Felakete 2,8 gün kala: Alçak Dünya Yörüngesi çökme riskiyle karşı karşıya

SciTechDaily tarafından yayımlanan araştırma, özellikle mega uydu takımyıldızlarının artışıyla yörüngedeki "hata payının" tehlikeli bir şekilde daraldığına dikkat çekiyor.

CRASH Saati: Yörüngedeki felaketin zaman sayacı

British Columbia ve Princeton Üniversitelerinden araştırmacılar, yörüngedeki nesnelerin manevrakabiliyetini kaybetmesi durumunda yaşanacak felaketin hızını ölçmek için CRASH Saati (Çarpışma Gerçekleşmesi ve Önemli Zarar Saati) adlı bir metrik geliştirdi.

2025 yılı uydu verilerine göre, operatörlerin kaçınma manevrası komutu gönderememesi durumunda yıkıcı bir çarpışmanın gerçekleşme süresi 2,8 gün olarak hesaplandı.

2018 yılında, yani mega uydu ağları yaygınlaşmadan önce, bu süre 164 gündü. Bu durum, yörüngedeki riskin ne kadar hızlı arttığını gösteriyor.

Güneş fırtınaları sistemik bir tehdit

Güneş fırtınaları, uyduları doğrudan parçalamasa bile onları kontrol edilemez hale getirerek büyük bir krizi tetikleyebilir.

Fırtınalar Dünya’nın üst atmosferini ısıtıp genişleterek uydular üzerindeki sürüklenmeyi artırıyor. Bu durum, uydu operatörlerinin yörünge tahminlerini imkansız kılıyor.

Özellikle Starlink gibi dev ağlar, yörüngede kalabilmek için sürekli müdahaleye ihtiyaç duyuyor:

Starlink uyduları 2024 sonu ile 2025 ortası arasında 144.404 kaçınma manevrası gerçekleştirdi.

Bu, tüm ağ genelinde her 1,8 dakikada bir manevra yapıldığı anlamına geliyor.

Kessler Sendromu ve ötesi

Bilim dünyasında "Kessler Sendromu" olarak bilinen, çarpışmaların zincirleme bir reaksiyonla yörüngeyi enkaz yığınına çevirmesi senaryosu genellikle yıllar sürecek bir süreç olarak tanımlanır.

Ancak bu yeni çalışma, kontrol kaybı durumunda günler içinde başlayacak çok daha ani bir tehlikeye işaret ediyor.

Günümüzde alçak Dünya yörüngesinde 1 kilometre mesafeli "tehlikeli yakınlaşmalar" her 36 saniyede bir yaşanıyor.

Bir "Carrington Olayı" ölçeğindeki şiddetli bir güneş fırtınasının bugün yaşanması durumunda; haberleşme, navigasyon (GPS), finansal sistemler ve askeri operasyonlar için hayati önem taşıyan uydu ağlarının birbirine çarpma riskinin kaçınılmaz olduğu vurgulanıyor.

Hürmüz krizi, Panama Kanalı'ndaki trafiği artırdı

Reuters'a konuşan Vial, "Ortadoğu'daki durum çözülene kadar bu eğilimin devam etmesini bekliyoruz," ifadelerini kullandı. Ticari gemilerin, İran kıyılarındaki riskli bölgelerden kaçınmak ve Hürmüz Boğazı'ndaki tıkanıklığı aşmak için rotalarını Panama Kanalı'na çevirdikleri belirtiliyor.

Geçiş ücretleri rekor seviyeye ulaştı

Hürmüz Boğazı'ndaki kriz nedeniyle Panama Kanalı'na olan talebin patlaması, geçiş maliyetlerini de yukarı çekti.

Kanalda uygulanan sistem ve maliyetler şu şekilde seyrediyor:

Bir geminin kanaldan geçişi için ödediği ortalama ücret, geminin tipine bağlı olarak 300.000 ile 400.000 dolar arasında değişiyor.

Önceden rezervasyonu olmayan ve beklemek istemeyen gemiler, günlük olarak açılan açık artırmalara katılıyor.

Associated Press (AP), bazı gemilerin son dakika geçiş hakkı kazanmak için 425.000 dolar ek ücret ödediğini bildirdi.

Bazı akaryakıt tankerlerinin, hedeflerine acil ulaşabilmek için normal ücrete ek olarak 4 milyon dolara varan astronomik bedeller ödediği kaydedildi.

Hürmüz Boğazı'ndaki "İkili Abluka"

Trafiğin Panama'ya kaymasının ana nedeni, Hürmüz Boğazı'nda yaşanan "ikili abluka" durumu olarak değerlendiriliyor.

ABD ve İsrail'in İran'a yönelik operasyonları sonrası İran boğazı kapatırken, ABD Donanması da nisan ortasından bu yana İran limanlarına yönelik kendi ablukasını uyguluyor.

Küresel enerji ticaretinin yüzde 25'inin geçtiği bu rotanın kapanması, dünya genelinde petrol fiyatlarının varil başına 107 doların üzerine çıkmasına ve tedarik zincirlerinde ciddi aksamalara yol açtı.

Analistler, boğazdaki mayınların temizlenmesinin aylar sürebileceğini ve bu durumun Panama Kanalı üzerindeki yükü daha da artıracağını öngörüyor.

