Dünyadan Haberler

Bizim çocuklar Amerika'yı korkuttu: Artık zorlu bir hal aldı

Spor yazarı Henry Bushnell’in analizine göre, Avustralya, Paraguay ve Avrupa play-off galibiyle eşleşen ABD için "rüya kura" olarak nitelendirilen tablo, Türkiye’nin gruba dahil olmasıyla değişti.

Uzmanların korktuğu senaryo gerçek oldu

Yazar tarafından kaleme alınan yazıda "Kura çekimi sonrası uzmanlar tarafından "ABD için kolay bir zafer" yorumları yapılırken, tek bir senaryoda tehlike çanları çalıyordu: Türkiye'nin play-off'ları kazanarak D Grubu'nu tamamlaması.

Salı günü oynanan maçların ardından bu senaryonun gerçekleşmesi, Amerikan futbol kamuoyunda hesapları yeniden açtı." ifadesi yer aldı.

Bushnell, daha önce uzmanların uyarılarda bulunduğu bu gelişmenin, ABD'nin gruptaki hedefleri için en büyük engellerden biri haline gelebileceğini vurguladı.

Başlangıçtaki rahat havanın yerini, Türkiye'nin son dönemdeki formu veplay-off başarısı nedeniyle daha temkinli bir bekleyişe bıraktığı ifade edildi.

Dünya Kupası heyecanı TRT ekranlarında

TRT Genel Müdürü Mehmet Zahid Sobacı, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, 2026 FIFA Dünya Kupası maçlarının TRT ekranlarında ve TRT'nin uluslararası dijital platformu Tabii'de yayınlanacağını duyurdu.

TRT Genel Müdürü Sobacı, paylaşımında şu ifadelere yer verdi:

13 Haziran 1974’te çalan ilk düdükle başlayan gelenek yine değişmedi. Futbolun en büyük kupasında BizimÇocuklar’ın yolculuğunu ve dünya yıldızlarının nefes kesen mücadelelerini TRT farkıyla milletimizle buluşturacağız. 2026 FIFA Dünya Kupası TRT ekranlarında ve Tabii'de!"

13 Haziran 1974’te çalan ilk düdükle başlayan gelenek yine değişmedi.

Futbolun en büyük kupasında #BizimÇocuklar’ın yolculuğunu ve dünya yıldızlarının nefes kesen mücadelelerini TRT farkıyla milletimizle buluşturacağız.

2026 FIFA Dünya Kupası TRT ekranlarında ve @tabiiresmi’de! pic.twitter.com/8s8GIV3Mab
— Zahid SOBACI (@zahidsobaci) April 1, 2026

Hizbullah: İsrail'in kuzeyindeki askeri noktalara saldırılar düzenledik

Hizbullah'ın Telegram hesabından yapılan yazılı açıklamada, İsrail ordusuna ait hedeflere gece saatlerinden bu yana roketler, insansız hava araçları (İHA) ve topçu atışlarıyla 15 saldırı düzenlendiği ifade edildi.

Lübnan'ın güneyindeki Şema beldesinde İsrail askerleriyle çatışmaların yaşandığı aktarıldı.

Kantara, Deyr Siryan ve Taybe beldeleri ile Adise beldesindeki Tel Avida'da da İsrail askerleri ve araçlarının hedef alındığı kaydedildi.

İsrail'in kuzeyine yönelik saldırıların sürdüğü ve Hayfa'daki Yodefat askeri sanayi şirketinin roketlerle hedef alındığı belirtildi.

Açıklamada ayrıcaSafed kentindeki Mahanim Üssü, Taberiye Gölü yakınındaki Amiad Üssü ve Meron Hava Kuvvetleri Üssü ile Kiryat Şimona ve Misgav Am yerleşimlerine de saldırılar düzenlendiği ifade edildi.

İsrail'in Lübnan'a saldırıları

İsrail ordusundan 2 Mart'ta yapılan açıklamada, Lübnan'dan füze atıldığının tespit edilmesinin ardından ülkenin kuzeyinde sirenlerin devreye girdiği belirtilmişti.

Daha sonra Lübnan geneline hava saldırıları başlattığını duyuran ve başkent Beyrut'u hedef alan İsrail ordusu, havadan ve denizden yoğun saldırılar düzenlediği Lübnan'da kara işgalini genişletme kararı almıştı.

