Dünyadan Haberler

Haaretz: Koalisyon kuramayan Netanyahu, İran'la yeniden savaş başlatmayı çıkış yolu olarak görüyor

Haaretz gazetesi yazarı Amos Harel, kaleme aldığı analizde, İsrail'in İran'a yönelik yeni bir saldırı gerçekleştirme ihtimali gündemdeki sıcaklığını korurken Eisenkot'un, Netanyahu'ya acil olmayan askeri saldırılara kalkışmama uyarısında bulunmasını ele aldı.

Eisenkot ve Netanyahu arasında "güvenlik konularında sorumlu davranma" konusundaki mektuplaşmalara değinilen analizde, Netanyahu'nun iktidarda kalmak için her yolu denediği değerlendirmesine yer verildi.

Harel, ikili arasındaki tartışmayı değerlendirdiği analizinde, Netanyahu'nun iktidarda kalmak için çırpındığını ve İran'la yeniden savaş başlatmayı bir çıkış yolu olarak gördüğünü kaydetti.

Eisenkot'un mektubunun, İsrail Genelkurmay Başkanı Eyal Zamir'e kamuoyu önünde destek vermeyi de amaçladığını belirten Harel, seçim öncesindeki haftalarda Zamir ve bazı generallerin, Netanyahu'nun Trump'ı İran'a yönelik ortak saldırı düzenlemeye ikna etme veya İran'ı kışkırtarak savaşı yeniden başlatma girişimlerine karşı çıktığını aktardı.

Mektubun Zamir'e kamuoyu önünde destek vermeyi de amaçladığını belirten Harel, "Netanyahu'nun seçimden günler önce İran'a saldırı düzenlenmesi yönündeki girişimi de arka planda etkisini sürdürüyor. Netanyahu'nun Likud Partisi, komitenin toplanmasını en azından pazartesi gününe kadar ertelemeye çalışıyor." ifadelerini kullandı.

Değişim Bloğu'nun Netanyahu'yu engellemesi gerekiyor

Seçim öncesinde Zamir ve bazı generallerin Netanyahu'nun İran'la savaşı yeniden başlatma girişimlerine karşı çıktığını belirten Harel, Zamir'in de savaşın seçimleri erteletebileceği konusunda ABD'li mevkidaşını uyardığını aktardı.

Harel, Cumhuriyetçilerin Kongre'de çoğunluğu kaybetmesinin ardından Trump'ın savaşı yeniden başlatma konusunda çekinceli davrandığını, Katar arabuluculuğunda İran'la müzakereleri sürdürürken Tahran üzerindeki ekonomik ve askeri baskıyı artırdığını belirtti.

Son gelişmelerin Netanyahu'nun doğrudan girişimlerle veya İran'ı yeniden çatışmaya çekmek amacıyla gerilimi kasıtlı olarak tırmandırarak savaş ortamını yeniden canlandırmaya çalıştığı izlenimini verdiğini belirten Harel, yeni bir çatışmanın ülkedeki siyasi süreci sekteye uğratabileceği yönündeki endişelere dikkati çekti.

Harel, Netanyahu'nun iktidarda kalabilmek için her yolu denediğini vurgulayarak, "Değişim Bloğu'nun hükümet kurmak için koalisyon görüşmelerini sürdürdüğü bu süreçte, başbakanın iktidarda kalmak uğruna ülkeyi yeni ve tehlikeli askeri maceralara sürüklemesini de engellemesi gerekiyor." değerlendirmesinde bulundu.

İsrail'de hükümet belirsizliği ve İran'la savaş

Cumhurbaşkanı Isaac Herzog, 8 Kasım’da 67 milletvekilinin desteğini alan Eisenkot'u hükümeti kurmakla görevlendirdi.

Ancak Değişim Bloğu'nun hükümeti kurabilmek için İsrail vatandaşı Filistinlilerin kurduğu partilerin desteğine ihtiyaç duyması ve blok içindeki siyasi görüş ayrılıkları koalisyon görüşmelerini zorlaştırıyor.

Eisenkot'un başarısız olması durumunda Herzog'un Netanyahu'ya hükümeti kurma görevi vermesi, iki girişimin de sonuçsuz kalması halinde ise erken seçime gidilmesi gündeme gelebilir.

İsrail’de koalisyon hükümeti belirsizliğini korurken, Başbakan Netanyahu’nun İran’la savaşı yeniden başlatma ihtimali gündemdeki sıcaklığını koruyor.

İsrail'de hükümet kurma yetkisi alan Eisenkot, Başbakan Netanyahu'ya acil olmayan askeri saldırılara kalkışmama uyarısında bulunmuştu.

Mektubunda, "Yeni bir hükümetin yemin törenine kadar bekleyebilecek tehlikeli adımlara karşı itidal ve ihtiyat gösterin." ifadesini kullanan Eisenkot, Netanyahu'ya, "Doğrudan, acil ve ertelenemez bir tehdit olmadan güvenlik güçlerini harekete geçirmek, İsrail demokrasisi ve vatandaşların devlet kurumlarına olan güveni üzerinde yıkıcı sonuçlara yol açabilir." ifadelerini kullanmıştı.

Bu uyarının ardından Eisenkot ile Netanyahu arasında, "güvenlik konularında sorumlu davranma" tartışması yaşanmıştı.

Netanyahu'nun ofisinden yapılan açıklamada, Eisenkot'un uyarısına tepki gösterilerek hükümetin aldığı kararların "güvenlik nedenleriyle ve güvenlik kurumlarıyla tam bir koordinasyon içinde alındığı" iddia edilmişti.

ABD'li senatörlerden Nvidia'ya belgeleri koruma çağrısı

Warren ve Coons, ABD Ticaret Bakanı Howard Lutnick, Dışişleri Bakanı Marco Rubio ve Beyaz Saray Özel Kalem Müdürü Stephen Miller'a Huang'a ilişkin son gelişmelere dair mektup gönderdi.

Mektupta, Nvidia CEO'su Huang ile ilişkisi ortaya çıkan Alice Huang'ın Çin istihbaratı adına çalıştığı iddialarına ilişkin endişelere yer verilerek, firmanın gelişmiş yapay zeka çiplerinin Çin'e ya da bu ülkeye iletilebilecek varlıklara ihracatı hakkında tüm evrakların, iletişim kayıtlarının ve diğer materyallerin korunması talep edildi.

Bu "istihbarat operasyonuna" ilişkin tüm kayıt ve materyallerin korunması istenen mektupta, 17 Kasım'a kadar ilgili ofislere yazılı talimatın verilmesi ve bu durumun ulusal güvenlik açısından oluşturduğu risklerin Kongre üyelerine açıklanması çağrısında bulunuldu.

Mektupta, "Bu olay, federal hükümetin ihracat kontrollerinin uygulanmasını sağlama ve ulusal güvenliğimizi koruma kabiliyeti hakkında ciddi endişelere yol açıyor." ifadesine yer verildi.

Nvidia CEO'sunun Çin ajanı olduğu öne sürülen kişiyle ilişkisi

The New York Times (NYT) gazetesinin 29 Ekim'de yayımladığı haberde, Nvidia CEO'su Huang'a yakın olduğu belirtilen Çinli iş insanı Alice Huang'ın Pekin'e istihbarat amacıyla "bilgi sızdırdığı" öne sürülmüştü.

