Dünyadan Haberler - Sayfa 3 - Deren Gümrük Müşavirliği

Hint Okyanusu'nun güneydoğu açıklarında 6 büyüklüğünde deprem

ABD Jeolojik Araştırmalar Merkezi (USGS), yerel saatle 04.53'te kaydedilen depremin merkez üssünün Güneydoğu Hint Sırtı olduğunu duyurdu.

Sarsıntının 10 kilometre derinlikte meydana geldiği ve yeni yılın bu büyüklükteki ilk depremi olduğu belirtildi.

Hint Okyanusu'nun güneydoğusundaki sismik aktiviteyi etkileyebileceği kaydedilen 6 büyüklüğündeki depremin merkez üssü yerleşim yerlerinden uzakta olduğu için herhangi bir hasar veya can kaybı bildirilmedi.

Güneydoğu Hint Sırtı, tektonik plakaların yavaşça birbirinden uzaklaşmasıyla oluşan su altı dağ sırası olarak biliniyor.

Finlandiya Körfezi'nde sabotaj alarmı: Şüpheli gemi ve mürettebatı yakalandı

1 Ocak 2026 tarihinde gerçekleşen operasyonda, Saint Vincent ve Grenadinler bayraklı "Fitburg" adlı geminin 14 mürettebatı gözaltına alındı.

St. Petersburg'dan yola çıkan ve İsrail'in Hayfa limanına gitmekte olan 132 metre uzunluğundaki gemi, Finlandiya Sahil Güvenliği tarafından durdurularak Kirkkonummi yakınlarındaki Kantvik limanına çekildi.

Çapayı sürükleyerek kabloyu kestiler

Olay, Çarşamba sabahı erken saatlerde Finlandiyalı telekom operatörü Elisa'nın kablosunda bir arıza tespit etmesiyle ortaya çıktı. Bölgeye gönderilen sahil güvenlik helikopteri ve devriye gemisi, Fitburg'un demir zincirinin denize indirilmiş olduğunu ve geminin çapayı deniz tabanında sürüklediğini belirledi.

Operatör Elisa, trafiğin alternatif hatlara yönlendirilmesi sayesinde hizmetlerde herhangi bir aksama yaşanmadığını açıkladı. Ancak yetkililer, olayın meydana geldiği bölgenin Estonya'nın münhasır ekonomik bölgesi içinde olduğunu ve soruşturmanın "ağırlaştırılmış sabotaj" ve "telekomünikasyona ağır müdahale" suçlamalarıyla yürütüldüğünü bildirdi.

Mürettebat sorgulanıyor

Gözaltına alınan 14 mürettebatın Rusya, Gürcistan, Kazakistan ve Azerbaycan uyruklu olduğu açıklandı. Finlandiya Ulusal Soruşturma Bürosu (NBI), olayın kasıtlı bir sabotaj mı yoksa bir kaza mı olduğunu belirlemek için gemide teknik inceleme başlattı. Mürettebatın birbirleriyle iletişim kurması yasaklanırken, sorgu işlemleri devam ediyor.

Baltık Denizi'nde "hibrit savaş" endişesi

Finlandiya Cumhurbaşkanı Alexander Stubb, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, Finlandiya'nın her türlü güvenlik sınamasına hazır olduğunu ve gerekli karşılığın verildiğini belirtti. Baltık Denizi son yıllarda benzer olaylarla sık sık gündeme geliyor:

Aralık 2024: Eagle S adlı gemi, demirini 90 kilometre boyunca sürükleyerek beş kabloya zarar vermişti.

Kasım 2024: Finlandiya-Almanya ve Litvanya-İsveç arasındaki kablolar kesilmiş, Avrupa ülkeleri "hibrit savaş" uyarısında bulunmuştu.

Ekim 2023: Finlandiya-Estonya arasındaki doğalgaz boru hattı ve iletişim kabloları zarar görmüştü.

NATO, bölgedeki kritik altyapıyı korumak amacıyla geçtiğimiz yıl "Baltic Sentry" operasyonunu başlatarak devriyelerini artırmıştı.

İnsanlık 2026'da Ay'a geri dönecek mi?

Artemis II adı verilen bu tarihi görevin, en erken Şubat ayında fırlatılması bekleniyor. Bu uçuş, 1972'deki son Apollo görevinden bu yana insanların yakın Dünya yörüngesinin ötesine geçtiği ilk sefer olacak.

Ay çevresinde tarihi yolculuk

Artemis II görevi kapsamında dört astronot; NASA'dan Reid Wiseman, Victor Glover, Christina Koch ve Kanada Uzay Ajansı'ndan Jeremy Hansen, Ay çevresinde bir yolculuğa çıkacak.