CNN ekibine saldıran İsrail taburu göreve iade edildi

İsrail Ordu Radyosu, birimin önümüzdeki günlerde tam operasyonel faaliyetlerine geri dönmesinin beklendiğini duyurdu.

CNN ekibine yönelik saldırı ve soruşturma

30 Mart tarihinde, Batı Şeria'nın Tayasir köyündeki yerleşimci şiddetini takip eden CNN ekibi, söz konusu birim tarafından alıkonulmuştu.

Olay sırasında bir İsrail askeri, foto muhabiri Cyril Theophilos’u boynundan yakalayarak yere yatırmış ve kamerasını kullanılamaz hale getirmişti.

İsrail ordusu, Theophilos'a yönelik saldırının askeri polis tarafından soruşturulacağını belirtmiş ancak saldırıyı gerçekleştiren asker hakkında henüz bilinen bir ek ceza uygulanmadı.

Kudüs'te gazetecilere yönelik şiddet devam ediyor

CNN kıdemli yapımcısı Abeer Salman'ın bileğinin kırılmasıyla sonuçlanan bir başka olay ise İsrail polisinin iç soruşturma birimi tarafından incelenmeye devam ediyor.

17 Mart'ta Kudüs'ün Eski Şehir bölgesindeki Ramazan dualarını takip eden Salman, sivil giyimli bir polis memurunun müdahalesi sonucu sakatlanmıştı.

İsrail polisinin olayla ilgili tutumu tepki çekiyor

Polis, gazetecilerin talimatlara uymadığını ve kendilerini tanıtmadıklarını iddia etti.

İsrail Gazeteciler Cemiyeti, polisin bu açıklamasını "gerçek dışı" olarak nitelendirdi.

Olay anına ait görüntülerde, gazetecilerin polis talimatlarına uyduğu ve kameramanların polis tarafından itildiği görülüyor.

Polis, devam eden soruşturmayı gerekçe göstererek CNN'in ayrıntılı sorularını yanıtlamayı reddetti ve kameraların "provokasyon amaçlı göründüğünü" öne sürdü. Soruşturmanın ne zaman sonuçlanacağı konusunda ise bir açıklama yapılmadı.

2026 Dünya Kupası'nda yeni kurallar: Ağzını kapatan oyunculara kırmızı kart

IFAB, bu kuralların diğer lig ve turnuvalarda uygulanmasını zorunlu tutmadı; bu kararı organizatörlerin tercihine bıraktı. Ancak Dünya Kupası'nda kurallar kesin olarak yürürlükte olacak.

Sahayı terk etme ve hükmen mağlubiyet

Protesto amacıyla sahayı terk etme kuralı, 2026 Afrika Uluslar Kupası (AFCON) finalinde yaşanan olayların ardından gündeme geldi. Senegal ile Fas arasında oynanan finalde, tartışmalı bir penaltı kararı sonrası Senegalli oyuncular sahayı terk etmişti.

Yeni protokollere göre:

Hakem kararını protesto etmek için sahayı terk eden oyunculara doğrudan kırmızı kart verilecek.

Oyuncuları sahayı terk etmeye teşvik eden takım yetkilileri de kırmızı kartla cezalandırılacak.

Bir maçın yarıda kalmasına neden olan takım, prensip olarak hükmen mağlup sayılacak.

"Ağız kapatma" yasağı ve ayrımcılıkla mücadele

Oyuncuların konuşurken ağızlarını kapatmaları, özellikle ırkçı hakaretlerin gizlenmesi amacıyla kullanıldığı gerekçesiyle yasaklanıyor.

Bu karar, Şubat ayında Real Madrid oyuncusu Vinícius Jr.'ın, Benficalı Gianluca Prestianni tarafından ağzı kapalıyken ırkçı hakarete uğradığını iddia etmesi üzerine hız kazandı.

Prestianni, Vinícius Jr.'a yönelik hakarette bulunduğunu kabul etmesinin ardından UEFA'dan 6 maç ceza almıştı.

FIFA Başkanı Gianni Infantino, bu tür eylemlerin ağır yaptırımlarla karşılanması gerektiğini savunuyor.

Tartışmalar ve belirsizlikler

Avrupa ligleri, sahayı terk eden oyuncuya otomatik kırmızı kart verilmesine karşı bazı çekinceler dile getiriyor.

Lig yetkilileri, bir oyuncunun ırkçı tacize maruz kaldığı için sahayı terk etmesi durumunda kırmızı kart görmesinin haksızlık yaratabileceğine dikkat çekiyor.

Ayrıca, 2026 AFCON finaline dair hukuki süreç de devam ediyor.

Afrika Futbol Konfederasyonu (CAF), Senegal'in kazandığı maçı daha sonra Fas lehine tescil etmişti.

Senegal ise bu kararı Uluslararası Spor Tahkim Mahkemesi'ne (CAS) taşıdı.

Yunanistan'da emeklilik davasını kaybeden 89 yaşındaki adamdan katliam girişimi

Saldırı, sabah saatlerinde Kerameikos bölgesindeki Ulusal Sosyal Güvenlik Fonu (EFKA) şubesinde başladı.