Lübnan Sağlık Bakanlığı, yaptığı son açıklamada, İsrail'in 2 Mart'tan beri ülkeye düzenlediği saldırılarda 1268 kişinin hayatını kaybettiğini bildirmişti.

Lübnan hükümetine bağlı Afet Yönetimi ise İsrail'in işgali ve saldırıları nedeniyle Lübnan'da zorla yerinden edilenlerin sayısının resmi kayıtlara göre 1 milyon 162 bini geçtiğini açıklamıştı.

AP: Pakistan ve Afganistan Çin'de ateşkes görüşmeleri yapıyor

Adlarının açıklanmasını istemeyen yetkililer, Associated Press'e (AP) yaptıkları açıklamada, Pakistan ile Afganistan'ın bir aydan uzun süredir devam eden çatışmaları sona erdirmeyi amaçladığını ve her iki ülkenin temsilcilerinin Sincan Uygur Özerk Bölgesi'nin idari merkezi Urumçi'de bir araya geldiklerini öne sürdü.

Çinli yetkililer ise konuya ilişkin resmi açıklama yapmadı.

Öte yandan, Pakistan Dışişleri Bakanlığından da AP'nin haberine ilişkin herhangi bir açıklama gelmedi.

Bu arada iki Pakistanlı yetkili, CNN'e yaptıkları açıklamada, Pakistan Dışişleri Bakanı Muhammed İshak Dar'ın Çin ziyareti sırasında Pekin'in garantör olarak görev alma ihtimalini görüştüğünü söyledi.

Ayrıca kaynaklar, Pakistan Cumhurbaşkanı Asıf Ali Zerdari'nin bölgesel durumu görüşmek üzere İslamabad'daki Çin Büyükelçiliğinde toplantılar düzenlediğini öne sürdü.

Pakistan Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü de Çin ile yapılan görüşmelere ilişkin sorularını yanıtlamayı reddederek, bu görüşmelerin, çok "hassas ve incelikli" olduğunu söyledi.

Çin Dışişleri Bakanlığı, CNN'in konuyla ilgili değerlendirme talebini yanıtsız bıraktı.

Öte yandan Kabil merkezli Tolo News'e konuşan kaynaklar da Afganistan'dan 5 kişilik heyetin Pakistan ile müzakereler yapmak üzere Çin'e hareket edeceğini belirtti.

Heyette, Afganistan Dışişleri, İçişleri ve Savunma Bakanlığı ile İstihbarat Genel Müdürlüğü temsilcisinin yer aldığı kaydedildi.

Pakistan-Afganistan çatışması

Pakistan, 22 Şubat'ta, son dönemde ülkede Pakistan Talibanı (TTP) tarafından düzenlendiğini açıkladığı bombalı saldırılara cevaben, Afganistan ile sınır hattında "terör kampı" olarak nitelediği 7 noktayı hedef almıştı.

Afganistan yönetimi de 26 Şubat'ta, sınır hattı boyunca İslamabad'a ait askeri tesislere yönelik saldırılar düzenlemişti. Pakistan, bu saldırılara misilleme yaparak Kabil'de ve sınır bölgesinde bazı hedefleri vurmaya başlamıştı.

Pakistan ve Afganistan, Ekim 2025'te benzer bir gerilim yaşamış, taraflar Kasım 2025'te ateşkesin detaylarını ele almak için İstanbul'da bir araya gelmişti ancak müzakereler sonuçsuz kalmış ve askıya alınmıştı.

İslamabad, TTP'nin Afganistan'da mevzilendiğini ve saldırılarını buradan organize ettiğini savunurken Afganistan yönetimi bu iddiaları reddediyor.

Avustralya: ABD/İsrail-İran Savaşı'nın ekonomik etkileri "aylar" sürecek

Albanese, sosyal medya hesaplarından paylaştığı ulusa sesleniş konuşmasında, savaş nedeniyle tedarik akışının aksaması sonucu yükselen yakıt maliyetleri konusunda uyarılarda bulundu.

Orta Doğu'daki savaşın petrolde ciddi fiyat artışına yol açtığını hatırlatan Albanese, Avustralya'nın dahil olmadığı savaş nedeniyle Avustralyalıların "daha yüksek fiyatlar ödediğini" söyledi.

Albanese, "Gerçek şu ki, bu savaşın neden olduğu ekonomik şok aylarca bizimle olacak." dedi.