Elli yılı aşkın bir aradan sonra derin uzaya dönmek, beraberinde pek çok zorluğu da getiriyor. NASA, Apollo görevlerinden elde edilen bilgilerden yararlansa da, Artemis görevleri yeni teknolojiler kullanarak çok daha karmaşık hedeflerin peşinden gidecek.

Mürettebat, Apollo uçuşlarının aynısını tekrarlamayacak. Bunun yerine Artemis II, Orion adı verilen uzay aracının sistemlerini ve bileşenlerini test etmeyi amaçlıyor. Uzay aracı, herhangi bir arıza durumunda astronotları Dünya'ya geri getirecek şekilde tasarlanmış bir yörünge izleyerek Ay'ın etrafında geniş bir tur atacak.

Derin uzayın bilinmezleri ve radyasyon tehlikesi

Astronotlar Ay yüzeyine iniş yapmayacak olsalar da, daha önce hiçbir insan gözünün doğrudan görmediği bölgeleri inceleme fırsatı bulacaklar. Ancak bu yolculuk aynı zamanda büyük bir izolasyonu da beraberinde getirecek. Ay yüzeyine en yakın oldukları 45 dakika boyunca Dünya ile iletişim tamamen kesilecek.

Yolculuğun bir diğer kritik zorluğu ise radyasyon. Dünya'nın sadece birkaç yüz mil yukarısında yörüngede dönen Uluslararası Uzay İstasyonu'ndaki astronotların aksine, Artemis II mürettebatı Dünya'nın koruyucu kalkanının dışına çıkarak çok daha sert bir uzay havasına maruz kalacak.

NASA, bu ortamın insan vücudu üzerindeki etkilerini bu görev sırasında toplanacak verilerle daha iyi anlamayı hedefliyor.

Isı kalkanı tartışmaları ve hazırlıklar

Artemis II'de kullanılacak olan SLS roketi ve Orion kapsülü, 2022'deki insansız Artemis I göreviyle test edilmişti. Ancak o uçuşta Orion'un ısı kalkanında beklenmedik aşınmalar gözlemlenmişti.

Atmosfere giriş sırasında kapsülü 2 bin 760 santigrat dereceye varan sıcaklıktan koruyan bu kalkanın performansı, bir yılı aşkın süredir inceleme altındaydı. NASA yetkilileri, sorunun giderildiğini ve mürettebatın güvenle geri döneceğinden emin olduklarını belirtiyor.

On gün sürecek bu yolculuk, gelecekteki Mars görevleri ve Ay'ın güney kutbuna yapılacak inişler için bir öncü görevi görecek.

Astronotlar uçuş sırasında bilişsel yeteneklerinden bağışıklık sistemlerine kadar pek çok biyolojik veriyi kaydedecek araçlar taşıyacaklar

61 yıl aynı okulda çalışan öğretmen Guinness rekoru kırdı

Kariyeri boyunca pek çok tarihi olaya tanıklık eden 84 yaşındaki Akin, Westmoreland Lisesi'nde tam 61 yıl 43 gün boyunca görev yaptı.

Öğretmenlikten kütüphaneciliğe uzanan bu uzun yolculuğun ardından okul yönetimi, lisenin kütüphanesine Akin'in onuruna onun ismini verdi. Akin, işini çok sevdiğini ve okul camiasının kendisi için bir aileye dönüştüğünü ifade etti.

Değişen nesiller ve teknoloji

Kariyerine 1963 yılında, ABD Başkanı John F. Kennedy suikastından sadece birkaç ay önce başlayan Akin, onlarca nesle rehberlik etti. Bilgisayarların sınıflara girişine ve akıllı telefonların yaygınlaşmasına tanıklık eden tecrübeli eğitimci, öğrencilerin okuldayken telefonlarını bir kenara bırakmalarının daha iyi olacağını savundu.

Akin'in meslek hayatındaki istikrarı, dikkat çekici bir örneği de beraberinde getirdi. Akin, öğrencisi olan bir gencin büyüyüp aynı okulda öğretmenliğe başladığını ve kendisinden on yıl önce emekli olduğunu gördüğünü anlattı.

Emeklilikte de aktif yaşam

Resmen emekli olmasına rağmen Akin, yerel kıdemli organizasyonlarında aktif rol almaya, bingo oynamaya ve hem yerel kütüphanede hem de kilise kütüphanesinde gönüllü olarak çalışmaya devam ediyor.

"Henüz köşeme çekilip pes etmeye niyetim yok" diyen Akin, hareket etmeye devam etmek istediğini belirtiyor.