ABD'li çip üreticisi Nvidia, şirketin kurucusu ve CEO'su Jensen Huang'ın yabancı istihbarat faaliyetinin hedefi olduğuna ilişkin haberlerin ardından bağımsız soruşturma başlatacağını duyurmuştu.

Jensen Huang, Nvidia çalışanlarına gönderdiği e-posta mesajında ailesine ve çalışma arkadaşlarına özür borçlu olduğunu ifade ederek, şirketin yönetim kurulunun başlattığı bağımsız soruşturmayı desteklediğini belirtmişti.

Pekin yönetimi, Huang'ın Çin adına istihbarat topladığı değerlendirilen Çinli iş insanı Alice Huang'la ilişkisi olduğuna ilişkin ABD medyasına yansıyan iddiaları reddetmiş, bunları Çin'e karşı "karalama kampanyası" olarak nitelendirmişti.

Brent petrolün varili 92,70 dolardan işlem görüyor

Brent petrolün varil fiyatı, bugün saat 09.09 itibarıyla kapanışa göre yaklaşık yüzde 0,1 azalarak 92,70 dolara geriledi.

Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün aralık vadeli varili 86,50 dolardan işlem gördü.

Petrol fiyatları, Rusya-Ukrayna Savaşı'nın sona erdirilmesine yönelik diplomatik girişimlerin piyasalardaki risk primini azaltması, Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütünün (OPEC) üretimindeki artış ve ABD'de yükselen ham petrol stoklarının arz fazlası endişelerini güçlendirmesiyle geriledi.

Rusya, ABD ve Ukrayna arasında, Rusya-Ukrayna Savaşı'nın sona erdirilmesi, gerilimin azaltılması ve savaş sonrası güvenlik düzenlemelerinin ele alınması amacıyla Abu Dhabi'de 10-11 Kasım'da iki gün süren üçlü müzakereler gerçekleştirildi.

ABD Başkanı Donald Trump, salı günü yaptığı açıklamada, Rusya ile Ukrayna arasında anlaşma zemini aranan Abu Dhabi görüşmelerinin oldukça olumlu ilerlediğini belirterek, "Rusya ile Ukrayna arasındaki çatışmayı sona erdirme yönünde çok güçlü bir eğilim görüyoruz." dedi.

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski de dün yaptığı açıklamada, Rusya ile savaşın sona erdirilmesi amacıyla liderler düzeyinde üçlü zirve düzenlenmesine yönelik görüşmelerin devam ettiğini bildirdi.

Zelenski, Ukrayna'nın müzakerelerde Rusya'ya enerji altyapılarına yönelik saldırıların durdurulması ve denizde ateşkes sağlanması önerisinde bulunduğunu ancak Rus heyetinin bu konuda karar alma yetkisi bulunmaması nedeniyle henüz bir sonuca varılamadığını savundu.

Öte yandan, diplomatik girişimlere rağmen tarafların enerji altyapılarına yönelik saldırılarının sürdüğüne ilişkin haber akışı devam ediyor.

Rusya'nın kontrolündeki Zaporijya Nükleer Güç Santrali (NGS), çalışanlarından birinin Ukrayna ordusunun Energodar şehrine düzenlediği saldırıda hayatını kaybettiğini bildirdi.

Avrupa'nın en büyük nükleer santrali konumundaki Zaporijya NGS, Rus ordusunun Mart 2022'de bölgenin kontrolünü ele geçirmesinden bu yana Rusya'nın denetiminde bulunuyor.

Bununla birlikte, OPEC ve OPEC dışı bazı üretici ülkelerden oluşan OPEC+ grubunun üretimindeki artış ile ABD'de yükselen ham petrol stokları da arz fazlası endişelerini güçlendirerek fiyatlar üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturuyor.

OPEC'in günlük ham petrol üretimi, ekimde önceki aya göre 1 milyon 965 bin varil artarak 27 milyon 164 bin varile yükseldi.

OPEC+ grubunun günlük toplam ham petrol üretimi de aynı dönemde 2 milyon 35 bin varil artışla 41 milyon 230 bin varil olarak kayıtlara geçti.

ABD'de açıklanan stok verileri de fiyatlardaki düşüşü destekleyen bir diğer unsur oldu.

Amerikan Petrol Enstitüsü (API), ABD'nin ticari ham petrol stoklarının geçen hafta yaklaşık 9 milyon varil arttığını tahmin etti. Piyasa beklentisi ise stokların 1 milyon varil azalacağı yönündeydi.

Brent petrolde teknik olarak 96,27 dolar direnç, 87,94 dolar ise destek bölgesi olarak izleniyor.

ABD'nin Mississippi eyaletinde 1874'ten bu yana ilk kez bir siyahi senatör seçildi

Associated Press'in (AP) açıkladığı resmi olmayan sonuçlara göre Demokrat Colom Mississippi'den senatör olarak seçildi.

Colom, 1874'ten bu yana bu eyaletten ABD Senatosuna giren ilk siyahi isim oldu.

Mississippi'deki sonuçların da açıklanmasının ardından 3 Kasım'daki ara seçimlerde Demokratlar 55 sandalyeye ulaşırken Cumhuriyetçiler 44 sandalyede kaldı.

Alaska'daki Senato koltuğunun kazananı ise henüz belli olmadı.

ABD ara seçimleri

ABD halkı, bulundukları eyaletlerdeki valilik ve diğer yerel pozisyonların yanı sıra Kongrenin Temsilciler Meclisindeki 435 sandalyenin tamamı, Senatodaki 100 sandalyenin de 35'i için 3 Kasım'da sandık başına gitmişti.

Açıklanan resmi olmayan sonuçlara göre Demokratlar hem Senato hem Temsilciler Meclisinde çoğunluğu Cumhuriyetçilerin elinden almıştı.

ABD seçim sisteminde 435 sandalyeli Temsilciler Meclisi üyelerinin hepsi için biri ABD başkanının seçildiği genel seçimlerde, diğeri de ara seçimde olmak üzere her iki yılda bir sandığa gidiliyor.

Kongrenin 100 üyeli Senato kanadında da 6 yıllığına seçilen senatörlerin üçte biri, her iki yılda bir seçimle yenileniyor.

Yumurtalık kanseri kan testiyle erken teşhis edilebilecek

Araştırmacıların Nature Medicine dergisinde yayımlanan çalışmasına göre, yumurtalık kanseri çoğu zaman fallop tüplerinin iç yüzeyinde başlayan mikroskobik değişimlerle ortaya çıkıyor.

Kanser öncesi lezyonlar olarak bilinen bu oluşumlar, seröz tubal intraepitelyal karsinom (STIC) olarak adlandırılıyor.

Yeni araştırmada, bu kanser öncesi değişimleri taşıyan kadınların kanında Tu-Stroma adı verilen bir

RNA molekülünün seviyesinin yükseldiği belirlendi.

