkın bir süre önce Apollo astronotları tarafından da tecrübe edilmişti.

Özellikle 1969 yılındaki Apollo 11 görevinde, Neil Armstrong ve Buzz Aldrin Ay yüzeyine inerken komuta modülünde tek başına kalan Michael Collins, 48 dakika süren sinyal kaybı sırasında kendini "gerçekten yalnız" ve "bilinen tüm yaşamlardan izole" hissettiğini anlatmıştı.

Collins anılarında, bu radyo sessizliğinin korku yerine huzur ve sükunet getirdiğini, görev kontrol merkezinden gelen sürekli taleplere kısa bir ara verme imkanı sunduğunu ifade etmişti.

Kesintisiz iletişim için yeni projeler yolda

Dünya genelindeki takip istasyonları, Orion kapsülünün Ay'ın arkasından yeniden çıkacağı anı heyecanla bekliyor.

İngiltere'deki Goonhilly Yer İstasyonu yetkilileri, ilk kez insanlı bir uzay aracını takip ettiklerini ve aracın tekrar görünmesiyle büyük bir rahatlama yaşayacaklarını belirtiyor.

Gelecekte Ay'da kalıcı bir üs kurma planları çerçevesinde, bu tür iletişim kesintilerinin ortadan kaldırılması hedefleniyor.

Avrupa Uzay Ajansı'nın (ESA) Moonlight gibi projeleri, Ay çevresinde bir uydu ağı kurarak Ay'ın uzak yüzünde bile 24 saat kesintisiz iletişim sağlamayı amaçlıyor.

İletişimin koptuğu süre boyunca Artemis mürettebatı, tüm dikkatlerini Ay gözlemlerine verecek.

Jeolojik incelemeler yapacak ve fotoğraf çekecek olan astronotlar, Ay'ın gölgesinden çıktıklarında edindikleri yeni görüntüleri ve deneyimleri Dünya ile paylaşacak.

Ay'ın daha önce hiç görülmemiş bölgesine ait ilk kare

NASA tarafından yapılan açıklamada, yaklaşık 965 kilometre genişliğindeki gölgeli kraterin, Ay'ın Dünya'dan görünen yüzü ile karanlık yüzü arasındaki kritik geçiş bölgesini temsil ettiği belirtildi.

Bugüne kadar sadece robotik araçlar tarafından görüntülenen bu bölge, ilk kez bir insanlı misyon sırasında kayıt altına alındı.

Ay'ın uzak yüzü ilk kez bu kadar net

NASA astronotu Christina Koch, Ay'ın Dünya'dan görünmeyen ve nadiren gözlemlenebilen uzak yüzüne dair ilk izlenimlerini "kesinlikle muhteşem" olarak nitelendirdi. Koch, gördükleri manzaranın alışılagelmiş Ay görüntüsünden çok farklı olduğunu ve bir şeylerin değiştiğini hissettirdiğini ifade etti.

Orion kapsülünün içinden çekilen fotoğraflarda, görevin ilk günlerindeki Dünya odaklı perspektifin, Ay'a yaklaşıldıkça yerini bu gümüşi küreye bıraktığı görülüyor. Astronotlar, yolculuk ilerledikçe Orion'un pencerelerinden bakıldığında Ay'ın giderek daha büyük göründüğünü aktardı.

Kritik yakın geçiş bugün yapılacak

Pazartesi günü gerçekleşmesi planlanan Ay yakın geçişi öncesinde mürettebat, yolun yarısından fazlasını katetmiş durumda.

Görev süresince paylaşılan görüntüler arasında Dünya'nın hilal şeklindeki hali ve astronotların uzay aracındaki günlük yaşamlarına dair kareler de bulunuyor.

Orion'un güneş paneli kanatlarına yerleştirilen yüksek çözünürlüklü kameralar, rutin dış denetimlerin yanı sıra uzay aracının Ay ve Dünya ile birlikte "selfie" fotoğraflarını çekmeye de devam ediyor.

Yansımayı önlemek için ışıkların kapatıldığı kabin içinden dışarıyı izleyen astronotların görüntüleri, 50 yılı aşkın bir aradan sonra derin uzaya giden ilk insanların deneyimlerini yansıtıyor.