Soykırımcı İsrail 37 uluslararası yardım kuruluşunun lisansını iptal ediyor

Karar kapsamında ActionAid, Uluslararası Kurtarma Komitesi (IRC), Sınır Tanımayan Doktorlar (MSF) ve Norveç Mülteci Konseyi (NRC) gibi kuruluşların lisansları 1 Ocak itibarıyla askıya alınacak ve operasyonları 60 gün içinde sonlandırılacak.

İsrail makamları, söz konusu kuruluşların personel bilgilerini eksiksiz paylaşmadığını belirtirken, yardım kuruluşları bu durumun çalışanlarını risk altına sokacağını savunuyor.

On ülkeden ortak tepki geldi

İngiltere, Fransa, Kanada, Danimarka, Finlandiya, İzlanda, Japonya, Norveç, İsveç ve İsviçre dışişleri bakanları ortak bir bildiri yayımlayarak kararı kınadı.

Bakanlar, uluslararası STK'ların Gazze'deki insani müdahalenin ayrılmaz bir parçası olduğunu ve faaliyetlerinin engellenmesinin kabul edilemez olduğunu vurguladı. Yapılan açıklamada, bu kuruluşlar olmadan acil ihtiyaçların gerekli ölçekte karşılanmasının imkansız hale geleceği uyarısında bulunuldu.

Avrupa Birliği İnsani Yardımdan Sorumlu Komiseri Hadja Lahbib de İsrail'in planının hayat kurtarıcı yardımların engellenmesi anlamına geldiğini belirterek, uluslararası insancıl hukukun yardımların muhtaçlara ulaştırılması konusunda net olduğunu ifade etti.

BM kararı "rezalet" olarak niteledi

Birleşmiş Milletler (BM) İnsan Hakları Yüksek Komiseri Volker Türk, askıya alma kararını "rezalet" ve "keyfi" olarak nitelendirdi. Türk, bu durumun Gazze halkı için halihazırda dayanılmaz olan koşulları daha da kötüleştireceğini söyledi.

Filistin İşgal Altındaki Topraklar İnsani Ülke Ekibi ise İsrail makamlarını kararı gözden geçirmeye çağırdı. Ekip, uluslararası STK'ların Gazze'deki sahra hastanelerinin, sağlık merkezlerinin, barınma alanlarının ve su sanitasyon hizmetlerinin büyük çoğunluğunu yürüttüğünü veya desteklediğini hatırlattı.

İsrail güvenlik gerekçelerini bahane ediyor

İsrail Diaspora İşleri Bakanlığı, yeni düzenlemelerin Gazze'ye insani yardım akışını etkilemeyeceğini, yardımların onaylanmış kanallar üzerinden devam edeceğini savundu.

Bakanlık, lisans iptallerinin temel nedeninin, insani yapılara terör sızmasını önlemek adına kritik önem taşıyan çalışan bilgilerinin paylaşılmaması olduğunu iddia etti.

Bakanlık ayrıca, Sınır Tanımayan Doktorlar çalışanlarının bazı terör örgütleriyle bağlantılı olduğuna dair kanıt sunmadan iddialarda bulundu.

Sınır Tanımayan Doktorlar ise bu iddiaları reddederek, kanıtsız suçlamaların insani yardım çalışanlarını tehlikeye attığını ve Gazze'deki her beş hastane yatağından birini destekleyen tıbbi çalışmalarını baltaladığını açıkladı.

Norveç Mülteci Konseyi'nden Shaina Low, veri koruma yasaları ve personel güvenliği nedeniyle İsrail'in taleplerini karşılayamadıklarını belirtti.

Low, son iki yılda yüzlerce yardım çalışanının öldürüldüğünü hatırlatarak, personellerinin kimliklerini paylaşmanın onları hedef haline getirebileceğinden endişe ettiklerini dile getirdi.

Zelenski: Biz savaşın sona ermesini istiyoruz ama Ukrayna'nın bitmesini istemiyoruz

Zelenski, sosyal medya hesabından paylaştığı görüntülü mesajında, yeni yıl dolayısıyla Ukrayna halkına hitaben bir konuşma yaptı.

Rusya-Ukrayna savaşını sona erdirmek için müttefikler ile yoğun çalışmaları sürdürdüklerini anımsatan Zelenski, kısa bir süre önce ABD'den ülkesine döndüğünü kaydetti.