Kan testi yüzde 92,3 oranında tespit sağladı
Araştırmacılar, Tu-Stroma molekülünü ölçerek kanser öncesi lezyonları bulunan kadınların yüzde 92,3'ünü tespit etti.

Test ayrıca sağlıklı kadınların yüzde 98,2'sini doğru şekilde belirledi.

Yumurtalık kanseri açısından genetik risk faktörleri taşıyan kadınlarda ise pozitif test sonuçlarının yaklaşık yüzde 72'sinin doğru olduğu, negatif sonuçların doğruluk oranının ise yaklaşık yüzde 100'e ulaştığı bildirildi.

Koruyucu ameliyat kararlarını etkileyebilir

Araştırmanın, özellikle genetik yatkınlığı nedeniyle yumurtalık kanseri riski yüksek olan kadınlar açısından önemli sonuçlar doğurabileceği belirtiliyor.

Bu kadınlar, kanser riskini azaltmak amacıyla fallop tüplerinin ve yumurtalıklarının alınmasını içeren koruyucu ameliyatlar konusunda zor kararlarla karşı karşıya kalabiliyor.

Araştırmanın ortak yazarlarından Dr. Esha Madan, mevcut durumda koruyucu ameliyat kararlarının çoğunlukla kalıtsal risk faktörlerine göre verildiğini, kanser öncesi lezyonların gerçekten bulunup bulunmadığının ise bilinmediğini belirtti.

Madan, keşfin ileride bu eksik biyolojik bilgiyi sağlayabileceğini ifade etti.

Gazze'deki Sağlık Bakanlığı: Nasır Hastanesi'nin hedef alınması uluslararası hukukun ihlalidir

Bakanlıktan yapılan yazılı açıklamada, Gazze Şeridi'nin güneyindeki Han Yunus kentinde bulunan Nasır Hastanesi'nin cerrahi binasına düzenlenen saldırının hastalar ve sağlık çalışanlarına yönelik bir suç olduğu belirtildi.

Saldırıda aralarında Doktor Rızık Ebu Şuayra'nın da bulunduğu sağlık çalışanları, hastalar ve hasta yakınlarından oluşan 6 kişinin hayatını kaybettiği, çok sayıda kişinin yaralandığı kaydedilen açıklamada, tedavi gören hastaların ve görevlerini yerine getiren sağlık çalışanlarının bulunduğu bir sağlık kuruluşunun hedef alınmasının, sağlık sistemine yönelik ciddi bir saldırı olduğu vurgulandı.

Açıklamada, hastanenin hedef alınmasının, sağlık kuruluşları, çalışanları ve hastaların korunmasını güvence altına alan uluslararası hukuk ve sözleşmelerin açık ihlali olduğu kaydedildi.

Gazze'de sağlık tesislerinin hedef alınmaya devam etmesinin hasta ve yaralıların yaşadığı sıkıntıları daha da artırdığına dikkati çekilen açıklamada, bölgedeki ağır insani koşullar nedeniyle sağlık sisteminin hizmet sunma kapasitesinin ciddi tehdit altında olduğu ifade edildi.

Açıklamada ayrıca uluslararası topluma, Birleşmiş Milletler (BM) kuruluşlarına ve insan hakları örgütlerine hastanelerin, sağlık çalışanlarının ve hastaların korunması için acilen harekete geçme çağrısı yapıldı, saldırıların durdurulması ve sorumluların hesap vermesinin sağlanması istendi.

İsrail ordusunun Gazze Şeridi'nin güneyindeki Han Yunus kentinde yer alan Nasır Hastanesi'ne düzenlediği hava saldırısında ilk belirlemelere göre 6 kişinin yaşamını yitirdiği, 20'den fazla kişinin yaralandığı bildirilmişti.

İsrail ordusunun Gazze'ye Ekim 2023'te başlattığı soykırıma varan saldırılarında sağlık sistemi büyük hasar gördü.

Gazze'deki hastanelerin ve kliniklerin çoğu hedef alınıp hizmet dışı bırakılırken, ilaç, yakıt ve tıbbi malzeme girişinin de engellenmesiyle sağlık kuruluşları bölge halkına yeterli düzeyde hizmet veremiyor.

Bilim insanları Güneş Sistemi'nin kıyısında gizli ilkel su izleri buldu

Bilim insanları, bu uzak suyun en azından bir kısmının Dünya'daki sudan tamamen farklı bir türde olduğuna dair kanıtlar buldu. Kuiper Kuşağı'ndan Dünya'ya ulaşan bir avuç toz taneciğinde, ilkel kimyanın izlerini taşıyan ve uzun zaman önce kaybolmuş suyun kalıntıları tespit edildi. Bu bulgu, Güneş Sistemi'nin kıyısındaki su rezervinin Güneş'e daha yakın bölgelerde meydana gelen değişimlerden etkilenmeden bozulmamış halde kaldığına işaret ediyor.

NASA Johnson Uzay Merkezi'nden gezegen bilimci Lindsay Keller liderliğinde yürütülen araştırmaya göre bu durum, "gaz devi gezegenlerin yörüngelerinin ötesinde, iç Güneş Sistemi maddelerinden büyük ölçüde yalıtılmış büyük bir ağır su rezervinin varlığına dair ikna edici bir kanıt" oluşturuyor.

Neptün'ün yörüngesinin ötesinde, Güneş'ten yaklaşık 30 astronomik birim, yani Dünya ile Güneş arasındaki mesafenin 30 katı uzaklıkta yer alan Kuiper Kuşağı, Güneş Sistemi'nin ulaşılması zor bir sınırını temsil ediyor. Bugüne kadar insan yapımı çok az uzay aracı bu soğuk ve karanlık bölgelere ulaşabildi. Oraya varmak yıllar alıyor; bölgeye bir sonda indirmek veya Dünya'ya göndermek üzere örnek toplamak ise astronomik düzeyde zor ve maliyetli olduğu için şimdilik tamamen ihtimal dışı görülüyor.

Bu durum bilim dünyası için önemli bir engel teşkil ediyor. Çünkü Kuiper Kuşağı'nda bulunan buz ve kaya parçalarının, yaklaşık 4,5 milyar yıl önce Güneş'i çevreleyen toz ve gaz bulutundan bir araya gelmesinden bu yana erken Güneş Sistemi'nin en az değişime uğramış kalıntıları arasında yer aldığı düşünülüyor.

Stratosferde toplanan toz tanecikleri uzay yolculuğunun izlerini taşıyor

Ancak bilim insanları için sevindirici olan şu ki Kuiper Kuşağı'ndaki her madde orada kalmıyor. Çıplak gözle görülmese de Güneş Sistemi kozmik tozla dolu bulunuyor. Her yıl tahmini 5 bin 200 ton kozmik toz Dünya'ya yağıyor ve bu tozların bir kısmı buraya ulaşmak için çok uzun bir yol kat ediyor.

Keller ve meslektaşları, NASA'nın yüksek irtifa uçakları tarafından stratosferden toplanan materyaller içinde her biri 10 ila 30 mikrometre çapında olan bu tür 12 toz taneciği buldu.