Ulusal Kabine'nin 30 Mart'ta "Ulusal Yakıt Güvenlik Planı"nı onayladığını belirten Albanese, yakıt vergisinde yarı yarıya indirime gidildiğini kaydetti.

Ülkeye daha fazla petrol ve gübre getirmek için "bölgedeki ticari ilişkilerin kullanılacağını" ifade eden Albanese, halkın yakıt krizine karşı alabileceği önlemleri sıralayarak "Gelecek haftalarda eğer işe trenle, otobüsle veya tramvaya gidebiliyorsanız, öyle yapın." ifadesini kullandı.

ABD-İsrail'in İran'a saldırıları

İsrail ve ABD, Tahran ile Washington yönetimleri arasında müzakereler sürerken 28 Şubat'ta İran'a askeri saldırı başlattı.

İran da İsrail'in yanı sıra ABD üslerinin bulunduğu Katar, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ve Bahreyn başta olmak üzere bazı bölge ülkelerinde belirlediği hedeflere saldırılarla karşılık verdi.

ABD-İsrail saldırılarında, dönemin İran lideri Ali Hamaney'in yanı sıra çok sayıda üst düzey yetkili öldü.

Rusya'dan Ukrayna'ya "barış tekliflerini kabul etme" çağrısı

Narışkin, Rus haber ajansı TASS'a gündemdeki konulara dair açıklamalarda bulundu.

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy'nin, Rusya'ya Paskalya Bayramı vesilesiyle geçici ateşkes sağlama yönündeki çağrısını değerlendiren Narışkin, "Kiev yönetimi, kendisine olan güveni kaybetti. Tüm dünya, Kiev'in ateşkes teklifleri konusunda yükümlülüklerini yerine getirmediğini biliyor." şeklinde konuştu.

Narışkin, Kiev yönetimine Rus barış tekliflerini kabul etme çağrısında bulunarak, "Zelenskiy ve ekibinin, eleştirel düşünmesi ve Rus tarafının adil barış tekliflerini kabul etmesi gerekiyor. Bunlar, uzun yıllar boyunca barışı sağlayacak ve herkes bundan kazanacak." ifadelerini kullandı.

Orta Doğu'daki duruma değinen Narışkin, Rusya'nın bölgedeki krizin çözümü konusunda bazı ülkelerle istişareler yaptığı bilgisini paylaştı.

SVR Başkanı Narışkin, ABD Merkezi Haberalma Teşkilatı (CIA) ile temasları sürdürdüklerini dile getirdi.

Trump: ABD'yi NATO'dan çekmeyi düşünüyorum

İngiliz The Telegraph gazetesine mülakat veren Trump, ülkesinin NATO üyeliğinden çekilme ihtimaline ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Trump, ABD-İsrail'in İran'a yönelik saldırılarıyla başlayan savaşın ardından ittifak üyeliğini yeniden gözden geçirip geçirmeyeceği sorusuna, "Yeniden gözden geçirmenin de ötesinde olduğunu söyleyebilirim. NATO beni hiçbir zaman cezbetmedi. Onların kağıttan kaplan olduğunu hep biliyordum, bu arada (Rusya Devlet Başkanı Vladimir) Putin de bunu biliyor." yanıtını verdi.

NATO'nun ABD'ye destek vermemesini eleştiren Trump, bunu "anlaşılması zor" olarak niteleyerek, yardımın "otomatik olarak" gelmiş olması gerektiğini savundu.

Ukrayna'daki savaşın "bir test" olduğunu belirten Trump, ABD'nin "kendi sorunu olmamasına rağmen" NATO'ya yardım ettiğini ancak buna karşılık bulamadığını kaydetti.

Trump, İngiltere Başbakanı Keir Starmer'ın "ülkesinin savaşı olmadığını ve bu savaşa sürüklenmeyecekleri" açıklamasını eleştirerek, İngiltere'nin donanmasının "çok eski olduğunu" ve "uçak gemilerinin işlev görmediğini" savundu.

Starmer'in daha fazla savunma harcaması yapıp yapmaması gerektiğine ilişkin bir soruya da "Ona ne yapıp yapmayacağını söylemeyeceğim. Ne isterse yapabilir. Sorun değil. Starmer'in tek istediği, enerji ücretlerinizi tavana çıkaran pahalı rüzgar türbinleri." yanıtını verdi.

ABD Başkanı Trump, 28 Mart'ta İran'la "savaş" sürecinde Körfez ülkelerinin kendilerine destek verdiğini, ancak NATO ülkelerinin yardıma gelmediğini kaydederek, "Onlar bizim yanımızda değilse biz neden onların yanında olalım ki?" demişti.