Zelenski, barış planı üzerinde çalışmaya devam ettiklerini anımsatarak, şu ifadeleri kullandı:

"Dün sabah saat 6'da Kiev'e döndüm. Ekibimiz yolda neredeyse 50 saat geçirdi. Barış anlaşmasının yüzde 90'ı tamamlandı. Yüzde onu daha kaldı ama bu sadece rakamlardan çok daha fazlasıdır. Bu, gerçekten her şey olan bir yüzde ondur. Bu, barışın kaderini, Ukrayna ve Avrupa'nın kaderini, insanların nasıl yaşayacağını belirleyecek olan yüzde ondur. Milyonlarca hayatı kurtarmak için olan yüzde on, barışın yüzde 100 başarılı olması için gereken kararlılığın yüzde ondur."

"Benim imzam güçlü bir anlaşmanın altında olacak"

Ukrayna için "her ne pahasına olursa olsun" şeklinde bir barışın sağlanmasının uygun olmadığını aktaran Zelenski, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Biz savaşın sona ermesini istiyoruz ama Ukrayna'nın bitmesini istemiyoruz. Yorulduk mu? Çok yorulduk. Bu, teslim olmaya hazır olduğumuz anlamına mı geliyor? Bunu düşünen herkes çok yanılıyor. Belli ki bunca yıldır Ukraynalıların kim olduğunu anlamamış."

Sadece "güçlü" bir barış anlaşmasını imzalayabileceğini ifade eden Zelenski, "Zayıf anlaşmaların altındaki imzalar sadece savaşı körükler. Benim imzam güçlü bir anlaşmanın altında olacak." yorumunu yaptı.

Avrupa'nın Ukrayna'ya destek vermek konusunda daha çok birlik içinde olması gerektiğini kaydeden Zelenski, "Bugün şunu söylemeye hakkımız var, Ukrayna şimdilik rahat bir Avrupa yaşamını Rus dünyasından ayıran tek kalkandır." değerlendirmesinde bulundu.

Zelenski, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Avrupa'dan ve dünyadan birçok liderin Ukrayna'da adil bir barışın sağlanması için çalıştığını ifade etti.

Rusya'ya yönelik yaptırımların artırılması çağrısında bulunan Zelenski, aynı zamanda Ukrayna'ya silah desteğinin sürdürülmesi gerektiğini kaydetti.

İsrail 2025 yılında 7 bin 903 öğrenci ve eğitim personelini öldürdü

Bakanlıktan yapılan açıklamada, 2025 yılının başından 31 Aralık'a kadar işgal altındaki Batı Şeria ve Gazze Şeridi'ndeki eğitim kurumlarına karşı İsrail'in işlediği ihlallere yer verildi.

İsrail'in 2025'te öldürdüğü üniversite öncesi okullarda okuyan öğrenci sayısının 6 bin 876'sı Gazze Şeridi'nde, 34'ü ise Batı Şeria'da olmak üzere toplam 6 bin 910'a ulaştığı kaydedilen açıklamada, yaralı öğrenci sayısının da 8 bin 846'sı Gazze'de, 292'si ise Batı Şeria'da olmak üzere 9 bin 138'e ulaştığı aktarıldı.

Açıklamada, yükseköğretim alanında ise İsrail'in, 574'ü Gazze'de, 4'ü Batı Şeria'da olmak üzere 578 üniversite öğrencisini öldürdüğü, 1419'dan fazla üniversite öğrencisini yaraladığı ve Batı Şeria'da 204 öğrenciyi gözaltına aldığı belirtildi.

İsrail ordusunun, Gazze Şeridi'ndeki üniversite öncesi okullarda 302 öğretmen ve yöneticiyi öldürdüğü, 658'ini yaraladığı belirtilen açıklamada, Batı Şeria'da ise 2 kişiyi öldürdüğü, 7 kişiyi yaraladığı ve 30 kişiyi gözaltına aldığı anlatıldı.

Açıklamada, İsrail'in yükseköğretim personelini ve akademisyenleri de hedef alarak Gazze Şeridi'nde 111 akademisyen ve üniversite çalışanını öldürdüğü, 247 kişiyi yaraladığı, ayrıca Batı Şeria üniversitelerinden 18 akademisyen ile 120 öğrenciyi gözaltına aldığı bilgisi verildi.

Guterres, soykırımcı İsrail Meclisi'nin UNRWA'ya yönelik aldığı kararları kınadı

BM Genel Sekreter Sözcülüğü, konuya ilişkin yazılı açıklama yaptı.

Açıklamada, "Genel Sekreter, İsrail Meclisi'nin 29 Aralık 2025 tarihinde UNRWA Operasyonlarını Durdurma Yasası'nda yaptığı değişiklikleri kınamaktadır. Bu değişiklikler, UNRWA'nın faaliyetlerini ve görevlendirilmiş faaliyetlerini yürütme yeteneğini daha da engellemeyi amaçlamaktadır." ifadesi kullanıldı.