Görgü tanıklarının ifadelerine göre, pardösüsünün altına av tüfeği gizleyen yaşlı adam binanın dördüncü katına çıktı. Bir çalışana "yere yat" diye bağırdıktan sonra ateş açan saldırgan, başka bir personeli bacağından yaraladı.

İlk saldırının ardından taksiyle Loukareos'taki Atina İstinaf Mahkemesi'ne giden şüpheli, burada da ateş açtı. Mahkeme binasındaki saldırıda, tüfekten çıkan saçmaların sekmesi sonucu dört kadın çalışan hafif şekilde yaralandı.

Patra'da yakalandı

Olay yerinde silahını ve beraberindeki bir dosya yığınını bırakan saldırganın, "Neler olduğunu bu belgelerde bulacaksınız!" diye bağırdığı iddia edildi.

Geniş çaplı bir insan avı başlatan Yunan polisi, şüpheliyi başkentten kaçtıktan saatler sonra Patra'daki bir otelde yakaladı. Yakalandığı sırada üzerinde dolu bir .38 kalibrelik tabanca bulunduğu bildirildi.

Saldırının arkasındaki neden: Emeklilik davası

Yerel basında yer alan haberlere göre, Atina bölgesinde çöp toplayıcısı veya hurdacı olarak çalışan şahsın, emeklilik haklarıyla ilgili bir hukuk mücadelesini kaybettiği belirtiliyor.

Saldırganın daha önce ABD ve Almanya'dan emekli maaşı aldığı, ancak Yunanistan'daki başvurularının 2015 ve 2017 yıllarında reddedildiği kaydedildi.

Saldırı sonrası Atina mahkeme çalışanları, binalardaki güvenlik yetersizliğini protesto etmek amacıyla çarşamba günü 24 saatlik grev kararı aldı.

ABD'de Trump portreli pasaport dönemi

Temmuz ayında başlayacak olan uygulama, federal kurumların ve ulusal sembollerin Başkan Trump’ın ismi ve imgesiyle yeniden şekillendirildiği bir sürecin parçası olarak görülüyor.

ABD Dışişleri Bakanlığı tarafından paylaşılan taslak tasarımda, pasaportun iç kapağında Trump’ın portresi, Bağımsızlık Bildirgesi metni ve Amerikan bayrağı ile çevrelenmiş bir şekilde yer alıyor.

Tasarımın altında ise başkanın altın rengi imzası bulunuyor.

Sadece başkentte dağıtılacak

Beyaz Saray sözcüsü, yeni pasaportun Amerikalıların ülkenin 250. doğum gününü kutlamaları için "vatansever bir yol" sunduğunu belirtti.

Yeni tasarımların başvuru süreci başladığında tüm Amerikan vatandaşlarına açık olacağı, ancak bu özel sürümün yalnızca Washington Pasaport Dairesi'nden temin edilebileceği bildirildi.

Halihazırda kullanılan ABD pasaportlarında Ay’a iniş gibi tarihi olaylar ve Özgürlük Heykeli gibi ulusal simgeler yer alıyor.

Yeni pasaportların 10 yıl geçerlilik süresine sahip olması, Trump’ın görev süresi sona erdikten sonra da bu pasaportların kullanımda kalacağı anlamına geliyor.

Kamu kurumlarında Trump damgası

Hatıra pasaportu, mevcut yönetimin Trump’ın adını ve yüzünü çeşitli devlet programlarına ve kamu binalarına verme yönündeki son adımı oldu.

Benzer uygulamalar diğer alanlarda da devam ediyor:

ABD Darphanesi, Trump’ın sert bir ifadeyle masaya yaslandığı 24 ayar altın hatıra paraları basmaya hazırlanıyor. Ayrıca Trump, ABD banknotlarında imzası bulunan ilk görevdeki başkan olmaya hazırlanıyor.

John F. Kennedy Sahne Sanatları Merkezi'nin adı, mütevelli heyetinin oylamasıyla "Trump-Kennedy Merkezi" olarak değiştirildi.

Bu karar, merkezin kurucusu olan Kennedy ailesinin üyeleri tarafından sert bir şekilde eleştirildi.

Washington DC'de yaklaşık 76 metre yüksekliğinde inşa edilmesi planlanan devasa zafer takı "Arc de Trump" için federal panelden ön onay alındı.

Proje, tarihi dokuyu bozacağı gerekçesiyle koruma grupları ve halktan gelen yoğun tepkilere rağmen ilerliyor.

Başkanın Beyaz Saray bahçesine devasa bir balo salonu inşa etme planı kapsamında binanın Doğu Kanadı (East Wing) yıkıldı.

Ulusal Tarihi Koruma Vakfı, inşaatın Kongre onayı olmadan başladığını belirterek yönetime dava açtı.  

Eski FBI Direktörü James Comey'e Trump'a tehdit suçlaması

Söz konusu Instagram paylaşımında, deniz kabuklarının yan yana getirilerek "86 47" sayılarını oluşturduğu görülüyor.

Argo bir terim olan "86", bir şeyi "çıkarmak", "atmak" veya "iptal etmek" anlamlarında kullanılırken; "47" sayısı Trump'ın ABD'nin 47. başkanı olmasına atıfta bulunuyor.