ABD-İsrail'in İran'a saldırıları

İsrail ve ABD, Tahran ile Washington yönetimleri arasında müzakereler sürerken 28 Şubat'ta İran'a askeri saldırı başlattı.

İran da İsrail'in yanı sıra ABD üslerinin bulunduğu Katar, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ve Bahreyn başta olmak üzere bazı bölge ülkelerinde belirlediği hedeflere saldırılarla karşılık verdi.

ABD-İsrail saldırılarında, dönemin İran lideri Ali Hamaney'in yanı sıra çok sayıda üst düzey yetkili öldü.

İran Meclis Başkan Yardımcısı: ABD ile müzakere olmayacak ve Hürmüz Boğazı açılmayacak

Yarı resmi Fars Haber Ajansına göre, Nikzad, İran'ın Merkezi eyaletinde ABD-İsrail saldırılarına karşı meydanda toplanan halkın protestolarına katıldı.

Burada basına konuşan Nikzad, İran'ın, ABD-İsrail saldırısında hayatını kaybeden İran lideri Ayetullah Ali Hamaney'in "intikamını alana kadar ABD Başkanı Donald Trump'ın peşini bırakmayacağını" söyledi.

Nikzad, "Bu (Hamaney'e suikast), İran'a karşı yaptıkları en ağır komploydu ancak hain hedeflerine asla ulaşamayacaklar." dedi.

Trump'ın İran ile müzakere ve Hürmüz Boğazı'nın açılacağı yönündeki sözlerini de değerlendiren Nikzad, "Hürmüz Boğazı asla açılmayacak, hiçbir müzakere olmadı ve olmayacak." ifadelerini kullandı.

İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf ile görüştüklerini iddia eden ABD yönetimini de yalanlayan Nikzad, şöyle konuştu:

"Bir şehidin kardeşi olan ve bu savaşta Tümgeneral olarak rol oynayan Sayın Muhammed Bakır Kalibaf'ın müzakere ettiğini söylüyorlar, oysa bu doğru değil ve sadece içeride bölünme oluşturmak içindir. Anayasanın 5. ve 110. maddelerine göre, savaş, barış veya müzakere kararı Veli-yi Fakih'in (İran lideri Ayetullah Mücteba Hamaney) yetkisindedir ve şimdiye kadar müzakere için hiçbir izin verilmemiştir."

İsrail ordusu: Asker açığı nedeniyle mevcut durum sürdürülemez, daha fazla asker için yasa gerekiyor

Kanal 12 televizyonunun haberine göre, İsrail Ordu Sözcüsü Effie Defrin, düzenlediği basın toplantısında, "Asker sayısında eksiklik var ve bu durum bizim için artık sürdürülemez." dedi.

Orduda 12 ila 15 bin arasında asker açığı bulunduğunu belirten Defrin, askerlikten muaf tutulan ultra Ortodoks Yahudiler (Harediler) konusundaki tartışmalara işaret ederek, "Daha fazla askerin orduya katılmasını sağlayacak bir yasaya ihtiyacımız var." ifadesini kullandı.

İsrail’de Harediler askerlikten muaf tutulurken, dini partiler Başbakan Binyamin Netanyahu’ya bu muafiyetin devam etmesini sağlayacak bir yasa için baskı yapıyor. Muhalefet ise tüm kesimlerin zorunlu askerliğe dahil edilmesini savunuyor.

İsrail Genelkurmay Başkanı Eyal Zamir, 26 Mart'ta yaptığı açıklamada, İsrail ordusunun büyük bir personel krizi içerisinde olduğunu belirterek "Personel krizine çözüm bulmazsak ordu çökecek." demişti.

İran'a yönelik saldırılarını sürdürürken Lübnan'da da kara işgaline girişen İsrail ordusunun büyük bir personel krizi içerisinde olduğuna dikkati çeken Zamir, "Daha fazla personele ve askere ihtiyacımız var; bir çözüm bulunmazsa ordu kendi içinde çökecek." diye uyarmıştı.

İran, Trump'ın "rejim değişti" iddiasını alaya aldı

Azizi, X sosyal medya platformundaki hesabından paylaştığı mesajında, ABD Başkanı Trump'ın "İran'da rejimi değiştirdik." şeklindeki açıklamasını değerlendirdi.