Söz konusu yasa ve değişikliklerin UNRWA'nın statüsü ve uluslararası hukuk çerçevesiyle tutarsız olduğu ve derhal yürürlükten kaldırılması gerektiği belirtilen açıklamada, UNRWA'nın, BM'nin ayrılmaz bir parçası olduğu vurgulandı.

Açıklamada, Genel Sekreterin, Gazze'de ve bölgenin diğer yerlerinde Filistin halkına hizmet etmede vazgeçilmez bir rol oynayan UNRWA'ya olan güçlü desteğini yinelediği ifade edilerek, İsrail'e BM Şartı ve BM Ayrıcalık ve Dokunulmazlıklar Sözleşmesi kapsamındaki yükümlülükleri hatırlatıldı.

İsrail ordu radyosu, İsrail Meclisi'nin UNRWA ofislerine elektrik ve suyun kesilmesini öngören yasa tasarısını ikinci ve üçüncü oylamayla kabul ettiğini duyurmuştu.
İsrail yasalarına göre, bir tasarının yasalaşabilmesi için Mecliste üç ayrı oylamadan geçmesi gerekiyor.

Öte yandan İsrail Meclisi, Ekim 2024'te bazı UNRWA çalışanlarının Ekim 2023 olaylarına karıştığı iddiasıyla Ajansın İsrail'deki faaliyetlerini yasaklayan düzenlemeyi kesinleştirmişti.

İsrail, UNRWA çalışanlarının, Hamas'ın 7 Ekim 2023'te Gazze Şeridi çevresindeki İsrail yerleşimleri ve askeri noktalara yönelik başlattığı "Aksa Tufanı Operasyonu"na katıldığını öne sürerken, UNRWA bu iddiaları reddediyor. BM ise Ajansın tarafsızlık taahhüdünü teyit ettiğini açıklamıştı.

Trump, Chicago, Los Angeles ve Portland’daki ulusal muhafızları geri çekeceğini açıkladı

Donald Trump, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, “Chicago, Los Angeles ve Portland'dan ulusal muhafızları çekiyoruz” ifadesini kullanarak, bu şehirlerde ulusal muhafızların bulunmasından dolayı suç oranlarının büyük ölçüde azaldığını savundu.

Trump, “Federal Hükümet müdahale etmeseydi Portland, Los Angeles ve Chicago çoktan yok olacaktı. Suç oranları tekrar yükselmeye başladığında, belki de çok daha farklı ve güçlü bir biçimde geri döneceğiz.” şeklinde paylaşım yaptı.

Söz konusu şehirlerin Demokrat belediye başkanlarını “son derece beceriksiz” olarak niteleyen Trump, bu yöneticilerin ulusal muhafızların gitmelerini istemelerini de “inanılmaz” olarak değerlendirdi.

ABD Yüksek Mahkemesi geçen hafta, Trump yönetiminin devam eden göçmenlik karşıtı operasyonları kapsamında ICE ajanlarını korumak için Chicago'ya ulusal muhafız konuşlandırma talebiyle ilgili davayı reddetmişti.

Yüksek Mahkeme, federal yasaların bir başkana ulusal muhafızları federalleştirme yetkisini ancak "düzenli kuvvetler" ile ABD yasalarını uygulayamadığı durumlarda verdiğine dikkati çekmiş, göçmenlik yasalarını uygulayan koruma görevlileri için geçerli olmayacağını belirtmişti.

Filistin: İsrail'in Nur Şems Kampı’nda 25 evi yıkması yaklaşık 100 aileyi yerinden etti

Bakanlıktan yapılan yazılı açıklamada, İsrail’in ev yıkımlarının "kampları boşaltmayı ve Filistin davasının temelini hedef almayı amaçlayan planlı bir politika" olarak görüldüğü belirtildi.

Açıklamada, Nur Şems Kampı’nda yıkım ve zorla yerinden etme uygulamalarının "en sert ifadelerle" kınandığı kaydedildi.

Yıkımların “uluslararası hukukun ve temel insan haklarının açık bir ihlali” olduğu vurgulanan açıklamada, yaşanan durumun "Nekbe sürecinin devamı niteliğinde, Filistinli mültecilere karşı işlenen yeni bir suç" olduğu" aktarıldı.

Filistin Dışişleri Bakanlığının açıklamasında İsrail’in Tulkerim’deki mülteci kamplarını sıkı bir kuşatma altında tuttuğuna işaret edildi.

Yıkımların ve kampın yeniden düzenlenmesinin "güvenlikle ilgili hiçbir gerekçesi olmadığı" belirtilerek hedef alınan yapıların da "tamamen sivil binalar" olduğuna dikkat çekildi.