İddianame ve suçlamalar

Kuzey Carolina Doğu Bölge Mahkemesi'nde sunulan iddianamede Comey, "başkanın hayatına kastetmekle tehdit etmek" ve "eyaletler arası ticaret yoluyla tehdit iletmek" olmak üzere iki ayrı federal suçla itham edildi. Her bir suçlama için en fazla 10 yıl hapis cezası öngörülüyor.

FBI Direktörü Kash Patel, düzenlediği basın toplantısında Comey'nin eski bir üst düzey yetkili olarak bu tür bir paylaşımın sonuçlarını çok iyi bildiğini savundu. Patel, Comey'nin bu paylaşımıyla Başkan Trump'a yönelik tehdidi "utanç verici bir şekilde teşvik ettiğini" öne sürdü.

Comey suçlamaları reddetti

Hakkındaki iddialara bir video mesajla yanıt veren James Comey, masum olduğunu ve bağımsız yargıya olan güvenini sürdürdüğünü ifade etti. Comey, paylaşımı yaptıktan kısa bir süre sonra kaldırmış ve sayıların şiddetle ilişkilendirildiğini bilmediğini savunmuştu.

Comey yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı:

"Geri döndüler. Bu sefer bir yıl önce Kuzey Carolina sahilinde çekilen deniz kabukları fotoğrafı yüzünden. Bu son olmayacak ancak bende değişen bir şey yok."

Hukuki tartışmalar sürüyor

Hukuk uzmanları, hazırlanan iddianamenin "oldukça zayıf" olduğunu ve ifade özgürlüğü kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini savunuyor.

Bazı uzmanlar, bu davanın Adalet Bakanlığı'nın siyasi rakipleri hedef alma çabalarının bir parçası olduğunu öne sürerek süreci "Amerikan ceza adaleti sistemi için bir utanç" olarak nitelendirdi.

Bu, Trump yönetiminin Comey'e karşı açtığı ikinci dava oldu. Daha önce eylül ayında Kongre'ye yalan söylemekle suçlandığı dava, savcının atama usulündeki hukuki hata nedeniyle kasım ayında düşmüştü.  

Elon Musk, OpenAI kurucularına karşı açtığı davada konuştu

California eyaletinin Oakland kentindeki bölge mahkemesinde görülen ve pazartesi günü jüri seçimiyle başlayan davanın ikinci gününde açılış argümanları sunuldu.

Yargıç Yvonne Gonzalez Rogers'in baktığı davada Musk'ın avukatı Steven Molo, OpenAI'ın avukatı William Savitt ve Microsoft'un avukatı Russell Cohen'in yanı sıra Musk da söz aldı.

Molo, buradaki konuşmasında, davanın finansal kazanç uğruna değil, "bir bütün olarak insanlığın yararı" için açıldığını savundu.

Musk olmasaydı OpenAI'ın da olmayacağını iddia eden Molo, Musk'ın çabaları arasında önde gelen yapay zeka bilimcilerini işe almak ve eğitmek ile şirkete 38 milyon dolarlık başlangıç sermayesi sağlamanın yer aldığını söyledi.

Musk'ın davayı ChatGPT'nin başarısından dolayı açtığı iddia edildi

OpenAI'ın avukatı Savitt de Musk'ın hiçbir zaman OpenAI'ın "tamamen kar amacı gütmeyen bir kuruluş olarak kalması gerektiği" yönünde bir görüş belirtmediğini öne sürdü.

Jüriye Musk'ın "kontrol onda olduğu sürece kar amacı güden bir yapıyı desteklediğini" anlatan Savitt, ayrıca şirkete söz verdiği fonların tamamını bağışlamadığını ve OpenAI'ın ek destek bulmak için çabalamasına neden olduğunu kaydetti.

Savitt, Musk'ın OpenAI'da "istediğini yaptıramamış" olması dolayısıyla dava açtığını savunarak, "Müvekkillerim, o olmadan yollarına devam etme ve başarıya ulaşma cesaretini gösterdiler. Bu durum Musk'ın hoşuna gitmeyebilir ancak bu bir dava açmak için gerekçe teşkil etmez." ifadesini kullandı.

OpenAI'ya 2019'dan bu yana milyarlarca dolar yatırım yapan Microsoft'un avukatı Cohen de iki şirket arasındaki ortaklığa dair bilgi verdi.

Cohen, Microsoft'un OpenAI'ın herhangi bir ihlalinden haberdar olmadığını ve Musk'ın, varsa endişelerini doğrudan şirketin üst yöneticisi Satya Nadella'ya iletebileceğini kaydetti.

Ayrıca Cohen, Musk'ın Microsoft'a yönelik iddialarını ChatGPT'nin başarı yakalaması ve kendi kar amacı güden yapay zeka şirketi xAI'ı kurmasının ardından ortaya attığını savundu.

"Amaç kar elde etmek olsaydı bu işe kaynak ayırmazdım"

Musk da buradaki konuşmasında, yapay zekanın geleceğine, insanlık nezdindeki yerine ve teşkil ettiği risklere ilişkin öngörülerini paylaştı.

Yapay zekanın insanlığı daha müreffeh kılabileceğini dile getiren Musk, "Ancak hepimizi öldürebilir de." değerlendirmesinde bulundu.