Bu noktada Dünya'nın stratosferinden alınan mikron ölçeğindeki bir toz zerreciğinin Neptün'ün yörüngesinin ötesinden geldiğinin nasıl anlaşıldığı sorusu öne çıkıyor. Güneş Sistemi'nde bu durum tamamen yolculuk izleriyle belirleniyor. Gezegenler arası uzayda Güneş'ten yayılan güçlü radyasyona karşı atmosferik bir koruma bulunmuyor ve Güneş kaynaklı enerjik parçacıklar açıkta kalan tozları etkilemeden bırakmıyor.

Güneş'ten gelen enerjik parçacıklar bir toz zerreciğinin içinden geçerken kristal kafes yapısındaki atomların yerini hafifçe kaydırarak arkalarında belirgin izler bırakıyor. Mekanizmaları farklı olsa da bu durum, yüklü bir parçacığın sis odasındaki buharda iz bırakmasına benziyor.

Bir mineral ne kadar fazla bu tür iz biriktirmişse, gezegenler arası uzayda sürüklenerek o kadar uzun zaman geçirmiş oluyor. Güneş'in yörüngesinde dönen tozlar, güneş ışığının uyguladığı çok hafif bir sürüklenme kuvveti olan Poynting-Robertson etkisine maruz kalıyor ve bu etki taneciklerin kademeli olarak enerji kaybedip sarmal bir yörüngeyle Güneş'e doğru yaklaşmasına yol açıyor.

Bilim insanları bu radyasyon izlerini sayarak bir toz taneciğinin Güneş Sistemi'nin en uzak noktalarından yolculuk edebilecek kadar uzayda zaman geçirip geçirmediğini hesaplayabiliyor. Keller ve ekibinin tespit ettiği taneciklerdeki iz yoğunluğunun, asteroit kuşağından veya Jüpiter ailesi kuyruklu yıldızlarından gelen tozlardan beklenenden yaklaşık 100 kat daha fazla olduğu belirlendi. Bu veri, söz konusu taneciklerin Kuiper Kuşağı kadar uzak bir bölgeden geldiği görüşüyle örtüşüyor.

Kil mineralleri ve ağır oksijen izotopları eski suyun şifresini çözdü

Taneciklerin mineral bileşimi ise bir başka ipucu sunuyor ve araştırmacıların tespitine göre karşılaştıkları antik suyun sırrını barındırıyor. Taneciklerin karbon bakımından olağanüstü derecede zengin olduğu ve belirli karbonlu göktaşlarının yaklaşık dört katı kadar karbon içerdiği görüldü. Bu durum, taneciklerin Güneş'ten uzakta, farklı koşullar altında oluştuğunun bir başka göstergesi oldu.

Bununla birlikte taneciklerde geçmişlerine dair önemli bir ipucu veren başka bir unsur daha bulundu: kil. Taneciklerin birçoğunda saponit ve serpantin gibi killerin yanı sıra suyun diğer minerallerle kimyasal reaksiyona girerek bileşimlerini değiştirmesiyle oluşan hidratlı mineraller yer aldı.

Bu bulgu, uzak geçmişte bir noktada toz taneciklerinin koptuğu ana gök cisimlerinin içinde sıvı suyun bulunmuş olması gerektiği anlamına geliyor. Kuiper Kuşağı günümüzde donmuş halde olsa da radyoaktif bozunma veya çarpışmaların ürettiği ısı, geçmişte bu buzlu gök cisimlerinden bazılarının iç kısımlarını suyu eritecek kadar ısıtmış ve suyun çevredeki kayalarla reaksiyona girmesine olanak tanımış olabilir.

Söz konusu su uzun zaman önce yok oldu ancak 12 tanecikteki mineraller, bir zamanlar bu su moleküllerinin parçası olan oksijenin bir kısmını bünyesinde tuttu. Oksijen, atom çekirdeklerindeki nötron sayısına göre farklılık gösteren ve izotop adı verilen çeşitli türlerde bulunuyor. En yaygın olanı sekiz proton ve sekiz nötrona sahip oksijen-16 iken, doğada kararlı halde bulunan iki daha ağır izotop daha yer alıyor: sekiz proton ve dokuz nötronlu oksijen-17 ile sekiz proton ve on nötronlu oksijen-18. Bu izotopların göreceli oranları, bir maddenin nerede ve nasıl oluştuğuna bağlı olarak değişebiliyor ve geçmişine dair bir tür kimyasal parmak izi bırakıyor.

Keller ve meslektaşları toz taneciklerindeki oksijen izotoplarını ölçtüklerinde, daha ağır türlerde alışılmadık bir yoğunlaşma tespit etti. Araştırmacılar, hidratlı mineralleri oluşturan kimyasal reaksiyonları yeniden modelleyerek bu oluşuma yol açan suyun izotopik bileşimini tahmin etmeyi başardı.

Elde edilen bulgular, minerallerin bu ağır oksijen izotoplarını, söz konusu izotoplar bakımından olağanüstü zengin olan sudan aldığını ve milyarlarca yıl önce dış Güneş Sistemi'nde var olan antik bir rezervin imzasını koruduğunu ortaya koydu. Bu izotopik imza, erken Güneş Sistemi'nin diğer bölgelerinde oluşan karbonlu göktaşlarından elde edilen su verilerinden belirgin şekilde farklı çıktı. Bu durum, uzak Kuiper Kuşağı'ndaki suyun, Güneş'e daha yakın yerlerde meydana gelen karışım ve kimyasal değişimlerden büyük ölçüde yalıtılmış ayrı bir rezerve ait olduğuna işaret ediyor.

Satürn'ün kalkan görevi ve Dünya'ya yağan kozmik tozlar

Araştırmacılar bu yalıtımı neyin sağlamış olabileceğine dair bir fikre de sahip: dev gezegenler. Ancak bu kez dış Güneş Sistemi'nin ilkel suyunun iç Güneş Sistemi'ne geçmesini engelleyen bir kalkan görevini Jüpiter değil Satürn üstlendi.

Erken Güneş Sistemi modelleri, Satürn'ün genç Güneş'i çevreleyen gaz ve toz diskinde bir basınç tümseği oluşturarak maddelerin iç kısımlara doğru sürüklenmesini yavaşlatmış veya tamamen durdurmuş olabileceğini gösteriyor. Dolayısıyla Satürn, buz devleriyle birlikte Güneş'e daha yakın dolaşan maddelerden farklı bir izotopik imzaya sahip su rezervinin korunmasına yardımcı olmuş olabilir.

Bilim insanları erken Güneş Sistemi'nde ağır oksijen bakımından zengin böyle bir su rezervinin var olduğundan uzun süredir şüpheleniyordu ancak buna dair kanıt bulmak oldukça zordu. İncelenebilen göktaşlarının çoğu, yoğun karışım ve kimyasal değişimlerin orijinal izotopik imzaları gizlediği bölgelerden geliyor.

On iki toz taneciği ilk bakışta az gibi görünse de kat ettikleri mesafe ve toplanma biçimleri dikkate alındığında büyük önem taşıyor. Keller ve New York Eyalet Üniversitesinden ortak yazar George Flynn, 2022 yılında yayımladıkları bir makalede, iç Güneş Sistemi'ne giren gezegenler arası tozun dörtte biri kadarının Kuiper Kuşağı'ndan gelmiş olabileceğini tahmin etmişti.