Hamas: İsrail'in yardım kuruluşlarını yasaklaması tehlikeli bir tırmanış

Hamas'tan yapılan yazılı açıklamada, "İsrail medyasında yer alan, işgalci İsrail hükümetinin Batı Şeria ve Gazze Şeridi'ndeki onlarca uluslararası yardım kuruluşunun faaliyet lisanslarını iptal etme niyetine ilişkin haberler, tehlikeli bir tırmanıştır." ifadesi kullanıldı.

İsrail'in bu kararının uluslararası topluma ve insani yardım sistemine karşı açık bir saygısızlık olduğu, Tel Aviv'in insani yardım çalışmalarını siyasallaştırdığı ve bunu özellikle Gazze'deki insani felaketten muzdarip Filistin halkına karşı kullanmaya çalıştığı kaydedildi.

Uluslararası topluma, Birleşmiş Milletlere ve insan hakları ile insani yardım kuruluşlarına seslenilen açıklamada, İsrail'in suç teşkil eden tutumunun kınaması için harekete geçme çağrısı yapıldı.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ve hükümetinin söz konusu politikayı geri çekmesi ve insani yardımları bir silah olarak kullanmayı bırakması için Tel Aviv'e baskı yapılması talep edildi.

Açıklamada ayrıca, Netanyahu hükümetinin uygulamalarının uluslararası hukukun açık bir ihlali ve Filistin halkının çektiği acıların sürmesi anlamına geldiği vurgulandı.

İsrail, uygulamaya girecek yeni uluslararası sivil toplum kuruluşları (STK) yasası kapsamında ülkede kaydını yenilemeyen kuruluşların 1 Ocak itibarıyla faaliyetlerinin sonlanacağını, 1 Mart itibarıyla da ülkeyi terk etmeleri gerektiğini açıklamıştı.

İsrail'in Mart 2025'te kabul ettiği yasaya göre, bölgede faaliyet gösteren yardım kuruluşlarının lisanslarını yenilemesi ve bunu yaparken de tüm Filistinli çalışanlarının kimlik bilgilerini "güvenlik soruşturması için" sunması isteniyor.

Uluslararası yardım kuruluşları ise İsrail'in bu listeleri, kişisel verilerin korunması prensibine aykırı şekilde keyfi kullanabileceği endişesini vurguluyor.

Lisansları iptal edilen uluslararası yardım kuruluşları, İsrail ve İsrail işgali altındaki Doğu Kudüs'teki ofislerini kapatmak zorunda kalacak, Gazze'ye herhangi bir uluslararası uzman, doktor ya da insani yardım gönderemeyecek.

Fransa'da 15 yaş altına sosyal medya yasağı geliyor

Fransa, çocukların dijital dünyadaki güvenliğini korumak amacıyla radikal bir adım atarak Avustralya'nın başlattığı "sosyal medya yasağı" modelini uygulama kararı aldı. Hazırlanan yasa tasarısına göre, 2026 yılının Eylül ayından itibaren 15 yaşın altındaki çocukların sosyal medya kullanımı tamamen yasaklanacak. Bu düzenleme sadece platformlara erişimi engellemekle kalmıyor, aynı zamanda halihazırda ilk ve ortaokullarda uygulanan cep telefonu yasağını liselere de taşıyarak kapsamı genişletiyor.

Hükümetin bu hamlesi, genç nesilleri kontrolsüz ekran kullanımının getirdiği siber zorbalık, uygunsuz içerikler ve uyku bozuklukları gibi risklerden koruma hedefini taşıyor. Yapılan bilimsel araştırmalar ve parlamento incelemeleri, özellikle algoritmalarla çalışan platformların çocuklar üzerinde "yavaş bir zehir" etkisi yarattığına ve gençleri zararlı içeriklerin içine hapseden bir döngüye soktuğuna dikkat çekiyor. Yasayla birlikte gençlerin sosyal değerlerle barışık, ruhsal açıdan daha sağlıklı bir gelişim süreci geçirmesi amaçlanıyor.

Avrupa hukukuna uyumlu şekilde hazırlanan bu yeni düzenleme, Fransa’yı dijital dünyada çocuk haklarını en sıkı koruyan ülkelerden biri konumuna getirecek. Danimarka ve Norveç gibi ülkelerin de benzer yasaklar üzerinde çalıştığı bu dönemde, Fransa’nın adımı dijital platformlar için yeni bir denetim çağını başlatıyor. Eğer tasarı yasalaşırsa, 15 yaş altındaki milyonlarca çocuk için sosyal medya dönemi kapanırken, 15-18 yaş arasındaki gençler için de gece saatlerinde "dijital sokağa çıkma yasağı" gibi ek tedbirlerin uygulanması gündeme gelebilir.