Azizi, mesajında şu ifadelere yer verdi:

"Trump sonunda 'rejim değişikliği' hayaline ulaştı ancak bu sefer bölgenin denizcilik rejiminde. Hürmüz Boğazı kesinlikle açılacak ama sizin için değil, İran'ın yeni yasalarına uyanlar için. 47 yıllık misafirperverlik dönemi sona erdi."

ABD Başkanı Trump, dün yaptığı açıklamada, "İran’da rejim değişikliğini çoktan gerçekleştirdik. Bir rejimi devirdik, sonra ikinci rejimi de devirdik. Şimdi çok farklı bir grup insan var. Bence çok daha makuller, çok daha az radikaller." yorumunu yapmıştı.

ABD-İsrail'in İran'a yönelik ortak saldırılarına karşılık İran'ın misillemeleri devam ederken Devrim Muhafızları Ordusu, Hürmüz Boğazı'nı ABD-İsrail ile destekçileriyle bağlantılı gemilerin geçişine kapatmıştı. İran donanması, Boğaz'dan geçmeye çalışan bazı gemileri füze ve silahlı insansız hava araçlarıyla (SİHA) vurmuştu.

Japonya'da bazı hava yolu firmalarının, yakıt maliyetleri nedeniyle ek ücretleri artırması bekleniyor

ABD/İsrail-İran Savaşı'nın 28 Şubat'ta başlamasının ardından Hürmüz Boğazı'nda ticari gemi geçişlerinde yaşanan aksaklıklar ve güvenlik risklerinin artması, jet yakıtı başta olmak üzere petrol ürünlerinde fiyat baskısını artırdı.

Kyodo News'ün ismi açıklanmayan yetkililere dayandırdığı habere göre, Japon hava yolu firmaları ANA ve JAL'ın yükselen yakıt fiyatlarından dolayı uluslararası uçuşlarda uygulanan ilave ücretleri haziran ayından itibaren artırması bekleniyor.

Buna göre, Kuzey Amerika ve Avrupa uçuşlarında haziran-temmuz döneminde ANA'nın yakıt ek ücretini 346 dolara (55 bin yen), JAL'ın da 315 dolara (50 bin yen) çıkarması öngörülüyor.

Jet yakıtı, hava yolu şirketlerinin en büyük maliyet kalemlerinden biri olarak öne çıkıyor.

Bu nedenle jet yakıt fiyatlarındaki sert yükseliş, uçak bileti fiyatları üzerinde artış baskısı oluşturuyor.

Dünyanın en büyük hava yolu şirketlerinden United Airlines Üst Yöneticisi Scott Kirby, açıklamasında şirketin artan jet yakıt maliyetlerini karşılayabilmesi için uçak bileti fiyatlarının yüzde 20 yükselmesi gerektiğini belirtmişti.

ABD-İsrail'in İran'a yönelik saldırılarına karşılık İran'ın misilleme saldırıları devam ederken Devrim Muhafızları Ordusu, Hürmüz Boğazı'nı ABD-İsrail ve müttefikleriyle bağlantılı gemilerin geçişine kapatmıştı.

İran neden doğrudan nükleer tesisleri hedef almıyor?

ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a yönelik saldırılarıyla başlayan savaş bir ayı geride bırakırken, sahadaki çatışmalar kadar perde arkasında yürütülen diplomasi trafiği de dikkat çekiyor.

İran’ın İsrail içinde enerji tesislerinden kimya fabrikalarına kadar uzanan geniş bir hedef yelpazesini vurması, savaşın hem askeri hem de ekonomik ve psikolojik boyutunu derinleştirdi. Özellikle Hadera Elektrik Tesisi, Hayfa’daki Bazan rafinerisi ve Necef hattındaki kimyasal tesislere yönelik saldırılar, çatışmanın giderek daha stratejik bir zemine kaydığını ortaya koyuyor.

Bu süreçte en dikkat çekici gelişmelerden biri ise İsrail’de uzun süredir hakim olan “tam güvenlik” algısının ciddi şekilde sarsılması oldu. Ülke genelinde neredeyse her gün farklı bir bölgenin hedef alınması, hava savunma sistemlerinin her saldırıyı durduramadığı gerçeğini görünür kıldı ve İsraillilerde tedirginlik oluşturdu. İsrail’in çok katmanlı savunma mimarisi hala önemli bir koruma sağlasa da, son saldırılar bu sistemin mutlak bir güvenlik garantisi sunmadığını ortaya koydu.