Dünya'ya sürekli yağan kozmik toz yağmurunun içinde, yolculuğun izlerini taşıyan ve milyarlarca yıl boyunca hayatta kalarak evlerin çatı oluklarına kadar ulaşan Güneş Sistemi'nin en erken tarihine ait sayısız başka parçanın bulunabileceği belirtiliyor. Söz konusu araştırma Science Advances dergisinde yayımlandı.

ABD, güvenlik endişeleri nedeniyle Katar'daki 17 Yaş Altı Dünya Kupası'ndan çekildi

Federasyon mektupta, vatandaşlarını "silahlı çatışma riski nedeniyle" Katar'a seyahat etmeyi yeniden gözden geçirmeye teşvik eden ve kamu çalışanlarından bu ülkeye gitmek için özel izin almalarını isteyen ABD Dışişleri Bakanlığının seyahat uyarısına atıfta bulundu.

ABD Futbol Federasyonunun oyunculara gönderdiği mektupta, "Maalesef mevcut koşullar ışığında turnuvaya artık katılamıyoruz. Oyuncularımızın ve personelimizin sağlığı ve güvenliği her zaman en büyük önceliğimiz olacak. ABD Futboluna olan bağlılığınız ve bu koşullar nedeniyle yaşadığımız ortak hayal kırıklığı için en derin takdirlerimizi kabul edin" ifadeleri yer aldı.

Bir ABD Futbol Federasyonu sözcüsü, federasyonun bu karara nasıl vardığına ilişkin ayrıntılara girmeyeceğini söyledi. The Guardian gazetesinin edindiği bilgiye göre federasyonun kararı çarşamba günü FIFA'ya bildirildi.

FIFA'nın 17 Yaş Altı Dünya Kupası yönetmeliği, turnuvaya katılmaya hak kazanan ülkelerin organizasyonda yer almasını zorunlu kılıyor ve aksi takdirde para cezası öngörüyor.

Yönetmeliğe göre turnuvanın başlamasına 30 günden az bir süre kala çekilme kararı alınması 20 bin İsviçre frangı (yaklaşık 24 bin dolar) para cezasıyla sonuçlanıyor. Konuya ilişkin görüş almak üzere FIFA ile iletişime geçildi.

Orta Doğu'daki çatışmalar uluslararası spor organizasyonlarını etkiledi

Orta Doğu'da birden fazla devlet arasındaki bağlantılı çatışmaları içeren mevcut durum, halihazırda birçok uluslararası spor etkinliğinin ertelenmesine veya iptal edilmesine yol açtı. Ocak 2027'de Suudi Arabistan'da düzenlenmesi planlanan kıta futbol şampiyonası 2027 Asya Kupası, Suudi Arabistan ile Husiler arasındaki çatışmalar ve İran savaşı nedeniyle yaklaşık bir yıl ertelendi.

Daha yakın bir tarihte Katar, çatışmalar etrafındaki belirsizlik nedeniyle 2028 Ragbi Uluslar Şampiyonası finallerine ev sahipliği yapmaktan çekildi. Formula 1 sezonunun son yarışlarının ise 29 Kasım'da Katar'da ve ardından 6 Aralık'ta Abu Dabi'de olmak üzere Orta Doğu'da yapılması planlanıyor.

Husilerin ekim ayında Riyad'daki uluslararası havalimanına düzenlediği çok sayıda füze saldırısında 13 kişi hayatını kaybetmiş, yüzlerce kişi yaralanmıştı. Aynı ayın ilerleyen günlerinde, devam eden Husi saldırıları nedeniyle ABD'li diplomatlara Suudi Arabistan'dan ayrılmaları talimatı verildi.

Katar, bu yılın başlarında ABD ve İsrail'in İran'a düzenlediği saldırılarla başlayan çatışmayı sona erdirmeyi amaçlayan ABD-İran görüşmelerinde arabuluculuk rolü üstleniyor. Gerilimin ortasında ekim ayında Katar kıyıları açıklarında bir tankere saldırı düzenlenmişti.

Turnuva 19 Kasım'da Doha'da başlayacak

17 Yaş Altı Dünya Kupası'nın planlandığı gibi 19 Kasım'da Doha'da başlaması öngörülüyor. ABD, turnuvada Karadağ, Cezayir ve Şili ile birlikte J Grubu'nda yer alıyordu.

Organizasyonda mücadele etmesi beklenen ABD kadrosunda tanınmış yıldız isimler bulunmazken, kadro ABD Birinci Futbol Ligi (MLS) ve yurt dışında forma giyen gelecek vadeden çok sayıda genç oyuncudan oluşuyordu.

Dünya küresel sıcaklık eşiklerinin geri döndürülemez şekilde aşılmasına doğru ilerliyor

İklim Eylemi İzleme (CAT) kuruluşunun raporunda, mevcut politikalar altında gezegenin yüzyılın sonuna kadar sanayi öncesi dönemlere kıyasla ortalama 2,7 derece ısınacağı tespit edildi.

Bu oran, grubun geçen yıl yaptığı analizdeki 2,6 derecelik öngörüye göre hafif bir artışa işaret ediyor.

Bu ısınma seviyesi, ülkelerin on yıl önce üzerinde anlaştığı ancak yalnızca birkaç yıl içinde aşılması beklenen 1,5 derecelik eşiği yerle bir ediyor.

Bilim insanları, bu noktanın aşılması halinde halihazırda zarar verici olan fırtına, kuraklık, sıcak hava dalgası, sel ve diğer etkilerin dünyanın bazı bölgeleri için katlanılamaz hale geleceği ve kontrol altına alınamayacak bir iklim değişikliğini tetikleyebileceği uyarısında bulundu.

ABD hariç diğer ülkeler, sıcaklık hedefinin yaklaşan "aşımı" konusuna odaklanan Birleşmiş Milletler (BM) iklim görüşmeleri için Antalya'da bir araya geldi.

BM Genel Sekreteri Antonio Guterres salı günü yaptığı açıklamada, bu gerçeğin hükümetleri iklim krizine neden olan fosil yakıtların kullanımını aşamalı olarak sonlandırmak için hızla harekete geçmeye zorlaması gerektiğini söyledi.

CAT raporunda, ülkelerin emisyonları kesmek için kararlı bir şekilde hareket etmesi durumunda gelecekteki sıcaklık projeksiyonlarının daha az ürkütücü hale geleceği belirtildi. Ancak ülkelerin verdiği tüm taahhütlerin, hedeflerin ve diğer uzun vadeli sözlerin yerine getirildiği en iyimser senaryoda bile dünya yüzyılın sonuna kadar 1,9 derece ısınacak.

Hükümetler önünde kritik yol ayrımı

Bununla birlikte söz konusu hedefler, bu sözleri veren ülkeler tarafından düzenli olarak ihlal edildi. Uzmanlar, bu durumun liderlerin kritik bir dönemeçle karşı karşıya olduğu anlamına geldiğini ifade ediyor.