Musk, yapay zekayı eğitme sürecini, çocuk yetiştirmeye benzetirken, "Bu durum, sanki çok zeki bir çocuğunuz varmış gibi... Günün sonunda, o çocuk büyüyüp yetişkin olduğunda, onu tam anlamıyla kontrol edemezsiniz, ancak ona doğru değerleri aşılamaya gayret edebilirsiniz. Dürüstlük, erdem, insanlığa değer verme... Esasen, 'iyi' olmak." diye konuştu.

Ayrıca Musk, "Tahminim o ki, yapay zeka önümüzdeki yıl itibarıyla, muhtemelen herhangi bir insan kadar zeki olacak." dedi.

Davaya ilişkin de konuşan Musk, OpenAI'ın kuruluşunda kilit bir rol oynadığını belirterek, şirketin kurucularının amacının "kar elde etmek" olsaydı, kaynaklarını bu işe tahsis etmeyeceğini söyledi.

Musk, "Bunu kar amacı güden bir girişim olarak da başlatabilirdim ancak öyle yapmamayı tercih ettim. Bunun, tüm insanlığın yararına hizmet eden bir yapı olmasını seçtim." ifadelerini kullandı.

Yaklaşık üç hafta sürmesi planlanan duruşmada, Musk'ın konuşmasına çarşamba günü devam etmesi bekleniyor.

"İnsanlığa fayda sağlama misyonuna ihanet" suçlaması

Elon Musk, 2024 Ağustos'ta açtığı davada Altman ve "suç ortakları" tarafından ihanete uğradığını belirterek, OpenAI'ı "kar peşinde koşmakla" suçlamıştı.

Dava dilekçesinde Musk, Altman ve ortaklarını şirketin "insanlığa fayda sağlama misyonuna ihanet" ile itham etmişti.

Anket: ABD'lilerin yüzde 53'ü dış politikada diğer ülkelerin çıkarının göz ardı edildiğini düşünüyor

Merkezi ABD'de bulunan Pew Research şirketi, 23-29 Mart tarihlerinde 3 bin 500'den fazla katılımcıyla anket düzenledi.

Katılımcılara ankette "ABD'nin dış politika kararları alırken diğer ülkelerin çıkarlarını ne ölçüde dikkate aldığı" sorusu yöneltildi.

Anket sonuçlarına göre, "ABD dış politikasının diğer ülkelerin çıkarlarını göz ardı ettiğini" bildirenlerin oranı ilk kez yüzde 53'e ulaştı.

Bu oran, 2021-2025 yıllarında görevde bulunan Joe Biden'ın yönetimi dönemine denk gelen 2023'te yüzde 27 olarak kayda geçmişti.

ABD'den İran yaptırımlarının delinmesine yardım iddiasıyla 35 kişi ve kuruluşa yaptırım

ABD Hazine Bakanlığından konuya ilişkin açıklama yapıldı.

Açıklamada, "Ekonomik Öfke" kapsamında Yabancı Varlıklar Kontrol Ofisinin (OFAC), İran'ın gölge bankacılık ağlarını yöneten ve "yaptırımların delinmesi ile İran'ın terörizme verdiği destekle bağlantılı" on milyarlarca dolar değerindeki fonların hareketini kolaylaştıran 35 kişi ve kuruluşu yaptırım listesine aldığı bildirildi.

Hazine Bakanlığının açıklamasında, söz konusu ağların Devrim Muhafızları Ordusu dahil olmak üzere İran Silahlı Kuvvetlerinin, yasa dışı petrol satışlarından elde edilen ödemeleri tahsil etmek, füzeler ve diğer silah sistemleri için hassas bileşenler satın almak ve İran'ın terör bağlantılı gruplara para transfer etmek amacıyla uluslararası finans sistemine erişmesine olanak tanıdığı öne sürüldü.

Açıklamada, bugünkü yaptırımların İran'ın uluslararası finans sistemine erişimini zorlaştırmayı, petrol gelirlerini azaltmayı ve yaptırım ihlallerinin maliyetini artırmayı amaçladığı vurgulandı.

Uluslararası finans sisteminden dışlanan İranlı bankaların İran'ın ithalat ve ihracat ödemelerini gerçekleştirmek için kullanılan binlerce yurt dışı paravan şirketi yöneten ve "rahbar" olarak bilinen özel şirketlere güvendiği iddia edilen açıklamada, bu şirketlerin hedef alındığı aktarıldı.

Açıklamada ayrıca İran'a Hürmüz Boğazı için "geçiş ücreti" ödemelerinin ciddi yaptırım riski taşıdığı konusunda finansal kurumlara uyarıda bulunuldu.

Gölge ağlarla iş birliği yapan kurumlar da yaptırım riski altında

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, konuya ilişkin değerlendirmesinde, İran'ın gölge bankacılık sisteminin ülkenin silahlı kuvvetleri için hayati bir "finansal can simidi" işlevi gördüğünü, küresel ticareti aksatan ve Orta Doğu'da şiddeti körükleyen faaliyetlere imkan tanıdığını iddia etti.