ABD Başkanı Donald Trump’ın son günlerde yaptığı açıklamalar da sahadaki bu tabloyla birlikte okunduğunda yeni bir stratejik yönelime işaret ediyor. Trump, savaşın “iki ila üç hafta içinde sona erebileceğini” ve İran’a yönelik saldırıların sınırlı tutulacağını ifade ederken, aynı zamanda müzakerelerin sürdüğünü ve “iyi gittiğini” belirtiyor. Tahran ise doğrudan müzakere iddialarını reddetmeye devam etse de, ara bulucu ülkeler üzerinden dolaylı temasların sürdüğü anlaşılıyor. Bu durum, savaş ile diplomasinin birbirinden kopuk değil, aynı stratejinin iki tamamlayıcı aracı olarak yürütüldüğünü gösteriyor.

Demir Kubbe’nin sınırları mı ortaya çıktı?

İran’ın son saldırılarıyla birlikte en çok tartışılan başlıklardan biri, İsrail’in hava savunma sistemlerinin performansı oldu. Özellikle Demir Kubbe ve ABD destekli çok katmanlı savunma yapısının bazı saldırıları engelleyememesi, bu sistemlerin sınırlarını gündeme taşıdı.

Bölge Araştırmaları Merkezi (BAM) Güvenlik Analisti Dr. Hurşit Dingil’e göre bu tablo bir “çöküşten” ziyade İran’ın geliştirdiği taktiklerin sonucu.

İran’ın son bir ayda 1300'den fazla balistik füze fırlattığını belirten Dingil, bu saldırıların önemli bölümünün eski nesil füzelerle yapıldığını, bunun temel amacının savunma sistemlerini “doyurma” olduğunu ifade ediyor. Dingil’e göre, eski füzelerle yapılan yoğun saldırılar hava savunma sistemlerini meşgul ederken, asıl etkiyi daha yeni nesil füzeler oluşturuyor.

Grafik: TRT Haber/Hafize Yurt

Dingil, özellikle Fettah ve Hayberşiken gibi füzelerin terminal aşamada yaptığı yüksek hızlı manevraların, zaten yoğun saldırılarla zorlanan sistemlerin önleme kapasitesini düşürdüğünü vurguluyor. Buna ek olarak çoklu parçacıklı mühimmat kullanımı, yani tek bir füzenin atmosferde çok sayıda hedefe ayrılması, savunma sistemlerinin hedef ayırt etme kabiliyetini zorlayan bir başka unsur olarak öne çıkıyor.

Hedef seçiminde “Yakın vuruş” stratejisi

İran’ın saldırılarında en dikkat çekici başlıklardan biri ise hedef seçimi. Dimona’daki nükleer tesisin doğrudan vurulmaması, ancak çevresindeki noktaların hassas şekilde hedef alınması, bu stratejinin bilinçli olduğunu gösteriyor.

Dr. Hurşit Dingil bu durumu açık şekilde ortaya koyuyor. Dimona çevresinde yapılan saldırıların teknik bir sapmadan değil, bilinçli bir hedefleme tercihi olduğunu belirten Dingil, İran’ın bu şekilde “tırmandırmayı artırabileceğini gösterdiğini” ifade ediyor.

Gerçekten de 21 Mart’ta Dimona belediye sığınağının, 25 Mart’ta ise nükleer tesisin yaklaşık 8 kilometre yakınındaki kimyasal tesisin vurulması, bu yaklaşımı somutlaştırıyor. Dingil’e göre bu saldırılar, İran’ın “nükleer hedefleri vurabilirim ama şimdilik bunu tercih etmiyorum” mesajı verdiğini gösteriyor.

Bu strateji aynı zamanda savaşın kontrolsüz bir şekilde nükleer alana taşınmasının önüne geçen bir denge arayışı olarak da okunuyor.

Grafik: TRT Haber/Hafize Yurt

Kontrollü tırmanma: Kapasite var ama kullanılmıyor

İran’ın nükleer tesisleri doğrudan hedef almaması, çatışmanın en kritik boyutlarından biri. Bu durum ilk bakışta bir “çekince” gibi görünse de, aslında daha çok stratejik bir tercih olarak değerlendiriliyor.