CAT'nin ortak kuruluşu Climate Analytics'in Üst Yöneticisi Bill Hare, "Hükümetlerin önündeki kesin tercih; ya insanlığı aşılamaz ekonomik zararlara, aşırı sıcaklar ve iklim kaynaklı hastalıklardan kaynaklanan artan ölümlere ve uyum sağlayamayacakları felaketlere mahkum edecek fosil yakıt endüstrisini desteklemeye devam etmek ya da halihazırda mevcut olan ve her zamankinden daha ucuz hale gelen çözümlere yönelmek" dedi.

Hare, 1,5 derecelik ısınmanın aşılmasının "yenilgiciliğe kapı aralamak için bir bahane olamayacağını" ve sıcaklık artışındaki her küçük kademenin büyük önem taşıyacağını söyledi. CAT analizi, kendi projeksiyonlarını oluşturmak için önceki CAT verilerini kullanan BM'nin yakın zamanda yayımladığı analizle benzerlik gösteriyor.

Temiz enerji yatırımları

Dünya emisyonları bilimsel veriler ve ülkelerin kendi vaatleri doğrultusunda azaltmakta başarısız olsa da karbon kirliliğinin bu yıl hafif bir düşüş göstermesi bekleniyor ve CAT iyimserlik için bazı nedenler bulunduğuna dikkat çekti.

Temiz enerji yatırımları artık fosil yakıtlara yapılan yatırımların iki katına ulaştı, elektrikli otomobil kullanımı hızla artıyor ve Brezilya'daki Amazon ormanlarının tahribatı keskin bir şekilde azaldı.

CAT raporunun başyazarı Sarah Heck, "Hükümetler toplu olarak, ortaya çıkan aşım tuzağından kaçmamızı sağlayacak politikaları benimsemek için yeterince hızlı hareket etmiyor" dedi.

Heck, ABD, Kanada ve Yeni Zelanda gibi bazı ülkelerin iklim eylemlerini "şaşırtıcı bir seviyeye" kadar yavaşlattığını da sözlerine ekledi.

Nvidia yönetim kurulu toplanıyor: Jensen Huang'ın geleceği belirsiz

Söz konusu haberler, Huang'ın Alice Huang ile olan ilişkisinin ortaya çıkmasıyla başlayan tartışmalarda keskin bir tırmanışa işaret ediyor. ABD istihbaratı, Alice Huang'ın Nvidia çiplerinin Çinli şirketlere sevkiyatını kolaylaştırma faaliyetlerinde yer aldığını belirtmişti.

Huang, pazar günü çalışanlara gönderdiği bilgi notunda eşine sadakatsizlik ettiğini kabul ederek "tüm sorumluluğu" üstlendi ancak ilişkiye dair ayrıntı vermedi.

Nvidia hisselerinin yaklaşık yüzde 3,6'sına sahip olan 63 yaşındaki Huang'ın belirgin bir halefi bulunmuyor. Doğrudan kendisine bağlı çalışan onlarca yöneticinin olması da Huang'ın şirket üzerinde sürdürdüğü sıkı kontrolü ortaya koyuyor.

The Wall Street Journal (WSJ) gazetesinin Nvidia'nın Huang'ı görevden almaya hazırlandığını ilk kez duyurmasının ardından şirketin hisseleri seans sonrası işlemlerde yaklaşık yüzde 8 değer kaybetti. Çarşamba günkü seans sonrası satışlar da dahil edildiğinde Nvidia, yönetim kurulunun Çinli bir iş kadınıyla olan ilişkisine yönelik soruşturma başlattığını açıkladığı bu hafta içinde piyasa değerinden yaklaşık 600 milyar dolar kaybetti.

Günün erken saatlerinde The New York Times gazetesi, Huang'ın kendisine bağlı çalışan bir şirket yöneticisiyle de evlilik dışı ilişki yaşadığını yazdı.

ABD Kongresinden belge koruma ve ifade çağrısı

WSJ'nin haberine göre ABD'li Demokrat Senatörler Elizabeth Warren ve Chris Coons, ABD Başkanı Donald Trump yönetiminden Nvidia'nın Çin'e yaptığı çip ihracatıyla veya Jensen Huang'ın Çin istihbarat unsuru olduğu iddia edilen kişiyle yaşadığı ilişkiyle bağlantılı tüm belgeleri koruma altına almasını istedi.

Gazete, bu talebin Ticaret Bakanı Howard Lutnick, Dışişleri Bakanı Marco Rubio ve Beyaz Saray Özel Kalem Müdürü Stephen Miller'a gönderilen bir mektupla iletildiğini bildirdi.

WSJ, Demokrat ve Cumhuriyetçi kongre üyelerinin ABD'nin çip ihracatı ve Huang'ın dahil olduğu politika kararları hakkında soruşturma açılması çağrısında bulunduğunu, diğer bazı ABD'li yasa koyucuların ise Huang için celp çıkarılabileceğine işaret ettiğini aktardı.

Temsilciler Meclisi Çin Komünist Partisi Özel Komitesi Başkanı John Moolenaar, çarşamba günü Fox Business'a yaptığı açıklamada, Nvidia CEO'sunun kongre üyeleriyle görüşme talebine gün sonuna kadar yanıt vermemesi halinde Kongre'ye gelmesi için "büyük ihtimalle celp çıkarılacağını" söyledi.

Moolenaar, Temsilciler Meclisi Dış İlişkiler Komitesi Başkanı Brian Mast ve Temsilciler Meclisi İstihbarat Komitesi Başkanı Rick Crawford geçen hafta Huang'a bir mektup göndererek Nvidia'nın güvenlik protokolleri ve Huang'ın Çin adına casusluk yapmakla suçlanan iş kadını Alice Huang ile etkileşimleri hakkında basına kapalı bir bilgilendirme toplantısı talep etmişti.

Moolenaar Fox Business'a, Cumhuriyetçi üyelerin Pekin yönetiminin "ayrıcalıklı bilgilere" erişip erişemediğini ve ABD ulusal güvenlik politikasını etkileyip etkileyemediğini bilmek istediğini aktardı. Moolenaar, "Bu noktada şeffaflığın onun için çok önemli olduğunu düşünüyorum" dedi.

İran'dan Avrupa'daki ABD üslerini hedef alma tehdidi

Iran International'ın aktardığına göre, Lübnan'ın başkenti Beyrut merkezli ve Hizbullah ile bağlantılı El Meyadin televizyonuna konuşan İran Güvenlik Konseyi Sekreteri Muhsin Rızai, Amerikan uçaklarının kalkış yaptığı her üssün saldırı riski altında olduğunu söyledi.

Rızai, "Amerikalılar bir hata yapar ve bize saldırırsa kendimizi yakındaki üslerle sınırlamayacağız. Avrupa ülkelerindeki bazı Amerikan askeri üslerini bile hedef alabiliriz" ifadelerini kullandı.

BBC'nin aktardığına göre bu açıklama, ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'a yönelik gelecekteki saldırıların "pek olası olmadığını" söylemesinin, ancak durumun değişmesi halinde ABD'nin "tetikte ve hazır" olduğunu eklemesinin ardından geldi.