Bessent, finansal kurumlara yönelik "Bu ağlara imkan sağlayan veya bunlarla işbirliği yapan herhangi bir kurum, ciddi sonuçlarla karşı karşıya kalma riski altında." uyarısını yaptı.

Çinli petrol rafinerileriyle ilgili yaptırım uyarısı

ABD Hazine Bakanlığının diğer bir açıklamasında da İran'ın petrol ihracatının yaklaşık yüzde 90'ını Çin'in aldığına işaret edilerek, bunun büyük bir kısmını bağımsız rafinerilerin ithal ettiği belirtildi.

Buradan elde edilen gelirin İran'ın silah programlarına ve ordusuna fayda sağladığı ifade edilen açıklamada, bazı Çinli rafinerilerin, dolar cinsinden işlemler yapmak ve ABD mallarını tedarik etmek için ABD finans sistemini kullandığı öne sürüldü.

Açıklamada, finans kurumları, OFAC'ın İran ham petrolünün ithalatı ve rafine edilmesinde üstlendikleri süreklilik arz eden rol nedeniyle, Çin'deki, özellikle de Shandong eyaletindeki bağımsız petrol rafinerileriyle ilişkili yaptırım riskleri konusunda uyarıldı.

İşgalci İsrail'in Batı Şeria'daki saldırı ve baskınlarında 2 Filistinli yaralandı

Görgü tanıklarından alınan bilgiye göre, Filistin topraklarını gasbeden İsrailliler, El-Halil kentinin güneyinde bulunan Zahiriye beldesindeki Filistinlilere ait evlere saldırdı.

Söz konusu İsraillilerin, Ahmed Osman el-Samamra ve oğlu Yusuf'u sopalar ve tüfek dipçikleriyle saldırarak, yaraladıkları kaydedildi.

Ayrıca İsrail ordusu El Halil kentinin Harsa köyünün girişinde bir askeri kontrol noktası kurduğu ve 2 Filistinliyi gözaltına aldığı belirtildi.

Tubas şehrindeki Filistin Esirler Cemiyeti Müdürü Kemal Beni Avde yaptığı açıklamada İsrail ordusunun Akabe beldesinden iki genci sorguya çağırdıktan sonra gözaltına aldığını ifade etti.

Filistin resmi haber ajansı WAFA'ya konuşan yerel bir kaynağa göre, İsrail ordusu Beytüllahim kentinin batı kırsalının girişine, askeri kontrol noktası kurdu. İsrail askerleri araçları durdurarak arama yaptı.

İsrail ordusu, Ramallah kentindeki Mugayir köyüne giden yolda kurduğu kontrol noktasında bir Filistinliyi gözaltına aldı.

İşgalci İsrail'in Lübnan'a düzenlediği saldırılarda 11 kişi öldü

İsrail ordusunun 17 Nisan'da yürürlüğe giren ateşkese rağmen Lübnan'daki saldırıları sürüyor.

Lübnan Sağlık Bakanlığı ve Lübnan resmi ajansı NNA'nın verilerine göre, gün içinde güneyde düzenlenen İsrail saldırılarında Tebnin beldesinde 2, Şakra beldesinde 1, Coya beldesinde 1, Mecdel Zun beldesinde 5 ve Cebşit beldesinde 2 kişi yaşamını yitirdi.

İsrail'in Lübnan'a saldırıları ve ateşkes

İsrail ordusu, Lübnan'a 2 Mart'ta yoğun hava saldırıları başlatarak, ülkenin güneyinde birçok beldeyi işgal etmişti.

Lübnan hükümeti de bu sürede ülkede yerinden edilenlerin sayısının 1 milyonu aştığını açıklamıştı.

Lübnan Sağlık Bakanlığı, 2 Mart'tan beri İsrail saldırılarında 2 bin 500'den fazla kişinin öldüğünü bildirmişti.

ABD Başkanı Donald Trump, Lübnan ile İsrail arasında 17 Nisan'da yürürlüğe giren 10 günlük geçici ateşkesin 3 hafta daha uzatıldığını duyurmuştu.

Ateşkese rağmen İsrail ordusu Lübnan'ın güneyindeki saldırılarını ve ev yıkımlarını sürdürürken, Hizbullah ise ateşkesi ihlal ettiği gerekçesiyle İsrail birliklerine saldırılar düzenliyor.

BM: Hürmüz Boğazı'nda kısıtlamalar nedeniyle gemi geçişleri yüzde 95,3 azaldı

BM Genel Sekreter Sözcüsü Stephane Dujaric, günlük basın toplantısında konuştu.

BM Ticaret ve Kalkınma Örgütünün (UNCTAD) verilerine işaret eden Dujarric, ABD/İsrail-İran savaşının başladığı 28 Şubat'tan bu yana Hürmüz Boğazı'ndan gemi geçişlerinin yüzde 95,3 azaldığını söyledi.

Dujarric, boğazdaki kısıtlamalar nedeniyle temel gıda fiyatlarının yüzde 6 ve Avrupa için ham petrol fiyatlarının da yüzde 53 arttığı bilgisini paylaştı.

Piyasalar Hürmüz Boğazı'ndaki kesintinin uzamasını fiyatlıyor

Dün 102,63 dolara kadar yükselen Brent petrolün varil fiyatı, günü 101,69 dolardan tamamladı.