Beynimiz neden bir şarkıya takılır kalır?

En çok konsantre olmanız gereken anda ya da sessiz bir odada çalışırken, zihninizin bir köşesinde o tanıdık melodi dönüp durmaya başlar. Bilim dünyasında "kulak kurdu" olarak adlandırılan bu fenomen, aslında sandığımızdan çok daha yaygın bir durumdur. Araştırmalar, insanların yüzde 90'ından fazlasının haftada en az bir kez, yarısından fazlasının ise her gün zihninde hapsolmuş bir şarkıyla yaşadığını gösteriyor. Peki, beynimiz neden bize bu küçük müzikal oyunları oynuyor?

Bir şarkının zihnimize takılması için en büyük tetikleyici, o melodiyi yakın zamanda veya çok sık duymuş olmamızdır. Ancak işin biyolojik boyutu çok daha derin bir noktaya işaret ediyor. Yapay zeka ve ileri beyin görüntüleme teknikleri, gerçek bir müziği dinlemekle zihnimizde bir şarkıyı canlandırmak arasında beynimizin neredeyse aynı tepkileri verdiğini kanıtlıyor. Özellikle müziği işleyen ve analiz eden "işitsel korteks" bölgesi, dışarıda hiçbir ses olmasa bile o melodiyi içeride canlı tutmaya devam ediyor. Bu durum, beynimizin müziğe duyduğu ihtiyacın bir tür "yoksunluk belirtisi" olarak da yorumlanabiliyor; müzik dinleyemediğimiz anlarda beynimiz kendi müziğini yaratıyor.

Bu zihinsel döngü, bilişsel mimarimizin en önemli parçalarından biri olan "işleyen bellek" alanını işgal ediyor. Matematik yaparken veya birini dinlerken kullandığımız bu alan bir şarkıyla dolduğunda, odaklanma becerimiz ve hata payımız doğrudan etkileniyor. Özellikle Obsesif Kompulsif Bozukluk (OKB) gibi durumlarda bu melodiler, istenmeyen ve rahatsız edici düşüncelere dönüşebiliyor. Ancak ilginç bir şekilde, bu durumu durdurmanın bilimsel olarak kanıtlanmış oldukça basit ve sıra dışı bir yöntemi var: Sakız çiğnemek. Belleğimizdeki "iç ses", şarkıyı mırıldanırken boğaz kaslarımızla çok hafif bir bağlantı kurduğu için, sakız çiğneyerek bu kasları meşgul etmek zihindeki o bitmek bilmeyen döngüyü kırabiliyor.

117 yaşındaki kadının DNA’sında gençlik sırrı keşfedildi

Zamanın durdurulamaz akışına rağmen, 110 yaşını deviren "süper asırlıklar" ölümü erteleme konusunda gizemli bir yeteneğe sahip görünüyor. Dünyanın en yaşlı insanı unvanını taşırken 2024 yılında hayatını kaybeden 117 yaşındaki Maria Branyas üzerinde yapılan kapsamlı genetik araştırmalar, bu uzun ömrün sırrına dair büyüleyici ipuçları sundu. Bilim insanları, Branyas’ın kronolojik yaşı asrı çoktan aşmış olsa da, hücrelerinin ve gen haritasının aslında çok daha genç bir insana aitmiş gibi davrandığını keşfetti.

İspanya’daki Josep Carreras Lösemi Araştırma Enstitüsü tarafından yürütülen çalışma, Branyas’ın kan, tükürük ve idrar örneklerini inceleyerek yaşlanma biyolojisine dair alışılmışın dışında sonuçlara ulaştı. Araştırma sonuçlarına göre bu asırlık çınarın bağışıklık sistemi, kalp sağlığı ve bağırsak florası, kendisinden onlarca yıl daha genç olan bireylerle aynı sağlıklı işaretleri taşıyordu. Özellikle damar sağlığının mükemmelliği ve vücudundaki iltihaplanma oranının aşırı düşük olması, onun hayata nasıl bu kadar güçlü tutunduğunu kanıtlar nitelikteydi. Uzun yaşamında Akdeniz tipi beslenme ve sosyal olarak aktif kalması önemli bir rol oynasa da, asıl farkı yaratanın bağışıklık sistemini ve beynini koruyan nadir genetik varyantlar olduğu anlaşıldı.