Ara seçimlerin ardından İran savaşı tartışması ve İngiltere'deki üsler

İranlı yetkililer Trump'ın bu açıklamasına şüpheyle yaklaşsa da ara seçimlerde seçmenlerin ortaya koyduğu savaş karşıtı tutum göz önüne alındığında Trump'ın İran ile savaşı sona erdirme konusunda ciddi olabileceği değerlendiriliyor. Yeni seçilen birçok Demokrat üye savaşı sona erdirmek için oy kullanacağını açıklarken, Başkan Yardımcısı JD Vance basına yaptığı açıklamada Cumhuriyetçilerin ara seçimlerdeki ağır yenilgisinin temel nedeninin savaş olduğuna inandığını söyledi.

Avrupa'daki askeri üslere yönelik İran saldırıları konusundaki bu uyarı resmi bir kaynaktan geldi. Öte yandan İran destekli ajanlar olmakla suçlanan üç kişi, İngiltere'de Amerikan uçaklarının bulunduğu ve Amerikan askerlerine ev sahipliği yapan RAF Fairford hava üssüne terör saldırısı girişiminde bulundukları gerekçesiyle ABD'de yargılanıyor. ABD bombardıman uçaklarını söz konusu üsten çekerken, İran iddia edilen saldırı planıyla herhangi bir ilgisi olmadığını açıkladı.

Avrupa'daki ABD askeri varlığı ve yetkililere yönelik tehditler

ABD'nin Avrupa'da halihazırda 31 üssü bulunuyor ve ülke Avrupalı müttefikleriyle 18 üssü ortak kullanıyor. Avrupa Politika Analiz Merkezi verilerine göre, 2025 yılı başı itibarıyla ABD Avrupa Komutanlığı (EUCOM) sorumluluk alanında yaklaşık 84 bin Amerikan askeri görev yapıyordu.

ABD Hava Kuvvetleri, İngiltere'de RAF Lakenheath ve RAF Mildenhall üslerinden operasyon yürütüyor. Ancak ABD silahlı kuvvetleri, belirtilmeyen tehditler nedeniyle 10 Kasım'da RAF Mildenhall üssünden çok sayıda uçağı çekti.

Avrupa'daki askeri üsleri bombalama tehdidi, İran'ın son haftalarda Trump yönetimine karşı savurduğu tek büyük tehdit olmadı. The New York Times'ın haberine göre ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, İran'dan gelen tehditler nedeniyle kasım ayı başında Washington'daki evinden ayrılarak bir askeri üsse taşınmak zorunda kaldı. İran'a yönelik yaptırımların artırılması gibi mali baskı adımlarına öncülük eden Bessent'e yönelik tehditlerin ne kadar ciddi olduğu ise şu aşamada bilinmiyor.

Fransa'dan Almanya'ya 'yanlışlıkla nükleer savaş çıkarma' uyarısı

Almanya, İngiltere ve Polonya'nın da aralarında bulunduğu birçok ülke, Moskova'yı Avrupa'ya yönelik olası saldırılardan caydırmak amacıyla savunmalarını güçlendirme adımları attı.

Bu hazırlıklar kapsamında Berlin yönetiminin, menzili 500 kilometre ile 2 bin kilometrenin üzerinde değişen füzeler tedarik ettiği ve geliştirdiği bildiriliyor.

Ancak Financial Times gazetesinin haberine göre Fransız ve Alman yetkililer, bu füzelerin kullanımının Rusya'dan "nükleer bir karşılığı" tetikleyebileceği endişesiyle nasıl kullanılacaklarına dair görüşmeler gerçekleştirecek.

Belirsizlik, derin hassas vuruşların (DPS) tanımı etrafında yoğunlaşıyor.

Bir Rus hedefine konvansiyonel bir silahla düzenlenecek saldırı, verilen mesajın doğru yorumlanmaması halinde Rusya'dan çok daha büyük bir karşılık gelmesine yol açabilir. Bir Fransız yetkili, "Ruslar sinyali doğru alamazsa farkına bile varmadan nükleer eşiğe gelebilirsiniz" dedi.

Bu durum, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'un "ileri caydırıcılık" politikası nedeniyle Fransa üzerinde de zincirleme bir etki yaratacak. Söz konusu politika, Moskova'nın müttefiklerin düzenlediği saldırılardan Paris'i sorumlu tutabileceği anlamına geliyor. Görüşmeler hakkında bilgi sahibi bir yetkili, "Evinize birini davet ederseniz, evi ateşe verdiğinde sorumlusu siz olursunuz" ifadelerini kullandı.

Ortak doktrin ve 780 milyar euroluk savunma bütçesi

Görüşmelere aşina altı kişi Financial Times'a yaptığı açıklamada, Fransız yetkililerin bu risk ışığında iki ülkenin savunma programlarını nasıl daha uyumlu hale getirebileceği konusunda bir anlaşmaya varmayı umduğunu söyledi. 2030 yılına kadar olan beş yıllık dönemde 780 milyar euroluk geniş savunma bütçesi nedeniyle dikkatler Almanya üzerinde toplanıyor.

Bir kaynak, "Zamanla geliştirdiğimiz alışkanlıklar var, Almanlar ise buna sahip değil. Rusların hiçbir zaman yanlış bir sinyal almaması veya yanlış anlamaması için net ve kamuoyuna açık bir doktrine sahip olmak çok daha iyi olur" diye konuştu.

Üst düzey bir Alman yetkili ise Berlin'in, Avrupa başkentlerinin "ortak bir doktrine ve tırmanma basamakları konusunda ortak bir anlayışa" ihtiyaç duyduğu görüşüne katıldığını ve bu değerlendirmelere tamamen destek verdiğini belirtti.

İngiltere'den temkinli yaklaşım ve Trident görüşmeleri

Buna karşılık bir İngiliz yetkili, "Almanya'nın stratejik kültürünün çok hızlı bir şekilde geliştiği" göz önüne alındığında mevcut endişelerin abartılıyor olabileceğini ifade etti. Yetkili, "Geçmişteki kalıp yargılara saplanıp kalmak yerine bunu kesinlikle kucaklamamız gerektiğine inanıyoruz" dedi.

Bu gelişme, Almanya'nın Putin'e karşı olası bir savaşta Avrupa'nın nükleer caydırıcılığını güçlendirmek amacıyla İngiltere'nin Trident programını finanse etmek için görüşmeler yürüttüğüne dair bu yılın başlarında ortaya çıkan haberlerin ardından geldi.

Nvidia skandalı: Trump'ın CEO'nun ilişkisi hakkında aylar önce uyarıldığı ortaya çıktı

The New York Times'ın haberine göre Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Huang'ın mayıs ayında ABD Başkanı Donald Trump'ın Çin ziyaretine katılmasından kısa bir süre önce başkanlık uçağı Air Force One'da Trump'a bu ilişki hakkında bilgi verdi.

Bu bilgi, Trump'ın bu hafta yaptığı ve resmi ziyaret sırasında Huang'ın söz konusu kadınla ilişkisinden haberdar olmadığı yönündeki açıklamasıyla çelişiyor.

Tartışmalar, Jensen Huang'ın, ABD'li yetkililerin Çin istihbarat unsuru olarak tanımladığı belirtilen eski Megaspeed yöneticisi Alice Huang ile yaşadığı romantik ilişkiye odaklanıyor.