Brent petrolün vadeli varil fiyatı, bugün saat 14.51 itibarıyla kapanışa göre yüzde 4 artarak 105,75 dolar oldu. Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varili 101,47 dolardan alıcı buldu.

Petrol fiyatları, Hürmüz Boğazı'nın sekiz haftadan uzun süredir ulaşıma kapalı kalması ve ABD-İran görüşmelerinde devam eden belirsizlikler nedeniyle yükselişini sürdürüyor.

Piyasalar, savaş öncesinde küresel günlük petrol ve LNG akışının yaklaşık yüzde 20'sinin geçtiği Hürmüz Boğazı'ndaki kesintinin beklenenden uzun süreceğini fiyatlamaya başladı. Savaşın ilk günlerinde analistler, boğazdaki aksamanın kısa süreli olacağını ve geçişin nisanda yeniden açılacağını öngörüyordu.

Ayrıca, ABD Başkanı Donald Trump'ın, İran'ın, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması için nükleer programa yönelik müzakerelerin sonraki aşamaya bırakılması teklifine "sıcak bakmadığı" iddia edildi.

Konuyla ilgili bilgi sahibi iki yetkili, CNN'e yaptıkları açıklamada, Başkan Trump'ın, bu teklife "sıcak bakmadığını" ve Hürmüz Boğazı'nın, nükleer konulardaki sorunların çözülmeden açılmasının ABD'nin elindeki "kozu zayıflatabileceğini" ifade etti.

İran'ın dün, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması için ABD'ye yeni teklif sunduğu, nükleer programa yönelik müzakerelerin sonraki aşamaya bırakılmasını önerdiği iddia edilmişti.

ABD'nin İran'ın teklifine mesafeli yaklaştığına yönelik haber akışı ve devam eden deniz ablukası arzı kısıtlayarak fiyatları destekliyor.

Öte yandan, uzmanlar düşük stok seviyeleri ve hem ticari hem de stratejik rezervlerin yeniden doldurulması ihtiyacının petrol fiyatlarını gelecek dönemde de desteklemeye devam edeceğini tahmin ediyor.

Brent petrolde teknik olarak 105,9 doların direnç, 102,26 doların destek bölgesi olarak izlenebileceği belirtiliyor.​​​​

Eski Almanya Cumhurbaşkanı: Dünyanın Türkiye'ye ihtiyacı, Türkiye'nin dünyaya ihtiyacından daha fazla

Wulff, Alman-Türk İş Konseyi Yönetim Kurulu Toplantısı'nda yaptığı konuşmada, Almanya'nın Türkiye'nin en önemli ticaret ortağı olduğunu söyledi.

Türkiye ve Almanya'nın potansiyelinin olduğunu ifade eden Wulff, toplantının amacının net bir şekilde iş birliği fırsatlarını dillendirmek, bunları tespit etmek ve mevcut potansiyeli kullanabilmek olduğunun altını çizdi.

Wulff, kendine güvenen bir Türkiye'yi gördüğünü dile getirerek, şunları kaydetti:

"Dünyanın Türkiye'ye ihtiyacı, Türkiye'nin dünyaya ihtiyacından daha fazla. Şüphesiz sahip olduğumuz en büyük sermaye karşılıklı güven. Türklerle el sıkışıyoruz. Türkiye ile el sıkışıyoruz ve karşılıklı olarak da Almanya'nın imajı Türkiye'de hala son derece iyi. Hal böyle olunca da Türkiye ve Almanya arasındaki bu potansiyeli kullanmamız gerekiyor.

Türkiye lehinde pek çok şey söz konusu. Tedarik zincirinin Hürmüz Boğazı'ndan Akdeniz limanlarına doğru kaydığını görüyoruz. Akdeniz limanlarında bir yoğunluk var. Türkiye'nin jeopolitik ve stratejik olarak avantajı burada yatıyor. Başka özelliklerle birlikte personel maliyetleri görece olarak daha düşük. Almanya bu fırsatlardan faydalanmak istiyor."

Eski Almanya Cumhurbaşkanı Wulff, küresel ölçekte bakıldığında zaten çok fazla kriz ve savaş olduğunu, eskiden söylendiği gibi "Almanya'nın hiç sorunu yok" gibi bir durumun artık söz konusu olmadığını, Almanya'nın da artık sorunu bulunduğunu ve bunları çözmekle meşgul olduklarını dile getirdi.

Almanya'nın iç politikasında bu tartışmanın bundan dolayı devam ettiğini aktaran Wulff, dünyadaki bu büyük krizin aslında fırsat olduğunu, bu bağlamda Türkiye'nin dünyada çok büyük bir rol oynayacağını ifade etti.

BM'den Gazze ve işgal altındaki Batı Şeria'daki durumun giderek kötüleştiği uyarısı

Khiari, "Filistin sorunu da dahil Orta Doğu'da durum" başlıklı açık tartışma için toplanan BM Güvenlik Konseyinde konuştu.

"Son haftalarda Orta Doğu'yu altüst eden gerilimler ve düşmanlıklar, dikkatleri işgal altındaki Filistin topraklarındaki durumdan uzaklaştırdı." diyen Khiari, gözlerden uzak kalan Gazze ve işgal altındaki Batı Şeria'daki durumun giderek kötüleştiği uyarısında bulundu.