Araştırmanın en şaşırtıcı detaylarından biri ise "telomer" adı verilen ve yaşlandıkça kısalan kromozom uçlarıyla ilgiliydi. Normalde kısalması ölüm riskini artıran bu yapıların Branyas’ta neredeyse tükenmiş olduğu görüldü. Ancak uzmanlar, bu durumun sanılanın aksine bir avantaja dönüşmüş olabileceğini; hücrelerin hızlı yaşlanıp ölmesinin, kanserli hücrelerin vücutta çoğalmasını engellemiş olabileceğini düşünüyor. Bu benzersiz vaka, ileri yaşın mutlaka kötü bir sağlık durumuyla eş değer olmadığını kanıtlayarak, insan ömrünü uzatabilecek ve sağlıklı yaşlanmayı sağlayacak yeni stratejiler geliştirilmesi için bilim dünyasına ışık tutuyor.

Katil İsrail'in Gazze'de 2025'te hayati sektörlere verdiği doğrudan zarar 33 milyar doları aştı

Gazze'deki hükümetin Medya Ofisi, Gazze'deki duruma ilişkin 2025'e ait kapsamlı yıllık istatistik yayımladı.

İsrail'in Gazze'ye 2 yıl boyunca şiddetli saldırılar düzenleyerek uyguladığı soykırımın etkilerinin devam ettiği belirtilen açıklamada, "2025 yılında 15 hayati sektördeki ilk doğrudan kayıpların 33 milyar doların üzerinde olduğu tahmin ediliyor." ifadesi kullanıldı.

Tarım, hayvancılık ve balıkçılık sektörlerinin tamamen zarara uğradığı ve tarım arazilerinin yüzde 80'den fazlasına tekabül eden yaklaşık 178 bin dönüm arazinin zarar gördüğü aktarıldı.

Gazze'de sebze ekili alanın 93 bin dönümden 4 bin dönüme düştüğü vurgulanan açıklamada, İsrail saldırılarında tarım için kullanılan 1000 su kuyusu ile 500 büyükbaş, küçükbaş ve kümes hayvanı çiftliğinin yok olduğu kaydedildi.

Altyapı ve kamu hizmetlerindeki zarara ilişkin 700'den fazla su kuyusu, 3 bin 80 kilometre uzunluğunda elektrik hattı, 400 kilometre uzunluğunda su ve kanalizasyon şebekesinin İsrail'in saldırılarında tahrip edildiği belirtildi.

İsrail, 2025'te Gazze'ye 112 bin tondan fazla patlayıcıyla saldırdı

İsrail'in Gazze'de tahrip ettiği yolların uzunluğunun 2 bin kilometreye ulaştığı, 150 hükümet binası, 250 spor ve kültür tesisini yerle bir ettiği ve arkeolojik ve tarihi alanı hedef aldığı kaydedildi.

İsrail ordusunun Gazze Şeridi'ne 2025 yılı boyunca 112 bin tondan fazla patlayıcıyla saldırdığı ifade edilen açıklamada, İsrail'in Gazze'nin altyapısının yüzde 90'ını yok ettiğine ve Gazze'nin yüzde 55'ini askeri güç kullanarak zorla ele geçirdiğine dikkat çekildi.

İsrail, 2025'te Gazze'de 22 hastaneyi hizmet dışı bıraktı

Sağlık sektöründeki zarara dair ise İsrail'in Gazze'de 2025'te 22 hastaneyi hizmet dışı bıraktığı, 211 ambulans ve 23 sivil savunma aracını hedef aldığı ifade edildi.

İsrail'in Gazze'deki okulların yüzde 95'ine zarar verdiği, 30 eğitim kurumunu tamamen yıktığı, 39'unu da kısmen yıktığı, 1000'den fazla öğrenci, 88 öğretmen ve 45 akademisyeni öldürdüğü aktarıldı.

Gazze Şeridi'nde 34 camiyi tamamen yıkan İsrail'in, 100'ünü kısmen yıktığı, 3 kiliseyi de birden fazla kez hedef aldığı aktarıldı.

Gazze'deki 60 mezarlıktan 21'inin İsrail saldırılarında yerle bir edildiği vurgulandı.

İsrail, 2025'te Gazze'de 106 bin 400 konutu tamamen yıktı

İsrail'in 2025'te Gazze'de 106 bin 400 konutu tamamen yıktığı, 66 bin konuta zarar vererek ikamet edilemez hale getirdiği, 41 bin konuta da kısmen zarar verdiği bildirildi.

Yerinden edilenlerin sayısının yaklaşık 2 milyon olduğu Gazze'de İsrail'in evlerini yıkması nedeniyle 213 bin Filistinlinin yerinden edildiği kaydedildi.

Ayrıca, İsrail ordusunun Gazze'de yerinden edilen Filistinlilerin kaldığı 87 barınma merkezini de hedef aldığı belirtildi.