Dingil bu noktada net bir çerçeve çiziyor. İran’ın bu hedefleri vurabilecek kapasiteye sahip olduğunu ancak bunu kullanmamasının “tırmandırmayı kontrollü tutma” iradesiyle ilişkili olduğunu belirtiyor. Aynı zamanda bu durumun İran’ın tüm caydırıcılık seçeneklerini tek seferde tüketmek istemediğini gösterdiğini ifade ediyor.

Bu yaklaşım, savaşın geldiği aşamada tarafların hala belirli sınırlar içinde hareket etmeye çalıştığını, ancak bu sınırların her geçen gün daha da zorlandığını ortaya koyuyor.

Yeni savaş modeli: Asimetrik denge ve kırılan güvenlik algısı

Ortaya çıkan tablo, Ortadoğu’da yeni bir savaş modelinin şekillendiğini gösteriyor. Saldırı kapasitesinin hızla geliştiği, savunma sistemlerinin ise bu hızla aynı seviyede uyum sağlayamadığı bir döneme girilmiş durumda.

Dr. Hurşit Dingil’e göre bu durum yalnız askeri değil, siyasi sonuçlar da doğuracak.

“Asimetrik tehditler hızla gelişirken, bunlara karşı savunma çözümlerinin aynı hızda gelişmediği görülmektedir” diyen Dingil, bu sürecin yeni ittifak arayışlarını da beraberinde getirebileceğini vurguluyor.

Bu yeni denge arayışı sahada olduğu kadar toplumlarda da hissediliyor. İsrail içinde giderek artan saldırılar, hem askeri hem de psikolojik bir etki oluşturuyor. Uzun yıllardır güçlü savunma sistemlerine dayanan güvenlik algısı yerini daha kırılgan bir tabloya bırakırken, sivil yaşamda hissedilen tedirginlik savaşın görünmeyen boyutunu oluşturuyor.

Ortadoğu’da savaş sürerken müzakerelerin de devam etmesi, tarafların nihai bir zaferden çok kontrollü bir denge arayışında olduğunu gösteriyor. Ancak sahada her geçen gün artan riskler, bu dengenin ne kadar sürdürülebilir olduğu sorusunu da beraberinde getiriyor.

ABD Savunma Bakanı Hegseth, ABD/İsrail'in İran'a saldırıları sonrası ilk kez Kongre'de ifade verecek

The Hill gazetesinin konuya aşina kaynaklara dayandırdığı habere göre, Hegseth, savaşın ardından, 29 Nisan'da Kongre önünde ilk kez ifade verecek.

Hegseth'in Temsilciler Meclisi Silahlı Hizmetler Komitesi (HASC) önünde ifade vermesi beklenirken, oturuma ABD Genelkurmay Başkanı Dan Caine'in de katılacağı öngörülüyor ancak kaynaklar söz konusu tarihin değişebileceğini belirtiyor.

ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon), 25 Mart'ta ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarıyla başlayan savaşa ilişkin Kongre üyelerine brifing vermişti.

Ancak, Temsilciler Meclisi Silahlı Hizmetler Komitesi üyesi Demokratlar, 27 Mart'ta komiteye başkanlık yapan Cumhuriyetçi Temsilciler Meclisi üyesi Mike Rogers'a ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon) yetkililerinin katılacağı açık bir oturum düzenlenmesi çağrısında bulunmuştu.

Komite üyeleri tarafından kaleme alınan mektupta, "Trump yönetimi ve Savunma Bakanlığı'nın şeffaflık eksikliğinden ve Kongre ile ABD halkını bilgilendirmedeki başarısızlığından derin endişe duyuyoruz." ifadesi kullanılmıştı.

Rogers, konuya ilişkin verdiği demeçte, "Neler olup bittiği, seçeneklerin neler olduğu ve neden değerlendirildikleri hakkında daha fazla bilgi edinmek istiyoruz. Ancak bu sorulara yeterli yanıt alamıyoruz." ifadelerine yer verilmişti.

ABD'den NATO mesajı: Savaştan sonra ilişkimizi değerlendireceğiz

Rubio, Fox News'e verdiği mülakatta, ABD ve İsrail'in İran'a saldırılarıyla başlayan savaşa ilişkin değerlendirmede bulundu.

ABD'nin isteğine karşın Hürmüz Boğazı'na destek göndermeyen ya da üslerin kullanımına izin vermeyen NATO müttefiklerini eleştiren Rubio, "Onlardan hava saldırıları yapmalarını istemiyoruz. Askeri üslerini kullanmaya ihtiyacımız olduğunda cevap 'Hayır.' oluyor. O zaman neden NATO'dayız?" ifadelerini kullandı.