Başlangıçta aralarındaki bağı yalnızca profesyonel olarak nitelendiren Nvidia CEO'su, pazar günü yaptığı yazılı açıklamada ilişkiyi kabul ederek eşine sadakatsizlik ettiğini ve derin üzüntü duyduğunu belirtti. Pazartesi günü hisse fiyatları sert düşüş yaşayan şirketin bağımsız bir soruşturma başlattığı da açıklandı.

Axios'un haberine göre Hazine Bakanı Scott Bessent, Nvidia'nın müşterisi olan Megaspeed şirketine neden kısıtlama getirilmediği konusunda Ticaret Bakanı Howard Lutnick ile karşı karşıya geldi. Lutnick'e de casusluk iddiaları hakkında uyarı içeren gizli bir bilgi notu gönderildiği belirtildi.

Air Force One uçağında kritik bilgilendirme

Ortaya çıkan bu bilgiler, Nvidia'nın Washington üzerindeki etkisinin ve yönetimin Çin ile yürütülen yapay zeka yarışını ele alış biçiminin sorgulanmasına yol açtı. Yaklaşık 4,2 trilyon dolar değerindeki teknoloji devi, yapay zeka sistemlerini çalıştırmak için kullanılan gelişmiş çipler tasarlıyor.

ABD Başkanı Donald Trump, son günlerde Beyaz Saray'ı düzenli olarak ziyaret eden Nvidia CEO'sunu kamuoyu önünde savundu. Huang'ı "onurlu" bir kişi olarak nitelendiren Trump, onun casusluk iddialarından haberdar olmadığına inandığını söyledi. Pekin yönetimi ise Çinli casuslara ilişkin iddiaların tamamen asılsız olduğunu ve Çin'i karalamayı amaçladığını açıkladı.

The Independent gazetesi konuya ilişkin görüş almak üzere Beyaz Saray ve merkezi Kaliforniya'da bulunan Nvidia ile iletişime geçti.

The New York Times'ın haberine göre Rubio, Trump'ın Çin'e gerçekleştirdiği resmi ziyaret öncesinde Huang hakkında bir bilgi notu hazırlanmasına katkıda bulundu. Nvidia CEO'su başlangıçta Pekin ziyaretinde ABD Başkanı Donald Trump'a eşlik etmesi planlanan teknoloji yöneticileri arasında yer almıyordu. Ancak Trump'ın son dakikada yaptığı davet üzerine Huang, Alaska'da başkanlık heyetine katılarak Air Force One uçağına bindi.

Gazeteye konuşan ve adı açıklanmayan bir ABD'li yetkili, aynı zamanda ulusal güvenlik danışmanlığı görevini de yürüten Rubio'nun, Huang'ın Trump ile birlikte seyahat edeceğini öğrendikten sonra konuyla ilgili başkana bilgi verdiğini aktardı. Rubio, ABD'li yetkililerin Huang'ın Çin casusu olduğundan şüphelenilen bir kadınla ilişkisi olduğuna işaret eden hassas bilgilere ulaştığını ifade etti.

Haberde, 80 yaşındaki ABD Başkanı Donald Trump'ın duyduklarından pek etkilenmediği belirtildi. Tayvan'da doğan ve çocuk yaşta ABD'ye taşınan Huang, Çin'e inişinin ardından Pekin'deki resmi akşam yemeğine katıldı ve diğer teknoloji yöneticileri Elon Musk ve Tim Cook ile birlikte ABD heyetinin bir üyesi olarak iş görüşmelerinde yer aldı. Huang, Nvidia'nın Çin'e yapay zeka çipi satabilmesini istediğini dile getirmişti.

Trump pazartesi günü düzenlediği basın toplantısında, Çin gezisi sırasında bu casusluk iddialarından haberdar olduğunu reddetti. Gazetecilere konuşan Trump, "Hayır, o zaman bunu duymadım. Ancak birçok kişi bunu duymuş. Jensen bunu tamamen reddediyor. Bana 'Onun casus olduğuna dair hiçbir fikrim yoktu' dedi ve ona gerçekten inanıyorum" ifadelerini kullandı.

Associated Press (AP) haber ajansının aktardığına göre, daha önce Çin'de televizyon muhabirliği yapan Alice Huang 2023 yılında Megaspeed'de direktör oldu. İkilinin arasındaki ilişkinin ne zaman başladığı ve ne zaman sona ermiş olabileceği ise henüz netlik kazanmadı.

Kabine içinde Megaspeed gerilimi

Axios'un haberine göre Ticaret Bakanı Lutnick de Rubio'nun hazırlanmasına yardımcı olduğu bilgi notunun kendisine gönderilmesiyle casusluk iddiaları konusunda uyarılmıştı. Ticaret Bakanı olarak Lutnick, ABD'nin hasımlarının hassas Amerikan teknolojilerini elde etmesini önlemekle sorumlu kurumu yönetiyor.

Haberde, perşembe günü Beyaz Saray Durum Odası'nda düzenlenen bir toplantıda Hazine Bakanı Bessent'in Lutnick'e Megaspeed'in neden Kuruluş Listesi'ne eklenmediğini sorduğu aktarıldı. Ticaret Bakanlığı tarafından tutulan bu liste, ulusal güvenlik endişesi oluşturduğu değerlendirilen kuruluşlarla yapılan işlemlere kısıtlamalar getiriyor. Lutnick'in ise bu soruya konuyu inceleyeceği yanıtını verdiği bildirildi.

Kaynaklar, Lutnick'in Trump yönetimi yetkililerinin Megaspeed'e karşı yürüttüğü çabaları boşa çıkarmak için aylar harcadığını öne sürdü. Singapur merkezli şirket, Amerikan çiplerini yasa dışı yollarla Çin'e göndermekle suçlanıyor.

ABD ve Çin arasında yapay zeka rekabeti

Bu gelişmeler, şirketlerin teknolojiyi ilerletmek ve sektörler genelinde kullanımını yaygınlaştırmak için yarıştığı bir dönemde yapay zekanın Amerikan ekonomisinde giderek daha merkezi bir rol oynadığı bir sürece denk geldi.

Pew Araştırma Merkezi'nin temmuz ayında yaptığı bir ankete göre Amerikalıların çoğu ABD'nin yapay zeka geliştirmede dünyaya liderlik etmesinin önemli olduğuna inanıyor. Ancak çoğunluk şu anda liderliğin Çin'de olduğunu düşünüyor. Mayıs ayındaki zirvede hem ABD Başkanı Donald Trump hem de Çin Devlet Başkanı Xi Jinping yapay zekayı bir iş birliği alanı olarak belirlemiş ancak kayda değer bir ilerleme sağlanamamıştı.

Birçok Amerikalı da bu yeni teknoloji konusunda endişe taşıyor. Politico'nun eylül ayında yaptığı bir ankete katılanların yüzde 63'ü yapay zekanın insanlığı yok etme riski bulunduğunu belirtti. Yapay zeka şirketlerinin yöneticileri de son aylarda gelişen teknolojinin insan ırkının varlığını tehdit etme potansiyeline karşı uyarıda bulunarak benzer görüşleri dile getirdi.