Khiari, "Gazze'deki nüfus, devam eden ve ölümcül İsrail saldırıları ve vahim insani koşullarla karşı karşıyayken, Batı Şeria'da yaygın yerleşimci şiddeti, yerinden edilme ve hızlanan yasa dışı yerleşim faaliyetleri tüm toplulukları tehdit ediyor ve çatışmayı uygulanabilir iki devletli çözüm temelinde çözecek siyasi bir sürecin umutlarını daha da aşındırıyor." ifadelerini kullandı.

Gazze'deki ateşkesin "giderek daha kırılgan hale geldiği" uyarısında bulunan Khiari, diplomatik çabalar devam ederken ateşkesteki şartların tam olarak yerine getirilememesinin yaygın düşmanlıkların geri dönme olasılığı konusundaki endişeleri artırdığını belirtti.

Khiari, Gazze'de süregelen şiddetin yükünü sivillerin çekmeye devam ettiğine değinerek, ateşkesin başlamasından bu yana, İsrail hava saldırıları, topçu ateşi ve silahlı saldırıları sonucu 200'den fazlası çocuk yaklaşık 800 Filistinli ve 7 insani yardım personelinin hayatını kaybettiğini söyledi.

Gazze'de neredeyse nüfusun tamamının yerinden edilmiş şekilde, zor şartlar altında insani yardımlara bağımlı olarak yaşadığını hatırlatan Khiari, öte yandan ihtiyaç duyulan yardım geçişlerinin İsrail tarafından kısıtlanmaya devam ettiğini vurguladı.

"Yerleşimci saldırılarının sıklığı ve şiddeti artmaya devam ediyor"

Khiari, işgal altındaki Batı Şeria'daki duruma da değinerek, "İsrailli yetkililer, 14 Mart ile 16 Nisan arasında, Batı Şeria'da 1080 konut birimi için planlarını ilerletti. Bunlar arasında yeni yerleşimler, mevcut yerleşim yerlerinin ve mahallelerinin yasallaştırılması yer alıyor." şeklinde konuştu.

Aynı dönemde Batı Şeria'da İsrail güçleri veya Filistinlilerin topraklarını gasbetmeye çalışan İsrailliler tarafından 6'sı çocuk 21 Filistinlinin öldürüldüğü bilgisini veren Khiari, 45'i çocuk 310 kişinin de yaralandığını dile getirdi.

Khiari, "Yerleşimci saldırılarının sıklığı ve şiddeti artmaya devam ediyor. Filistinli toplulukların tamamı artık rutin olarak ölümcül şiddet, vandalizm ve tacizle karşı karşıya kalıyor. Bu olaylar genellikle İsrail askerlerinin eşliğinde gerçekleşiyor." dedi.

Batı Şeria'da yaşananların son on yılların en büyük ve en uzun süreli yerinden edilme krizine işaret ettiğini söyleyen Khiari, İsrailli yetkilileri şiddeti durdurmak için acil önlem almaya çağırdı.

Trump: Amerikalıların İngilizlerden daha yakın dostu yoktur

ABD Başkanı Trump ve eşi Melania Trump, İngiltere Kralı 3. Charles ile eşi Kraliçe Camilla'yı Beyaz Saray'ın bahçesinde en üst düzey protokolün uygulandığı geniş katılımlı bir törenle karşıladı.

ABD ile İngiltere arasında başta İran olmak üzere bazı siyasi konulardaki anlaşmazlıkların yaşandığı bir dönemde gerçekleşen ziyarette Trump ile Kral Charles, tören alanındaki askeri birlikleri selamladıktan sonra iki ülkenin ulusal marşlarına eşlik etti.

Daha sonra kürsüye gelen Trump, burada yaptığı konuşmada, iki ülke arasındaki tarihi bağlara ve köklü ilişkilere vurgu yaparak, "Sizi burada ağırlamak bizim için büyük bir onur." dedi.

ABD'nin bağımsızlığının 250. yıl dönümünün bu yıl kutlanacağına işaret eden Trump, bunun biraz "ironik" görünebileceğini, ancak Amerikalıların İngiliz kökenlerine halen güçlü bir övünç duyduğunu dile getirdi.

"Amerikalıların İngilizlerden daha yakın dostu yoktur." ifadesini kullanan Trump, iki ülke arasındaki bağların çok güçlü bir şekilde devam ettiğine vurgu yaptı.

Törenin ardından askeri birlikleri selamlayan Trump ile Kral Charles'ın Beyaz Saray'daki programlarına basına kapalı şekilde devam etmesi bekleniyor.

Kral Charles, bugün ABD Kongresinde gerçekleştirilecek ortak oturuma da hitap edecek. Bu konuşma, bir İngiliz hükümdarının 1991'de Kraliçe 2. Elizabeth'in ardından Kongre'ye ikinci hitabı olacak.

Söz konusu ziyaret, Kral Charles'ın ABD Başkanı Donald Trump ile Beyaz Saray'da bir araya gelmesi, resmi akşam yemeğine katılması ve ABD Kongresinin ortak oturumunda konuşma yapmasını kapsıyor.