Rubio, senatör olduğu dönemden bu yana NATO'yu "sıkı savunduğunu" ancak bu İttifakın "giderek tek yönlü ilişki haline geldiğini" ileri sürdü.

NATO'ya ilişkin nihai kararın ABD Başkanı Donald Trump'a ait olduğunu söyleyen Rubio, "Bu çatışmanın ardından bu ilişkiyi yeniden değerlendirmemiz gerekecek. NATO'nun ve bu İttifakın ülkemiz için değerini yeniden değerlendirmemiz gerekecek." diye konuştu.

Rubio, İran'a ilişkin planlarında "bitiş çizgisini gördüklerini" söyleyerek "Bugün ya da yarın değil ancak yaklaşıyor." dedi.

Brent petrolün varili 101,17 dolardan işlem görüyor

Brent petrolün varil fiyatı, bugün saat 09.30 itibarıyla kapanışa göre yüzde 2,7 azalarak 101,17 dolar oldu. Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varili 99,60 dolardan alıcı buldu.

Petrol fiyatlarındaki düşüşte, ABD/İsrail-İran arasındaki savaşın sona erebileceğine ilişkin haber akışı etkili oldu.

The Wall Street Journal (WSJ) gazetesinin ABD'li yetkililere dayandırdığı haberinde, ABD Başkanı Donald Trump ve ekibinin, Hürmüz Boğazı'nın derhal yeniden açılmasına yönelik askeri operasyonun çatışmaları uzatacağı değerlendirmesinde bulunduğu, bu nedenle Hürmüz Boğazı'nın kapalı kalması durumunda dahi İran'a yönelik saldırıları sonlandırmaya hazır olduğu iddia edildi.

Küresel petrol arzı açısından kritik öneme sahip Hürmüz Boğazı, Orta Doğu'daki petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) üretimini dünya pazarlarına bağlıyor. Günlük yaklaşık 20 milyon varil petrolün taşındığı bu stratejik geçit, küresel talebin yaklaşık yüzde 20'sini karşılıyor.

İsrail ve ABD'nin Tahran ile Washington arasındaki müzakereler sürerken 28 Şubat'ta İran'a yönelik başlattığı askeri saldırının ardından Hürmüz Boğazı'nda ticari gemi geçişlerinde yaşanan aksaklıklar ve artan güvenlik riskleri küresel petrol piyasalarında arz endişelerini artırdı.

Uzmanlar, boğazdaki kesintilerin sürmesinin piyasalarda arz tarafına ilişkin riskleri canlı tuttuğunu belirtiyor.

Ayrıca, Trump, Beyaz Saray'da düzenlediği başkanlık kararnamesi imza töreninin ardından, "ABD, İran'daki savaşı ne zaman bitirecek?" şeklindeki bir soruya, "Sanırım iki ya da üç hafta içinde. Sonra oradan çekileceğiz." diye yanıt verdi.

ABD'nin Hürmüz Boğazı ile hiçbir işinin olmadığını ve boğazdan geçecek petrole ihtiyacı olan ülkelerin bu konuda adım atması gerektiğini savunan Trump, "Çok yakında oradan (İran’dan) ayrılacağız. Fransa ya da başka bir ülke petrol ya da doğal gaz almak isterse Hürmüz Boğazı’ndan geçip oraya doğru gidecekler ve kendi başlarının çaresine bakabilecekler. Bizim bununla bir ilgimiz yok." değerlendirmesini yaptı.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi de Katar merkezli Al Jazeera televizyon kanalına gündeme ilişkin açıklamalarda bulundu.

Erakçi, müzakereler konusunda henüz bir karar almadıklarını ancak savaşın sona erdirilmesi için İran’ın ortaya koyduğu şartların açık olduğunu ifade ederek, "ABD'nin 15 teklifine herhangi bir yanıt göndermedik. İran'ın şartları, saldırıların tekrarlanmamasına yönelik güvenceler verilmesi ve zararların telafi edilmesini içeriyor." diye konuştu.

Ülkesinin ateşkesi kabul etmeyeceğini hatırlatan Erakçi, "Sadece İran’da değil, tüm bölgede savaşın bitmesini istiyoruz." dedi.

Brent petrolde teknik olarak 105,97 doların direnç, 100,78 doların destek olarak izlenebileceği ifade ediliyor.